Phòng Giáo dục và Đào tạo Đề thi cuối học kì 1 Cánh diều Năm học 2022 2023 Môn Ngữ Văn lớp 10 Thời gian làm bài 90 phút(Không kể thời gian phát đề) (Đề số 1) MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I CẤP ĐỘ N.
Trang 1Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi cuối học kì 1 - Cánh diều
Năm học 2022 - 2023 Môn: Ngữ Văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút(Không kể thời gian phát đề)
(Đề số 1)
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I CẤP
ĐỘ
Nội
dung
NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU VẬN DỤNG VẬN DỤNG CAO
CỘN G
TNK
Đọc
hiểu
Số
câu:
3
Số
điểm
: 4.0
Tỉ lệ:
40%
- Xác định loại văn bản và
PCNN
- Nêu vấn
đề tác giả
đề cao trong phòng chống dịch
- Trình bày suy nghĩ về đánh giá đối với Việt Nam
Số câu:
1 Số điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
Số câu: 1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ: 10%
Số câu: 1
Số điểm:
2.0
Tỉ lệ:
20%
Số câu: 3 Số điểm: 4.0
Tỉ lệ: 40%
Tiếng
Việt
Số
câu:
1
Số
điểm
: 1.0
Tỉ lệ:
10%
nghĩa từ ngọn hải đăng
Số câu: 1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ: 10%
Số câu: 1 Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
Tập
làm
văn
Số
câu:
1
Số
Viết bài văn nghị luận thuyết phục
từ bỏ thói quen đi học muộn
Số câu: 1 Số
Trang 2: 5.0
Tỉ lệ:
50%
Số điểm:
5.0
Tỉ lệ: 50%
câu: 1 Số điểm: 5.0
Tỉ lệ: 50%
Tổng
số
câu:
5
Tổng
số
điểm
: 10
Tỉ lệ:
Phần 1: Đọc hiểu (5 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
(1) Trang điện tử của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Geneva (www.weforum.org) ngày 30/3/2020 đăng bài viết của nhà báo người Anh Sean Fleming nhan đề: “Viet Nam shows how you can contain COVID-19 with limited resources”, tạm dịch: “Việt Nam cho thấy cách bạn có thể phòng chống COVID-19 với nguồn lực hạn chế” đánh giá Việt Nam ứng phó hiệu quả với dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, trở thành “ngọn hải đăng” về cách làm với nguồn lực hạn chế
(2) Bài báo viết: Việt Nam đã sớm nhận thức rõ ràng về nguy cơ bùng phát của dịch bệnh có thể tàn phá một đất nước đang phát triển và Việt Nam đã hành động mau lẹ, đưa ra quyết định nhanh chóng và kịp thời
(3) Theo đó, Việt Nam đã tập trung vào các biện pháp nằm trong tầm kiểm soát của mình và giành được sự tán dương từ cộng đồng quốc tế Việt Nam
đã khởi động một loạt các sáng kiến để ngăn chặn virus lây lan ngay từ ngày 1/2, đình chỉ tất cả các chuyến bay đến và đi từ Trung Quốc; đóng cửa các trường học sau khi nghỉ Tết Nguyên đán
[ ]
(4) Tác giả bài viết đề cao hành động tập thể và có trách nhiệm trong chống dịch ở Việt Nam, như việc toàn dân đeo khẩu trang Lực lượng chức năng Việt Nam cũng luôn đồng hành cùng người dân Khắp các quận đều phát những hướng dẫn phòng ngừa qua loa phóng thanh Toàn bộ người dân nhận được một tin nhắn SMS gần như hằng ngày với các nội dung chỉ dẫn hoặc thông báo tìm kiếm những người có nguy cơ Theo tác giả, hành động tập thể và có trách nhiệm là giải pháp toàn diện cho dịch bệnh
(5) Bài báo nhấn mạnh Việt Nam là một quốc gia không quá mạnh về kinh tế, với cơ sở hạ tầng chưa hoàn toàn hiện đại song đã phòng chống đại dịch COVID-19 bằng cách quản lý rất tỉ mỉ và có tổ chức, có sự chuẩn bị, thể hiện
Trang 3vai trò bảo vệ của Nhà nước đối với người dân Tác giả bài viết cho rằng
“chính quyền Việt Nam đã ngăn chặn virus SARS-CoV-2 theo cách rất nhân văn và áp dụng từng bước một”
(6) Trong khi đó, đài BBC dẫn nhận định của PGS TS Jonathan London – một nhà nghiên cứu xã hội học và chính trị người Mỹ – cho rằng “Việt Nam đã phản ứng một cách nghiêm túc” đối với đại dịch COVID-19
(7) “Việt Nam – hình mẫu về cách thức kiềm chế đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 trong điều kiện hạn chế” là nội dung bài viết được đăng tải trên trang mạng zen.yandex.ru của Nga (zen.yandex.ru là trang tìm kiếm lớn thứ 4 thế giới)
(Nguồn: https://moh.gov.vn)
Câu 1 (1 điểm): Xác định loại văn bản và phong cách ngôn ngữ của văn bản
trên
Câu 2 (1 điểm): Theo đoạn trích, tác giả bài báo đề cao vấn đề gì trong
phòng chống dịch Covid-19 tại Việt Nam?
