Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình

1. Phân tích thực trạng bảo quản thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện phú Bình năm 2020.2. Phân tích thực trạng dự trữ thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm 2020.Việc tồn trữ quá nhiều loại thuốc với số lượng lớn, có thể làm tăng chi phí bảo quản, tồn trữ thuốc. Để giảm chi phí tồn trữ, bệnh viện phải duy trì mức tồn trữ thấp, tuy nhiên khi đó khả năng thiếu thuốc cho bệnh nhân có thể xảy ra và trong một số trường hợp sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng nếu không có thuốc kịp thời.

ĐẶT VẤN ĐỀ

Thuốc là một trong những mắc xích quan trọng nhất giữa người bệnh và dịch vụchăm sóc sức khỏe Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu bảo đảm sức khỏe của nhândân tăng lên đồng nghĩa với mức độ sử dụng thuốc tăng Để hoàn thiện mục tiêu chungcủa Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam đến năm 2020 là cung ứngđầy đủ, kịp thời, có chất lượng, giá hợp lý các loại thuốc theo cơ cấu bệnh tật tương ứngvới từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm sử dụng thuốc an toàn, hợp lýthì việc quản lý tốt hoạt động tồn trữ, bảo quản thuốc tại các bệnh viện, có một vai trò rấtquan trọng

Việc tồn trữ quá nhiều loại thuốc với số lượng lớn, có thể làm tăng chi phí bảoquản, tồn trữ thuốc Để giảm chi phí tồn trữ, bệnh viện phải duy trì mức tồn trữ thấp,tuy nhiên khi đó khả năng thiếu thuốc cho bệnh nhân có thể xảy ra và trong một sốtrường hợp sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng nếu không có thuốc kịp thời Do đóquản lý tồn trữ thuốc hiệu quả là cân bằng được chi phí và nhu cầu về thuốc điều trị.Thực tế cho thấy đây luôn là bài toán khó làm đau đầu các nhà quản lý, từ việc theo dõilượng tồn kho thuốc để đảm bảo thuốc luôn sẵn có cho bác sỹ kê đơn, cấp phát chobệnh nhân đến việc dự trữ mua thuốc hàng tháng

Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình là bệnh viện hạng II tuyến huyện có nhiệm

vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trên địa bàn huyện và các huyện lân cận.Trongnhững năm gần đây, bệnh viện đã và đang không ngừng hoàn thiện, phát triển, nângcao về chất lượng khám chữa bệnh và ngày càng được nhân dân trong huyện nói riêng

và các huyện lân cận nói chung tin tưởng

Xuất phát từ những vấn đề đã nêu trên, cùng với nhu cầu tìm hiểu, nhận thức rõthực trạng tồn trữ thuốc của bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình góp phần nâng cao chất

lượng hoạt động của bệnh viện, chúng tôi thực hiện đề tài: “Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm 2020” nhằm mục tiêu:

1 Phân tích thực trạng bảo quản thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện phú Bình năm 2020.

2 Phân tích thực trạng dự trữ thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm 2020.

Từ đó đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao việc tồn trữ thuốc hợp lý tại Bệnhviện đa khoa huyện Phú Bình.

2

Chương 1: TỔNG QUAN 1.1 Tổng quan về tồn trữ thuốc

Tồn trữ là sự bảo quản tất cả nguyên liệu, vật tư, bao bì dùng trong sản xuất,mọi bán thành phẩm trong quá trình sản xuất và các thành phẩm trong kho Tồn trữ baogồm cả quá trình xuất, nhập hàng hóa vì vậy nó yêu cầu phải có hệ thống sổ sách phùhợp để ghi chép, đặc biệt là sổ sách ghi chép việc xuất nhập hàng hóa từng ngày

Tồn trữ không chỉ là việc cất giữ hàng hóa trong kho mà nó còn là cả một quátrình xuất, nhập kho hợp lý, quá trình kiểm tra, kiểm kê, dự trữ và các biện pháp kỹthuật bảo quản hàng hóa từ khâu nguyên liệu đến các thành phẩm hoàn chỉnh trongkho

Công tác tồn trữ là một trong những mắt xích quan trọng của việc đảm bảo cungcấp thuốc cho người tiêu dùng với số lượng đủ nhất và chất lượng tốt nhất, giảm tối đa

tỷ lệ hư hao trong quá trình sản xuất và phân phối thuốc

1.1.1 Bảo quản thuốc

Theo Thông tư số 36/2018/TT-BYT ngày 22 tháng 11 năm 2018 Bộ trưởng Bộ

Y tế quy định thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc - GSP (viết tắt củaGood Storage Practice): là việc cất giữ bảo đảm an toàn, chất lượng của thuốc,nguyên liệu làm thuốc, bao gồm cả việc đưa vào sử dụng và duy trì đầy đủ hệ thống

hồ sơ tài liệu phục vụ bảo quản, xuất, nhập thuốc, nguyên liệu làm thuốc tại nơi bảoquản [5]

