Phụ lục I BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN BỘ MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN HẾT MÔN HỌC MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ TÀI CÁCH MẠNG THÁNG 8 LÀ CÁCH MẠNG ĐIỂN.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
- -BỘ MÔN: LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN HẾT MÔN HỌC
MÔN: ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG ĐẢNG CỘNG
Năm học 2021-2022
Trang 2BẢNG THÀNH VIÊN PHÂN CÔNG VÀ ĐÁNH GIÁ
CÔNG VIỆC CỦA NHÓM 6
1 Trần Thành Đạt 191A140238 Phân công, chỉnh sửa nội
Trang 3Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại học Văn Hiến đã đưa môn học Đường lối cách mạng của đảng cộng sản Việt Nam vào chương trình giảng dạy Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên bộ môn - thầy Ngô Quang Ty đã dạy dỗ, truyền đạt những kiến thức quý báu cho chúng em trong suốt thời gian học tập vừa qua Trong thời gian tham gia lớp học Kỹ
thêm cho mình nhiều kiến thức lịch sử bổ ích, tinh thần học tập hiệu quả, nghiêm túc Đây chắc chắn sẽ là những kiến thức quý báu, là hành trang để em có thể vững bước sau này
Bộ môn Đường lối cách mạng của đảng cộng sản Việt Nam là một môn học thú vị,
Trang 4vô cùng bổ ích và có giá trị lịch sử cao Đảm bảo cung cấp đủ kiến thức, gắn liền với nhu cầu thực tiễn của sinh viên Tuy nhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếp thu thực tế còn nhiều bỡ ngỡ Mặc dù chúng em đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và nhiều chỗ còn chưa chính xác, kính mong thầy xem xét và góp ý để bài tiểu luận của chúng em được hoàn thiện hơn.
Trang 5MỤC LỤC
Mở đầu 1
1.Lý do chọn đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu đề tài 1
3 Mục đích của đề tài 1
4 Phương pháp nghiên cứu đề tài 2
5 Ý nghĩa của đề tài 2
NỘI DUNG 3
CHƯƠNG I: SỰ CHUYỂN HƯỚNG CHỈ ĐẠO CHIẾN LƯỢC CỦA ĐẢNG 3
1.1 Tình hình thế giới và trong nước 3
1.1.1 Tình hình thế giới 3
1.1.2 Tình hình trong nước 3
1.2 Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng 4 CHƯƠNG II: Đảng lãnh đạo CÁCH MẠNG THÁNG 8 thắng lợi 8
2.1 Đảng lãnh đạo cao trào chống Nhật cứu nước 8
2.2 Đảng lãnh đạo tổng khởi khĩa giành chính quyền trong cả nước 9
2.3 Ý nghĩa thắng lợi của Cách mạng tháng 8 12
KẾT LUẬN 14
1.Cách mạng tháng 8 là nghệ thuật nắm thời cơ của Đảng 14
2.Cách mạng tháng 8 là sự chuẩn bị đầy đủ của Đảng 16
TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 6Xã Hội Chủ Nghĩa phát triển
Vì nội dung lịch sử đa dạng, em xin được tập trung nghiên cứu
đề tài: “Thông qua các sự kiện lịch sử 1930-1945, chứng minhrằng Cách mạng tháng 8 thành công là nhờ có sự lãnh đạo tài tình
và sáng suốt của Đảng”
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Cách mạng tháng Tám năm 1945 là một chủ đề khoa học lớn,hấp dẫn, thu hút nhiều nhà nghiên cứu quan tâm,tìm hiểu.Liênquan đến Cách mạng tháng Tám năm 1945 nói chung vàởcác tỉnhBắc Trung Bộ nói riêng đã có nhiều công trình được công bố,đềcập đến những khía cạnh khác nhau
3 Mục đích của đề tài
Nghiên cứu đề tài này nhằm trang bị cho em vốn kiến thức về
lịch sử dân tộc và phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết củanhân dân ta
Trang 74 Phương pháp nghiên cứu đề tài
Dựa vào các tài liệu trên sách, báo và Internet, tổng hợp và phân