Câu 3 (1 điểm): Anh/chị hiểu như thế nào về “ngọn hải đăng” mà tác giả
bài báo đã nhấn mạnh trong đoạn (1) của văn bản
Câu 4 (2 điểm): Các đánh giá của PGS TS Jonathan London và của
trangZen.yandex.ru có ý nghĩa như thế nào đối với quốc giaViệt Nam nói chung và với anh/chị nói riêng?
Phần 2: Tạo lập văn bản (5 điểm)
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận thuyết phục các bạn từ bỏ thói thói quen
đi học muộn
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2022 – 2023 MÔN: NGỮ VĂN 10 (CÁNH DIỀU) Phần 1: Đọc hiểu (5 điểm)
Câ
Câ
u 1- Loại văn bản: bản tin.- Phong cách ngôn ngữ: báo chí
0,5điể m 0,5điể m
Câ
u 2
- Theo đoạn trích, tác giả bài báo đã đề cao hành động tập thể và
có trách nhiệm trong chống dịch ở Việt Nam, như việc toàn dân
đeo khẩu trang Lực lượng chức năng Việt Nam cũng luôn đồng
hành cùng người dân Khắp các quận đều phát những hướng dẫn
phòng ngừa qua loa phóng thanh Toàn bộ người dân nhận được
một tin nhắn SMS gần như hằng ngày với các nội dung chỉ dẫn
hoặc thông báo tìm kiếm những người có nguy cơ Theo tác giả,
hành động tập thể và có trách nhiệm là giải pháp toàn diện cho
dịch bệnh
1điểm
Câ
u 3- Hải đăng (đèn biển) là ánh sáng của những cột đèn đường trênbiển giúp thuỷ thủ tìm đường vào cảng, xác định vị trí của mình
trên biển và ánh sáng của ngọn hải đăng còn có tác dụng báo
1điểm
Trang 4hiệu cho những con tàu những nơi có đá ngầm, vách đá Vì thế
“ngọn hải đăng” thường được gắn với hình ảnh của sự dẫn đường
- Lấy hình ảnh “ngọn hải đăng” tác giả bài báo đã bày tỏ sự tôn
trọng đối với Việt Nam Việt Nam là một điểm sáng trong việc
phòng chống dịch covid-19 một cách có hiệu quả từ nguồn lực
hạn chế.Tác giả cũng tôn vinh Việt Nam như một quốc gia dẫn
đường, tiên phong trong việc phòng chống thảm họa nhân loại
đầu năm 2020
Câ
u 4
- HS có thể nêu cách hiểu khác nhau theo quan điểm của cá
nhân, nhưng cần đảm bảo ý về nội dung:
+ Đối với quốc gia Việt Nam: Việt Nam cho thấy được sức ảnh
hưởng của mình trong việc phòng chống đại dịch, là điểm sáng
của Châu Á và thế giới Uy tín Việt Nam được nâng cao trong mắt
bạn bè khu vực và quốc tế Việt Nam đã nỗ lực, nghiêm túc và
trách nhiệm hết mình cùng thế giới dựng thành lũy để ngăn chặn
covid-19
+ Đối với em: Em thấy hãnh diện, tự hào về dân tộc mình
2điểm
Phần 2: Tạo lập văn bản (5 điểm)
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái
quát được vấn đề
0,5điể m
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Thuyết phục các bạn từ bỏ thói quen đi học muộn
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,5 điểm.