Thuốc là loại hàng hóa đặc biệt, bảo quản thuốc không những ảnh hưởng đếnlợi ích, chi phí của đơn vị kinh doanh, cung ứng thuốc mà còn ảnh hưởng đến tínhmạng và sức khỏe của con người Sau khi có kết quả đấu thầu, khoa Dược sẽ tiến hànhmua thuốc đáp ứng nhu cầu sử dụng thuốc trong bệnh viện Các công ty cung ứngthuốc giao thuốc đến tận kho thuốc của khoa Dược bệnh viện Khi giao thuốc phải cóđối chiếu hóa đơn, phiếu báo lô, tên thuốc, số lượng, hàm lượng, quy cách đóng gói,nơi sản xuất, số kiểm soát, hạn dùng Thuốc được bảo quản ở điều kiện theo đúng yêucầu kỹ thuật kể cả trong lúc vận chuyển và phải có biên bản kiểm nhập theo đúng quycách Đặc biệt trong quá trình tồn trữ và bảo quản yêu cầu cần có những điều kiện về

cơ sở vật chất, kho tàng, các phương tiện đầy đủ để bảo quản và thực hiện theo nhữngquy trình nghiêm ngặt.

Theo Thông tư số 36/2018/TT-BYT ngày 22 tháng 11 năm 2018 Bộ trưởng Bộ

Y tế quy định thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc ở tất cả các cơ sở

có hoạt động bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc bao gồm cơ sở nhập khẩuthuốc, nguyên liệu làm thuốc; cơ sở xuất khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc; cơ sởkinh doanh dịch vụ bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc; cơ sở có hoạt độngdược không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược vớiphạm vi bảo quản thuốc (cơ sở đầu mối bảo quản thuốc của chương trình y tế quốcgia, của các lực lượng vũ trang nhân dân; cơ sở bảo quản của chương trình tiêmchủng mở rộng quốc gia, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở khác có hoạt độngbảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc không vì mục đích thương mại) [5] Do đó,bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình phải đáp ứng được các yêu cầu về nhân sự, cơ sởvật chất, trang thiết bị cũng như các tài liệu về thực hiện GSP tại bệnh viện nhằm mụctiêu cung ứng đủ thuốc, hiệu quả, an toàn và kinh tế đáp ứng nhu cầu điều trị

1.1.2 Điều kiện tồn trữ thuốc

1.1.2.1 Nhân sự

Theo qui mô của đơn vị, kho thuốc phải có đủ nhân viên, có trình độ phù hợpvới công việc được giao làm việc tại khu vực kho Mọi nhân viên phải thường xuyênđược đào tạo về “Thực hành tốt bảo quản thuốc”, về kỹ năng chuyên môn và phải đượcqui định rõ trách nhiệm, công việc của từng người bằng văn bản

Thủ kho phải có trình độ tối thiểu là trung cấp dược đối với kho thuốc tân dược.Thủ kho thuốc độc, thuốc gây nghiện và thuốc hướng tâm thần phải đáp ứng đượcđúng các qui định của pháp luật có liên quan [1]

1.1.2.2 Nhà kho và trang thiết bị

 Địa điểm

Kho phải được xây dựng ở nơi cao ráo, an toàn, phải có hệ thống cống rãnhthoát nước, để đảm bảo thuốc, nguyên liệu tránh được ảnh hưởng của nước ngầm, mưalớn và lũ lụt

4

Kho phải có một địa chỉ xác định, nằm ở nơi thuận tiện cho việc xuất nhập, vậnchuyển, bảo vệ.

 Thiết kế, xây dựng

- Kho phải đủ rộng và khi cần thiết, cần phải có sự phân cách giữa các khu vựcsao cho có thể bảo đảm việc bảo quản cách ly từng loại thuốc, từng lô hàng theo yêucầu

- Qui mô của kho: cần phải có những khu vực xác định, được xây dựng, bố tríhợp lý, trang bị phù hợp

- Nhà kho phải được thiết kế, xây dựng, bố trí đáp ứng các yêu cầu về đường đilại, đường thoát hiểm, hệ thống trang bị phòng cháy, chữa cháy

- Trần, tường, mái nhà kho phải được thiết kế, xây dựng đảm bảo sự thôngthoáng, luân chuyển của không khí, vững bền chống lại các ảnh hưởng của thời tiết nhưnắng, mưa, bão lụt

- Nền kho phải đủ cao, phẳng, nhẵn, đủ chắc, cứng và được xử lý thích hợp đểchống ẩm, chống thấm đảm bảo hoạt động của nhân viên làm việc trong kho và hoạtđộng của các phương tiện cơ giới Nền kho không được có các khe, vết nứt gãy là nơitích lũy bụi, trú ẩn của sâu bọ, côn trùng [8]

