Đánh giá thang đo vốn tâm lý phiên bản PCQ 24 trong bối cảnh việt nam

kinli Ịê lá Dự liiío Đánh giá thang đo Vốn tâm lý phiên bản PCQ 24 trong bối cảnh Việt Nam NGGYẼN NGỌC DUY PHƯƠNG* GỈANG HÁN MINH** HUỲNH THANH TÚ*** ''''Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TP Hồ Ch[.]

kinli Ịê

lá Dự liiío

NGGYẼN NGỌC DUY PHƯƠNG *

GỈANG HÁN MINH **

HUỲNH THANH TÚ ***

'Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh

** Thanh tra Bộ Y tế

‘"Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh

Ngày nhận hài: 23/6/2022; Ngày phản hiện: 02/8/2022: Ngày duyệt đăng: 10/8/2022

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá lại thang đo vốn tâm lý phiên bản PCQ-24 bằng cách

thu thập dữ liệu khảo sát từ 126 bác sĩ để xem xét trong bối cảnh của Việt Nam Kết quả chỉ

ra rằng, các thành phần của vốn tâm lý trong phiên bản PCQ-24 là thước đo phù hợp để đánh

giá vốn tâm lý của các bác sĩ ở Việt Nam.

Từ khóa: vốn tâm lý, PCQ-24, Cronbach ’s Alpha, EFA

Summary

This study aims to re-evaluate the psychological capital questionnaire with 24 items

(PCQ-24) by collecting survey data from 126 doctors in Vietnam The result indicates that

the items of PCQ-24 are considered as a proper measure to assess psychological capital

of doctors in Vietnam.

Keywords: psychological capital, PCQ-24, Cronbach ’ s Alpha, EFA

GIỚI THIỆU

Vôn tâm lý là trạng thái tinh thần

tích cực được thể hiện trong quá trình

trưởng thành và phát triển của một cá

nhân Bằng cách đo lường các cấu trúc

vốn tâm lý, một tổ chức có thể tìm hiểu

về trạng thái tâm lý tích cực của nhân

viên, cũng như các cách đào tạo và hỗ

trợ để có thể thúc đẩy trạng thái tâm lý

tích cực, thông qua đó sẽ cải thiện hiệu

quả tổ chức

Việc đo lường vớh tâm lý thông qua

bảng câu hỏi vốn tâm lý - phiên bản tự

đánh giá (PCQ-24) đã được phát triển

bởi Luthans và cộng sự (2007) Nghiên

cứu này được thực hiện nhằm cung cấp

bằng chứng xác nhận ủng hộ cho việc

sử dụng bộ câu hỏi PCQ-24 như một

thước đo cho cấu trúc vốn tâm lý trong

bối cảnh Việt Nam bằng cáchcung cấp

thông tin sơbộ về giá trị nội bộ của nó

thông qua độ tin cậy, giá trị hội tụ và

tínhphânbiệt

Cơ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Cơ sở lý thuyết

Vốn tâm lý được Luthans vàcộng sự (2007) chính

thức công bốtrong cuốn sách vốn tâm lý: Phát triển lợi thê cạnh tranh của con người (Psychological capital:

Developing the human competitive advantage edge)

và được các nhà nghiên cứu sử dụng trong việc phát

triển tổ chức Luthans và cộng sự (2007) định nghĩa,

vốn tâm lý là trạng thái phát triển tâm lýtích cực của

một cá nhân, được đặc trưng bởi: (1) Có sự tựtin (sự

tự tin của bản thân) để đảm nhận và nỗ lực cần thiết

đểthànhcôngtrongthử thách nhiệm vụ; (2)Ghi nhận

tích cực (tinhthần lạc quan) về việc thành côngtrong

hiện tại vàtương lai; (3)Kiên trìhướng tớimụctiêu và khi cần thiết, chuyển hướng con đường đến mục tiêu (niềm hy vọng) để thành công; (4)Khi bị baovâybởi

