Phân tích các điểm mới của luật đầu tư năm 2020

MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1 PHẦN NỘI DUNG 2 1 Về ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh 2 2 Cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện 2 3 Bổ sung quy định về ngành, nghề và điều kiện tiếp cận thị trườn.

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

PHẦN NỘI DUNG 2

1 Về ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh 2

2 Cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện 2

3 Bổ sung quy định về ngành, nghề và điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài 3

4 Các điểm mới về đẩy mạnh ưu đãi, hỗ trợ đầu tư 4

4.1 Bổ sung về ngành, nghề ưu đãi đầu tư 4

4.2 Bổ sung về hình thức, đối tượng ưu đãi đầu tư 5

4.3 Bổ sung ưu đãi đầu tư đặc biệt 6

4.4 Bổ sung thêm một số quy định về nguyên tắc và điều kiện áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư 7

5 Cải cách thủ tục hành chính về đầu tư 8

6 Một số điểm mới khác 8

PHẦN KẾT LUẬN 10

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHẦN MỞ ĐẦU

Nhà nước ta đã rà soát, đánh giá một cách toàn diện, hoàn thiện những tồn tại bất cập trong Luật đầu tư năm 2014 và cho ra đời Luật đầu tư 2020 Ngày 17/06/2020 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật Đầu tư và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2021 Việc ban hành Luật Đầu tư mới nhằm nâng cao chất lượng khung pháp lý, tăng hiệu quả thu hút đầu tư trong nước và quốc tế, đẩy mạnh phát triển kinh tế Luật Đầu tư 2020 đã thể hiện nhiều điểm mới nổi bật so với qui định của Luật Đầu tư 2014 Từ đó

em xin chọn đề bài số 7: “Phân tích các điểm mới của Luật đầu tư năm 2020

so với Luật đầu tư năm 2014 (tối thiếu 5 điểm mới)?” để làm rõ hơn về vấn

đề này

Do kiến thức còn hạn chế mà bài làm của em sẽ không tránh khỏi thiếu sót, em mong nhận được sự nhận xét của thầy, cô để bài được hoàn thiện hơn

PHẦN NỘI DUNG

1 Về ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh

Nhiều ý kiến cho rằng hoạt động đòi nợ thuê đang biến tướng với các kiểu cưỡng đoạt tài sản, cho vay nặng lãi, gây áp lực lên con nợ dẫn tới nhiều hệ lụy Đòi nợ thuê có liên hệ với cho vay nặng lãi, là kinh doanh bạo lực, là sự “nhờ vả” bạo lực để đòi nợ gây mất an ninh trật tự xã hội Do vậy, LĐT 2020 đã đưa kinh doanh dịch vụ đòi nợ đã bị loại khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, mà chính thức được chuyển vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh Theo quy định tại Điểm h Khoản 1 điều 6 LĐT 2020 Theo quy định tại Điều 6 LĐT 2014 (bổ sung năm 2016) liệt kê 07 hoạt động đầu tư kinh doanh bị cấm LĐT 2020 cũng quy định về các hoạt động đầu tư kinh doanh tại Điều 6 nhưng lại bao gồm 08 ngành, nghề, trong đó, bổ sung thêm kinh doanh dịch vụ đòi nợ Trước đây, chủ nợ có thể thuê tổ chức hành nghề luật sư hoạt động theo Luật luật sư hoặc Công ty dịch vụ đòi nợ được thành lập, hoạt động theo Nghị định 104/2007/NĐ-CP về kinh doanh dịch vụ đòi nợ và Luật Doanh nghiệp 2005 để thu hồi nợ và được pháp luật bảo vệ Theo đó, đây là hành vi hợp pháp Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân phát sinh

từ dịch vụ này nên từ ngày 01/01/2021, dịch vụ đòi nợ thuê chính thức bị pháp luật cấm

Bổ sung quy định về ngành, nghề kinh doanh mua, bán người, mô, bộ phận cơ thể người thành mua, bán người, mô, xác, bộ phận cơ thể người, bào thai người

để phản ánh đầy đủ nội dung cấm của ngành, nghề bị cấm1

2 Cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

LĐT 2020 tiếp tục cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cụ thể, bãi bỏ 24 ngành, nghề kinh đầu tư kinh doanh có điều kiện hiện đang được quy định tại LĐT 2014 Một số ngành, nghề bị bãi bỏ bao gồm: Hoạt động dịch

1 Điểm đ Khoản 1 Điều 6 LĐT 2020

vụ của tổ chức trọng tài thương mại; Nhượng quyền thương mại; Kinh doanh dịch vụ Logistic; Kinh doanh dịch vụ đại lý tàu biển; Kinh doanh dịch vụ đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về môi giới bất động sản, điều hành sàn giao dịch bất động sản; Kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ;…