Như vậy, thiết kế một kho dược cần đảm bảo 05 chống:

* Diện tích và cách bố trí 01 kho dược

Kho dược phải có diện tích đủ rộng để có thể phân chia thành các khu vực hoặcphòng riêng biệt Với những kho lớn, diện tích toàn bộ khu vực kho phải bao gồm diệntích của các bộ phận theo yêu cầu;

- Diện tích nghiệp vụ bao gồm

+ Diện tích để xếp hàng và bảo quản hàng hóa, diện tích này được gọi là diệntích hữu ích, chiếm khoảng 1/3-2/3 diện tích toàn khu vực kho

+ Diện tích hữu ích của kho dược:

S1=T

P xβ

Trong đó:

S1: Diện tích hữu ích của kho (m2)

T: Lượng hàng hóa trong kho (tấn)

β: Hệ số sử dụng

P: Sức chứa tiêu chuẩn của 1m2 diện tích với từng loại hàng (tấn/m2)

®: Hệ số sử dụng:

Nếu xếp hàng hóa trên giá: β = 0,42-0,47

Nếu xếp hàng hóa trên bục: β = 0,65-0,7

Nếu xếp hàng hóa thành khối đứng: β = 0,68-0,75(m2)

 Trang thiết bị

Nhà kho phải đáp ứng các yêu cầu sau:

- Có các phương tiện, thiết bị phù hợp: quạt thông gió, hệ thống điều hòa khôngkhí, xe chở hàng, xe nâng, nhiệt kế, ẩm kế để đảm bảo các điều kiện bảo quản

- Có đủ ánh sáng bảo đảm để các hoạt động trong khu vực kho được chính xác

- Có nội quy qui định việc ra vào khu vực kho và phải có các biện pháp phòngngừa, ngăn chặn việc ra vào của người không được phép

- Có các qui định và biện pháp để chống sự xâm nhập, phát triển của côn trùng,sâu bọ, loài gặm nhấm

6

1.1.2.3 Vệ sinh

- Khu vực bảo quản phải sạch, không có bụi rác tích tụ và không được có côntrùng sâu bọ Phải có văn bản qui định chương trình vệ sinh, xác định rõ tần số vàphương pháp vệ sinh nhà xưởng, kho

- Tất cả thủ kho, cán bộ làm việc tại khu vực kho phải được kiểm tra sức khoẻđịnh kỳ Người mắc các bệnh về đường hô hấp hoặc có vết thương hở đều không đượclàm việc trong khu vực bảo quản có trực tiếp xử lý thuốc (nguyên liệu, thành phẩm )

1.1.2.4 Các quy trình bảo quản

 Yêu cầu chung

- Thuốc, nguyên liệu cần được bảo quản trong các điều kiện đảm bảo được chấtlượng của chúng Thuốc, nguyên liệu cần được luân chuyển để cho những lô nhậntrước hoặc có hạn dùng trước sẽ đem sử dụng trước Nguyên tắc nhập trước - xuấttrước (FIFO- First In /First Out) hoặc hết hạn trước - xuất trước (FEFO- FirstExpired/First Out) cần phải được thực hiện

- Thuốc chờ loại bỏ cần phải có nhãn rõ ràng và được biệt trữ nhằm ngăn ngừaviệc đưa vào sản xuất, lưu thông, sử dụng

- Tuỳ theo tính chất và điều kiện bảo quản của sản phẩm, phải qui định chươngtrình kiểm tra, đánh giá định kỳ hoặc đột xuất để xác định chất lượng sản phẩm

- Phải có hệ thống sổ sách, các qui trình thao tác chuẩn đảm bảo cho công tácbảo quản, kiểm soát, theo dõi việc xuất, nhập và chất lượng thuốc [5]

 Các điều kiện bảo quản trong kho

- Nguyên tắc các điều kiện bảo quản phải là điều kiện ghi trên nhãn thuốc Theoqui định của Tổ chức Y tế thế giới, điều kiện bảo quản bình thường là bảo quản trongđiều kiện khô, thoáng và nhiệt độ từ 15-250C hoặc tuỳ thuộc vào điều kiện khí hậu,

nhiệt độ có thể lên đến 300C Phải tránh ánh sáng trực tiếp gay gắt, mùi từ bên ngoàivào và các dấu hiệu ô nhiễm khác.