các vấn đề và nghịch cảnh, hãy duy trì và bật trở lại, thậm chí vượt xa hơn(khả năng phục hồi) để đạt được

thành công Bôn đặc trưng này được xem như là chìa khóa cho vốn tâm lý, một câu trúc đề cập đến “bạn là

ai và bạn sẽ trở thành ai” Định nghĩa này nhằm phân

biệtvốn tâmlý với các khái niệm về vốn con người,

Biến

quan sát

Trung bình

thang đo

Phương sai thang đo nêu loại biến

Hệ sô' tương quan biến-tống

Cronbach's Alpha nếu loại biến

Sự tự tin: Cronbach’s Alpha = 0,938

Niềm hy vọng: Cronbach ’s Alpha = 0,879

Khả năng ohục hồi: Cronbach 's Alpha = 0,875

Tinh thần lạc quan: Cronbach 's Alpha - 0,869

BẢNG 2: EFA CỞA THANG ĐO VốN TÂM LÝ PHIÊN BAN PCQ-24 LAN 1

Biến quan sát Nhân tô'

Hệ sô'KMO = 0,691

Kiểm định Bartlett = 0,000 Tổng phương sai trích = 72,51% Nguồn: Tính toán của nhóm tác giả

hoặc “những gì bạn biết” (năng lực)

và vốn xã hội, hoặc “những người bạn biết” (mạng lưới các mối quan hệ) Sau

đó, nhiều nhà nghiên cứu đã tiến hành xem xét ảnh hưởng của vốn tâm lý đến

nhiều khía cạnh của cá nhân và tổchức, chẳnghạn như: chấtlượng cuộcsống, sự

gắn kếtvới tổchức, hiệu quả công việc,

sự hài lòng trong công việc hoặc căng

thẳng nghề nghiệp (Ngo, 2021; Nguyen

và Ngo, 2020; Gorgens-Ekermans và Herbert, 2013; Nguyen và Nguyen,

2012; Luthans và cộng sự, 2007, 2008; Cheun và cộng sự, 2011)

Có nhiều công cụ khác nhau để đánh

giá vein tâm lý Chẳng hạn, Luthans và

cộng sự (2007) đã phát triển bảng câu hỏi vôn tâm lý (PCQ-24), đây là một côngcụ chính được sử dụngđể đo lường

cấu trúc vốn tâm lý Sau đó, Harms và Luthans (2012) đã phát triển bảng câu hỏi vốn tâm lý ngầm (I-PCQ) để giúp

giảm thiểu các vấn đề liên quan đến

mong muốn xã hội trong các công cụ

tự báo cáo (self-report instruments)

Lorenz và cộng sự (2016) cũng đã phát

triển và đánh giá thước đo vốn tâm lý

tổng hợp (CPC-12) để ứng dụng cho tất

cả các lĩnh vực của cuộc sông mà không

chỉ dành riêng cho bốicảnh tổchức.Tuy

nhiên, trong bối cảnh quốc tế, thì bảng

câu hỏi PCQ-24 và phiên bản rút gọn

củanó (PCQ-12) được xem là đứng đầu trong các công cụ đánh giá vốn tâm lý (Luthans và cộng sự, 2013)

Phương pháp nghiên cứu

Mầu nghiêncứubao gồm 126 bác sĩ đangcông tác 3 bệnh viện ở Việt Nam,

bao gồm: Bệnh viện Đại học Y Dược

TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Chợ Rầy

và Bệnh viện Thông Nhất Nhóm tác

giả sử dụng phương pháp lây mẫu phi xác suất (do tínhkhả dụng hoặc tiện lợi lấy mẫu) để thu thập dữ liệu thông qua bảng khảo sát trong năm 2021 Thang

