lời mở đầu Việc dạy thêm học thêm tràn lan trong một thời gian dài đã được nhiều người coi là tệ nạn, đã làm nảy sinh các tiêu cực trong ngành giáo dục, như việc ép buộc học sinh học thêm để thu tiền[.]
Trang 1A MỞ ĐẦU
Hội nghị lần thứ 8 (khóa XI), Ban chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế" Nghị quyết có đặt ra yêu cầu
“tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan quản lý các cấp; bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch” Như vậy, hòa cùng sự đổi mới của giáo dục nói chung, thanh tra giáo dục nói riêng cũng đã và đang từng bước đổi mới, đổi mới thanh tra giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý giáo dục, chuyển trọng tâm
từ chủ yếu thanh tra chuyên môn sang chủ yếu thanh tra trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục, tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục
Vấn đề dạy thêm, học thêm xét một góc độ nào đó là nhu cầu của xã hội, đáp ứng nhu cầu chính đáng của phụ huynh và học sinh Việc dạy thêm, học thêm không có gì đáng phê phán nếu như việc này được thực hiện theo đúng những quy định của pháp luật, quy định của ngành giáo dục và thật sự xuất phát
từ nhu cầu củng cố, khắc sâu, bổ sung kiến thức cho người học, tăng thu nhập chính đáng cho người dạy Dạy thêm học thêm tích cực sẽ góp phần nâng cao kiến thức của người học, đồng thời sẽ là động lực giúp người dạy không ngừng
tự học nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trau dồi kỹ năng nghề nghiệp
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 17/2012/TT-BGDĐT ngày
16 tháng 5 năm 2012 quy định về dạy thêm, học thêm do thời gian qua việc dạy thêm, học thêm ở nhiều địa phương đã bị biến tướng, có phần tiêu cực mà mục đích chủ yếu của người dạy là vì nhu cầu kinh tế Điều đáng quan tâm hơn nữa
là hoạt động dạy thêm, học thêm hiện nay từng địa bàn còn có những bất cập, sai phạm, do đó cần kiểm tra nhằm chấn chỉnh, giải quyết và tổ chức quản lý chặt chẽ hơn Hầu hết việc dạy thêm, học thêm là dạy trước chương trình, nhiều thầy
cô giáo quên đi những quy định về đạo đức nhà giáo, cố tình dọa nạt, ép buộc học sinh học thêm, trù dập những học sinh không học thêm…
Trang 2Trong chương trình tập huấn cộng tác viên thanh tra giáo dục khóa 8 năm
2015 tại Trường Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, nhóm chúng
tôi đặt ra tình huống “Xử lý đơn tố cáo vi phạm về việc dạy thêm, học thêm”
tại trường Trung học cơ sở A, huyện B, tỉnh Tiền Giang Qua tình huống, bản thân mỗi thành viên cũng tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong quá trình quản
lý của mình
Trang 3B NỘI DUNG
1 Mô tả tình huống:
Thời gian qua các cấp quản lý giáo dục đã có nhiều cố gắng trong việc phổ biến, tuyên tuyền và hướng dẫn công tác dạy thêm, học thêm ở huyện B, tỉnh Tiền Giang đi vào nề nếp và hoạt động đúng pháp luật theo Quyết định số 10/2013/QĐ-UBND ngày 17/4/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang ban hành quy định dạy thêm, học thêm trên địa bàn tỉnh Tiền Giang Trong đó, Quyết định có quy định giáo viên không được dạy thêm trong tháng 6
Vào ngày 13/6/2014 (thứ Sáu) bà Dương Thị T là mẹ của em Nguyễn Thanh T, hiện đang học lớp 7/1 trường Trung học cơ sở A, huyện B, tỉnh Tiền Giang đến trường gửi đơn tố cáo, đề nghị nhà trường xem xét việc thầy Nguyễn Xuân H, giáo viên môn tiếng Anh tổ chức dạy thêm tại nhà trái quy định
Nội dung đơn tố cáo của bà T được viết như sau:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
***
ĐƠN TỐ CÁO Kính gửi: Hiệu trưởng trường THCS A, huyện B, tỉnh Tiền Giang Tôi tên: Dương Thị T, hiện cư ngụ tại ấp 2, xã An Hữu; là mẹ của em Nguyễn Thanh T, học sinh lớp 7/1 trường THCS A
Nay tôi làm đơn này để tố cáo thầy Nguyễn Xuân H, giáo viên dạy tiếng Anh với những sai phạm sau:
1 Thầy H đã tổ chức dạy thêm từ đầu tháng 6 tại nhà là trái quy định mà nhà trường đã triển khai trong cuộc họp phụ huynh đầu năm (theo quyết định số 10/QĐ-UBND của UBND tỉnh Tiền Giang)