- Nếu trên nhãn không ghi rõ điều kiện bảo quản, thì bảo quản ở điều kiện bìnhthường Trường hợp ghi là bảo quản ở nơi mát, đông lạnh thì vận dụng các qui địnhsau:

+ Nhiệt độ:

Kho nhiệt độ phòng: Nhiệt độ trong khoảng 15-250C, trong từng khoảng thờigian nhiệt độ có thể lên đến 300C

Kho mát: Nhiệt độ trong khoảng 8-150C

Kho lạnh: Nhiệt độ không vượt quá 80C

Tủ lạnh: Nhiệt độ trong khoảng 2-80C

Kho đông lạnh: Nhiệt độ không vượt quá - 100C

+ Độ ẩm: “Khô”, “Tránh ẩm” không quá 75% độ ẩm tương đối trong điềukiện bảo quản thường; hoặc với điều kiện được chứa trong bao bì chống thấm đếntận tay người bệnh [5]

Các thiết bị được sử dụng để theo dõi điều kiện bảo quản: nhiệt kế, ẩm kế phảiđược kiểm tra định kỳ, hiệu chỉnh khi cần và kết quả kiểm tra, hiệu chỉnh này phảiđược ghi lại và lưu trữ

- Các điều kiện bảo quản được yêu cầu như: chủng loại bao bì, giới hạn nhiệt

độ, độ ẩm, việc bảo vệ tránh ánh sáng cần được duy trì trong suốt thời gian bảo quản.Cần phải có sự chú ý tới các thuốc chứa hoạt chất kém vững bền đối với nhiệt độ, độ

- Phải định kỳ tiến hành việc đối chiếu thuốc trong kho theo cách so sánh thuốchiện còn và lượng hàng còn tồn theo phiếu theo dõi xuất nhập thuốc Trong mọi trườnghợp, việc đối chiếu phải được tiến hành khi mỗi lô hàng được sử dụng hết.

Thường xuyên kiểm tra số lô và hạn dùng để đảm bảo nguyên tắc nhập trước xuất trước hoặc hết hạn trước- xuất trước được tuân thủ và để phát hiện hàng gần hếthoặc hết hạn dùng

Định kỳ kiểm tra chất lượng của hàng lưu kho để phát hiện các biến chất, hưhỏng trong quá trình bảo quản do điều kiện nhiệt độ, độ ẩm hoặc các yếu tố khác có thểảnh hưởng đến chất lượng thuốc, nguyên liệu

- Nhân viên và cán bộ làm việc trong kho phải được kiểm tra sức khỏe định

kỳ theo quy định của pháp luật Người mắc các bệnh về đường hô hấp, hoặc có vếtthương hở không được trực tiếp làm việc trong khu vực bảo quản có xử lý thuốc,nguyên liệu làm thuốc có bao bì hở [5]

1.1.2.5 Sắp xếp thuốc trong kho

Thuốc sau khi nhập vào kho được phân loại thành từng nhóm để thuân lợi choviệc sắp xếp, bảo quản và cấp phát Có thể phân loại theo nhóm tác dụng dược lý hoặctheo dạng thuốc (thuốc tiêm, thuốc viên, thuốc đông dược, )

- Với mỗi nhóm thuốc, việc sắp xếp dựa vào tên thuốc theo trình tự A,B,C củadanh pháp thông thường

- Với mỗi loại thuốc, việc sắp xếp dựa trên nguyên tắc FIFO: thuốc có hạn dùngngắn, sắp hết hạn phải xếp ở phía ngoài, dễ quan sát, tiện theo dõi, cân đơn, cấp phát

1.1.3.Tổng quan về dự trữ thuốc

Một việc quan trọng trong công tác tồn trữ là xây dựng cơ số thuốc tồn kho cácloại thuốc phù hợp với điều kiện thực tế của mỗi bệnh viện, xuất phát từ nhu cầu điềutrị, khả năng tài chính, điều kiện cung ứng, lưu thông thuốc tại cơ sở

1.1.3.1 Sự cần thiết phải dự trữ thuốc trong kho

Chúng ta cần phải dự trữ thuốc vì những lý do sau:

- Đảm bảo tính sẵn có: tồn kho là lượng dự trữ cho dao động của cung và cầu,giảm nguy cơ hết hàng

- Duy trì niềm tin trong hệ thống: nếu tình trạng hết hàng xảy ra thường xuyên,bệnh nhân sẽ mất lòng tin vào khả năng phòng và chữa bệnh của hệ thống cung ứngdịch vụ chăm sóc sức khỏe.

