CHUYÊN đề 5 THIÊN TAI ĐỘNG đất

CHUYÊN ĐỀ 5 THIÊN TAI ĐỘNG ĐẤT I CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN I 1 Khái niệm Định nghĩa một cách đơn giản, động đất là sự rung động của mặt đất, được tạo ra bởi những tách giãn và dịch chuyển đột ngột của khối[.]

CHUYÊN ĐỀ 5: THIÊN TAI ĐỘNG ĐẤT

I CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN

I.1 Khái niệm

Định nghĩa một cách đơn giản, động đất là sự rung động của mặt đất, được tạo ra bởi những tách giãn và dịch chuyển đột ngột của khối địa chất trong lòng đất

do đất đá bị biến dạng vượt quá giới hạn dẻo của chúng, do các vụ nổ núi lửa, sụp

lở hang động hay sạt lở đất,

Định nghĩa một cách khoa học, động đất là sự rung lắc của Trái đất, gây nên bởi chùm tia sóng địa chấn lan tỏa từ một vùng nguồn nào đó, do quá trình giải tỏa nhanh năng lượng đàn hồi được tích luỹ tại một điểm nào đó bên trong Trái đất, gây nên sóng địa chấn và tác động lên bề mặt làm phá huỷ các công trình, sự biến dạng bề mặt cũng như gây chết chóc cho con người

Như vậy, điều kiện cần để cho một trận động đất xuất hiện là khả năng tích luỹ và giải phóng năng lượng đàn hồi Thông thường đó là những nơi xung yếu của Trái đất như các ranh giới kiến tạo, ranh giới phân chia giữa các mảng cấu trúc thạch quyển hoặc vỏ Trái đất Đó là những vùng đất bị nứt, gãy hoặc có nền địa chất yếu, mỏng

I.2 Nguyên nhân

Có 3 nhóm nguyên nhân gây ra các trận động đất:

- Do hiện tượng sụt lở các lỗ rỗng trong vỏ Trái đất;

- Do núi lửa phun trào;

- Do các vận động bên trong trái đất làm tích tụ năng lượng tại vùng phát sinh động đất và được gọi là động đất kiến tạo Trên 90% các trận động đất quan trắc được đều thuộc loại động đất kiến tạo

Động đất không lan truyền đi một cách ngẫu nhiên trên hành tinh, nhưng chúng tập trung trong nhiều vùng với hoạt động địa chấn dữ dội Quy mô của những trận động đất có thể đo được như là một hàm của độ lớn (tổng năng lượng) hay cường độ (tổng thiệt hại) Quy mô của những khu vực chịu ảnh hưởng là một hàm của độ lớn và chiều sâu mà tại đó động đất xảy ra Những trận động đất không

có bất kì một dấu hiệu báo trước nào và thời gian kéo dài của biến cố chỉ từ ít hơn một giây đến vài giây

Hình 49 Biểu đồ mô phỏng một trận động đất gây ra bởi một đứt gẫy

I.3 Đặc điểm chính

Bảng 7 Tóm tắt các đặc điểm chính của thiên tai động đất

Nhân tố kích hoạt Những dịch chuyển kiến tạo, núi lửa phun trào, sụt lở các

lỗ rỗng trong vỏ Trái đất Phân bố Phụ thuộc vào độ lớn mà có phạm vi ảnh hưởng khác

nhau (từ ảnh hưởng ở phạm vi địa phương tới phạm vi vùng miền)

Thời gian kéo dài Mau lẹ, thường ít hơn một phút

Thời điểm khởi

phát

Không có

Tần xuất và độ lớn Quan hệ tỷ lệ nghịch

Thiên tai thứ sinh Sóng thần, trượt lở dòng mảnh vụn, lũ lụt, hỏa hoạn,

Cường độ động đất được tính theo theo thang Richter hoặc thang Mercalli Thang Richter biểu diễn tổng năng lượng địa chấn giải phóng ra khi xảy ra động

đất, có độ lớn từ 0 đến 10 (dù độ 10 chưa bao giờ được ghi nhận) Thang Mercalli

đo những sự thiệt hại do động đất gây ra trên bề mặt Trái đất đối với cuộc sống con người, và những cấu trúc do con người xây dựng, phân theo 12 cấp từ I đến XII

Những trận động đất có cường độ lớn hơn 7 độ Richter không xảy ra khắp mọi nơi mà thường tập trung ở những vùng nhất định, gọi là đới hoạt động địa chấn mạnh

Bảng 8 Cường độ của động đất đo theo các thang độ Richter và Mercalli

Độ

Richter

Độ Mercalli

Thiệt hại theo thang Mercalli

1.0-3.0 I I: Không cảm nhận được gì nếu không được đo đạc dưới điều

kiện đặc biệt.

