^^^3^''''^3 j \ Thir vien luu dong Mot mo hinh chu dong va hieu qua trong cong tac truyen ba tri thuc den vung sau vung xa cac tinh tmng du va mien nui phia Bac TS Do Hull Phu Nguyen Cong Hau Tom tat Nha[.]
Trang 1Tom tat
N h a m t a n g ciiofng khai thac nguon vat li^u tai
che p h u c vu m u c tieu n a n g cao nang liic cong
tac thi( vien diia va luan chuyen sach den vdi
ngifori d a n cac v u n g sau vung xa thuoc cac tinh
t r u n g d u va m i e n niii phia Bac, n h o m tac gia de
xuat y titdng tai sv( d u n g va che tao cac phifcfng
tien van tai cii t h a n h cac "thii vien liiu dong"
vori sii t h a m gia cua cong dong, gop p h a n trong
cong viec t r u y e n ba t r i thtifc, t h a m gia xoa doi,
giam ngheo, p h a t trien kinh te - xa hoi, dap iJ(ng
va n a n g cao chat liJcfng ddi song van hoa b cor
sor, dap v(ng n h u c^u hoc tap, nghien cu(u cua
ngif di dan, gop p h a n vao viec n a n g cao dan tri,
dao tao n h a n lilc, thiic hien tot muc tieu ccf b a n
cua h e t h o n g thii vien cor sd cap tinh, huyen, xa
t h u o c cac t i n h t r u n g du va mien niii phia Bac
trong giai doan hien nay
Abstract
In order to enhance exploiting recycled material
souce for impoving the ability of transfering books to
remote areas of Northern midland and mountainous
provinces, we authors propose the idea of reuse and
manufacture old transport means into "mobile library"
with the paticipation of the community, contributing
to the work of spreading knowledge, poverty
alleviating, socio-economic developing, responsing
and improving the quality of cultural life, responsing
the educatioanal and researching needs of people,
contributing to the increase of knowledge, personnel
training, implementing the basic objectives of the
local base library system in the Northern midland and
mountainous province in the current period
TS.KTS DSHUU Phu
Bo mon Co sa Kiin true - Khoa Kien true
DT: 0904 307 465
Nguyin Cdng Hau
Sinh vien Khoa Kiin true
Dat van de
Vung trung du miln nui phia bac, la khu vyc san dja va ban san dja a miln Bic Viet Nam Xet v l mat hanh chinh, vung nay bao gIm 15 tinh Ha Giang, Cao Bang, Lao Cai, Bac Can, Lang San, Tuyen Quang, Yen Bai, Thai Nguyen, Phu Thp, Bac Giang, Quang Ninh, Lai Chau, Dien Bien, San La, Hoa Binh Trung tam vijng la thanh phi Thai Nguyen Day la vung lanh tho co dien tich Ian nhat nuac ta (tren 101 nghin km2), s i dan ban 12 trieu nguai (nam 2006) chilm khoang 30,5% dien tich
va 14,2% s i dan ca nuac, mat dp dat 119 nguai/km^, a nhung vung cao mat dp chi dat khoang 5 0 - 1 0 0 nguai/ km^
Trong nhOng nam qua Dang va Nha nuac ta da co nhilu chu tru'ang, chinh sach d l phat triln kinh t l xa hoi, van hoa - giao due toan dien trong ca nuac, dac biet
a cac vung sau vung xa, cac vung c6 dilu kien kinh t l
-xa hoi kho khan va cac vung co dilu kien kinh t l - -xa hoi dac biet kho khan, tCpng buac nang cao dai sing vat chit tinh thin, mang lai I m no hanh phuc va van minh den vai nhung nguai dan nai day Mac du da dat dugc nhOng tiln bp quan trpng, nhung din nay cac tinh trung du va miln nui phia Bic nuac ta vin con la khu vyc kinh t l lac hau, Cham phat triln so vai ca nuac, khoang each chenh lech giau ngheo giua mien nui va miln xuoi co xu huang ngay cang tang:
v l kinh t l : sinh k l cua nguai dan con chu ylu dya vao nong nghiep ty d p ty tuc, tinh trang lac hau, nan du canh du cu, vIn con a mot s i toe nguai, lye lyp'ng san xult con thap kem, cong cu tho sa, trinh dp t l chCpc va quan ly a mCpc dp thip Dai sing cua ding bao miln nui, nhat la ding bao a vung cao, vung sau, vung xa dang phai d l i mat vai nhilu kho khan, thach thtpc, tryac hit
la doi ngheo, lac hau S l hp ngheo cua khu vyc trung du
va miln nui phia Bac trong giai doan tCp 2004-2010 luon