- Tránh tình trạng thiếu kinh phí: nếu không có dự trữ kho hoặc dự trữ khokhông đủ sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hàng, lúc đó đặt hàng khẩn cấp sẽ gặp phải sựtăng giá của các nhà cung cấp hoặc mức giá sẽ cao hơn mức giá khi đặt hàng thườngxuyên, dẫn đến thiếu hụt vốn

- Đáp ứng sự thay đổi của nhu cầu thị trường: Những thay đổi trong nhu cầu vềloại thuốc chuyên khoa không thể dự đoán trước được Do đó, lượng tồn kho thích hợp

sẽ giúp hệ thống đối phó với sự thay đổi đó

1.1.3.2 Số tiêu thụ trung bình tháng

- Mức tồn kho phụ thuộc vào số tiêu thụ trung bình Tuy nhiên, lượng tiêu thụhàng tháng không phải là không đổi và thời gian chờ nhận hàng từ các nhà cung cấpcũng luôn thay đổi Do đó, hầu hết các hệ thống cung ứng thuốc đều tăng lượng tồnkho an toàn, ít nhất là cho các mặt hàng thiết yếu để đối phó với sự tăng giảm củalượng tiêu thụ cũng như thời gian nhận hàng

- Các kho có mức dự trữ thuốc tối đa với số lượng vừa đủ thấp nhằm tránh tìnhtrạng dư thừa gây lãng phí và mức dự trữ tối thiểu đủ cao để tránh được tình trạng thiếuhụt, cho nhu cầu của bệnh có tăng cao và việc nhận hàng xảy ra chậm

- Lượng dự trữ bảo hiểm: đề phòng các biến động như giá USD tăng, mốc thờigian điểm điều chỉnh thuế nhập khẩu, dự phòng trong thời gian hết hợp đồng cũ nhưngchưa kịp tổ chức đấu thầu

- Khoảng cách đặt hàng: theo nguyên tắc trong kho luôn phải lưu kho mức dựtrữ tối thiểu cần thiết để đảm bảo quá trình khám chữa bệnh diễn ra liên tục trong mọiđiều kiện cung ứng bình thường và không bình thường Tuy nhiên nếu thời gianchuyển thuốc dài, nhu cầu sử dụng thuốc lớn thì lượng dự trữ sẽ cao hơn

- Tuyến xã: 01 tháng

Các mức tồn kho:

Số tồn kho tối thiểu, số tồn kho tối đa, số tồn kho an toàn

+ Mức tồn kho tối thiểu là 1-2 tháng

+ Mức tồn kho tối đa là 2-3 tháng

+ Mức tồn kho an toàn là 2 tháng

1.2 Một vài nét về thực trạng tồn trữ thuốc

1.2.1 Thực trạng tồn trữ thuốc tại các nước trên thế giới

- Tại các nước phát triển, hệ thống cung ứng thuốc tương đối hoàn chỉnh vì:

- Hệ thống thông tin liên lạc thuận tiện, hệ thống điều hành để xử lý yêu cầu vàcác mệnh lệnh thực hiện hoàn chỉnh, tự động hóa cao

- Hệ thống giao thông vận tải thuận tiện, có nhiều loại hình và phương tiện vậntải phù hợp với từng loại nhu cầu

- Hệ thống kho tồn trữ của hệ thống cung ứng được phân bố rộng khắp đảm bảoviệc cung ứng theo yêu cầu nhanh nhất, đạt hiệu quả tối ưu

- Đội ngũ làm công tác cung ứng được đào tạo, có trình độ thực hành cao Cácyếu tố này đảm bảo việc đáp ứng tốt nhu cầu của các cơ sở điều trị, do vậy hệ thống tồntrữ thuốc của bệnh viện tại các nước phát triển thực tế không cần thiết lắm

- Tại các nước đang phát triển, không có hệ thống các yếu tố để có phương thứctồn trữ thuốc tại bệnh viện như các nước phát triển, do vậy, nhiệm vụ đảm bảo luôn đủthuốc (số lượng, chủng loại, dạng bào chế) có chất lượng cho nhu cầu điều trị của bệnhviện là ưu tiên hàng đầu Chi phí cho công việc đảm bảo thuốc thấp ở mức tối ưu, phùhợp với khả năng ngân sách, của cán bộ điều trị và của người bệnh, với hiệu quả kinh

tế cao Do vậy việc tính toán cơ chế tồn trữ thuốc sao cho đảm bảo yêu cầu của côngtác khám chữa bệnh và hiệu quả kinh tế là yêu cầu quan trọng mà công tác dược bệnhviện phải hoàn thành, việc lựa chọn phương thức tồn trữ thuốc căn cứ vào yếu tố thựctrạng của cơ sở [4]

1.2.2 Thực trạng công tác tồn trữ thuốc tại một số bệnh viện ở Việt Nam

Theo báo cáo chung tổng quan ngành y tế năm 2013, trong những năm qua, về

cơ bản hệ thống y tế đã đáp ứng nhu cầu thuốc thiết yếu, vắc-xin cho công tác phòng,chữa bệnh cho nhân dân Các cơ sở y tế đều bảo đảm có đủ thuốc phù hợp với phântuyến kỹ thuật, không để xảy ra tình trạng thiếu thuốc ở cộng đồng Độ bao phủ mạnglưới cung ứng thuốc không ngừng được mở rộng với khoảng 2000 dân có 1 điểm bánthuốc