tích chọn lọc những thông tin cần thiết, kết hợp với các kiến thứcghi chép được khi nghe giảng bài trên lớp
5 Ý nghĩa của đề tài
Cho thấy được sự lãnh đạo tài tình và sáng suốt của Đảng Cộng
Sản Việt Nam Hiểu được quá trình đấu tranh giành chính quyềncủa nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, qua đó rút ra đượcnguyên nhân thắng lợi bài học kinh nghiệm cho Đảng từng bướclớn mạnh đồng thời cũng rút ra được kinh nghiệm, bài học củabản thân trong thời kì mới Thấy được sự gian nan vất và sự hisinh to lớn của ông ta cha để làm nên những trang sử hào hùngcho tổ quốc làm cho bản thân càng thêm tự hào khi mang trongdòng máu Việt Nam Thấy được vai trò và sức mạnh của đại đoànkết dân tộc, đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến thắng lợicủa mọi cuộc đấu tranh Mỗi bản thân tự nhủ tự phấn đấu trongthời kì mới để tiếp bước cha ông trên con đường xây dựng ViệtNam xã hội chủ nghĩa
Trang 8NỘI DUNG
CHƯƠNG I: SỰ CHUYỂN HƯỚNG CHỈ ĐẠO
CHIẾN LƯỢC CỦA ĐẢNG
1.1 Tình hình thế giới và trong nước
1.1.1 Tình hình thế giới
Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước vào giai đoạncuối Hồng quân Xô Viết liên tiếp giành thắng lợi quyết định trênchiến trường châu Âu, giải phóng một loạt nước và tiến thẳng vào sàohuyệt phát xít Đức tại Berlin Ngày 9-5-1945, phát xít Đức đầu hàng
vô điều kiện, chiến tranh kết thúc ở châu Âu Ngày 8-8-1945, Hồngquân Liên Xô tiến công như vũ bão vào quân đội Nhật Ngày 14-8-
1945, phát xít Nhật đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh thế giới lần thứhai kết thúc Theo thỏa thuận của các nước Đồng minh, sau khi phátxít Nhật đầu hàng, quân đội Anh và Tưởng sẽ vào Đông Dương để giảigiáp quân đội Nhật Trong khi đó, thực dân Pháp lăm le dựa vào Đồngminh hòng khôi phục địa vị thống trị của mình; đế quốc Mỹ đứng saucác thế lực này cũng sẵn sàng can thiệp vào Đông Dương; những phần
tử phản động, ngoan cố trong chính quyền tay sai Nhật đang âm mưuthay thầy đổi chủ, chống lại cách mạng
1.1.2 Tình hình trong nước
Chính quyền thuộc địa thi hành chính sách phản động, phát xít hóa
bộ máy cai trị, thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng nhân dân banước Việt Nam - Lào - Campuchia, chĩa mũi nhọn về phía Đảng Cộngsản Chúng thực hiện chính kinh tế thời chiến, ban bố lệnh tổng độngviên, ra sức bắt người, cướp của để cung cấp cho chiến tranh Tháng9/1940, quân đội Nhật Bản từ Trung Quốc tiến vào Lạng Sơn xâmlược Việt Nam, thực dân Pháp chống cự yếu ớt rồi nhanh chóng đầu
Trang 9hàng Thực dân Pháp và phát xít Nhật cấu kết với nhau áp bức, bóc lộtnhân dân Đông Dương Nhân dân ta lâm vào cảnh “một cổ đôi tròng”,đời sống hết sức khó khăn, điêu đứng.
Sau 30 năm bôn ba, hoạt động ở nước ngoài, ngày 28/01/1941,Nguyễn Ái Quốc về nước Từ đây, Người trực tiếp lãnh đạo cách mạngViệt Nam
1.2 Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng
Trước sự chuyển biến của tình hình thế giới và trong nước, BanChấp hành Trung ương Đảng liên tiếp mở các cuộc hội nghị nhằmhoạch định chủ trương và nhiệm vụ cách mạng Những quan điểm, chủtrương mới của Đảng được thể hiện tập trung tại hai hội nghị: Hội nghịlần thứ sáu BCHTW (11/1939), Hội nghị lần thứ tám BCHTW(5/1941) Qua hai hội nghị, Đảng đã xác định sự chuyển hướng chỉ đạochiến lược các mạng như sau:
Một là, đặt nhiệm vụ chống đế quốc, giải phóng dân tộc lên hàng đầu.