a mipc cao nhIt trong ca nuac: tCp 23,4% din 29,5% [1]
v l xa hoi: Cac tinh miln nui phia Bac tap trung khoang 30 dan toe thieu s l , chilm tren 50% s l dan trong vung, vai 7 nhom ngon ngu chinh Da phIn trinh dp dan tri con thap, rnpt s l it con lac hau, me tin va bao thu gay tra ngai khi tilp nhan nhyng kiln thCpc mai Mat khac, sy bat ding ngon ngu din din nhilu thiet thoi cho cac ding bao dan tpc nhu giao due, nang cao trinh dp dan tri, kha nang tham gia vao cac hoat dong kinh t l , xa hoi khac [5]
v l van h6a: Day la dja ban sinh sing lau dai cua cpng dong cac dan tpc thilu s l vai nhilu net van hoa phong phu, tap quan khac nhau da dang mang ban sac
rieng cua tOng dan tpc Cl day, co nhilu loai hinh van hoa
Trang 2KHOA HOC & CONG NGHE
Hinh 1 Tinh trang ket hon khi
mdi 15-16 tuoi d Lai Chau
Hinh 2 Tuc de ngu'di chet lau ngay trong nha d Ha Giang
Hinh 3 Dieu kien hpc hanh thieu thi
va tam bd ciia hoc sinh tai huyen MUdng Nhe, Dien Bien
Hinh 4 Dfeu kien hoc tap kho khan
cua hoc sinh xa Hua La, thanh pho
Sdn La
Hinh 5 Ndi an d va hoc tap cua hoc sinh tru'dng tieu hoc Na Khoa, huyen Mu'dng Nhe, tinh Dien Bien
Hinh 6 Ndi tro va hoc cua gan 40 hoc sinh tru'dng PTCS Nam Ban, huyen Sin Ho, tinh Lai Chau
CO gia trj va phong tuc tap quan t i t dep c i n duac bao
t i n , phat huy nhu: kiln true co truyin, van hoa dan gian,
dan ca, dan vu, l l hoi truyin thing, tro chai dan gian
Tuy nhien, v i n con t i n tai nhilu hCi tuc lac hau gay anh
huang d i n dai sing cua d i n g bao nhu:tuc de nguai c h i t
lau ngay, gilt m l qua nhilu bo, Ign, to chCpc an u i n g dai
ngay a Ha Giang hoac tai Lai Chau v i n d i l n ra pho biln
tinh trang tao hon, khong dang ky k i t hon, hon nhan can
huylt, thach cuai [Hinh 1,2]
v l giao due: Mac dij da co nhung chuyin b i l n ro
ret ca v l chit lugng dai tra va mui nhpn, tuy nhien so
vai ca nuac thi day v i n la vung trung v l giao due - dao
tao Trong "Danh sach 14 tinh c6 d i l u kien kinh t l xa
hoi kho khan va co ty le nguai mij chu cao" thi co d i n 8
tinh trong khu vyc la: B i c Can, Cao Bang, Dien Bien, Ha
Giang, Lai Chau, Lao Cai, San La, Yen B a i ; trong do tinh
CO ty le bilt dpc, bilt v i l t t h i p nhit la Lao Cai (77,5%),
San La (75,2%), Dien Bien (67,6%), Ha Giang (65,5%)
va Lai Chau (57,4%) [4] V l ca sa vat c h i t con r i t kho
khan, thilu t h i n : nhilu lap hpc, nhilu khu a ban tru, noi
tru con a tinh trang tam bg, c6 nhung ngoi nha da xuIng
c i p nghiem trpng khong dam bao an toan [Hinh 3,4,5,6]
Thing ke cho thiy, cac tinh trong vung d I u xay ra hien
tugng hpc sinh bo hpc, vai t i n g s l khoang 37.500 em
(Tilu hpc: 10.400 em, THCS: gan 13.000 em, THPT: han
14.000 em); trong do, Ha Giang d i n d i u vai han 8.200
em, Lai Chau g i n 8.000 em, Tuyen Quang han 4.600 em
va it nhat la Bac Can vai han 700 em
Thyc trang cong tac to chu'c thyc hi§n Thu" vien:
Mot trong nhu'ng nguyen nhan chinh kim ham sy phat triln v l kinh t l - xa hoi, van hoa - giao due cua cac vung sau vung xa thupc cac tinh trung du va miln nui phia Bac
la da p h i n trinh dp dan tri con t h i p , phuang thuc va trinii
dp san x u i t con lac hau do chya dugc tilp can, nhSn thipc va ap dung dugc nhOng t i l n bp khoa hpc - ky thu?t tien t i l n Bai vay, viec "Dua thong tin, tri thCpc y§ ca sff" tham gia xoa doi, giam ngheo, phat triln kinh t l - xa hoi,
dap tpng va nang cao c h i t lugng dai s i n g van hia a ca
sa, dap LPng nhu c i u hpc tap, nghien CLPU cua nguai ci§n, gop pinin vao viec nang cao dan tri, dao tao nhan IIPC la muc tieu ca ban cua he t h i n g thu vien ca sa cap tinh, huyen, xa thupc cac tinh trung du va mien nui phia Bac trong giai doan hien nay