 Về nhân lực dược

Nhân lực là nhân tố quan trọng quyết định việc hoàn thành nhiệm vụ chung củakhoa dược, trong đó có công tác tồn trữ, trước hết cần có số lượng đủ và có trình độchuyên môn phù hợp để đảm bảo thực hiện nhiệm vụ chuyên môn Tuy nhiên ngoàiyêu cầu trên còn có một số yếu tố khác như trình độ năng lực của nhân viên, điều kiện

cơ sở vật chất và tính chất công việc của mỗi đơn vị Trong thực tế, các bệnh viện,trung tâm y tế có tỷ lệ nhân lực dược trong tổng số nhân viên trong đơn vị không đồngđều như: năm 2014 tại Bệnh viện YHCT tỉnh Yên Bái, nhân lực dược chiếm 16% [9],tại bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Nghệ An năm 2015, nhân lực dược chiếm 11,83%[7], năm 2016 tại Bệnh viện YHCT tỉnh Thái Nguyên, nhân lực dược chiếm 11,83%[12], tại Bệnh viện đa khoa huyện An Minh, tỷ lệ này 7,5%[6] Với khối lượng côngviệc ngày càng nhiều, yêu cầu công việc ngày càng cao, khối lượng thuốc nhập và cấpphát của kho Dược ngày càng lớn thì các tỷ lệ nhân sự trên là còn thấp

 Về cơ sở hạ tầng kho Dược

Kho Dược của các bệnh viện, trung tâm y tế luôn được xây dựng ở nơi cao ráo,

an toàn, nằm ở nơi thuận tiện cho việc xuất nhập, vận chuyển, bảo vệ Tuy nhiên, theokết quả của một số nghiên cứu năm 2015; 2016 tại tỉnh Yên Bái, tỉnh Thái Nguyên chothấy cơ sở vật chất nhà kho phần lớn chưa đủ về diện tích và trang thiết bị đảm bảo đểphục vụ công tác tồn trữ và bảo quản thuốc theo quy định của GSP Các kho chưa cókhu vực bảo quản riêng, khu vực kiểm tra, kiểm soát riêng và khu vực xuất, nhậpriêng Khi thuốc nhập với số lượng lớn, các thuốc trong kho nhiều khi còn phải xếp

12

chồng hàng lên rất cao và một phần phải đặt xuống nền, sàn nhà [11][12] Kho Dượcđều được trang bị tương đối đầy đủ các trang thiết bị phục vụ công tác bảo quản, kiểmsoát điều kiện bảo quản thuốc trong kho như: điều hòa, nhiệt kế, ẩm kế, máy hút ẩm,quạt thông gió, bình cứu hỏa mini Tuy nhiên, các trang thiết bị này chưa được kiểmtra, bảo dưỡng định kỳ nên không đảm bảo độ ổn định của điều kiện bảo quản[11][12].

1.3 Vài nét về Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình và thực trạng tồn trữ.

Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình là bệnh viện hạng II tuyến huyện, sốgiường bệnh biên chế là 285 giường (khu điều trị phong 15 giường bệnh) cơ sởđược xây dựng rộng rãi, khang trang, có nhiều cây xanh, thoáng mát Từ phòngkhám đến các khoa phòng điều trị được nhà kiên cố 2-3 tầng, có hành lang liên hoàngiữa các khoa, phòng Trang thiết bị y tế, nội thất sử dụng tương đối hiện đạị, độingũ cán bộ y, bác sĩ ngày càng đông đảo và có trình độ chuyên môn sâu Tổng sốcán bộ, công nhân viên chức trong toàn bệnh viện là 164 (kể cả hợp đồng), trongđó: Cán bộ sau đại học: 22 người, cán bộ đại học: 27 người, còn lại là cán bộ caođẳng, trung học và cán bộ khác

1.3.1 Cơ cấu tổ chức và nhân sự khoa Dược

Khoa Dược có 09 cán bộ nhân viên, trong đó: 01 dược sỹ CKI, 02 dược sĩ Đạihọc và 05 dược sĩ Trung học, Dược tá: 01

Cán bộ nhân viên của khoa dược làm việc theo 05 bộ phận công tác chính gồm:Nghiệp vụ dược, Thống kê dược, Dược lâm sàng và thông tin thuốc, kho và cấp phátthuốc, nhà thuốc

1.3.2 Thực trạng tồn trữ thuốc của bệnh viện và tính cấp thiết của đề tài.

Những năm gần đây lượng dự trữ thuốc của bệnh viện đa khoa huyện Phú Bìnhkhông đồng đều tăng chi phí bảo quản, tồn trữ, ảnh hưởng tới công tác điều trị chongười bệnh

Xuất phát từ những vấn đề trên, cùng với nhu cầu tìm hiểu nhận thức rõ thựctrạng dự trữ thuốc của bệnh viện vì vậy chúng tôi thực hiện đề tài khảo sát thực trạngtồn trữ thuốc tại bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình, từ đó đưa ra những lượng dự trữphù hợp, nhằm cân bằng chi phí và nhu cầu về sử dụng thuốc an toàn hợp lý đảm bảocông tác khám chữa bệnh tại bệnh viện

14

Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu

- Kho thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình

- Danh mục thuốc dự trữ trong kho cấp phát thuốc nội trú, kho cấp phát thuốcngoại trú tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm 2020

2.1.2 Địa điểm nghiên cứu

- Khoa dược Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình

2.1.3 Thời gian nghiên cứu

- Năm 2020.

