TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG KHOA CÔNG NGHỆ ỨNG DỤNG CHUYÊN ĐỀ TƯ DUY PHẢN BIỆN NHÓM THE BEST Môn Tư duy phản biện Mã lớp học phần 213 71PHIL20012 01 Giảng viên hướng dẫn Hàng Nhật Quang Thành viên 1 Ngô T[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG KHOA CÔNG NGHỆ ỨNG DỤNG
CHUYÊN ĐỀ:
TƯ DUY PHẢN BIỆN NHÓM THE BEST Môn: Tư duy phản biện
Mã lớp học phần: 213_71PHIL20012_01
Giảng viên hướng dẫn: Hàng Nhật Quang
Thành viên:
2 Hoàng Thị Mỹ Hân 2174202070047
4 Phùng Ngọc Tuyền 2174202070004
6 Huỳnh Thị Diễm Quỳnh 2174202070016
7 Nguyễn Bích Thanh Trúc 2174202070040
8 Nguyễn Hồ Như Ngọc 2174202070051
Trang 2TP Hồ Chí Minh, ngày 17 tháng 7 năm 2022 TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG KHOA CÔNG NGHỆ ỨNG DỤNG
CHUYÊN ĐỀ:
TƯ DUY PHẢN BIỆN NHÓM THE BEST Môn: Tư duy phản biện
Mã lớp học phần: 213_71PHIL20012_01
Giảng viên hướng dẫn: Hàng Nhật Quang
Thành viên:
2 Hoàng Thị Mỹ Hân 2174202070047
4 Phùng Ngọc Tuyền 2174202070004
6 Huỳnh Thị Diễm Quỳnh 2174202070016
7 Nguyễn Bích Thanh Trúc 2174202070040
8 Nguyễn Hồ Như Ngọc 2174202070051
Trang 3TP Hồ Chí Minh, ngày 17 tháng 7 năm 2022
Mục Lục
Trang 4I Đặt Vấn Đề
1 Lý do chọn đề tài
Hiện nay tư duy phản biện là một trong những kỹ năng quan trọng nhất trong bối cảnh kinh tế đang ngày một phát triển Vì trong bất kì lĩnh vực, ngành nghề nào thì khả năng tư duy phản biện cũng rất quan trọng và cần thiết Nếu có khả năng tư duy phản biện thì chúng ta sẽ biết vận dụng trí óc một cách linh hoạt, phân tích thông tin, tích hợp các nguồn kiến thức đa dạng vào giải quyết vấn đề Những kỹ năng này giúp con người liên tục tạo ra những cải tiến mới, thúc đẩy phát triển nền kinh tế hiện đại Bên cạnh đó tư duy phản biện còn giúp bản thân chúng ta cải thiện kỹ năng thuyết trình và ngôn ngữ Nó có thể cải thiện cách mà chúng ta diễn đạt các ý tưởng và phân tích cấu trúc logic của văn bản, giúp chúng ta tăng khả năng trình bày, diễn đạt và hiểu rõ những gì đã được viết Bên cạnh đó tư duy phản biện còn giúp chúng ta tăng khả năng sáng tạo suy nghĩ ra các ý tưởng mới lạ, chưa từng có trước đây
Nhận thấy được tầm quan trọng của tư duy phản biện nhóm chúng tôi đã tiến hành làm nghiên cứu về sự hiểu biết về tư duy phản biện
2 Mục tiêu nghiên cứu
Với mục đích để nâng cao sự hiểu biết về tư duy phản biện và phát triển khả năng lập luận phân tích vấn đề
- Nghiên cứu về những rào cản trong tư duy phản biện
- Tìm hiểu về người có khả năng tư duy phản biện là người như thế nào
- Vận dụng khả năng tư duy phản biện và khả năng tư duy xử lý vấn đề và đưa ra nhận định
Trang 5II Nội dung
1 Rào cản
1.1 Rào cản 1: Thành kiến sâu sắc
Cô H mặc dù chưa tiếp xúc với bạn L nhưng thấy bạn L xăm hình, xỏ khuyên tai nên cô H nghĩ bạn L là một người ăn chơi, hư hỏng Khi bạn L được nhận giấy khen học sinh giỏi, cô H nghĩ rằng do bạn L may mắn mới có được chứ không phải do năng lực, xăm mình xỏ khuyên như thế thì học hành ra thể thống gì
1.2 Rào cản 2: Sai lệch quy kết cơ bản