2 Thầy H đã có những lời nói nhằm hăm dọa bắt buộc học sinh (trong đó có con tôi) phải học thêm môn tiếng Anh của thầy.
Trang 4Tôi rất bức xúc với hành động của thầy Nguyễn Xuân H, đề nghị Ban giám hiệu trường có biện pháp xử lý sai phạm của thầy H cũng nhằm để răn đe giáo viên khác.
An Hữu, ngày 13 tháng 6 năm 2014
Người viết đơn
(đã ký tên) Dương Thị T
Sau khi nhận đơn tố cáo của bà T, ngày 16/6/2014, Hiệu trưởng nhà trường tổ chức ngay cuộc họp liên tịch để làm sáng tỏ đơn tố cáo thầy Nguyễn Xuân H và sớm thông báo kết quả cho bà T biết
Qua cuộc họp liên tịch Hiệu trưởng ra quyết định thành lập tổ điều tra, xác minh theo nội dung đơn tố cáo; thành viên của tổ điều tra xác minh gồm những thầy cô là: Phó Hiệu trưởng, Trưởng ban thanh tra nhân dân, Chủ tịch công đoàn cơ sở, Bí thư chi đoàn, Tổng phụ trách Đội
Dưới sự chỉ đạo của Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng đã lập kế hoạch, phân công điều tra, xác minh cụ thể, rõ ràng, đảm bảo thông tin chính xác
2 Xác định mục tiêu xử lý tình huống:
Giải quyết tốt tình huống này góp phần duy trì kỷ cương trường học, thực hiện tổ chức và quản lý dạy thêm, học thêm theo đúng các văn bản hướng dẫn của nhà nước Hạn chế hiện tượng dạy thêm tràn lan và các tiêu cực phát sinh từ việc dạy thêm trái qui định, củng cố được lòng tin của cha mẹ học sinh đối với thầy, cô giáo và nhà trường, đảm bảo quyền lợi và nhu cầu học tập của học sinh
Quá trình xử lí một cách nghiêm minh, chính xác, khách quan, đúng luật đối với mọi hành vi vi phạm là việc làm không thể thiếu được trong nhà trường
Tăng cường công tác kiểm tra các hoạt động giáo dục luôn dựa vào các qui định của pháp luật làm chuẩn để hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục được giao Đồng thời góp phần chấn chỉnh, uốn nắn kịp thời những vi phạm các qui định của đơn vị trong giai đoạn hiện nay
Trang 5Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần đối với cán bộ, giáo viên giúp đội ngũ ổn định cuộc sống bằng thu nhập chính đáng; cương quyết xử lý kỷ luật đối với những hành vi cố tình vi phạm quy định pháp luật, thiếu đạo đức nghề nghiệp làm ảnh hưởng uy tín nhà trường, của ngành
Phối hợp cùng chính quyền địa phương, cơ quan quản lý giáo dục cấp trên tiến hành kiểm tra tất cả các điểm dạy thêm, học thêm trên địa bàn, kiểm soát chặt chẽ hoạt động này, tăng cường hiệu lực quản lý giáo dục đối với công tác dạy thêm, học thêm, đảm bảo việc dạy thêm, học thêm đúng quy định, đúng pháp luật
3 Phân tích tình huống:
Để giải quyết tình huống nêu ra, hiệu trưởng phải xác minh làm rõ những nội dung mà đơn tố cáo đã nêu, xác định nguyên nhân sự việc và hậu quả do nó mang đến Như vậy mới mong giải quyết sự việc một cách thấu tình đạt lý, ngăn chặn những tình huống tương tự
a Nguyên nhân:
Công tác phổ biến, tuyên truyền những qui định về dạy thêm, học thêm còn hạn chế; việc quản lý về dạy thêm, học thêm chưa chặt chẽ
Chương trình quá nặng, vượt khả năng tiếp thu của học sinh, thời gian trên lớp quá ít không đủ để các em tiếp thu hết kiến thức và làm tốt bài tập
Chế độ tiền lương cho giáo viên chưa hợp lý, đồng lương không đủ sống, buộc giáo viên phải dạy thêm để có thêm thu nhập