Có thể thấy, đa số các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện bị bãi bỏ đều là những ngành, nghề đang có xu hướng phát triển, thu hút đầu tư trong và ngoài nước LĐT 2020 đã bãi bỏ một số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời sửa đổi và bổ sung nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện để phù hợp với yêu cầu, thực tiễn quản lý nhà nước đối với các ngành nghề này

và bảo đảm tính thống nhất với các luật có liên quan Thay đổi này trước hết nhằm bảo đảm quyền tự do kinh doanh của tổ chức, cá nhân, đồng thời tạo cú hích trong việc tạo lâp môi trường đầu tư, giúp Việt Nam thu hút được nhiều hơn nguồn lực để đầu tư cho phát triển kinh tế – xã hội, góp phần xóa bỏ rào cản trong hoạt động kinh doanh; bảo đảm quyền tự do kinh doanh của người dân, doanh nghiệp trong những ngành, nghề mà luật không cấm.2

3 Bổ sung quy định về ngành, nghề và điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài

So với LĐT 2014, LĐT 2020 đã bổ sung Điều 9 quy định về căn cứ công bố Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài Chính phủ đã công bố Danh mục ngành, nghề tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo hướng “chọn – bỏ” Danh mục này bao gồm: ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường và ngành, nghề tiếp cận thịt trường có điều kiện Trường hợp các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường thuận lợi hơn điều kiện quy định tại Danh mục ban hành theo quy định mới thì được tiếp tục áp dụng điều kiện theo Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đã được cấp Ngoài ra, căn cứ nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường được xác định dựa trên:

2 Luật Đầu tư 2020: Bệ đỡ vững chắc cho thu hút đầu tư https://enternews.vn/luat-dau-tu-2020-be-do-vung-chac-cho-thu-hut-dau-tu-175672.html (22/06/2020)

- Tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ của nhà đầu tư nước ngoài trong tổ chức kinh tế;

- Hình thức đầu tư;

- Phạm vi hoạt động đầu tư;

- Năng lực của nhà đầu tư; đối tác tham gia thực hiện hoạt động đầu tư;

- Điều kiện khác theo quy định tại luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nghị định của Chính phủ và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

là thành viên

Việc bổ sung quy định này là phù hợp mục tiêu định hướng phát triển kinh tế đất nước, giúp nhà đầu tư nước ngoài dễ dàng tiếp cận thị trường Việt Nam, bảo đảm thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, bảo đảm tính linh hoạt trong việc thực hiện cam kết của Việt Nam theo các FTA, Hiệp định đầu tư song phương và các cam kết khác có thể thay đổi hoặc sẽ đàm phán trong tương lai Quy định này góp phần nâng cao tính khả thi trong việc áp dụng cam kết về mở cửa thị trường của Việt Nam trong bối cảnh đã, đang và sẽ ký kết nhiều Hiệp định Thương mại tự do thế hệ mới.3

4 Các điểm mới về đẩy mạnh ưu đãi, hỗ trợ đầu tư

4.1 Bổ sung về ngành, nghề ưu đãi đầu tư

LĐT 2020 vẫn duy trì 14 nhóm ngành, nghề kinh doanh được hưởng ưu đãi đầu

tư, tuy nhiên có sự thay đổi về chi tiết Theo đó bãi bỏ, bổ sung thêm một số ngành trong từng nhóm ngành, nghề kinh doanh Điều 16 Luật này bổ sung một

số ngành, nghề ưu đãi đầu tư so với quy định cũ cụ thể như sau:

 Giáo dục đại học (Điểm i Khoản 1 Điều 16)

3 Điểm mới nổi bật của Luật Đầu tư 2020 http://dtlaw.com.vn/vi/nhung-diem-moi-noi-bat-cua-luat-dau-tu-2020/ (04/08/2020)

 Sản xuất các sản phẩm hình thành từ kết quả khoa học và công nghệ theo quy định của pháp luật về khoa học và công nghệ (Điểm a Khoản 1 Điều 16)

 Sản xuất sản phẩm thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển (Điểm d Khoản 1 Điều 16)

 Bảo quản thuốc, sản xuất trang thiết bị y tế (Điểm k Khoản 1 Điều 16)

 Sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ tạo ra hoặc tham gia chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành (Điểm o Khoản 1 Điều 16)

Sự bổ sung mới này của LĐT 2020 thì các ngành nghề ưu đãi đầu tư đã được cập nhật phù hợp với quan điểm, định hướng, chính sách phát triển các ngành, lĩnh vực, địa bàn của Đảng và Nhà nước, đã bảo đảm thu hút đầu tư FDI có chọn lọc, chất lượng theo Nghị quyết số 50-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong việc thực hiện chính sách ưu đãi,

hỗ trợ đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư, các Luật thuế và các Luật liên quan