Trong buổi cổ vũ bóng đá, anh T vô tình giẫm phải giày của chị A mà không xin lỗi, và chị A nghĩ anh T là một người xấu tính, bất lịch sự Đến một buổi nọ, chị
A đang đi dạo công viên thì trời đổ mưa, mà anh T vô tình thấy chị T nên đã cho chị mượn ô để đi về Nhưng chị A đã có thành kiến sâu sắc với anh T nên chị từ chối, và chị nghĩ việc anh T cho chị mượn ô là một lẽ dĩ nhiên, ai cũng làm được chứ không phải do bản tính anh ấy là người tốt
1.3 Rào cản 3: Tin vào những bình luận
12/2, N từ quê vào TP.HCM để nhập học Khi đến Bến xe Miền Đông, N không liên lạc với người nhà mà đi xe ôm đến Đại học Công Nghệ Hutech TP.HCM thì dừng lại Sau đó, N đi một xe ôm khác đến khách sạn 15/2, người dân phát hiện thi thể nam thanh niên trôi trên sông Sài Gòn, Cơ quan chức năng đã phối hợp với gia đình nhận dạng thi thể này là nam sinh N Một số cư dân mạng vội vã phán xét bác tài xế xe ôm là người đã thực hiện hành vi bắt cóc và giết người, thậm chí bôi nhọ người này Khi lực lượng chức năng làm sáng tỏ vụ việc kết luận: nam sinh này
đã tự tử
1.4 Rào cản 4: Mơ hồ:
Thầy giáo đặt câu hỏi cho bạn B, mặc dù kiến thức của bạn B chưa đủ để trả lời câu hỏi đó, nhưng bạn B vẫn cố trả lời một cách mơ hồ, không cụ thể, không rõ ràng để che đậy sự thiếu hiểu biết của bạn, bạn cố tỏ ra là mình tường tận nhưng thật chất chẳng biết gì cả
1.5 Mặc nhiên thừa nhận quyền lực
Trong cuộc nói chuyện làm bài tập nhóm trong đó có chị C là lớn tuổi hơn
vì học trễ hơn so với mọi người nên vì thế chị C luôn cho rằng tất cả việc Chị C nói
là luôn đúng và mọi người phải làm theo hoàn toàn
1.6 Tổng quát hoá từ một vài quan sát
Trang 6Một người đàn ông P luôn phàn nàn vợ mình bà O dùng kem mỹ phẩm Cứ mỗi buổi sáng bà O đi làm đều sử dụng kem bôi rất nhiều Người chồng nghĩ vợ mình ăn diện có mối quan hệ khác bên ngoài Nhưng không tìm hiểu, ông liền cho người đi theo dõi thì mới biết được thật ra không phải như những gì ông P nghĩ sự thật là cô vợ dùng kem che khuyết điểm những vết rạn da
1.7 Sự tảng lờ hay thất bại trong việc thừa nhận
Anh A là một nhân viên tiêu biểu trong công ty Bất Động Sản, vào ngày kí kết hợp đồng quan trọng đối với công ty nên anh A được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ thay mặt công ty kí hợp đồng với khách hàng nhưng vào ngày kí kết anh A
đã mắc sai lầm quan trọng là làm trễ giờ hẹn tận 30 phút làm đối tác không hài lòng đối với công ty nên đã huỷ hợp đồng Mọi người trong công ty có hỏi lại tại sao lại không kí được thì anh A trả lời rằng tại kẹt xe nên đến hẹn 3 phút nên bên đối tác không hài lòng
2 Tư duy phản biện là gì?
2.1 Khái niệm
Tư duy phản biện là một trong những kỹ năng mà hầu hết mọi người đều cần có để thành công trong thời đại ngày nay Nó cho phép bạn nhìn sự việc từ nhiều quan điểm khác nhau, phát hiện ra nhiều giải pháp cho một vấn đề và đưa ra cách xử
lý hiệu quả hơn Bằng cách nhìn thấy nhiều mặt khác nhau, bạn sẽ nâng cao sự linh hoạt về nhận thức, do đó bạn sẽ thành công hơn trong công việc và cuộc sống