đo vốntâm lý theo phiên bảntiếngAnh

của bộ câu hỏi PCQ-24 được sử dụng Tất cả các thang đođã được dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt và sau đó được dịch ngược lại để đảm bảo tính chính xác

của thang đo Bộ câu hỏi gốc PCQ-24

đo lường 4 thành phần của vốn tâm lý

(bao gồm:Sự tự tin, Niềm hy vọng,Tinh thần lạc quanvàKhả năng phục hồi) với

mỗi thànhphần được đánh giá bởi 6biến

quan sát Trong đó, các phản hồi được báo cáo qua thang đo Likert6điểm (với 1: “Rất không đồng ý” và 6: “Rất đồng

Kinh tế

>ÍI Dự báo

ý”) Trong phiên bản PCQ-24, có 3 câu

hỏi là các biếnquan sátđánh giá ngược

(1 biến quan sát của thành phần Khả

năng phục hồi và 2 biến quan sát thuộc

thành phần Tinh thần lạcquan) Do đó,

nhóm tác giả sẽ chuyển tất cả những

câuhỏi ngược thành câu hỏi thuận trong

thang đo cuối cùng dùng để thu thập dữ

liệu Đồngthời, bộ câu hỏi PCQ-24 gốc

với thang đo Likert 6 điểm sẽ gây khó

khăn cho ngườitrả lời, nên nhóm tác giả

sử dụng thang đo Likert 7 mức độ sẽ phù

hợp hơn trong bối cảnh của Việt Nam

(với 1: “Hoàntoànkhôngđồng ý” và 7:

“Hoàn toàn đồng ý”)

Phân tích dữ liệu được thực hiện

thông qua 2 bước: (1) Phân tích độ tin

cậy bằng hệ sô" Cronbach’s Alpha; (2)

Phân tích nhân tốkhám phá (EFA) với

sự hỗ trợ của phần mềm SPSS (v.22)

để kiểm tra chất lượng của sự phù hợp

các thành phần của thang đo vốn tâm lý

trong phiên bản PCQ-24 thông qua giá

trị hộitụ và tính phân biệt

KẾT QUẢ NGHIÊN cứu

Kiểm định độ tin cậy

Kết quả kiểmđịnh độ tin cậy tại Bảng

1 cho thấy, thànhphần Sự tự tin (SE) của

Vốn tâm lý có hệ số Cronbach’s Alpha

tổngthể là 0,938 > 0,7, đồng thời cácbiến

quan sát của thành phần này đều có hệ

số tương quan biến-tổng >0,3, nên thang

đo Sự tự tin đạtyêu cầu về độtincậynội

bộ Tương tự, thành phần Niềm hy vọng

(HO) của Vốntâm lý cóhệ số Cronbach’s

Alpha tổng thể là 0,879 > 0,7 vàcácbiến

quan sát của thành phần Niềm hy vọng

đều có hệ số tương quan biến-tổng >0,3,

nên Niềm hy vọng đạt yêucầu vềđộtin

cậy nội bộ Thành phần Khả năng phục

hồi (RE)có hệ số Cronbach’s Alpha tổng

thể là 0,875> 0,7 vàcác biến quan sátcủa

thành phần Khả năng phục hồi đều có hệ

số tương quan biến-tổng > 0,3, nên Khả

năng phục hồi đạt yêu cầu vềđộ tin cậy

nội bộ Cuối cùng, thành phần Tinh thần

lạc quan (OP) có hệsố Cronbach’s Alpha

tổngthể là 0,869> 0,7,đồng thời cácbiến

quan sát của thành phần Tinh thần lạc

quan đều có hệ số tương quan biến-tổng

> 0,3, nên Tinh thần lạc quan đạt yêucầu

vềđộtin cậy nội bộ

Do vậy, các 24 biến đo lường cho4

thang đo củavốn tâm lý đều đạt yêucầu

và được vào phân tích EFA ở nội dung

kế tiếp

BẢNG 3: EFA CỞA THANG ĐO VỐN TÂM LÝ PHIÊN BẢN PCQ-24 LAN 2

Biến quan sát Nhàn tô’