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang

+ Quan sát trực tiếp đối với cơ sở vật chất, điều kiện bảo quản trong các khothuốc của khoa Dược

+ Nghiên cứu hồi cứu đối với các số liệu trong các báo cáo, sổ sách, hóa đơnchứng từ liên quan đến hoạt động tồn trữ thuốc tân dược trong kho của khoa Dượcnăm 2020

Nội dung nghiên cứu của đề tài được tóm tắt như sau:

Hình 2.1 Sơ đồ tóm tắt nội dung nghiên cứu

Phân tích thực trạng tồn trữ thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm

2020

Phân tích thực trạng dự trữ thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình

năm 2020

Phân tích thực trạng bảo quản thuốc

tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình

năm 2020

- Cơ cấu tổ chức và nhân sự

- Cơ sở vật chất và trang thiết bị:

+ Diện tích kho

+ Thiết bị điều hòa nhiệt độ

+ Thiết bị bảo quản

+ Hoạt động bảo quản

- Phân tích cơ cấu thuốc:

+ Cơ cấu thuốc dự trữ trong kho theo nhómtác dụng dược lý

+ Lượng thuốc tồn trong từng tháng

+ Lượng thuốc tồn của 1 số nhóm thuốc có giá trị sử dụng nhiều nhất

+ Danh mục thuốc hết, số ngày hết thuốc.+ Cơ số hàng dự trữ trong kho

Phù hợp, chưa phù hợp Hợp lý, chưa hợp lý

Kết quả, bàn luận

Đề xuất và kiến nghị

2.2.2 Các biến số nghiên cứu

Bảng 2.1 Biến số trong nghiên cứu

STT Tên biến Định nghĩa/Giải thích Loại biến

Phương pháp thu thập Mục tiêu 1: Mô tả thực trạng bảo quản thuốc trong kho

1

Nhân sự làm

công tác kho

Là số lượng và trình độ cán bộdược: Sau đại học, đại học,trung học, sơ cấp

Biến phân loại Danh sách

Biến dạng số Đo đạc tính

toán diệntích

Biến dạng số Số tài sản

trang thiết bị đang được

sử dụng4

Khoảng cách

của giá kệ

với sàn

Là khoảng cách tính từ mép dưới của giá kệ đến sàn

Biến dạng số Đo khoảng

Biến dạng số(2 lần/ngày;1lần/ngày;0lần/ngày)

Sổ theo dõinhiệt độ, độ

Biến dạng số Hồi cứu “Sổ

theo dõi độ

ẩm trongkho

Mục tiêu 2: Phân tích thực trạng dự trữ thuốc

Biến dạng số Hôi cứu

“Báo cáo sửdụng thuốc”

Biến dạng số Hồi cứu

“Báo cáo sửdụng thuốc”

15

Khối lượng

của thuốc

phải thanh lý

Là khối lượng của thuốc năm

2020 phải đem đi thanh lý

Biến dạng số Biên bản

thanh lýthuốc năm

2020, phiếuxuất khothanh lý

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu

Từ những số liệu sẵn có và thông qua khảo sát thực tế như:

- Số lượng và cơ cấu nhân viên kho dược theo trình độ học vấn thông qua

hồ sơ nhân sự của khoa

- Báo cáo tổng hợp về cơ sở vật chất và trang thiết bị hàng năm của kho

- Diện tích kho, trang thiết bị trong kho giúp bảo quản thuốc tốt như: Máyđiều hòa, tủ lạnh, nhiệt kế, ẩm kế, quạt thông gió, giá kệ

- Sổ sách ghi chép nhiệt độ, độ ẩm năm 2020

- Báo cáo tổng hợp xuất, nhập tồn hàng quý năm 2020

- Thời gian sử dụng thuốc tồn = Giá trị thuốc tồn cuối kỳ/giá trị thuốc xuấttrong kỳ

- Xác định giá trị thuốc tồn kho của một số nhóm thuốc có giá trị sử dụngnhiều tại bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm 2020

- Xác định giá trị thuốc tồn kho của một số thuốc cụ thể có giá trị sử dụngnhiều nhất tại bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm 2020