2.2 Người có tư duy phản biện là người như thế nào ?
Người có tư duy phản biện biết rằng mình không thể luôn luôn đúng Họ rất cởi mở với việc không thể tìm ra giải pháp cho tất cả mọi thứ, và khi điều đó xảy ra họ sẵn sàng thừa nhận Mặc dù người có tư duy phản biện thích tìm hiểu mọi mặt của vấn
đề nhưng họ có cảm giác khi nào họ có đủ thông tin để đưa ra quyết định
2.3 Biểu hiện là người có tư duy phản biện
- Bạn dễ dàng trò chuyện với người khác quan điểm
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất của người có tư duy phản biện là
họ không sợ các cuộc tranh luận lành mạnh Họ tin rằng bất cứ ý kiến có giá trị nào cũng nên được xem xét kỹ lưỡng, vì vậy họ hoan nghênh các cuộc trò chuyện với những người có quan điểm hoàn toàn trái ngược Mặc dù có thể họ sẽ không thay đổi suy nghĩ sau cuộc thảo luận này nhưng họ rất biết ơn vì đã có cơ hội tiếp cận được nhiều cách nhìn mới lạ
- Bạn tham khảo thông tin từ nhiều nguồn khác nhau
Bạn không chỉ lắng nghe ý kiến của một phía vì bạn tin rằng mình sẽ không có một bức tranh rõ ràng hơn nếu làm như vậy và đó là lí do tại sao bạn thường tham khảo thông tin từ nhiều nguồn khác nhau Bạn muốn biết suy nghĩ của mọi người trước khi đưa ra ý kiến
- Bạn có rất nhiều câu hỏi
Trang 7Nếu bạn là người có tư duy phản biện thì bạn thường sẽ hỏi rất nhiều câu hỏi Bạn là người rất tò mò và thậm chí bạn có thể làm phiền mọi người xung quanh vì sự
tò mò của bạn Bạn muốn biết tất cả các khía cạnh của một câu chuyện và đó là lý do tại sao bạn tin rằng mình cần xác minh lại mọi thứ trước khi đưa ra quyết định
- Bạn bị lôi cuốn về cách mà mọi thứ hoạt động
Bạn luôn bị cuốn hút bởi cách mọi thứ hoạt động và bạn có một khát khao kiến thức không thể dập tắt Bạn luôn cố gắng học hỏi những điều mới và bạn sẽ không đánh đổi sự tò mò của mình cho bất cứ điều gì trên thế giới, bởi vì đó là thương hiệu của bạn Bạn thường được gọi là mọt sách hoặc người nghiện tin tức, nhưng điều đó không làm phiền bạn vì bạn coi đó là một lời khen
- Bạn sẵn sàng thay đổi suy nghĩ nếu phát hiện ra mình đã sai
Người có tư duy phản biện biết rằng mình không thể luôn luôn đúng Họ rất cởi
mở với việc không thể tìm ra giải pháp cho tất cả mọi thứ, và khi điều đó xảy ra họ sẵn sàng thừa nhận
- Bạn tránh phân tích quá mức dẫn đến “tê liệt” trong việc ra quyết định
Mặc dù người có tư duy phản biện thích tìm hiểu mọi mặt của vấn đề nhưng họ
có cảm giác khi nào họ có đủ thông tin để đưa ra quyết định Họ biết rằng họ sẽ không bao giờ có tất cả các thông tin họ muốn, thế nên họ không bị cuốn vào việc tìm hiểu và
vô tình để điều đó ảnh hưởng đến khả năng hành động
- Bạn có các ý tưởng sáng tạo và độc đáo
Những người có tư duy phản biện phần lớn là người có đầu óc sáng tạo Họ không thích sử dụng những gì đã được tiêu chuẩn hóa để giải quyết một vấn đề cụ thể
- nếu có một cách khác, sáng tạo hơn và hiệu quả hơn, họ chắc chắn sẽ sử dụng nó hơn
là mô hình cũ Họ thích suy nghĩ theo hướng mới mẻ hơn, những khuôn mẫu chỉ khiến
họ chậm lại
Nếu bạn không có các dấu hiệu trên đây thì cũng đừng quá lo lắng Tin tốt
là kỹ năng tư duy phản biện có thể học được Thực hành 4 bước sau đây sẽ giúp bạn trở thành người có tư duy phản biện
- Đặt câu hỏi