SE3 0,928 SE5 0,912

HO9 0,855

HO8 0,772

RE16 0.925

RE15 0,741 RE18 0,695

RE17 0,550

OP19 0,821

OP24 0.711 OP23 0,697

Hệ số KMO = 0,707 Kiểm định Bartlett = 0,000

Tổng phương sai trích = 73,18%

Nguồn: Tính toán của nhóm tác giả

Phân tích EFA

Bảng 2 trình bày kết quả EFA lần 1 cho thang đo

vốn tâm lý Kết quả cho thấy, hệ số KMO = 0,691 >

0,5 (0,5 < KMO < 1,0) và kiểm định Barlett’ trong phân tích nhân tô" có kếtquả Sig = 0,000, nên phân

tích EFA là phù hợp (Hutcheson và Sofroniou, 1999)

Tạigiá trịEigenvalue = 2,070,kết quảEFA trích được

4 thành phần vớitổng phươngsai tríchđược là 72,51% (> 50%) với giá trị hội tụ trọng sốnhân tố được chấp

nhận tối thiểu là 0,5 (Hair và cộngsự, 2006), nên tương quangiữa biến quansát đóvới nhân tố càng lớn Điều

này chứng tỏ, vốn tâm lý là một thang đo đa hướng

Tuy nhiên, giá trị phân biệtcủa biến quan sát HO 12 có

chênh lệch trọngsố < 0,3, nênbiếnquan sát nàykhông thỏamãn điều kiện của EFA Vì vậy,nhómtác giả sẽ tiếnhành EFA lần 2 chothang đo Vô"n tâm lý sau khi

loạiHO 12

Bảng 3 trình bày kếtquả EFA lần 2 cho thang đo

Vốn tâm lý.Kết quả chobiết, hệ sốKMO = 0,707 >0,5;

kiểm định Barlett có giá trị Sig = 0,000, nênEFA lần

2 là phù hợp Với giá trịEigenvalue = 1,906 > 1,0, có

4 nhân tố đượcgiữlại trong môhìnhphân tíchvới tổng

phương sai trích được là73,18%(lớn hơn tổng phương

saitrích của EFAlần 1) với giátrị hội tụtrọngsốnhân

tô" đượcchấp nhận làtừ 0,5 trởlên và giá trị phân biệt

củacác biến quan sátđều có chênh lệch trọngsô" >0,3 (Hairvà cộng sự, 2006) cho thây môi tươngquan giữa biến quan sát đó với nhân tô" càng lớn Điềunày chứng

tỏ, vốn tâm lý là một thang đo đa hướng và các biến Economy and Forecast Review 11

quansát đã thỏa mãn điều kiện của EFA Như vậy, 4

nhân tô'đượctríchgiải thíchđược 73,18%biến thiên dữ

liệucủa 23 biến quansát tham giavào EFA

Như vậy, kếtquả EFAlần 2cho thang đo Vốntâm

lý phiên bản PCQ-24 chỉ ra rằng, từ 24 biến quan sát

liên quan đến 4 thànhphầncủa vốn tâm lý (bao gồm:

Sựtự tin, Niềm hy vọng, Tinh thần lạc quan và Khả

năng phụchồi)với mỗi thànhphần được đánhgiábởi

6 biến quan sát, thì kết quả phân tích chỉ còn 23 biến

quan sát của 4 thành phần của vốn tâm lý Trong đó,

có 6 biến quansát của 3 thành phần là Sự tự tin, Tinh

thần lạc quan và Khả năng phụchồi vẫn giữ nguyên

Trong khi đó, thành phần Niềm hy vọng bị loại một

biến quansát, nên chỉ còn 5 biến quan sát

KẾT LUẬN

Nghiên cứu này đóng góp lớn vào lý thuyết cho

rằng, Vốn tâm lý là nhân tốbậc hai, bao gồm tổng hòa

của 4 chiềuhướng: Sự tự tin,Niềm hy vọng, Tinh thần

lạc quanvàKhả năngphục hồi.Các kết quả kiểm định

độtin cậy và EFA đã chứng minh thang

đo Vốntâm lý phiênbản PCQ-24 là một thước đo thích hợp để đánh giá vốn tâm

lý củacác bác sĩở Việt Nam Từ đó, các

nhà nghiên cứu tại Việt Nam có thê sử dụng bộ câu hỏi PCQ-24 để đo lường

các thành phần của vốn tâm lý trong các

nghiên cứu có liên quanđến lĩnh vực tâm

lýhọc tích cực (Positive psychology)