II: Một vài người tỉnh táo cảm nhận được, đặc biệt trên ở trên

những tòa nhà cao.

III: Một vài người trong nhà cảm nhận được Nhiều người

không nhận ra đó là động đất.

IV: Nhiều người ở trong nhà cảm nhận được so với số người ở

ngoài Cảm giác như xe tải hạng nặng húc vào tòa nhà.

V: Hầu hết mọi người đều cảm nhận được, cửa sổ có thể bị vỡ,

đồ vật rơi lộn, quả lắc đồng hồ có thể ngừng hoạt động.

VI: Tất cả mọi người đều cảm nhận được, nhiều người hoảng

sợ; một số đồ đạc lớn trong nhà bị di chuyển, có thiệt hại nhẹ.

VII: Thiệt hại không đáng kể ở những tòa nhà được thiết kế và

xây dựng tốt; thiệt hại từ nhẹ đến trung bình ở những nhà có cấu trúc bình thường; thiệt hại đáng kể ở những nhà cấu trúc thiết kế kém.

VIII: Thiệt hại nhẹ ở những tòa nhà có cấu trúc đặc biệt; thiệt

hại đáng kể ở những tòa nhà có thiết kế bình thường, có thể bị sập đổ.

IX: Thiệt hại đáng kể ở những toàn nhà có cấu trúc thiết kế đặc

biệt; sập đổ ở các toàn nhà thiết kế thông thường khác.

X: Hầu hết những cấu trúc gạch vữa và khung bị phá hủy cùng

với nền; đường ray xe lửa bị uốn cong.

XI: Ít có những cấu trúc nào còn đứng vững: cầu bị phá hủy,

đường ray xe lửa bị uốn cong lớn.

XII: Thiệt hại toàn bộ, vật thể bị ném lên không trung.

3.0-3.9 II-III

5.0–5.9 VI-VII

6.0–6.9 VIII-IX

Lớn hơn 7 X-XII

I.4 Hậu quả của động đất

Động đất là nỗi đe dọa lớn nhất tới nhân loại, làm chết và bị thương hàng nghìn người mỗi năm Theo Trung tâm thông tin động đất quốc gia (NEIC) của Mỹ (2009), chỉ riêng từ năm 2000-2008, trung bình 28,000 người bị chết mỗi năm trên toàn thế giới Tổng số người chết trong hầu hết các trường hợp đều ở những quốc gia kém phát triển hơn là những quốc gia đã phát triển cùng chịu tác động bởi những trận động đất có độ lớn như nhau Trận động đất mạnh nhất và tàn phá khủng khiếp nhất trong năm 2008 đã xảy ra tại miền Đông Tứ Xuyên, Trung Quốc vào ngày 12 tháng 5, gây tổn thất ít nhất 69,185 mạng sống Trận động đất mạnh 7.9 độ này làm bị thương 374,171 người, trong khi còn hơn 18,467 người vẫn mất tích và bị coi là đã chết tại khu vực Chengdu-Lixian-Guangyuan Hơn 45.5 triệu người – tổng số dân còn lớn hơn cả 3 bang Califonia, Arizona, Neveda cộng lại –

bị ảnh hưởng bởi trận động đất này, tác động đến một trong những vùng có mật độ

dân số đông nhất Biến cố cũng đồng thời gây nên nhiều trận trượt lở, một vài trong số chúng đã chôn vùi nhiều khu vực trong thị trấn bao gồm Beichuan

Thực tế, một trận động đất không trực tiếp giết người, mà chính các tai nan khác gây nên điều đó Đó là vì hầu hết thiệt mạng từ động đất đều gây ra bởi nhà cửa hoặc cơ sở hạ tầng khác của con người đổ xuống trong suốt một trận động đất Điều đó cảnh bảo sự cần thiết phải thiết kế nhà cửa và các công trình hạ tầng thật cẩn thận Sự đe dọa từ động đất đối với những hoạt động của con người đủ để yêu cầu sự xem xét cẩn thận trong công tác thiết kết xây dựng và các cơ sở hạ tầng thiết bị