Tại Hội nghị lần thứ sáu BCHTW (11/1939) họp ở Bà Điểm (HócMôn - Gia Định), Đảng ta khẳng định, cách mạng Đông Dương là tiếptục thực hiện hai nhiệm vụ chống đế quốc và cách mạng ruộng đất TớiHội nghị lần thứ tám BCHTW (5/1941) họp tại Pác Bó (Cao Bằng),Đảng chỉ rõ: “Cuộc cách mạng Đông Dương hiện tại không phải làcuộc cách mạng tư sản dân quyền, cuộc cách mạng phải giải quyết haivấn đề: phản đế và điền địa nữa, mà là cuộc cách mạng chỉ phải giảiquyết một vấn đề cần kíp “dân tộc giải phóng”, vậy thì cuộc cáchmạng Đông Dương trong giai đoạn hiện tại là một cuộc cách mạng dântộc giải phóng” Hội nghị nhất trí giương cao hơn nữa ngọn cờ giảiphóng dân tộc và nhận định kẻ thù chính của nhân dân Đông Dươnglúc này là Phát xít Nhật – Pháp và các lực lượng phản cách mạng, taysai của chúng ở Đông Dương Việc Đảng tạm gác khẩu hiệu cáchmạng ruộng đất không đồng nghĩa với việc Đảng từ bỏ cách mạngruộng đất, mà vẫn thực hiện đồng thời Nhiệm vụ giải phóng vẫn đượcđặt lên hàng đầu, là nhiệm vụ cấp bách nhất Đây là bước phát triển tư
Trang 10duy lý luận của Đảng so với thời kỳ trước Sự chuyển hướng nhiệm vụ,mục tiêu cách mạng là nội dung quan trọng nhất trong chủ trươngchuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng thời kỳ 1939-1945 Xét vềthực chất, chủ trương này của Đảng nhằm giải quyết đúng đắn mốiquan hệ giữa vấn đề dân tộc và giai cấp, dân tộc và dân chủ trên lậptrường giai cấp công nhân.
Hai là, thành lập mặt trận dân tộc thống nhất riêng trong từng nước.
Trước khi diễn ra Hội nghị lần thứ sáu BCHTW (11/1939), vấn đềthành lập, xây dựng phát triển lực lượng cách mạng luôn được Đảngcoi trọng Theo đó, Đảng từng bước lãnh đạo, chỉ đạo xúc tiến thànhlập Mặt trận dân chủ Đông Dương - mặt trận chung cho cả 3 dân tộcViệt Nam - Lào - Campuchia Tuy nhiên, từ khi chiến tranh thế giớilần thứ 2 bùng nổ, Đảng đã phân tích kỹ lưỡng tình hình Đông Dương
và cho rằng: Tuy dân tộc Việt Nam, Lào, Campuchia cùng trên bánđảo Đông Dương, song mỗi dân tộc lại có những đặc điểm, yêu cầuriêng trong tập hợp lực lượng cách mạng Đặc biệt, khi Chủ tịch HồChí Minh sau khi về nước, Người đã trực tiếp chủ trì Hội nghị lần thứtám BCHTW (5/1941) Dưới sự lãnh đạo của Người, BCHTW Đảng
đã vận dụng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin về “quyền dân tộc tựquyết”, chủ trương thành lập một mặt trận dân tộc thống nhất riêng ởmỗi nước Đông Dương Mục đích là làm cho nhân dân mỗi nước pháthuy cao độ lòng yêu nước và tinh thần chiến đấu vì sự nghiệp cáchmạng của dân tộc mình, đồng thời cùng gắn bó với các dân tộc bạn ởĐông Dương chống kẻ thù chung
Theo chủ trương đó, tháng 5/1941, Mặt trận Việt Nam độc lập đồngminh (gọi tắt là Mặt trận Việt Minh) chính thức thành lập ở Việt Nam.Chủ trương này của Đảng vừa tạo điều kiện để các lực lượng cáchmạng trong từng nước tận dụng những thế mạnh trong xây dựng, pháthuy kịp thời sức mạnh toàn dân tộc, đồng thời khắc phục những biểuhiện thiếu tính chủ động, ỷ lại Đảng cũng chỉ rõ việc thành lập mặttrận dân tộc thống nhất riêng ở mỗi nước không có nghĩa tách biệt giữacác mặt trận, mà các mặt trận phải liên minh chặt chẽ với nhau, dưới
sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương Phải
Trang 11tích cực xây dựng, phát triển Mặt trận dân tộc thống nhất mỗi nước trởthành tổ chức tập hợp đông đảo mọi tầng lớp nhân dân, trên nền tảnglấy liên minh công - nông làm nòng cốt.