Mặc dù kết quả nghiên cứu chothấy,

thang đo vốn tâm lý bằng bộ câu hỏi PCQ-24 là phù hợp trong bô'i cảnh Việt

Nam, nhóm tác giả khuyên nghị rằng,

các nghiên cứu trong tương lai nên tiếp tục sử dụng các kỹ thuật khác để đánh

giá bộ câu hỏi PCQ-24, chẳng hạn như

phân tích nhân tốkhẳngđịnh và mô hình cấu trúc tuyên tính Bên cạnh đó, các nghiên cứu tiếp theo nên so sánh thang

đo Vốn tâmlý bằng bộ câu hỏi PCQ-24 với bộ câu hỏi PCQ-12.Ũ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Nguyễn Đình Thọ (2013) Giáo trình phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh,

Nxb Tàichính

2 Hoàng Trọng, Chu Nguyễn MộngNgọc(2008). Phân tích dữ liệu nghiên cứu với SPSS, Tập

1 và 2, Nxb HồngĐức

3 Anderson, J c., Gerbing, D w (1988) Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach, Psychological Bulletin, 103(3), 411-423

4 Cortina, J M (1993) What is coefficient alpha? An examination of theory and applications,Journal of applied psychology,78(1), 98-104

5 Gorgens-Ekermans, G_, Herbert, M (2013) Psychological capital: Internal and external

validity of the Psychological Capital Questionnaire (PCQ-24) on a South African sample, SA Journal of Industrial Psychology,39(2), 1-12

6 Hair Jr, J E, Black, w c., Babin, B J., Anderson, R E., Tatham, R (2006) Multivariate

data analysis, NewJersey: Pearson Prentice Hall

7 Harms, p D„ Luthans, F (2012) Measuring implicit psychologicalconstructs in organizational

behavior: Anexampleusingpsychologicalcapital,Journal of Organizational Behavior,33(4), 589-594

8 Hutcheson, G., Sofroniou, N (1999) The multivariate social scientist: Introductory statistics using generalized linear models,Thousand Oaks, CA: Sage Publications

9 Lorenz, T.,Beer, c.,Piltz, J., Heinitz, K (2016) Measuring psychological capital: Construction

and validation of the compound PsyCap scale (CPC-12),PloS One, 11(4), 1-17

10 Luthans, F„ Avolio, B J„ Avey, J B., Norman, s M (2007) Positive psychological capital:

Measurement and relationship with performance and satisfaction,Personnel Psychology,60(3),541-572

11 Luthans, F.,Avey, J B., Patera, J L (2008) Experimentalanalysis of a web-based training

intervention to develop positive psychological capital, Academy of Management Learning & Education, 7(2), 209-221

12 Luthans, E, Youssef, c M., Sweetman D., Harms, p (2013) Meeting the leadership challenge of employee well-being through relationship PsyCap and health PsyCap, Journal of Leadership and Organizational Studies,20, 114-129

13 Ngo,T T (2021) Impact of psychologicalcapital onjob performance andjob satisfaction:

A case study in Vietnam, The Journal of Asian Finance, Economics and Business,8(5), 495-503

14 Nguyen, H M., Ngo, T T (2020) Psychological capital, organizational commitment andjob performance: A case inVietnam, The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(5), 269-278

15 Nguyen, T D.,Nguyen,T.T (2012) Psychological capital,qualityofwork life, and quality

of life of marketers:Evidence from Vietnam, Journal of Macromarketing, 32(1), 87-95

12 Kinh tế và Dự báo