Hình 50 Những ranh giới địa mảng của Trái đất

Hình 51 Bản đồ tai biến địa chấn toàn cầu (thành lập bởi Chương trình đánh giá tai biến địa chấn toàn cầu (GSHAP), Liên Hiệp Quốc – Thập kỉ Quốc tế giảm nhẹ

thiên tai)

Hình 52 Hậu quả của trận động đất tại tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc) năm 2008

I.5 Những tai biến liên quan đến động đất

Ngoài những thiệt hại về con người và vật chất, động đất gây nên những tai biến (mối hiểm họa) khác, là nguồn gốc hình thành nên các thiên tai thứ sinh sau khi động đất kết thúc Những rung lắc mặt đất mạnh tạo nên những phá hủy mặt đất (tách giãn bề mặt, mặt đất nứt vỡ, trượt lở, sự hóa lỏng, hoạt động nhấn chìm v.v) Trong khi 20% thiệt mạng được ghi nhận quy cho những dịch chuyển ở vỏ trái đất, thì phần lớn (khoảng 80%) là do các thiên tai được hình thành nên từ tai biến thứ cấp, một kết quả gián tiếp của một trận động đất Thường thì động đất với những độ lớn khác nhau kích hoạt những biến cố tai biến thứ cấp khác nhau, luôn được quy cho khu vực tâm chấn của một trận động đất mạnh

I.5.1 Tai biến nguyên sinh

Sự vận động mặt đất liên quan trực tiếp đến dịch chuyển vỏ Trái đất (xấp xỉ 20%): Sự rung lắc của mặt đất do sự đi qua của những sóng địa chấn gây ra, đặc biệt những sóng bề mặt gần tâm động đất chịu trách nhiệm cho hầu hết những thiệt hại (đến nhà cửa và những công trình khác) Độ lớn của rung động mặt đất (cường

độ vận động) phụ thuộc vào:

- Điều kiện địa chất khu vực: Những điều kiện sườn dốc và đất mà thông qua đó sóng địa chấn đi qua trong khu vực Nói chung, trầm tích xốp không cố kết

là đối tượng chịu nhiều chấn động mạnh mẽ hơn đất và đá gốc đã cố kết

- Độ lớn động đất: Động đất càng lớn, thì cường độ rung lắc và thời gian của chấn động càng lớn

- Khoảng cách đến chấn tâm ngoài: Sự rung lắc tàn khốc nhất khi càng gần chấn tâm ngoài do sự mở rộng (sự gia tăng cường độ của chấn động đối với một vài dải của tần số) và giảm xuống khi nó dịch chuyển ra xa tâm động đất (làm yếu đi) Yếu tố khoảng cách cũng phụ thuộc vào loại vật chất nằm bên dưới liên quan

Sự mở rộng xảy ra nơi mà sóng động đất qua từ đá gốc đén những vật liệu địa chất mềm hơn như trầm tích Xây dựng trên tầng đất dày và cố kết yếu sẽ đương nhiên chịu thiệt hại nhiều hơn so với xây dựng trên đất và đá gốc cố kết

I.5.2 Tai biến thứ sinh

Những tai biến thứ sinh là kết quả gián tiếp của động đất (xấp xỉ 80%): Những tai biến động đất thứ sinh là những động đất chia tách từ, nhưng được gây

ra bởi, những ảnh hưởng nguyên sinh của chấn động mặt đất mạnh mẽ và đứt gãy tách giãn Những tai biến địa chất thứ sinh bao gồm cả phá hủy mặt đất và sườn dốc, dao động mực nước hồ, những ảnh hưởng phi địa chất như cháy, hỏa hoạn

- Tách giãn đứt gãy và mặt đất là kết quả từ động đất xảy ra hầu như theo

những đứt gãy tồn tại trước, nơi là những đới yếu Trong suốt quá trình đứt gãy, năng lượng được giải phóng Đất đá tiếp tục dịch chuyển cho tới khi năng lượng giải phóng hết Vì vậy, những cấu trúc được xây dựng bên ngang qua đới đứt gãy

có thể sụp đổ hoặc cắt rời, gián đoạn đường xá, và nhiều đặc điểm mà nằm trên hoặc vắt qua đứt gãy có thể sẽ vỡ trong khi những cấu trúc xây dựng nằm kề ngay bên, nhưng không vắt qua đứt gãy sẽ sống sót