- Xác định số loại thuốc hết trong năm 2020 thuộc các nhóm nghiên cứu vàxác định thời điểm thuốc của các loại thuốc đó

2.2.4 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu

Số liệu sau khi thu thập được đưa vào phần mềm Microsoft Excel 2010 để

xử lý, phân tích như sau:

+ Thống kê số liệu

- Xác định số lượng, giá trị thuốc tồn kho qua các tháng trong năm 2020

Từ đó xác định giá trị thuốc tồn kho trung bình và xác định tháng có giá thuốc tồnkho cao và thấp nhất

Giá trị thuốc tồn cuối kỳ = Giá trị thuốc tồn đầu kỳ + giá trị thuốc nhập giá trị thuốc xuất trong kỳ

-Thời gian sử dụng thuốc tồn = Giá trị thuốc tồn cuối kỳ/giá trị thuốc xuấttrong kỳ

- Xác định giá trị thuốc tồn kho của một số nhóm thuốc có giá trị sử dụngnhiều tại bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm 2020

- Xác định giá trị thuốc tồn kho của một số thuốc cụ thể có giá trị sử dụngnhiều nhất tại bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm 2020

- Sắp xếp số liệu tuỳ theo mục đích phân tích, chỉ tiêu nghiên cứu.

- Tính số lượng, giá trị và tỷ lệ % của từng biến

- Trình bày kết quả bằng bảng, hình

- Sổ ghi chép nhiệt độ, độ ẩm

+ Điều kiện bảo quản thuốc: nhiệt độ, độ ẩm

Tính nhiệt độ và độ ẩm trung bình, cao nhất và thấp nhất trong năm Đồng thờitính số ngày nhiệt độ, độ ẩm đạt/không đạt theo GSP

- Biên bản thanh lý thuốc, Trang thiết bị

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 Mô tả thực trạng bảo quản thuốc tại Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình năm 2020.

Nhân sự trong khoa dược phần lớn làm công tác tồn trữ, như vậy tỷ lệ phân

bổ nhân lực là hợp lý, cho thấy bệnh viện đã ưu tiên nhân lực vào kho nhằm giúpcho công tác bảo quản, tồn trữ thuốc được tốt hơn

Các cán bộ phụ trách kho đều có chuyên môn nghiệp vụ dược phù hợp vớicông việc được giao

3.1.2 Cơ sở hạ tầng kho Dược

3 Kho Y học cổ truyền 9*4,2 20 73,28 Tầng 02 khoa Dược

4 Kho Hóa chất, vật tư y tế 9*6 43 79,63 Tầng 02 khoa Dược

Ghi chú: Sxd: Diện tích xây dựng; S1: Diện tích hữu ích

Nhận xét:

Kho Nội trú và kho Hóa chất, vật tư y tế bảo quản thuốc,hóa chất, vật tư y tếđược thiết kế có diện tích bằng 43m2.Kho Y học cổ truyền có diện tích 20m2, khoNgoại trú có điện tích nhỏ nhất là 20m2.Như vậy, kho được khảo sát đều đảm bảo đượcdiện tích bảo quản theo quy định GSP

Hệ thống kho của khoa Dược Bệnh viện đa khoa huyện Phú Bình được bố trí

ở tầng 2 của nhà ăn bệnh viện được xây dựng kiên cố, nền nhà được lát gạch men sạch

sẽ đảm bảo điều kiện vệ sinh, khô ráo, thông thoáng Các kho được xếp hợp lý ở tầng 2thuận tiện cho việc cấp phát thuốc cho các khoa lâm sàng trong bệnh viện Riêng khoNgoại trú cấp phát thuốc cho bệnh nhân ngoại trú BHYT, được bố trí ở tầng 1 củakhoa Khám Bệnh thuận tiện cho việc cấp phát thuốc cho bệnh nhân BHYT lĩnh thuốc

Kho Nội trú

Kho ngoại trú

Kho Đông y

Kho Hóa chất, VTY T

Tổng cộng

Tình trạng sử dụng

1 Điều hòa Cái 02 01 01 01 05 +

Các kho đều có, ẩm kế, nhiệt kế đang được sử dụng, hoạt động bình thường

Hệ thống kho đã được trang bị các thiết bị như giá, kệ, tủ thuốc tương đối đầy đủ.Tuy nhiên máy hút ẩm chưa được trang bị đầy đủ cho các kho Công tác phòngchữa cháy của các kho được trang bị đầy đủ, Hàng năm Khoa Dược đều có cán bộ

đi tập huấn Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ của tỉnhThái Nguyên giảng dậy

Bảng 3.4 Khoảng cách của giá kệ

STT Tên kho SL giá SL kệ tầng Số

Kích thước (D*R*C) (cm)

Khoản

g cách sàn (cm)

2 Kho