4.2 Bổ sung về hình thức, đối tượng ưu đãi đầu tư

Điều 15 LĐT 2020 có bổ sung thêm các quy định về hình thức và đối tượng áp dụng ưu đãi đầu tư, cụ thể:

Về hình thức ưu đãi đầu tư, LĐT 2020 đã quy định theo hướng chi tiết về Luật

áp dụng đối với các hình thức ưu đãi đó, ví dụ như theo các quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp hay theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu Bổ sung hình thức ưu đãi mới tại Điểm d Khoản 1 Điều 15 nhằm

đa dạng hóa, nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách ưu đãi đầu tư phù hợp với thông lệ quốc tế, gồm: khấu hao nhanh, tăng mức chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế

Về đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư, LĐT 2020 đã thay thế theo hướng mở rộng đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư, từ 05 nhóm tại LĐT 2014 tăng thêm hai nhóm thành 07 Nhóm và đồng thời bổ sung thêm một số đối tượng và yêu

cầu trong từng nhóm Luật Đầu tư năm 2020 quy định đã có sự rõ ràng và làm

rõ phạm vi đối tượng được hưởng ưu đãi Từ đó chính sách ưu đãi đầu tư được hiệu quả hơn khi xác định được đối tượng hưởng phù hợp, xứng đáng Những thay đổi cụ thể của LĐT 2020 về đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư là Điểm

c Khoản 2 Điều 15 và bổ sung mới các đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư quy định tại các Điểm d, đ, e, g Khoản 2 Điều 15 Bên cạnh đó, LĐT 2020 còn

bổ sung thêm dự án không được hưởng ưu đãi đầu tư quy định tại điểm b, c, d khoản 2 Điều 15 là dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại theo quy định của pháp luật về nhà ở Đồng thời Luật còn đặt ra các nguyên tắc và điều kiện để nhà đầu tư được hưởng ưu đãi đầu tư cụ thể quy định tại khoản 6, khoản 7 Điều

15

Qua đó có thể thấy, sự đổi mới của LĐT 2020 về đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư theo hướng tập trung hơn về doanh nghiệp công nghệ cao, dự án khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển, sản xuất vật liệu mới, năng lượng mới, năng lượng sạch, sản phẩm công nghệ thông tin, phần mềm, nội dung số…Việc quy định thêm nhiều đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư tạo điệu kiện cho các nhà đầu tư trong nước có điều kiện thuận lợi để phát triển dự

án đầu tư của mình cũng như thu hút các nhà đầu tư nước ngoài

4.3 Bổ sung ưu đãi đầu tư đặc biệt

Quy định tại Điều 20 LĐT 2020, đây là điểm mới nổi bật về ưu đãi đầu tư của LĐT 2020 khi cho phép Thủ tướng Chính phủ áp dụng ưu đãi đặc biệt để tạo

cơ chế, chính sách đủ sức hấp dẫn, kịp thời thu hút dòng vốn FDI đang dịch chuyển nhanh chóng trong bối cảnh hiện nay Mặt khác, Chính phủ có thể trình Quốc hội quyết định áp dụng các ưu đãi đầu tư khác với ưu đãi đầu tư được quy định tại Luật này và các luật khác trong trường hợp cần khuyến khích phát triển một dự án đầu tư đặc biệt quan trọng hoặc đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt

Theo đó, Chính phủ quyết định việc áp dụng ưu đãi đầu tư đặc biệt nhằm khuyến khích phát triển một số dự án đầu tư có tác động lớn đến phát triển kinh

tế – xã hội.4

Bên cạnh đó, ưu đãi đầu tư đặc biệt không áp dụng đối với Dự án đầu tư đã được cấp Giấy chứng nhận đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc quyết định chủ trương đầu tư trước ngày LĐT 2020 có hiệu lực thi hành và Dự án đầu

tư quy định tại khoản 5 Điều 15 LĐT 2020

4.4 Bổ sung thêm một số quy định về nguyên tắc và điều kiện áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư

Để bảo đảm thu hút đầu tư có chọn lọc, chất lượng, đổi mới hình thức, điều kiện và thủ tục áp dụng ưu đãi đầu tư, LĐT 2020 đã hoàn thiện quy định về ưu đãi đầu tư theo hướng quy định về nguyên tắc, điều kiện áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư tại Khoản 6 và Khoản 7 Điều 15 như: áp dụng ưu đãi có thời hạn, theo kết quả thực hiện dự án; nhà đầu tư phải bảo đảm đáp ứng điều kiện ưu đãi trong thời gian được hưởng ưu đãi theo quy định của pháp luật,…