- Sau chấn động (lớn ban đầu), luôn xảy ra những động đất nhỏ hơn với độ

lớn khác nhau mà xảy ra sau động đất chính Chúng xảy ra do những biến đổi ứng suất mẫu xung quanh khu vực chấn tâm ngoài và sẽ tiếp tục cho đến khi vỏ trái đất điều chỉnh theo những biến đổi Sau chấn động thường gây nên những thiệt hại cấu trúc đối với nhà cửa và một vài công trình khác

- Trượt lở đất: Tại những vùng núi là đối tượng của động đất, chấn động

mặt đất có thể kích hoạt tât cả những loại trượt lở liên quan đến địa chấn gây ra (ví

dụ trượt đất, đá đổ, dòng mảnh vụn và đá lở) nhiều kilomet từ chấn tâm của chúng Chúng có thể phá hủy đường, nhà cửa, những ngành phục vụ công cộng và những phương tiện quan trọng khác cần thiết để phản ứng và phục hồi từ một trận động đất Trượt lở được động đất kích hoạt thường gây nên nhiều phá hủy hơn những chấn động bản thân chúng Từ năm 1964 trượt lở bắt nguồn từ động đất độ lớn cao tại Nhật bản được tính cho hơn một nửa cái chết liên quan đến động đất

- Khe nứt đất (động đất chuyển vị): Đây là biến cố thứ sinh nguy hiểm

nhất xảy ra trong suốt trận động đất Dịch chuyển bất ngờ và có thể kết quả là

những gia tốc đáng kể theo phương dọc (trong trường hợp đứt gãy thuận) hoặc ngang (trong trường hợp đứt gãy trượt nghiêng) mà có thể làm dịch chuyển bất cứ tòa nhà xây dựng nào trên đường đi của nó Cần phải nghiêm cấm xây dựng những công trình nguy hiểm (như đập, lắp đặt hạt nhân, những nhà máy v.v), gần hoặc trên những khe nứt đất được tạo thành do những động đất cổ hoặc hiện tại

- Hóa lỏng xảy ra khi những vật liệu bão hòa nước (cát, bột hoặc ít phổ biến

hơn là cuội) bị chấn động mạnh mẽ mà những hạt sắp xếp lại và lớp mất độ bền hoặc sức kháng cắt, bắt đầu chảy ra thành cát đùn (còn gọi là cát thổi), hoặc gây ra những lan tỏa chậm của những lớp bên dưới Dịch chuyển mặt đất theo phương ngang do hóa lỏng gây ra có thể sắp xếp từ những dao động nhỏ trong suốt chấn động đất không có sự dịch chuyển lâu dài, đén những dịch chuyển lâu dài nhỏ, đối với trượt lan tòa và dòng muộn sau đó Hóa lỏng cũng có thể gây ra những dịch chuyển theo phương ngang (lún) do sự sắp xếp lại đất xốp đến trạng thái chặt hơn Tại thành phố Mexico City trận động đất năm 1985, cát ẩm bên dưới tòa nhà cao

đã hóa lỏng và hầu như 10,000 người đã chết trong những tòa nhà đó do đổ sập vì nền của chúng chìm vào trong cát hóa lỏng

- Sự lún xuống hoặc nâng lên: Sự lún xuống hoặc nâng kiến tạo là sự thay

đổi độ cao tương đối đột ngột của một khu vực rộng lớn trên bề mặt trái đất do động đất Trong lịch sử, tác động của việc lún xuống thảm khốc hơn nhiều so với nâng lên, đặc biệt khi kết hợp với lũ lụt Vào năm 1964 Động đất Alaskan là một ví

dụ, một vài khu vực được nâng lên 11.5 m trong khi những khu vực khác bị lún xuống đến 2.3m