- Học sinh xác định chưa đúng vấn đề cần nghị luận: 0,0 điểm.
0,5điể m
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt
các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Dưới
đây là một vài gợi ý cần hướng tới:
- Giới thiệu ngắn gọn về vấn đề và quan niệm của bản thân
- Tác hại của việc đi học muộn
- Nguyên nhân dẫn đến việc đi học muộn
- Biện pháp giúp bỏ thói quen đi học muộn
- Khẳng định lại vấn đề
Hướng dẫn chấm:
- Phân tích đầy đủ, sâu sắc, dẫn chứng phù hợp, thuyết phục: 3 điểm.
- Phân tích chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 1,5 điểm – 2,75 điểm.
- Phân tích chung chung, sơ sài: 0,5 điểm – 1,0 điểm.
3điểm
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính
tả, ngữ pháp.
0,5điể m
Trang 5-Bài viết có giọng điệu riêng, cách diễn dạt sáng tạo, văn phong trôi
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa kì 1 - Cánh diều Năm học 2022 - 2023 Môn: Ngữ Văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút(Không kể thời gian phát đề)
(Đề số 2)
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I CẤP
ĐỘ
Nội
dung
NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU VẬN DỤNG VẬN DỤNG CAO CỘN
G TNK
Đọc
hiểu
Số
câu:
3
Số
điểm
: 4.0
Tỉ lệ:
40%
- Xác định thể loại và ngôn ngữ của bài thơ
- Xác định chi tiết, cảnh sắc
và âm thanh về đặc trưng mùa hè,
- Trình bày suy nghĩ
về trách nhiệm tuổi trẻ đối với đất nước
Số câu:
1 Số điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
Số câu: 1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ: 10%
Số câu: 1
Số điểm:
2.0
Tỉ lệ: 20%
Số câu: 3 Số điểm: 4.0
Tỉ lệ: 40%
Tiến
g
Việt
Số
câu:
1
Số
điểm
: 1.0
Tỉ lệ:
10%
- Trật tự
từ trong câu thơ và tác dụng
Số câu: 1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ: 10%
Số câu: 1 Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
Tập
làm
văn
Số
câu:
Viết bài văn nghị luận về tinh thần đoàn kết
Trang 6Số
điểm
: 5.0
Tỉ lệ:
50%
trong cuộc chiến
Covid
Số câu: 1
Số điểm:
5.0
Tỉ lệ: 50%
Số câu: 1 Số điểm: 5.0
Tỉ lệ: 50%
Tổng
số
câu:
5
Tổng
số
điểm
: 10
Tỉ lệ:
100
100
% Phần 1: Đọc hiểu (5 điểm)
Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi:
Rồi hóng mát thuở ngày trường, Hoè lục đùn đùn tán rợp giương
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ, Hồng liên trì đã tiễn mùi hương
Lao xao chợ cá làng ngư phủ, Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương
Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương
(Cảnh ngày hè, Nguyễn Trãi)
Câu 1 (1 điểm): Xác định thể thơ và ngôn ngữ của bài thơ trên.
Câu 2 (1 điểm): Xác định chi tiết, cảnh sắc và âm thanh thể hiện đặc trưng
cho mùa hè trong văn bản trên Nêu nhận xét chung về những chi tiết đó ?
Câu 3 (1 điểm): Trật tự từ trong câu thơ sau có gì khác trật tự từ thông
thường? Phân tích tác dụng tu từ của hiện tượng đảo trật tự từ mà tác giả đã
sử dụng
Lao xao chợ cá làng ngư phủ, Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.