Ngay 18.12.2008 "Xe thu vien luu dong" dugc khai truang tai Thu vien tinh Yen Bai va chinh thuPC di vao hoat dong Dy an "Xe thu vien luu d i n g " dugc thyc hien vai t i n g s l v i n d i u t u la 94.292 Euro, tuang duang 2.198.790.732 VND Trong do kinh phi do hoi dong tlnli Vai De Marne tai trg la 1.753.114.732 VND, kinh phi do tinh Yen Bai d l i Cpng la 445.676.000 VND Xe thu vi^n lyu dong dugc trang bj tren 3.000 ban sach, g I m du c^c
14 TAP CHi KHOA HOC K I E N T R U C - X A Y D U T i G
Trang 3dong cua Thu' vien tinh Yen Bai da phuc vu tren 200 lu'gt
xe d i n , 50.000 lu'gt ban dpc, tren 100.000 lupl sach, bao
luan chuyin, 1.800 lu'gt ban dpc truy cap Internet va vao
cac ca sa dCp lieu cua Thu vien tinh Chilu phim tai lieu,
phim tuyen truyin, phim thilu nhi phuc vu g i n 10.000
lu'gt ngu'ai xem Chuang trinh Thu' vien dien tup cua Thu
vien tinh da phuc vu g i n 6.000 lu'gt ngyai SLP dung Triln
lam tranh, anh v l van hoa giua hai tinh Yen Bai va tinh Vai
de marne da don tren 9.000 l u p l nguai xem, k i t hgp luan
chuyen tren 2.000 ban sach xuIng phuc vu tai cac huyen,
thj xa, thanh p h i trong tinh
Trong hai ngay 26 va 27.11.2013, Thu vien tinh Lang
San da t i l n hanh ban giao sach va thilt bj cho Thu vien
cac xa d i l m xay dyng nong thon mai cCia tinh: thu vien xa
Hoang Van Thu huyen Van Lang, xa Chi Lang - huyen
Trang Djnh, xa To Hieu - huyen Binh Gia, xa Mai Pha - TP
Lang San, xa Chi Lang huyen Chi Lang da dLpgc t i l p
nhan 4730 ban sach va 05 gia 6e sach Vai s l d i u sach
va thilt bj Thu" vien tinh ban giao dgt nay da trang bj clio
Thy vien cac xa du d i l u kien d l thanh lap Thu vien c i p
xa, qua do gop p h i n nang cao dan tri va phat triln van
hoa dpc tai dja phLPang
Ngay 29.5.2014, tai Thai Nguyen, Lien hiep Thu vien
cac tinh m i l n nui phia bac to chCpc Hoi thao "Thu vien
cong cpng cac tinh m i l n nui phia bac chung tay xay dyng
nong thon mai" Tham d y hoi thao c6 dai dien lanh 6fo
thLP vien q u I c gia trong ca nLPac, thLP vien cac tinh miln
nui phia bac va mot s l Nha Xuat ban trong ca nuac Hoi
thao CO 20 tham luan cua cac dgi b i l u da tap trung vao
mot s l v i n d l : xay dyng he t h i n g thu vien ca sa (xa,
phLPang) gop p h i n xay dyng nong thon mai; d i y manh
xay dyng cac tu sach ban, lang, khu p h i , nang cao c h i t
lu'gng boat dong cua he t h i n g thy vien, tu sach tuyIn xa;
bo sung sach, luan chuyin sach d i n vai nhan dan vung
nong thon
Theo bao cao Chinh phu xin trinh Q u I c hoi v l Dy
an Luat thy vien: D i n nay, ca nyac da hinh thanh mang
jyai thy vien g I m : Thu" vien Q u I c gia Viet Nam, thLP vien
vien); thu vien t u nhan co phuc vu cpng d i n g (gin 50 thu vien) Tong s l sach co trong cac thu vien cong cpng
la 27.404.060 ban (binh quan 180.000 ban sach/thu vien
c i p tinh, 8.000 ban sach/thu vien c i p huyen); s l lugt sach luan chuyin hang nam trong cac thu vien cong cpng uac tinh g i n 50 trieu lugt/nam Trong 10 nam g i n day, cac thu vien da tCpng buac hien dai hoa, d i y manh ung dung cong nghe thong tin trong boat dong, tCpng buac xay dyng thu vien dien tCp n h i m cung c i p thong tin cho nguai SLP dung dugc d l dang
He thing thu vien da gop p h i n quan trpng trong viec nang cao nhan thuc, tri thCpc cua cac t i n g lap nhan dan, gop p h i n duy tri truyin thing dao dCpc, thuin phong my tuc cua dan tpc, gop p h i n I n dinh va phat triln kinh t l - xa hoi trong thai ky cong nghiep hoa, hien dai hoa d i t nLPac Mac du CO sy phat triln, tang cuang v l s l lugng, cai thien v l c h i t iLpgng nhung hoat dong thu vien a Viet Nam
v i n con nhilu ban c h i va chua thoa man dugc nhu c i u dpc, SLP dung thong tin va khai thac tri thCpc cua mpi t i n g lap nhan dan Trong he thing thu vien hien tai va tuang lai, cac thu vien chu y l u v i n do ca quan nha nLPac thanh lap va boat dong bang ngan sach nha nuac Khi nuac ta chuyin sang n I n kinh t l thj truang, thu vien it dugc quan tam ban so vai cac boat dong san xuit, kinh doanh Ngan sach c i p cho thu vien d l bo sung v i n tai lieu con r i t it,