- Sóng thần và dao động mực nước hồ: Sóng thần là những sóng đại

dương khổng lồ được hình thành do tâm động đất nông, nhưng cũng có thể bị trượt

lở dưới nước hoặc phun trào núi lửa gây ra Chúng có thể di chuyển với vận tốc 700-800 km một giờ và đạt đến độ cao hơn 20m khi chúng tiếp cận bờ biển Trận sóng thần thảm khốc nhất trong lịch sử hiện đại đã đổ vào Califonia vào năm 1964 trong trận động đất mạnh 9.2 độ tại Alaska Đợt sóng đầu tiên xô vào thành phố Crescent khoảng 4h sau biến cố tại Alaska, nhưng đợt sóng thứ 4 và lớn nhất đến vào 2h sau đó Nó làm ngập lụt những cộng đồng nằm dưới thấp, phá hủy nhà cửa

và cơ sở kinh tế, giết chết 11 người Dao động mực nước hồ là do những sóng đánh

đi kèm với những cột nước trong các bể bơi, hồ hay vịnh

- Lũ lụt do vỡ đập và đê: Lũ lụt bị gây ra bởi sự phá vỡ đâp và đê do con

người tạo ra, hoặc do sóng thần, và kết quả là sụt lún mặt đất sau động đất

- Hỏa hoạn là ảnh hưởng thứ cấp của động đất và nó có một ảnh hưởng tàn

khốc Bởi vì tuyến năng lượng có thể bị đánh sập và bởi đường năng lượng tự nhiên có thể gián đoạn do động đất, nên hỏa hoạn thường bắt đầu ngay sau động đất Vấn đề sẽ trở nên phức tạp nếu đường nước cũng bị phá vỡ trong suốt trận động đất khi đó, sẽ không thể cung cấp nước để dập lửa một khi chúng bắt đầu Trận động đất tại San Francisco vào năm 1906 hơn 90% thiệt hại đối với nhà cửa

do lửa gây ra

II KỸ NĂNG PHÒNG, CHỐNG VÀ GIẢM THIỂU THIỆT HẠI DO THIÊN TAI ĐỘNG ĐẤT

II.1 Phòng tránh trước khi xảy ra động đất

- Tìm hiểu nguy cơ động đất trong khu vưc, theo dõi thông báo và chỉ dẫn của cơ quan phòng chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn

- Dự trữ nước uống, đồ ăn đóng hộp, đèn pin, pin, radio, bông băng, thuốc chữa bệnh thông thường, thay đổi khi hết hạn sử dụng;

- Không đặt các vật nặng lên giá đỡ cao; không đặt giường ngủ sát cửa kính;

- Những vật dụng trong nhà dễ ngã đổ, rơi xuống, nên được gắn chặt vào tường nhà để khi lung lay cũng không rơi xuống đất gây thương tích;

- Các đồ đạc nặng như kệ sách, tủ, chén bát… nên đặt xa khỏi các cửa ra vào, các nơi thường lui tới để khi ngã đổ vẫn không chắn lối ra và nên gắn chặt vào tường nhà;

- Những người sống ở chung cư nắm vững lối thoát hiểm, thống nhất khu vực gia đình sẽ tập trung sau cơn chấn động để tránh thất lạc nhau; phân công cụ thể từng người trong gia đình ai sẽ phải mang gì nếu cần phải đi sơ tán;

- Hướng dẫn trẻ em cách gọi cảnh sát 113, cứu hỏa 114 và cấp cứu 115; định

vị được các cơ sở cảnh sát, cứu hỏa, cứu thương gần nhất;

II.2 Chống chọi khi đang xảy ra động đất

- Nếu động đất xảy ra khi đang ở trong nhà, ngay lập tức chui xuống gầm bàn hay gầm giường để tránh các vật rơi xuống đầu và nếu nhà sập vẫn có không khí để thở Nếu không có gầm bàn thì chạy đến góc phòng mà đứng, không chạy ra khỏi nhà khi có chấn động do động đất gây ra Sau khi chấn động ngừng mới rời khỏi phòng, nhà nếu cần;

- Khi di chuyển ra khỏi nhà cao tầng không chạy vào thang máy đề phòng mất điện bất ngờ, đồng thời lấy các vật che trên đầu như gối, cặp sách, cặp tài liệu;

- Nếu động đất xảy ra khi đang ở ngoài đường thì phải lánh nạn ở những bãi đất trống, chạy tránh xa các tòa nhà cao ốc, tường cao, cây to và đường dây điện để tránh sập đổ;

- Nếu động đất xảy ra khi đang ở gần bờ biển thì phải đề phòng sóng thần do động đất xảy ra ở đáy biển;

- Sau chấn động đầu tiên thường có thời gian yên tĩnh, sau đó mới có chấn động mới, do đó không nên hoảng sợ Chấn động mới có thể xảy ra sau vài phút, vài giờ thậm chí sau vài ngày tùy thuộc động đất mạnh hay yếu

Chống chọi khi xảy ra động đất là rất khó, nhưng nói chung có thể đối phó một cách nhanh chóng theo mười kỹ năng sau đây:

Bước 1: Hãy nấp dưới những cái bàn vững chắc như bàn ăn, bàn làm việc…

để chống đỡ và bảo vệ đầu mình khỏi những đồ vật rơi xuống Những sự rung lắc mạnh đầu tiên của trận động đất chỉ diễn ra trong một vài phút

Bước 2: Ngắt các nguồn ga, lò sưởi dầu… ngay khi bạn cảm thấy động đất.