Câu 4 (2 điểm): Từ tấm lòng yêu nước, thương dân của nhà thơ, anh/chị
hãy trình bày suy nghĩ của mình về trách nhiệm tuổi trẻ đối với đất nước
Phần 2: Tạo lập văn bản (5 điểm)
Trang 7Cuộc chiến chống Covid 19 cũng như mọi cuộc chiến khác, phải huy động
tất cả nguồn lực Nhìn từ cuộc chiến này, có ý kiến cho rằng:“Tinh thần đoàn kết là vũ khí mạnh mẽ nhất trong mọi cuộc chiến” Anh/chị hãy viết bài văn
trình bày suy nghĩ về ý kiến trên
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2022 – 2023 MÔN: NGỮ VĂN 10 (CÁNH DIỀU) Phần 1: Đọc hiểu (5 điểm)
Câu
1 - Thể loại: thất ngôn bát cú đường luật.- Ngôn ngữ: chữ Nôm
0,5điể m 0,5điể m
Câu
2
- Chi tiết, cảnh sắc và âm thanh thể hiện đặc trưng cho mùa hè
trong văn bản:
+ Sắc hồng hoa thạch lựu: Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
+ Màu xanh của tán hoè : Hoè lục đùn đùn tán rợp giương
+ Tiếng ve: cầm ve
+ Sắc hương đã thưa thoảng và dần mất của hoa sen :Hồng liên
trì đã tiễn mùi hương
- Nhận xét: Những chi tiết nói trên mang đậm màu sắc của Việt
Nam, không vay mượn những thi liệu điển tích từ Trung Quốc
0,5điể m 0,5điể m
Câu
3
- Trật tự từ trong câu thơ đã bị đảo ngược trật tự từ
- Tác dụng: Nhấn mạnh sự vất vả, đói nghèo, lam lũ của người
dân vùng Đèo Ngang; sự thưa thớt, vắng vẻ, bé nhỏ, tiêu điền
hoang vắng ở nơi đây
1điểm
Câu
4
- HS có thể nêu cách hiểu khác nhau theo quan điểm của cá
nhân, nhưng cần đảm bảo ý về nội dung:
+ Mỗi cá nhân cần có trách nhiệm với bản thân, gia đình và đất
nước, nhất là thế hệ thanh niên cũng luôn phải ý thức vai trò
trách nhiệm của mình đối với đất nước
+ Thế hệ trẻ phải xác định tư tưởng, tình cảm, lí tưởng sống của
mình: yêu quê hương đất nước, tự hào tự tôn dân tộc, có ý thức
bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của dân tộc; lao động, học tập để
khẳng định bản lĩnh, tài năng cá nhân và phục vụ cống hiến cho
đất nước, sẵn sàng có mặt khi Tổ Quốc cần
+ Thế hệ trẻ cần phải học tập tích lũy tri thức để góp phần phát
triển đất nước theo kịp thời đại, hội nhập với xu thế phát triển
chung của quốc tế
2điểm
Phần 2: Tạo lập văn bản (5 điểm)
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái
quát được vấn đề
0,5điể m
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5điể
Trang 8Tinh thần đoàn kết là vũ khí mạnh mẽ nhất trong mọi cuộc chiến.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,5 điểm.
- Học sinh xác định chưa đúng vấn đề cần nghị luận: 0,0 điểm.
m
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt
các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Dưới
đây là một vài gợi ý cần hướng tới:
- Giới thiệu và dẫn dắt vào vấn đề cần nghị luận
- Giải thích về tinh thần đoàn kết
- Phân tích, bàn luận: ý nghĩa của tinh thần đoàn kết khi rơi vào hoàn
cảnh của cuộc chiến chống Covid
- Khẳng định lại vấn đề
Hướng dẫn chấm:
- Phân tích đầy đủ, sâu sắc, dẫn chứng phù hợp, thuyết phục: 3 điểm.
- Phân tích chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 1,5 điểm – 2,75 điểm.
- Phân tích chung chung, sơ sài: 0,5 điểm – 1,0 điểm.
3điểm
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính
tả, ngữ pháp.
0,5điể m
e Sáng tạo
-Bài viết có giọng điệu riêng, cách diễn dạt sáng tạo, văn phong trôi
chảy.