r i t ban hep Hoat dong x u i t ban v i n phat triln, lugng sach x u i t ban va nhap k h i u hang nam v i n tang nhLpng
s l iLpgng sach du'gc mua bo sung cho thu vien khong tuang xung vai sach dugc x u i t ban hoac nhap k h i u Vi vay thy vien khong co nguIn lye d l dap Cpng nhu c i u tim
h i l u , hpc tap, nghien CLPU cua s l dong nhu'ng ngu'ai c i n nang cao k i l n thCpc, nhan thCpc qua nguon sach cua thu vien Cac thu vien a Viet Nam luon phai doi mat vai nguy
ca tut hau do ngan sach d i u t u cho thu vien con han c h i LTnh vyc thy vien phat triln ngay cang cham ban so vai cac ITnh vyc van hoa khac Thu vien a vung kinh t l kho khan, vung sau, vung xa khong co du d i l u kien d l phuc
vu nhu c i u cua ngyai SLP dung lam cho trinh dp nhan thCpc
SO 1 5 - 2 0 1 4 15
Trang 4KHOA HOC & CONG NGHE
KHU VI.K; 06 TRANG-mieT Bl PHyCVUTHUVIfN
Thong so ky thuat xe Zii 131
Dai 7,040 mm
Rpng 2,490 mm
Cao 2,970 mm
Xe ZIL-131 nguyen ban la mot chiec xe tai
chd hang v6i trpng tai 3,5 tain tren du'dng
dja hinh va 5 tan tren du'dng nhi/a Xe s(i
dung dong cd V8 chay xang, cong suait 150
ma lUc di kem vdi hop so san 5 cap
Hinh 10 Xe van tai Zil 131
Hinh 11 Mat bang thCing xe sau khi gia cong de chd sach
-£ IO1UWCE)£O0
# mucvyCHOTHOTMy
| - ( 3 ) !S00
^-^:
M
:t-i
1
- N
iTI f i
I
1
[
\ i:
1
24«
T am
Ki)
= ^ ^
f"!
"\
;
HI
KD
Hinh 13 Mat cat ngang thung xe "Thu'vien lu'u dong" tai su' dung xe Zil 131
giu'a cac vung ngay cang chenh lech nhilu ban Kho khan
Ian nhit hien nay cua cac thu vien la nguIn lye d l phat
triln theo hu'ang chuan hoa, hien dai hoa; tang nang lye
hoi nhap quIc t l trong ITnh vyc trao dli thong tin, tri thCrc;
cai thien dai sing cua dpi ngu nhan lye lam cong tac thu
vien; SCPC hut cua thu vien dli vai nguai dpc dang la
nhCpng vin d l vCpa cip bach, vCpa lau dai
Kinh nghiem to chu'c thyc hien
Quy quIc t l Singapore (SIF) vCra thyc hien dy an "Thy
vipn luu dong - Banh xe tri thCpc" [Hinh 7] triln khai trong
vong 3 nam tai 10 xa ngoai thanh Ha Noi gom cac xa
ngheo each trung tam Ha Noi 25-80km: Phu NghTa, Bach
Thach, Noi, Thing Tri, Luang Chau, Chu San, Hoang Xa,
Dai Ding, Phu Lyu T l , Nam Hong va tai 5 truang tilu
hpc, trung hpc ca sa va 3 trung tam van hoa tai huyen
Binh Chanh, TP.HCM: Thu vien lu'u dong nay SLP dutig
01 chile xe ban tai 1,4 t i n dugc thilt k l thanh xe chuyen dung gIm 3 khu vyc: ke de sach (vai khoang 1500 d§u sach, truyen tilng Viet va tilng Anh), ban de may tinh c6 kit nli Internet (6 laptop) va tivi xem phim Khi thu vi§n din truang hoac nha van hoa, cac em hpc sinh se duac lam quen vai mang Internet, SLP dung cac thu vien eBook
va ca sach dpc tai chi, cac gia sach s§ dygc dua xuong 6
to d l hpc sinh d l dang tim dpc Trong dgt diu cua chuang trinh "Banh xe tri thCpc", cac tinh nguyen vien Singapore sang din g i n 20 ban d l h i trg phia Viet Nam Va xuy§n suet ca dy an dy kiln se co 300 lygt tinh nguy?n vien den tCr Singapore tham gia hyang din cac em hpc sinh trau
d l i ky nang giac tilp tilng Anh, cac cong cu cong nc|h$ thong tin d l khai thac cac tby vien eBook, cac nguon gi^o trinh, tai lieu hpc tap, to cbipc cac san chai theo sach, giai cau do, 6 chu', ve tranh, to tygng de thu hut cac em
D i u dan moi tuan mot lin, chuyen xe thu vien luu dong
16 TAP CHi KHOA HOC KIEN TRUC - XAY DUTIG
Trang 515.000 diu sach bao va cac tai lieu dang dien tCp Theo
dy kiln, Thu vien Internet luu dong se luan phien "cam"
a cac vung sau vung xa va phuc vu 5 ngay moi tuin hoan
toan miln phi Bai miy nam nay Thu vien Khoa hpc tong
hgp mai co mot chile xe lam thu vien luu dong, moi nam
thyc hien 30 chuyin di phuc vu cac xa ngoai thanh Vai
mot chile xe, chi phuc vu mli dilm 1 lin/nam Nhilu dja