Mức ưu đãi và thời hạn áp dụng ưu đãi đặc biệt thực hiện theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và pháp luật về đất đai Theo đó sẽ không còn quy định mức trần của chính sách ưu đãi đầu tư mà áp dụng ưu đãi đầu tư đặc biệt theo thời hạn được hưởng, hưởng theo kết quả đầu tư Ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt quy định tại Điều 20 LĐT 2020 chỉ áp dụng đối với các dự án đầu tư mới, không áp dụng đối với các dự án đầu tư đã được cấp Giấy chứng nhận đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu

tư trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành

Khác với LĐT 2014, Luật mới có chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt cho phép áp dụng ưu đãi đặc biệt (tối đa thêm 50%) để tạo chính sách thu hút dòng vốn FDI

4 Khoản 2 Điều 20 LĐT 2020

5 Cải cách thủ tục hành chính về đầu tư

Nhằm tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư trong quá trình thực hiện dự án đầu tư, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí không cần thiết trong hoạt động đầu tư, kinh doanh, Luật phân định rõ nguyên tắc, điều kiện áp dụng từng hình thức lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất gồm: đấu giá quyền sử dụng đất; đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; chấp thuận nhà đầu tư, chủ trương đầu tư theo Luật Đầu tư; áp dụng thống nhất thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư đối với các dự án xây dựng nhà ở

và đô thị để tránh trùng lặp về thẩm quyền, thủ tục chấp thuận đầu tư dự án nhà

ở, đô thị theo quy định của pháp luật về đầu tư và pháp luật nhà ở, đô thị; bãi

bỏ quy định Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án có quy mô vốn từ 5.000 tỷ đồng trở lên và không áp dụng thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án của cá nhân, hộ gia đình Đồng thời, LĐT 2020 tăng cường phân cấp cho UBND cấp tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư

Một điểm mới đáng chú ý là LĐT 2020 đã mở rộng tối đa quyền tự chủ của nhà đầu tư trong quá trình thực hiện dự án Theo đó, Nhà đầu tư có quyền điều chỉnh mục tiêu, chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ dự án đầu tư, sáp nhập các dự án hoặc chia, tách một dự án thành nhiều dự án, sử dụng quyền sử dụng đất, tài sản trên đất thuộc dự án đầu tư để góp vốn thành lập doanh nghiệp, hợp tác kinh doanh hoặc,… Đây là một điểm mới rất tích cực, giúp cải thiện mạnh

mẽ môi trường đầu tư, giải quyết được nhiều vướng mắc của các nhà đầu tư khi thực hiện dự án

6 Một số điểm mới khác

- Cùng với mục tiêu tăng cường thu hút đầu tư, LĐT 2020 vẫn có những quy định nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đầu tư, bảo đảm an ninh quốc phòng Trường hợp Nhà đầu tư nước ngoài đầu tư theo hình thức thành lập tổ chức kinh tế, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp tại tổ chức kinh

tế tại các đảo, xã, phường, thị trấn biên giới, ven biển hoặc các khu vực nhạy

cảm về an ninh, quốc phòng sẽ phải được Cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, đảm bảo các điều kiện về an ninh, quốc phòng

- Sửa đổi 10 nhóm quy định để bảo đảm tính thống nhất với các Luật liên quan, đồng thời sửa đổi 05 Luật có liên quan để đồng bộ với quy định của LĐT, gồm Luật Nhà ở, Luật Xây dựng, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Điện ảnh, giải quyết vấn đề chồng chéo giữa các luật, gây khó khăn trong quản lý và thực hiện

- Bổ sung quy định về giám định vốn đầu tư trong trường hợp cần thiết để xác định căn cứ tính thuế, góp phần hạn chế tình trạng chuyển giá, trốn thuế

- Bổ sung quy định không gia hạn thực hiện dự án đầu tư đối với các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, thâm dụng tài nguyên và dự án có điều kiện chuyển giao không bồi hoàn

- LĐT cũng giải quyết vấn đề chuyển giá trốn thuế khi bổ sung quy định giám định vốn đầu tư trong trường hợp cần thiết Luật bổ sung quy định không gia hạn đầu tư với công nghệ lạc hậu, thâm dụng tài nguyên…

- LĐT 2020 đã bãi bỏ quy định về giãn tiến độ thực hiện dự án đầu tư tại LĐT

2014 nhằm thống nhất thủ tục điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án đầu tư theo quy định của LĐT 2020, và bảo đảm tính đồng bộ với Luật Đất đai

- Về LĐT theo phương thức đối tác công tư, với sự kế thừa những quy định tốt

đã và đang thực hiện, đã được bổ sung các nội dung mới, quan trọng, bảo đảm tính đặc thù của đầu tư PPP, tạo môi trường pháp lý ổn định hơn cho các dự án PPP trong thời gian tới.5

5 Luật Đầu Tư 2020, những thay đổi mang tính điểm nhấn https://duan24h.net/2020/luat-dau-tu-2020-nhung-thay-doi-mang-tinh-diem-nhan.html (13/07/2020)