Căn bệnh thành tích cũng góp phần dẫn đến việc dạy thêm, học thêm Phụ huynh và học sinh thật sự có nhu cầu học thêm để bổ trợ kiến thức Phần lớn các bậc cha, mẹ học sinh chưa nhận thức đầy đủ việc dạy thêm trái qui định và đúng qui định
b Hậu quả:
Học thêm quá nhiều tạo áp lực với học sinh dẫn đến căng thẳng, mệt mỏi làm cho các em thụ động, thiếu sáng tạo Học sinh bị nhồi nhét kiến thức, không còn thời gian tự học, tự nghiên cứu dẫn đến giảm khả năng độc lập suy nghĩ, tư duy sáng tạo
Trang 6Các em đã học trước chương trình trong giờ học thêm nên trong giờ chính khóa các em tỏ ra lơ là, thiếu tập trung, ỷ lại
Việc học thêm không tự nguyện sẽ làm cho học sinh bị ức chế, dẫn đến việc tiếp thu bài kém
Nơi tổ chức lớp học thêm không đủ điều kiện về ánh sáng, bàn ghế không phù hợp, tiếng ồn không đảm bảo gây ảnh hưởng đến sức khỏe cho học sinh
Giáo viên dành nhiều thời gian cho việc dạy thêm nên ảnh hưởng một phần đến việc đầu tư cho tiết dạy, sức khỏe giảng dạy trên lớp
Dạy thêm, học thêm tạo ra gánh nặng cho phụ huynh và học sinh về vấn
đề tài chính, thời gian, sức khỏe, tâm lý,
Một số học sinh lấy cớ là đi học thêm để trốn học chơi game hoặc tham gia các hoạt động không lành mạnh mà gia đình không hề hay biết, các em nghiện game hoặc sa vào các tệ nạn xã hội như: trộm, cắp, tống tiền, dẫn đến kết quả học tập sa sút
Nhiều học sinh ỷ lại gia đình khá giả nên học thêm với mục đích học cho vui, học theo phong trào, học để được giáo viên chiếu cố, nâng điểm,…
Làm mất lòng tin của phụ huynh đối với nhà trường và ít nhiều cũng làm giảm uy tín, danh dự của trường trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục
4 Đề xuất những giải pháp:
a) Phương án 1:
Hiệu trưởng yêu cầu tổ điều tra, xác minh, thu thập thông tin và báo cáo chính xác bằng văn bản Căn cứ vào đó Hiệu trưởng tổ chức họp liên tịch, mời Ban đại diện cha mẹ học sinh dự để xem xét sự việc và đối chiếu với kết quả điều tra Hiệu trưởng nhà trường yêu cầu thầy H ngừng ngay việc dạy thêm tại nhà và tất cả các điểm dạy thêm, trả tiền lại cho học sinh và viết kiểm điểm Tổ chức cuộc họp hội đồng sư phạm rút kinh nghiệm đối với toàn thể cán bộ giáo viên trong nhà trường; đề nghị toàn thể giáo viên phải thực hiện nghiêm túc quy định về dạy thêm, học thêm của Bộ, UBND tỉnh Yêu cầu thầy H phải viết cam kết thực hiện đúng qui định về dạy thêm, học thêm để xử lý về sau nếu thầy H tái phạm Đại diện lãnh đạo nhà trường trực tiếp gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh
Trang 7học sinh để giải tỏa những bức xúc và vận động bà T rút đơn tố cáo Trường mở hộp thư để tiếp nhận mọi thông tin góp ý, phản ảnh của phụ huynh học sinh
+ Ưu điểm:
Hạn chế dư luận xã hội làm ảnh hưởng đến uy tín giáo viên, nhà trường và ngành giáo dục
Tránh sự can thiệp, yêu cầu tường trình của cơ quan quản lý cấp trên Ngăn ngừa có thể xảy ra mâu thuẫn giữa thầy H với một số cán bộ giáo viên trong trường, học sinh và phụ huynh học sinh
Tâm lý của thầy H không bị nặng nề khi đối diện với đồng nghiệp, phụ huynh, học sinh
+ Hạn chế:
Giải quyết không đúng Luật giáo dục năm 2005; Luật viên chức; Thông
tư 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành điều lệ trường trung học; Thông tư số 17/2012/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành qui định về dạy thêm, học thêm