phLPang d l ngbj thu vien phuc vu mli nam hai lin nhung
khong t h i dugc Mo hinh thu vien luu dong cua Thu vien
Khoa hpc Tong hgp TP H i Chi Minh la mo hinh xe hien
dai dugc trang bj cac thilt bj dien tCp va phuang tien nghe
nhin, mCpc vin d i u tLP cao, chi phuc vu dugc a vung ding
bing, cac khu vyc co phu song Internet, khong tilp can
dLpgc khu vyc co dja hinh phCpc tap, kho co t h i nhan rpng
mo hinh trong thai gian ngan
TLP nam 2013, Lao Cai co them mot loai hinh thu vien
mai la Thu vien luu dong [Hinh 9].: Dugc thilt k l tren mot
xe tai chuyen dung, nha do co the di vao nhCpng nai chat
hep, vung xa xoi heo lanh ma ngu'ai dan it co dilu kien tilp
can diy du cac loai hinh sach bao Ben trong thu vien luu
dong CO tCp 300 din 500 diu sach bao/lin, xlp theo chu
d l : van hpc, nghe thuat, thilu nhi, Ijch su', danh nhan, nong
nghiep, truyen tranh, bao Myc Tim-Hoa hpc tro-Nhi ding
Tir diu nam 2013 din nay, thu vien tinh Lao Cai da t l chCpc
du'gc 10 chuyin di tai cac xa vung sau, vung xay dyng
nong thon mai cua thanh phi Lao Cai va mot s l truang
tilu hpc trung tam thanh phi, phuc vu binh quan 250-300
lu'gt hpc sinh/buli Ngoai viec dpc sach cac em con dugc
tham gia cac boat dong bo trg khac nhy giao luu vai cac
diln gia trong cac buoi noi chuyen chuyen d l , huang din
dpc sach theo chuyen d l va ICpa tuoi, k l chuyen, hu'ang
din ve tranh, tham gia cac tro chai giao due Qua do, dpc
gia nhi co dygc nhu'ng gia phut thu gian that thoai mai sau
nhu'ng gia hpc tap tren lap, co ca hoi dygc kham pha, tim
hieu v l t h i gigi tri thCpc rpng Ian, dyg9 trai nghiem nhCrng
hoat dong vui chai, ly thu va bo ich Din nay, mo hinh nay
da dem lai ca hoi kham pha tri tbCpc cho ban 3.000 hpc
sinh cac cip Theo danh gia cua nhilu giao vien, mo hinh
da byac d i u xay dyng van hoa dpc sach cho hpc sinh va
giup cac em hinh thanh phyang phap tim kilm thong tin,
tra CLPU tai lieu phuc vu hpc tap K l tir khi triln khai thi dilm
mo binh Thy vien lu'u dong, iygng dpc gia thanh thilu nien
den lam the tai thy vien tmng tam da tang ban 40%, s l
lygng sach luan chuyin tang gip doi Day la thanh cong
ngoai SCPC tyang tygng cua dpi ngu nhu'ng ngyai lam cong
tac thy vien t!nb Lao Cai
vai nguai dan mot each tryc tilp, thuang xuyen vai quy
mo xay dyng va chi phi diu tu khong qua Ian vi co t h i tai SLP dung cac phuang tien van tai cu, co t h i ap dung linh boat cho tCpng khu vyc, dap Cpng t l i da nhu ciu cua mpi dli tugng nguai dan, mang lai hieu qua truyin tai thong tin t i t nhit
a Giai piiap to cliCec mo tiinli " Tfiw vien Iwu dong"
cho cac tinh mien nui
Cac dli tugng dja ban vung sau, vung xa, vung cao cua cac tinh: Ha Giang, Cao Bing, Lao Cai, Bac Kan, Lang San, Tuyen Quang, Yen Bai, Thai Nguyen, Phu Thp, Bac Giang, Quang Ninh, Lai Chau, Dien Bien, San La, Hoa Binh vai dja hinh dli nui phCpc tap, dan cu thua that,
he thing giao thong chua phat triln Do do, cin chpn phuang tien van chuyin khoe, co SLPC vugt nui nen tai SLP
dung phuang tien xe Zil 131 d l gia cong chi tao mo hinh
"Thu vien luu dong" [Hinh 10]:
Phin thung xe dugc thao bo hoan toan, thay vao do
la mot thung de sach dugc thilt k l co vai cong nang cua mot thu vien, phu hgp vai kich thuac cua xe, bao gIm he thing gia sach, ray va cCpa xlp Phin diu may dugc giu' nguyen, chi thay dli v l hinh thCpc kiln true va mau sac cho phu hgp vai tinh nang
Giai phap gia cong to chCpc lai mat bang xe Zil cu phuc vu chCpc nang mai la thu vien luu dong gIm [Hinh 11,12,13,14,15]:
Thao da toan bp thung xe cu, giCi' lai diu may va khung san xe
Dong thung xe mai co kich thuac: dai 5m x rpng 2,5m X cao 2,8m