0,5điể m
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi cuối học kì 1 - Cánh diều
Năm học 2022 - 2023 Môn: Ngữ Văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút(Không kể thời gian phát đề)
(Đề số 3)
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I CẤP
ĐỘ
Nội
dung
NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU VẬN DỤNG VẬN DỤNG CAO CỘN
G TNK
Đọc
hiểu
Số
câu:
3
Số
điểm:
4.0
Tỉ lệ:
40%
- Xác định loại văn bản
và dấu hiệu nhận biết
- Nêu nội dung văn bản
- Trình bày suy nghĩ
về 2 yếu tố
mà thanh niên VN cần có
Số câu: 1
Số điểm:
1.0
Số câu: 1
Số điểm:
1.0
Số câu: 1
Số điểm:
2.0
Số câu: 3
Trang 9Tỉ lệ:
10% Tỉ lệ:10% Tỉ lệ: 20%
Số điểm: 4.0
Tỉ lệ: 40%
Tiếng
Việt
Số
câu:
1
Số
điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
- Tìm và giải
nghĩa 2
từ Hán Việt trong bài
Số câu: 1
Số điểm:
1.0
Tỉ lệ:
10%
Số câu: 1 Số điểm: 1.0
Tỉ lệ: 10%
Tập
làm
văn
Số
câu:
1
Số
điểm:
5.0
Tỉ lệ:
50%
Viết bài văn nghị luận
thuyết phục từ bỏ thói trì hoãn
Số câu: 1
Số điểm:
5.0
Tỉ lệ: 50%
Số câu: 1 Số điểm: 5.0
Tỉ lệ: 50%
Tổng
số
câu:
5
Tổng
số
điểm:
10
Tỉ lệ:
Trang 10Phần 1: Đọc hiểu (5 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Ngày 4/1, tại Trung tâm Thông tấn Quốc gia, Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Đoàn Khối các cơ quan Trung ương, Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp tổ chức Tọa đàm: Xây dựng hình mẫu thanh niên thời kỳ mới hướng tới những phẩm chất của "công dân toàn cầu"
Chia sẻ với các đại biểu thanh niên tại buổi tọa đàm, nguyên Phó Thủ tướng
Vũ Khoan cho rằng kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế có cả những mặt tích cực và mặt tiêu cực tác động đến kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa của từng dân tộc, đất nước, người dân, trong đó đặc biệt là giới trẻ Thanh niên Việt Nam ra ngoài thế giới phải có tư cách, phẩm chất, phải có hiểu biết, kiến thức, hành xử có văn hóa với bạn bè thế giới Đặc biệt phải chú trọng tìm hiểu, học hỏi những tinh hoa của thế giới, đồng thời phải giữ gìn bản sắc của dân tộc
Ông nhấn mạnh muốn hội nhập quốc tế, giới trẻ phải chú trọng hai yếu tố là
"tử tế" và "tức khí" "Tức khí" theo ông chính là lòng tự ái dân tộc, là tinh thần vượt khó vươn lên Đây chính là tinh thần đã thúc giục bao nhiêu lớp thanh niên Việt Nam xả thân vì đất nước suốt quá trình lịch sử Việt Nam có nhiều lợi thế với lực lượng lao động đông đảo, phong phú về tài nguyên nhưng nếu không có "tức khí" sẽ không thể hội nhập thành công, sánh vai cùng các quốc gia trên thế giới
Xuân Tùng (TTXVN - 4/1/2017)
Câu 1 (1 điểm): Xác định loại văn bản Dựa vào đâu mà anh/chị có kết luận
ấy?
Câu 2 (1 điểm): Nêu nội dung của văn bản.
Câu 3 (1 điểm): Tìm hai từ Hán Việt có trong văn bản và giải thích nghĩa
của chúng
Câu 4 (2 điểm): Qua văn bản, trình bày suy nghĩ của anh/chị về hai yếu tố:
"tử tế" và "tức khí" mà thanh niên Việt Nam cần có Vì sao ông Vũ Khoan cho rằng thanh niên Việt Nam cần có “tức khí”?
Phần 2: Tạo lập văn bản (5 điểm)
“Trì hoãn như một thói quen - kẻ thù thầm lặng đang "giết chết" chính bạn!. Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận thuyết phục người khác từ bỏ thói
quen đó
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2022 – 2023 MÔN: NGỮ VĂN 10 (CÁNH DIỀU) Phần 1: Đọc hiểu (5 điểm)
Câu
1
- Loại văn bản: bản tin
- Dựa vào đặc điểm của ngôn ngữ trong văn bản (cung cấp
thông tin thời sự, lối viết ngắn gọn, sinh động, hấp dẫn)
0,5điể m 0,5điể m
Câu - Nội dung văn bản: Đưa tin về buổi tọa đàm: “Xây dựng hình 1điểm