VietJack com Facebook Học Cùng VietJack Học trực tuyến khoahoc vietjack com Youtube Học Cùng VietJack BÀI 39 PHẢN ỨNG NHIỆT HẠCH I MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Về kiến thức Nêu được phản ứng nhiệt hạch là gì Gi[.]
Trang 1VietJack.com Facebook: Học Cùng VietJack
BÀI 39: PHẢN ỨNG NHIỆT HẠCH
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Về kiến thức
- Nêu được phản ứng nhiệt hạch là gì
- Giải thích được (một cách định tính) phản ứng nhiệt hạch là phản ứng toả năng lượng
- Nêu được các điều kiện để tạo ra phản ứng nhiệt hạch
- Nêu được những ưu việt của năng lượng nhiệt hạch
2 Về kĩ năng
- Vận dụng các công thức đã học vào giải bài tập trong SGK
3 Về thái độ
- Rèn thái độ tích cực tìm hiểu, học tập, tự lực nghiên cứu các vấn đề mới trong khoa học
4 Năng lực hướng tới
a, Phẩm chất năng lực chung
Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm bản thân và cộng đồng
Năng lực chung: Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực sử dụng ngôn ngữ; Năng lực tính toán
b, Năng lực chuyên biệt môn học
Năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực thực hành, thí nghiệm
II PHƯƠNG PHÁP-KĨ THUẬT
1 Phương pháp
PP dạy học Gợi mở - vấn đáp, PP thuyết trình, PP hoạt động nhóm, PP công tác độc lập
2 Kĩ thuật dạy học
Kĩ thật dặt câu hỏi, kĩ thuật XYZ
III CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Gíao án, tranh, ảnh trong SGK
- SGK, SGV, một số dụng cụ thí nghiệm
- Giao một số câu hỏi trong bài học mới cho học sinh tìm hiểu trước ở nhà
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước bài học, tự tìm thông tin trong SGK sách tham khảo, mạng để trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 2VietJack.com Facebook: Học Cùng VietJack
IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Họat động của giáo viên Họat động của học sinh Nội dung
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (2’) Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế cho học sinh đi
vào tìm hiểu bài mới
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình;
sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng
lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
Phản ứng nhiệt hạch là gì?
GV từ câu hỏi đi vào ND bài học
- HS đưa ra phán đoán
PHẢN ỨNG NHIỆT HẠCH
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức (20’) Mục tiêu:
- Phản ứng nhiệt hạch là gì
- Giải thích được (một cách định tính) phản ứng nhiệt hạch là phản ứng toả năng lượng
- Các điều kiện để tạo ra phản ứng nhiệt hạch
- Những ưu việt của năng lượng nhiệt hạch
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình;
sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
- Y/c Hs đọc Sgk và cho
biết phản ứng tổng hợp hạt
nhân là gì?
- Thường chỉ xét các hạt
nhân có A 10
- Học sinh đọc Sgk và trả lời I Cơ chế của phản ứng nhiệt hạch
1 Phản ứng nhiệt hạch là gì?
- Là quá trình trong đó hai hay nhiều hạt nhân nhẹ hợp lại thành một hạt nhân nặng hơn
Trang 3VietJack.com Facebook: Học Cùng VietJack
- Làm thế nào để tính năng
lượng toả ra trong phản
ứng trên?
- Y/c HS đọc Sgk và cho
biết điều kiện thực hiện
phản ứng tổng hợp hạt
nhân
- Phản ứng tổng hợp hạt
nhân còn có tên là phản
ứng nhiệt hạch (nhiệt:
nóng; hạch: hạt nhân)
2
= 0,01879uc2
= 0,01879.931,5 = 17,5MeV
- HS đọc Sgk và trả lời câu hỏi
1H1H 2He0n Phản ứng trên toả năng lượng: Qtoả = 17,6MeV
2 Điều kiện thực hiện
- Nhiệt độ đến cỡ trăm triệu độ
- Mật độ hạt nhân trong plasma (n) phải đủ lớn
- Thời gian duy trì trạng thái plasma () phải đủ lớn
3
s
cm
- Thực tế trong phản ứng
tổng hợp hạt nhân,người
ta chủ yếu quan tâm đến
phản ứng trong đó các hạt
nhân hiđrô tổng hợp thành
hạt nhân Hêli
- Các phép tính cho thấy
năng lượng toả ra khi tổng
hợp 1g He gấp 10 lần năng
lượng toả ra khi phân hạch
1g U, gấp 200 triệu lần
năng lượng toả ra khi đốt
1g cacbon
- HS ghi nhận về năng lượng tổng hợp hạt nhân và các phản ứng tổng hợp nên Hêli
- HS ghi nhận năng lượng khổng lồ toả ra trong phản ứng tổng hợp Hêli
II Năng lượng nhiệt hạch
- Năng lượng toả ra bởi các phản ứng tổng hợp hạt nhân được gọi là năng lượng tổng hợp hạt nhân
- Thực tế chỉ quan tâm đến phản ứng tổng hợp nên hêli
1H 1H 2He
1H 1H 2He
1H 1H 2He0n
1H3Li2( He)2
- Thông báo về việc gây ra
phản ứng tổng hợp hạt
nhân trên Trái Đất
- HS ghi nhận những nổ lực gây ra phản ứng tổng hợp hạt nhân
IV Phản ứng nhiệt hạch trên Trái Đất
1 Con người đã tạo ra phản ứng tổng hợp hạt nhân khi thử bom H và
Trang 4VietJack.com Facebook: Học Cùng VietJack
- Phản ứng tổng hợp hạt
nhân khi thử bom H
năng lượng toả ra quá lớn
không thể sử dụng
nghiên cứu những phản
ứng tổng hợp có điều
khiển, trong đó năng
lượng toả ra ổn định hơn
- Y/c HS đọc Sgk để nắm
các cách tiến hành trong
từng việc
- Việc tiến hành các phản
ứng tổng hợp hạt nhân có
điều khiển gặp rất nhiều
khó khăn do hạn chế về kỹ
thuật vẫn đeo đuổi
có những ưu việc gì?