Gia cong he thing gia sach, ray va cCra xlp tren thung xe mai: He thing hai duang ray dygc b l tri song song d l gia sach co t h i di chuyin theo pfiuang ngang Hai duang ray nay dugc lien kit vai mat san cua xe Zil bing lien kit bu long Cac gia sach dugc thilt k l di dcng tren cac ray bai cac banh xe Phia tren cua gia sach la he thong ray djnh huang giup gia sach khong bj lech sang hai, he thing ray djnh huang cung dygc lien kit c l djnh vai trin xe zil bing lien kit bu long
Gia cong bo sung thung tren noc diu xe d l chCpa dung cu d l dac cho lai xe kiem thu thy
- Quy mo d i u sach cua "thu vien":
Vai cac giai phap gia cong c h i tao lai nhu tren, cong suit phuc vu cua moi mot xe Zil phuc vu chCpc nang thu
Trang 6i ^ KHOA HOC & CONG NGHE
Hinh 14 Mat ben "Thu' vien lu'u d o n g " sau khi gia cong
Hinh 15 Hoat dong cua "Thu' vien lu'u dong'
tai dia phu'dng
Thong so ky thuat Container 40' cao Dai 12,190 mm
Rpng 2,440 mm Cao 2,895 mm Container 40' cao phu hdp cho van chuyen cac loai hang hoa dong kien, thung giay, bom, hang rdi, do dac,
Hinh 16 Container loai 4 0 ' cao
vien luu dong dugc tinh toan cu t h i nhu sau:
SLP dung gia sach compact vai chilu rpng m l i gia
sach la 500mm Chilu dai SLP dung san xe t l i da la 5m,
ta CO t h i x l p dugc t l i da 7 gia sach/day M l i gia sach
chCpa dugc 1440 quyIn sach, vay t i n g s l sach xe c6 t h i
chuyen cha phuc vu dugc la 1440 x 7 = 10.080 c u i n
Do ban c h i ve kich thuac nen thilt k l thung xe dan
gian de chCpa sach, vai he thing ray va gia sach c6 c i u
tao nhu a mo hinh "Thu vien luu dong" tren xe container
Tuy nhien, s l lugng gia sach nho ban (7 gia sach) nhung
v i n du s l lugng sach d l phuc vu cho cac d l i tugng trong
khu vyc ma xe boat dong (trung binh 10 080 cuIn sach)
- Quy trinh van hanh quan ly va khai thac SLP dung mo
hinh "Thu vien luu dong":
+ Thai gian boat dong: Vai cy ly phuc vu rpng mo hinh
"Thu vien luu dong" tren xe Zil 131 co thai gian luu tru
boat dong tai m l i dja phuang la 7 ngay Thu vien se ma
CLPa hoat dong trong 5 ngay, con ngay thCp n h i t va ngay
culi cung la thai gian d l chuin bj cong tac lap ghep va
thu dpn cac he thing phong dpc ngoai trai, ban g h l
va thai gian di chuyin d i n khu vyc phuc vu khac Vao
nhu'ng ngay thai t i l t khong thuan Igi (mua, bao ) thu
vien se ngCpng boat dong Sau 7 ngay "Thu vien" se di
chuyin sang dja phuang khac
+ Chu ky hoat dong: Do dja ban phuc vu kha rpng (cac
lang xa kho khan, it hoac khong co dieu kien t i l p xCic vai
sach va thupc cac tinh d l i nui vung sau, vung xa phia
Bic) nen chu ky hoat dong cua mo hinh "Thu vien luu
dong" la 1 quy/lin
+ Phuang thCpc van hanh va quan ly: Lai xe kiem thu
thu la ngu'ai quan ly va duy tri boat dong cho "Thu vien": Quan ly va hLPang d i n ngu'ai dan each thCpc va thai gian mugn, tra sach
Yeu c i u sy giup da v l khong gian boat dong cho "Thif vien" (san truang, san dinh, nha van boa ) tip chinii quyIn dja phuang
Keu gpi sy giup da cua ngu'ai dan trong cac cong viec lap ghep va thu dpn phong dpc ngoai trai
Quang cao thong tin v l cac boat dong cua "Thu vien"
Co thai dp phuc vu Nch sy, nhiet tinh, chu dao, co van boa
Thung xe cbi dugc thilt k l d l dyng sach, vi vay viec
an a, ngu nghi cua lai xe do dja phuang b l tri
Day la mo hinh "Thu' vien luu dong" linh boat, vai ifu
d i l m la SCPC van tai Ian, c6 t h i vu'gt dja hinh, tiep c§n dugc nhilu khu vyc Do dien tich c6 ban nen can phai tao nai sinh boat cho thu tbLP (lai xe) tCp dja phuang, s l lugng sach kha nhieu, t l i da dat 10.080 cuIn - Ian ban lugng sach cua mot huyen trung binh (8.000 cuIn/ thu vien)
b Giai phap to chCrc mo hinh " Thw vien ILPU dong" cho cac tinh vung trung du
Cac doi tygng dja ban vung trung du cua cac tinh: Ha Giang, Cao Bang, Lao Cai, Bac Kan, Lang San, TuySn Quang, Yen Bai, Thai Nguyen, Phu Thp, B i c Giang, Quang Ninh, Lai Chau, Dien Bien, San La, Hoa Binh vo^i dja hinh d l i nui d i e thoai, dan c u kha dong due, he thong giao thong tuang d l i phat t r i l n Do do, c i n chpn phuang tien van chuyin khoe, co cong s u i t chuyen cha nen tai SLP dung phuang tien xe container cu d l gia c i n g che tao