Chúng ta thực hiện hàng trăm lựa chọn mỗi ngày mà đôi khi không nghĩ quá nhiều về chúng Trong cuộc sống bận rộn hiện nay thì đó là điều cần thiết nhưng sẽ hữu ích hơn nếu chúng ta dừng lại một chút và cố gắng nhìn nhận vấn đề bằng đôi mắt khác “Điều gì sẽ xảy ra nếu…?” là câu hỏi thử thách chế độ hoạt động thông thường của bạn Bạn có thể hỏi “Điều gì sẽ xảy ra nếu tôi làm điều này khác với cách tôi làm bây giờ?” hoặc “Chuyện gì xảy ra nếu tôi thay đổi các quy trình?” Thường xuyên đặt những câu hỏi như thế này là một cách tuyệt vời để cải thiện kỹ năng tư duy phản biện của bạn
- Tìm kiếm thông tin
Trang 8Một khi bạn đã hỏi mọi câu hỏi về một vấn đề, hãy tìm kiếm thông tin sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi đó Bạn có thể tìm thấy mọi thứ trên internet nhưng đó không phải là nguồn duy nhất Hãy hỏi mọi người xung quanh bạn và thu thập các ý kiến khác nhau
đó
- Phân tích thông tin
Bạn đã có thông tin và giờ là lúc để phân tích tất cả với một tâm trí cởi mở Đây
là phần thử thách nhất bởi chúng ta đều ít nhiều có những định kiến về bất cứ vấn đề nào Vậy nên, hãy cố gắng nhận ra các thành kiến đó và gác chúng sang một bên Đây
là lúc bạn cần xem xét đánh giá thông tin có được một cách vô tư nhất “Tôi có đang suy đoán?”, “Tôi đã xem xét tình hình từ mọi quan điểm khác nhau? là những câu hỏi nhắc nhở bạn giữ được sự khách quan, không thiên lệch
- Truyền đạt giải pháp
Người có tư duy phản biện quan tâm đến các giải pháp hơn là đổ lỗi, phàn nàn hoặc buôn chuyện Khi bạn đã đi đến kết luận thông qua tư duy phản biện, đã đến lúc trình bày và thực hiện giải pháp nếu được yêu cầu Đây là lúc để thể hiện sự đồng cảm
và khả năng ăn nói khéo léo Không phải tất cả mọi người tham gia đều hiểu về tình hình như bạn, do đó hãy trình bày các giải pháp theo cách mà mọi người đều có thể hiểu
3 Học Online
3.1 Khái niệm học online
Học online hay còn được gọi là E-learning (Electronic Learning) là một hệ thống giáo dục trực tuyến đang được mọi người chú ý hiện nay chủ yếu cung cấp các nội dung và phương pháp học tập được sử dụng trực tiếp trên các thiết bị công nghệ, điện tử phát triển Ví dụ như Laptop, máy tính bảng, điện thoại thông minh… Ngoài
ra, người học có thể tham khảo trao đổi trực tiếp với giáo viên bằng các hình thức như email, hội thảo video, diễn đàn thông qua hệ thống giáo dục trực tuyến E-learning để việc tiếp thu kiến thức trở nên hiệu quả hơn Bên cạnh đó, hệ thống học tập trực tuyến này còn cho phép các cơ quan, nhà trường có thể quản lý và xử lý mọi thông tin nhanh chóng, thuận tiện và hiện đại hơn
Theo PGS.TS Lê Huy Hoàng: “E-learning là một loại hình đào tạo chính qui hay không chính qui hướng tới thục hiện tốt mục tiêu học tập, trong đó có sự tương tác trực tiếp giữa người dạy và người họ cũng như giữa cộng đồng học tập một cách thuận lợi thông qua công nghệ thông tin và truyền thống” [2]
Việc học online trở nên phổ biến và dễ tiếp cận đến mọi người không chỉ ở lứa tuổi sinh viên mà còn hướng đến những đối tượng mong muốn cập nhật kiến thức không cần mất nhiều thời gian chỉ cần giành vài phút lên web tìm hiểu đã có thể cập nhật thêm thông tin Chính vì thế hình thức học online đang ngày càng được mọi người ưa chuộng hơn
Trang 93.2 Thực trạng học tập trực tuyến của sinh viên - khảo sát từ Trường Đại học Văn Lang