- HS đọc Sgk để tìm hiểu
- HS đọc Sgk để tìm hiểu những ưu việc của phản ứng tổng hợp hạt nhân
đang nghiên cứu tạo ra phản ứng tổng hợp hạt nhân có điều khiển
2 Phản ứng tổng hợp hạt nhân có điều khiển
- Hiện nay đã sử dụng đến phản ứng
17,6MeV
- Cần tiến hành 2 việc:
a Đưa vận tốc các hạt lên rất lớn
b “Giam hãm” các hạt nhân đó trong một phạm vi nhỏ hẹp để chúng
có thể gặp nhau
3 Ưu việt của năng lượng tổng hợp hạt nhân
- So với năng lượng phân hạch, năng lượng tổng hợp hạt nhân ưu việt hơn:
a Nhiên liệu dồi dào
b Ưu việt về tác dụng đối với môi trường
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
Câu 1: Phản ứng nhiệt hạch là
A sự kết hợp các hạt nhân nhẹ thành một hạt nhân nặng hơn
B là sự phân chia một hạt nhân nhẹ thành hai hạt nhân nhẹ hơn
C sự kết hợp các hạt nhân trung bình thành một hạt nhân nặng hơn
D là sự phân chia một hạt nhân thành hai hạt nhân ở nhiệt độ rất cao
Trang 5VietJack.com Facebook: Học Cùng VietJack
Câu 2: So với phản ứng phân hạch, phản ứng tổng hợp hạt nhân có ưu điểm là
A tạo ra năng lượng lớn hơn nhiều lần với cùng một khối lượng tham gia phản ứng
B nguồn nhiên liệu có nhiều trong tự nhiên
C ít gấy ô nhiễm môi trường
D cả A, B và C
Câu 3: Tìm phát biểu sai Điều kiện để thực hiện phản ứng tổng hợp hạt nhân là
A nhiệt độ cao tới hàng chục triệu độ
B thời gian duy trì nhiệt độ cao phải đủ lớn
C mật độ hạt nhân phải đủ lớn
D khối lượng các hạt nhân phải đạt khối lượng tới hạn
Câu 4: Tìm phát biểu sai khi nói về phản ứng nhiệt hạch
A Phản ứng nhiệt hạch là phản ứng hạt nhân do sự kết hợp của hai hạt nhân nhẹ thành một hạt nhân nặng hơn
B Phản ứng nhiệt hạch tỏa năng lượng nhỏ hơn nhiều so với phản ứng phân hạch
C Phản ứng nhiệt hạch là nguồn năng lượng chính của Mặt Trời
D Sự nổ của bôm khinh khí là phản ứng nhiệt hạch kiểm soát được
Câu 5: Để thực hiện phản ứng tổng hợp hạt nhân, cần điều kiện nhiệt độ cao hàng chục triệu độ để
A các hạt nhân có động năng lớn, thắng lực đẩy Cu – lông giưac chúng
B các hạt nhân có động năng lơn, thắng lực hấp dẫn giữa chúng
C các êlectron bứt khỏi nguyên tử
D phá vỡ hạt nhân của các nguyên tử để chúng thực hiện phản ứng
Câu 6: Phát biểu nào sau đây sai?
A Phản ứng phân hạch và phản ứng nhiệt hạch đều có nguồn nhiên liệu dồi dào
B Phản ứng phân hạch và phản ứng nhiệt hạch đều tỏa năng lượng
C Với cùng một khối lượng nhiên liệu, năng lượng phản ứng nhiệt hạch tỏa ra cao hơn rất nhiều so với phản ứng phân hạch
D Phản ứng nhiệt hạch xảy ra với các hạt nhân nhẹ, còn phản ứng phân hạch xảy ra với các hạt nhân nặng
Hướng dẫn giải và đáp án
Trang 6VietJack.com Facebook: Học Cùng VietJack
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
- Yêu cầu HS thảo luận :
Nêu các ưu điểm của năng
lượng do phản ứng nhiệt hạch
tỏa ra
1 Chuyển giao nhiệm vụ học
tập:
- GV chia nhóm yêu cầu hs trả
lời vào bảng phụ trong thời
gian 5 phút:
- GV theo dõi và hướng dẫn HS
2 Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập:
1 Thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HS sắp xếp theo nhóm, chuẩn bị bảng phụ và tiến hành làm việc theo nhóm dưới sự hướng dẫn của GV
2 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Đại diện các nhóm nhận xét kết quả
Ưu việt của năng lượng nhiệt hạch:
+ Nguồn nguyên liệu dồi dào + Phân ứng nhiệt hạch không gây ô nhiễm môi trường + Năng lượng tỏa ra trong phản ứng nhiệt hạch lớn hơn nhiều năng lượng tỏa ra trong phản ứng phân hạch (xét cùng lượng chất tham gia phản ứng)
Các nhà khoa học đang tìm cách kiểm soát, điều khiển phản ứng nhiệt hạch tốt hơn
để cung cấp cho con người nguồn năng lượng vô tận và sạch hơn nhiều so với năng lượng nguyên tử
HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’) Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
Tìm đọc thêm về các ứng dụng trong thực tế của phản ứng này
Trang 7VietJack.com Facebook: Học Cùng VietJack
4 Hướng dẫn về nhà
- Chuẩn bị bài mới
- Làm tất cả các bài tập trong SGK trang 203 và SBT