18 TAP CHi KHOA HOC K I E N T R U C X A Y D U T I G
Trang 7mo hinh "Thu vien lyu dong" [Hinh 16]
Giai phap gia cong t l cbCpc lai mat bing xe container
cu phuc vu chCpc nang mai la thu vien ILPU dong gIm [Hinh
17,18,19,20,21]:
- Giai phong mot mat ben container da co, thay vao do
la he thing cCpa tru'gt
- Gia cong, lap dat he thing ray tren mat bing
B l tri he thing cac gia sach tren mat bing va nai
sinh boat cho thu thu
Gia cong lai g i m xe d l cbCra cac dung cu, thilt bj:
khung llu bat, ban g b l gip
- Gia cong lap dat he thing bac len khu vyc d l sach
- Bien phap gia cong c h i tao:
+ Gia cong, lap dat he thing ray: Hai thanh ray dat
song song du'gc lien kit vai san xe bing lien kit bu long,
CO kich tbyac 10 000 x 135 x 50 mm
+ Gia cong c b l tao gia sach: cac gia sach dLpgc chi
tao theo dang gia sach compact Co t b i trLpgt ngang tren
he thing ray
+ Gia cong, lip dat he thing ray: He thong ray djnh
hLPang se giup cho cac gia sach bj trygt khoi cac thanh
ray, dygc lien kit tryc tilp len trin container bang lien kit
bu long
+ Gia cong c b l tao be thing CLPa xlp
+ Gia cong c b l tao he thing den chilu sang trong thu'
vien
+ Gia cong c b l tao khong gian sinh boat cua lai xe
kiem thu thy: Khong gian sinh boat cua thu thu gIm be
thing giuang ngu, ban lam viec va tu d l dugc thilt k l kit hgp vai nhau mot each linh hoat, co t h i gip len xuIng theo goc 90o thuan tien cho SLP dung, ding thai giup tilt kiem khong gian
+ Gia cong cbl tao bac thang len thu vien
+ Gia cIng chi tao cac chi tilt lip dat phong dpc ngoai trai kit hgp cac khong gian cong cpng tai dja phuang
+ Trang bj ban ghl gip ca dong phuc vu cbl ngli dpc sach trong cac phong dpc ngoai trai
+ Giai phap t l chCpc hinh thCpc kiln true cho xe: San trang tri lai xe vai cac noi dung quang ba van hoa dpc
- Quy mo diu sach cua "Thu vien luu dong":
Vai cac giai phap gia cong cbl tao lai nhu tren, cong suit phuc vu cua moi mot xe container phuc vu chCPC nang "Thu vien luu dong" dugc tinh toan cu t h i nhu sau:
Chilu dai cua container la gin 12,2m, ta co t h i SLP dung tren 10m d l b l tri he thing gia sach (trCp 1,4m cho khong gian sinh boat cua thu thLP va 0,5m khoang ha d l SLP dung gia sach) TLP chilu dai SLP dung ban 10m, co tbI dat dygc 19 gia sach co kich thuac 2020 x 500 x 2100
mm, mli gia co 2 ben d l sach, mli ben c6 6 ting, mli ting CO 4 khoang, mli khoang chCpa dugc trung binh 30 quyIn sach (liy trung binh mli quyIn sach day 15 mm)
Vay, ting so sach t l i da ma thu vien chuyen cha dygc la
27 360 quyln
- Quy trinh van hanh quan ly va khai thac SLP dung mo hinh "ThLP vien lyu dong":
+ Tbcyi gian boat dong: Vai cy ly phuc vu va kbii lygng van chuyen Ian, mo hinh "Thy vien luu dong" tren
Trang 8KHOA HOC & CONG NGHE
Hinh 19 Mat cat doc thung xe bo tri cac gia sach compact khi suT dung
»jl
FT
M
Hinh 20 Mat cat ngang cau tao
thung xe container dja phu'dng Hinh 21 Hoat dong cua "Thu' vien lu'u dong" tren xe container tai
xe container c6 thai gian luu tru boat dong tai mli dia
phuang la 7 ngay Thu vien se ma cCpa boat d6ng chinh
thCpc trong 5 ngay, con ngay thCp nhit va ngay culi cung
la thaj gian d l chuin bj cong tac lip ghep va thu dpn cac
he thing phong dpc ngoai trai, ban ghl va thai gian
di chuyin din khu vyc phuc vu khac Vao nhCpng ngay
thai tilt khong thuan Igi (mua, tjao ) thu vien se ngCpng
hoat dong Sau 7 ngay "Thu vien" se di chuyin sang dia
phuang khac
+ Chu ky boat dong: Do dia ban phuc vu kha rpng (cac
lang xa kho khan, it hoac khong co dilu kien tilp xuc vai
sach va thupc cac tinh vung trung du va dli nui thip miln