Không sử dụng diêm, bật lửa, thiết bị điện, đề phòng có sự rò gỉ gas, dầu, Nếu lửa bùng ra, cần dập tắt nhanh chóng để ngăn ngừa những thảm họa lớn Hãy tạo thành thói quen tắt nguồn ga thậm chí cả trong những trận động đất nhỏ

Bước 3: Không được vội vã đi ra khỏi nhà của mình! Kiểm tra cẩn thận tình

hình xảy ra xung quanh mình để tránh nguy hiểm và cố gắng hành động một cách bình tĩnh

Bước 1: Nấp dưới những cái bàn vững chắc! Bước 2: Ngắt các nguồn ga, điện, lò sưởi dầu!

Không được vội vã đi ra khỏi nhà của mình! Bước 4: Mở cửa để đảm bảo có lối thoát ra ngoài!

Bước 5: Bảo vệ đầu và tránh xa khỏi những vật

gây nguy hiểm!

Bước 6: Bình tĩnh và nghe theo sự chỉ dẫn của người

điều hành!

Bước 7: Bình tĩnh đỗ xe vào sát lề đường! Bước 8: Tìm nơi trú ẩn ở vị trí an toàn!

Bước 9: Di chuyển đến nơi trú ẩn bằng cách đi

bộ hơn là đi xe máy, ôtô Bước 10: Tránh việc hiểu nhầm từ các tin đồn sai!

Hình 53 Mười kỹ năng cơ bản để chống chọi khi thiên tai động đất xảy ra Bước 4: Mở cửa để đảm bảo có lối thoát ra ngoài! Đặc biệt trong những căn

hộ bê tông cốt sắt, cửa có thể bị biến dạng do động đất mạnh và không thể mở ra, bạn có thể bị nhốt ở trong phòng

Bước 5: Khi ở ngoài trời, tránh xa khỏi những vật gây nguy hiểm, bảo vệ

đầu khỏi những khối tường bê tông đổ xuống và các đồ vật rơi xuống như các bộ phận của cửa sổ, các biển tên cửa hàng, biển quảng cáo Tốt nhất nên trú ẩn tại tòa nhà an toàn hoặc nơi có không gian ngoài trời thoáng rộng

Bước 6: Nếu bạn ở những nơi đông người như cửa hàng lớn, siêu thị, rạp

hát hoặc các địa điểm tương tự, tránh hoảng hốt, không xô đẩy để chạy, cần giữ bình tĩnh để thực hiện theo sự chỉ dẫn của nhân viên, người điều hành;

Bước 7: Nếu bạn đang lái xe thì cần đỗ xe vào sát lề đường, lắng nghe đài để

có hành động phù hợp Không cố lái xe vì những việc cá nhân gây tình trạng hỗn loạn

Bước 8: Tìm nơi trú ẩn ở vị trí an toàn ngay, nhất là ở những nơi có nguy

hiểm vì đá rơi, lở đất và sóng thần Nếu bị vùi lấp, dùng gạch, đá hoặc bất kỳ vật gì phát ra được tiếng động để gõ cho đến khi có người nghe thấy đến cứu

Bước 9: Di chuyển đến nơi trú ẩn bằng cách đi bộ hơn là đi xe máy, ôtô, và

chỉ mang theo những vật cần thiết Các phương tiện xe cộ có thể gây ra tắc đường

và gây trở ngại cho xe cứu hỏa và các hoạt động cứu viện cho người bị nạn

Bước 10: Tránh việc hiểu nhầm vấn đề từ các tin đồn sai, đặc biệt tin từ số

đông trong tình trạng hỗn loạn, cố gắng thu thập và hành động theo những thông tin đúng, chính xác được cung cấp bởi các phương tiện thông tin đại chúng, chính quyền sở tại, trạm cứu hỏa và cảnh sát