Tác giả Nguyễn Văn Thấu tiến hành phỏng vấn một số đối tượng là sinh viên, giảng viên và tiến hành thu thập thông tin của 328 đáp viên là sinh viên năm 1, 2, 3, 4 các ngành của Trường Đại học Văn Lang để tìm hiểu về nhận thức, thái độ, biểu hiện hành vi học tập Số liệu được tác giả xử lý bằng SPSS để phân tích hiện trạng, mối tương quan giữa các đối tượng Kết quả thu được cụ thể như sau
- Về nhận thức học tập trực tuyến
Theo kết quả khảo sát của tác Nguyễn Văn Thấu - Trường đại học Văn Lang đã khảo sát các sinh viên và đưa ra kết quả có đến 89% sinh viên cho biết, việc học trực tuyến là cần thiết Bên cạnh đó, một tỷ lệ nhỏ sinh viên cho rằng học trực tuyến không cần thiết và ít cần thiết chiếm 11%
- Tình trạng của sinh viên khi học trực tuyến
Bảng 1 Thái độ của sinh viên khi tham gia học tập trực tuyến
Từ số liệu thống kê của trường đại học Văn Lang cho thấy, sinh viên có nhiều thái độ khác nhau trong quá trình học tập: Các thái độ tích cực như sự chủ động, sôi nổi, tập trung cao độ được sinh viên lựa chọn chiếm tỷ lệ khá cao, từ 55% trở lên Các thái độ tiêu cực như sự nhàm chán, căng thẳng, chiếm tỷ lệ từ 25 - 29% đây là con số không nhỏ Việc thay đổi phương thức học tập khiến sinh viên dễ rơi vào trạng thái mất căn bằng dẫn đến tình trạng không biết tập trung từ đâu gây ra cảm giác nhàm chán và không thể theo kịp tiến độ
Theo tác giả Nguyễn Văn Thấu đã đưa ra câu hỏi cho sinh viên về sự hứng thú khi tham gia học trực tuyến và thu nhận được kết quả như sau: 5,8% không hứng thú,
Trang 1043,9% ít hứng thú, 50,3% hứng thú Kết quả cho thấy được rằng việc sinh viên không hứng thú là khá cao
- Nguyên nhân khiến sinh viên khó tập trung trong học tập trực tuyến
Khi tiến hành tìm hiểu các nguyên nhân giảm sự hứng thú trong quá trình học tập trực tuyến, kết quả thu về được thể hiện tại Bảng 2
Bảng 2 Nguyên nhân khiến sinh viên không hứng thú học tập
Theo kết quả thu được việc khiến sinh viên mất tập trung cao nhất chiếm tỷ lệ
đa số đó là do thiết bị đường truyền, chiếm 71,6% Theo kết quả khảo sát sinh viên năm thứ 3 cho biết: Giảng viên dạy rất hay, nhưng đường truyền không ổn, khiến chúng em bị tụt hứng khi tham gia học tập, làm giảm bớt sự hứng thú Tuy vậy, sinh viên cũng xác định nguyên nhân trong thời gian này, cả nước cùng tham gia học tập trực tuyến, nên việc bị ảnh hưởng về đường truyền do quá nhiều người cùng truy cập
là tất nhiên Sinh viên có thể xem lại bài giảng của giảng viên trong phần record, hoặc bài giảng được tải trên trang học trực tuyến (moodle của trường)
Ở các nguyên nhân tiếp theo, nội dung giảng dạy chiếm tỷ lệ cao 33,8%, phương pháp giảng dạy 29% và vai trò của người giảng viên chiếm 11,6% Các số liệu này cho thấy, giảng viên đóng vai trò quan trọng trong quá trình giảng dạy Một sinh viên năm thứ 4 cho biết: Do đang trong quá trình học tập chuyên ngành, vì vậy, những
lý thuyết nền tảng cơ bản không còn phù hợp với sinh viên nữa Theo đó, nên đưa những ví dụ thực tế về doanh nghiệp, tạo thêm nhiều tương tác trong giờ học Không nên mời những người có kinh nghiệm trong làm việc, nhưng lại không có kỹ năng sư phạm để truyền đạt cho người khác hiểu về ngành học Bài tập phải thực hiện quá nhiều, nên việc học khá căng thẳng, vậy nên giảng viên cần tạo một số trò chơi trên các công cụ để ôn lại kiến thức đã học, có khuyến khích cộng điểm cho sinh viên, tuần nào cũng làm bài tập và chạy deadline (hạn nộp bài), sinh viên không thích cách học nhàm chán như vậy