Bac) nen chu ky boat dong cua mo hinh "Thu vien luu
dong" la 1 quy/lin
+ Phuang thCrc van hanh va quan ly: Lai xe kiem thu
thu la nguai quan ly va duy tri boat dong cho "Thu vien":
• Quan ly va huang dan nguai dan each thCpc va thai
gian mugn, tra sach
Yeu ciu sy giup da v l khong gian hoat dong cho
"Thu vien" (san truang, san dinh, nha van hoa ) tCp
chinh quyen dja phuang
• Huy dong sy giup da cua nguai dan trong cac cong
viec lap ghep va thu dpn phong dpc ngoai trai
• Quang cao thong tin v l cac boat dong cua "ThiP vien"
• Co thai dp phuc vu Ijch sy, nhiet tinh, chu dao, c6 van hoa
Mo hinh "Thu vien ILPU dong" tren xe container la mo hinh thu vien co hieu qua kha cao v l ca chit lugng, khii lugng va cong suit Vai cac dac tinh c6 sin cua containernen mo hinh "TbLP vien luu dong" nay co nhilu
uu diem nhu:
Dien tich thung xe rpng, chCpa dugc so lugng diu sach Ian, t l i da dat 27 360 cuIn - Ian ban 3 lin lugng sach cua mot huyen trung binh (8.000 cuIn/ thu vien)
D i u keo khoe, c6 t h i vu'gt du'gc cac dja hinh doc, doi nui thip
Cong suit hoat dong Ian, tinh ty hanh cao, di phuc
vu dygc nhilu khu vyc khac nhau
- Co the kit hgp mai che, phong bat, khung thep, ban ghe gip de tao cac phong dpc ngoai trai
c Huy dong sie tham gia xay dyng cua cong dong
Viec dya sach din vai nguai dan bing phuang tien
"thu vien luu dong" dygc tai SLP dung va cbl tao tCp nhCpng phu'ang tien van tai cu c6 y nghTa xa hoi rit Ign, mang
Trang 9+ Huy dong nguIn vin tCp cac t l cbCpc, doanh nghiep
nuac ngoai, Viet kilu
Huy dong vin d i u tu tCp cac t l chCpc va ca nhan trong
nuac:
+ Huy dong nguIn vin tCp cac t l chCpc chinh phu, ca
quan doan t b I Trung uang va dja pbLPang: Trung uang
Doan thanh nien CSHCM, Hoi Khuyin hpc Trung uang
va cac tinh, Hoi Khuyin nong Trung Lpang va cac tinh, thu
vien va cac nha xuit ban cac tinh thanh trong ca nuac
+ Huy dong nguIn v i n tCp cac doanh nghiep, t l chCpc
va cac nha tCr thien
+ Huy dong sy ung hp cac phuang tien van tai cu cua
cac doanh nghiep giao thong van tai
+ Huy dong sy ung hp cac doanh nghiep, nha may, xi
nghiep ca khi gia cong c b l tao
+ Huy dong sy ung hp sach va, bao, tap chi, tai lieu
cua sinh vien hpc sinh cac truang dai hpc, cao dang, pbl
thong cac cip tren dja ban ca nyac d l thanh nguIn sach
thLP vien
kien dLpgc tilp can vai cac nguIn kiln thCpc mai, nang cao dan tri, van boa dpc cho ngu'ai dan D l biln y tLPang bay thanh hien thyc, cin phai tilp tuc nghien CCPU va nhan dLpgc sy quan tam ung hp, giup da cua Nha nuac, chinh quyln cac dja phuang va cpng ding tbi day se ta mot pbLPang an chu dong va hieu qua trong cong viec trong cong viec truyin ba tri thCpc, gop phin tham gia xoa doi, giam ngheo, phat triln kinh t l - xa hoi, dap Cpng va nang
cao chit lugng dai sing van hoa a ca sa, dap irng nhu
ciu hpc tap, nghien CCPU cua nguai dan, gop phin vao viec nang cao dan tri, dao tao nhan lye, thyc hien t i t muc tieu ca ban cua he thing thu vien ca sa cip tinh, huyen,
xa thupc cac tinh trung du va miln nui phia Bic trong giai doan hien nay./
Tai lieu tham khao
1 Bao cao Tinh hinh kinh te xa hoi Viet Nam mUdi nam 2001
-2010 ciia Tong cue thong ke
2 Chuang trinh phat trien kinh tixa hoi cac xd dac biet kho khan
vungddn tdc thieu sSvd mien niii (ChUdng trinh 135), so hieu:
135/QD-TTgdo Nhd nUdc ViitNam trien khai tUndm 1998
3 Danh sach 14 tinh co dieu kien kinh te- xd hoi kho khan vd co ty
le ngUdi mit chU cao
4 DU dn Luat thU vien - Trang tin dien til ciia Chinh phu vd Bo Van
hoa, Thi thao vd Du lich
Phan bien: TS Le Quan
5 Mot so giai phap xoa doi giam ngheo d cac tinh mien niii phia
Bic
6 Van kiin chUting trinh phat trien kinh texd hoi, cac xd - thon, bdn dac biet kho khan vung dong bdo dan tdc thieu so vd mien niii giai doan 2011 - 2015
SO 15 2014 21