Không phát huy được hiệu lực trong quản lý, giải quyết sự việc nặng về tình cảm, không giữ được nề nếp, kỷ cương trong nhà trường
Phụ huynh học sinh không đủ niềm tin vào nhà trường và có thể xảy ra hiện tượng khiếu kiện vượt cấp
b) Phương án 2:
Hiệu trưởng yêu cầu tổ điều tra, xác minh, thu thập thông tin và báo cáo chính xác bằng văn bản Căn cứ vào đó hiệu trưởng tổ chức họp liên tịch, mời Ban đại diện cha mẹ học sinh dự để xem xét sự việc và đối chiếu với kết quả điều tra Hiệu trưởng nhà trường yêu cầu thầy H ngừng ngay việc dạy thêm và báo cáo về phòng Giáo dục và Đào tạo Thông báo cho thầy H biết đã vi phạm vào khoản 5, Điều 5 của Quyết định số 10/2013/QĐ-UBND của UBND tỉnh Tiền Giang qui định về dạy thêm, học thêm nội dung gồm: “ …chỉ được tổ chức dạy thêm trong khoảng thời gian từ 7 giờ đến trước 21 giờ; Không tổ chức dạy thêm, học thêm trong tháng 6 (trừ các nhóm/ lớp dành cho học sinh luyện thi đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và tuyển sinh vào lớp 10 THPT) Cấm
Trang 8tổ chức dạy thêm, học thêm trong ngày chủ nhật và những ngày nghỉ lễ theo qui định của nhà nước” Theo Nghị định số 138/2013/NĐ-CP ngày 22 tháng 10 năm
2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục thì đối với trường hợp của thầy H phạt tiền từ 6 triệu đồng đến 12 triệu đồng và thực hiện hình thức xử phạt bổ sung: đình chỉ hoạt động dạy thêm từ 12 đến 24 tháng Yêu cầu thầy H khắc phục hậu quả: thực hiện trả lại tiền cho học sinh các khoản tiền
đã thu và chịu mọi chi phí trả lại đối với mọi hành vi vi phạm của mình theo qui định
+ Ưu điểm:
Đảm bảo thực hiện đúng Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục, giải quyết đúng theo Luật giáo dục năm
2005, Thông tư số 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy thêm, học thêm
Đảm bảo hiệu lực quản lý trong các hoạt động giáo dục Răn đe đối với đội ngũ giáo viên, tránh được những sai phạm có thể xảy ra dẫn đến vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến nghề nghiệp, uy tín của giáo viên và ngành giáo dục
Bảo vệ được quyền và lợi ích chính đáng của phụ huynh và học sinh, ngăn chặn được dư luận xấu trong xã hội, đem lại niềm tin trong nhân dân đối với nhà trường và ngành giáo dục
+ Hạn chế:
Cách xử lý theo phương án này nặng về lý làm cho thầy H bị áp lực vì mọi người trong trường có cớ nói ra nói vào Tạo ra bất ổn kéo dài, gây mất đoàn kết, giảm sút hiệu quả quản lý trong nhà trường
c) Phương án 3:
Hiệu trưởng yêu cầu tổ điều tra, xác minh, thu thập thông tin và báo cáo chính xác bằng văn bản Căn cứ vào đó Hiệu trưởng tổ chức họp liên tịch, mời Ban đại diện cha mẹ học sinh dự để xem xét sự việc và đối chiếu với kết quả điều tra Hiệu trưởng yêu cầu thầy Nguyễn Xuân H viết bản kiểm điểm và ngừng ngay việc dạy thêm, học thêm, trả tiền lại cho học sinh Đề nghị tổ trưởng
tổ bộ môn tiếng Anh tổ chức cuộc họp kiểm điểm những sai phạm của thầy H ở
tổ chuyên môn Nghiêm khắc kiểm điểm thầy H trước toàn thể hội đồng sư
Trang 9phạm nhà trường Căn cứ vào biên bản của các cuộc họp trên, Hiệu trưởng ra quyết định kỷ luật thầy H với hình thức khiển trách và ghi vào hồ sơ viên chức
+ Ưu điểm:
Giải quyết đúng theo Luật giáo dục năm 2005; Luật viên chức; Thông tư 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành điều lệ trường trung học; Thông tư số 17/2012/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành qui định về dạy thêm, học thêm
Theo phương án này mọi sai phạm lập tức được kết thúc, không còn hiện tượng dạy thêm, học thêm trái qui định, người làm sai sẽ thấy được khuyết điểm
và không tái phạm, đồng thời có tác dụng răn đe đối với những giáo viên còn lại
Tăng cường hiệu lực quản lý trong các hoạt động giáo dục tại địa phương Hạn chế những sai phạm dẫn đến vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến nghề nghiệp, uy tín bản thân và ngành
Bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của phụ huynh, học sinh, ngăn chặn được dư luận xấu trong xã hội, đem lại niềm tin trong nhân dân đối với nhà trường, ngành giáo dục
+ Hạn chế:
Làm cho giáo viên và học sinh hoang mang, tâm lý nặng nề, áp lực; uy tín của thầy H với đồng nghiệp, học sinh và phụ huynh học sinh bị giảm sút
Phần nào làm ảnh hưởng dư luận khi thầy H bị kỷ luật khiển trách
Có thể sẽ xảy ra mâu thuẫn giữa thầy H và phụ huynh học sinh, học sinh; giữa thầy H với một số cán bộ, giáo viên trong nhà trường
5 Tổ chức thực hiện giải pháp để đạt được mục tiêu đề ra:
a) Lựa chọn giải pháp:
Để giải quyết thấu tình đạt lý và đảm bảo tính khách quan, công bằng chức trách của người quản lý chúng tôi chọn phương án 3
b) Phương thức thực hiện:
Đây là loại đơn tố cáo nên được giải quyết theo Luật tố cáo số 03/2011/QH13 của Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam thông qua ngày 11 tháng 11 năm 2011
Trang 10Quy trình giải quyết tố cáo được quy định tại Luật Tố cáo 2011, Nghị định số 76/2012/NĐ-CP ngày 03 tháng 10 năm 2012 của Chính phủ, Thông tư
số 06/2013/TT-TTCP ngày 30 tháng 9 năm 2013 của Thanh tra Chính phủ
Bước 1:
Tiếp nhận đơn: Sau khi nhận đơn tố cáo của bà T gửi ngày 13/6/2014, xác định nội dung mà người tố cáo yêu cầu được giải quyết, căn cứ vào các quy định của Luật Tố cáo năm 2011 và các văn bản hướng dẫn thi hành để xem xét điều kiện thụ lý đơn
Đơn tố cáo này phù hợp với thẩm quyền, đủ điều kiện thụ lý
Bước 2:
Sau khi thụ lý đơn tố cáo của bà T, Hiệu trưởng ra quyết định thành lập tổ kiểm tra, xác minh giải quyết tố cáo tại trường THCS A để xác minh nội dung tố cáo như sau:
Tổ điều tra đến địa điểm dạy thêm của thầy H quan sát có tổ chức dạy thêm trái quy định và thu thập các chứng cứ có liên quan như: nguồn thông tin trực tiếp từ học sinh có tham gia học thêm trong nhóm cùng em T mà thầy H đang dạy
Tổ chức đối thoại giữa các đối tượng liên quan
Bước 3:
Theo đơn của bà T tố cáo thầy H dạy thêm trái quy định là hoàn toàn có thật Tổ kiểm tra báo cáo kết quả xác minh bằng văn bản cho Hiệu trưởng để có biện pháp xử lý
Bước 4:
Hiệu trưởng triệu tập cuộc họp liên tịch thông báo kết quả điều tra và kết luận việc dạy thêm trái quy định của thầy H, lập biên bản cuộc họp Yêu cầu thầy H giải trình và viết kiểm điểm
Nhà trường yêu cầu thầy H ngừng ngay việc dạy thêm tại địa điểm thầy tổ chức, hoàn trả lại số tiền cho học sinh, ra quyết định kỷ luật thầy H với hình thức khiển trách trước hội đồng, lưu hồ sơ viên chức