Ba là, đặt công tác chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang làm nhiệm vụ trung tâm của cách mạng Đông Dương
Trong giai đoạn 1936 – 1939, Đảng lãnh đạo quần chúng nhân dân tatập trung đấu tranh chính trị đòi các quyền dân sinh, dân chủ Tuynhiên, trước bối cảnh lịch sử là tình hình thế giới và trong nước có sựchuyển biến hết sức mau lẹ từ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, tạiHội nghị lần thứ tám BCHTW (5/1941), Đảng ta chỉ ra rằng: “Cuộccách mạng Đông Dương phải kết liễu bằng một cuộc khởi nghĩa võtrang” Hội nghị đã phân tích kỹ những điều kiện khách quan và chủquan thuận lợi cho cuộc tổng khởi nghĩa, dự đoán sự phát triển mau lẹcủa tình hình, đồng thời nhấn mạnh không được ỷ lại vào những điềukiện bên ngoài Thực hiện những chủ trương được xác định từ Hộinghị lần thứ tám BCHTW (5/1941), ta đã gấp rút chuẩn bị các điềukiện lực lượng tiến tới thành lập đội quân vũ trang đầu tiên của cáchmạng Việt Nam (Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân) ra đờingày 22/12/1944
Bốn là, chuyển hướng trong công tác xây dựng Đảng
Tại Hội nghị lần thứ tám BCHTW (5/1941), Đảng ta đã nhận định vềcông tác xây dựng Đảng: đội ngũ cán bộ chỉ đạo, cán bộ chuyên môn,đảng viên còn thiếu nhiều, xuất thân trong thành phần vô sản trongĐảng còn ít; hệ thống tổ chức của Đảng tuy đã phát triển nhưng chưavững chắc, hoạt động thiếu tính thống nhất, bí mật, trong khi chínhquyền đế quốc phát xít và tay sai tìm mọi cách tìm diệt cán bộ, đảngviên, phá tan tổ chức của Đảng Nếu không kịp thời chỉ đạo chuyểnhướng công tác xây dựng Đảng theo đòi hỏi của tình hình, thì chẳngnhững sức mạnh, năng lực lãnh đạo của Đảng bị ngưng trệ, mà phongtrào cách mạng khó có thể phát triển giành thắng lợi Vì vậy, việc đàotạo cán bộ trở thành nhiệm vụ cấp bách, không thể chậm trễ, phải chú
ý đến đào tạo cán bộ xuất thân từ thành phần vô sản đưa vào Đảng,phải lấy vận động công nhân làm công việc đầu tiên trong công tác tổchức quần chúng Chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách
Trang 12mạng của Đảng thời kỳ 1939-1945 xuất phát từ đòi hỏi khách quan củathực tiễn cách mạng Đông Dương đặt ra Đó là chủ trương đúng đắn,khoa học của Đảng trong giải quyết mối quan hệ giữa chiến lược vàchỉ đạo chiến lược trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Từ đólàm nên thành công vang dội của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Trang 13CHƯƠNG II: Đảng lãnh đạo CÁCH MẠNG
THÁNG 8 thắng lợi
2.1 Đảng lãnh đạo cao trào chống Nhật cứu nước
Phong trào đã diễn ra mạnh mẽ, phong phú về nội dung và hình
thức, tấn công Nhật toàn diện trên các mặt chính trị, kinh tế, quân sự,văn hóa trên khắp các thành phố, thôn quê, và miền núi Việt Minhthực hiện khởi nghĩa chống Nhật từng phần, mở rộng căn cứ địa, làmtiền đề tiến lên Tổng khởi nghĩa Phong trào đã chiếm giữ được nhiềuvùng rộng lớn từ tay Nhật, hình thành nhiều vùng căn cứ cộng sản,trong đó Khu Giải phóng Việt Bắc - bao gồm Cao Bằng, Lạng Sơn,Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang, và một số vùng ởBắc Giang, Phú Thọ, Vĩnh Yên, Yên Bái - là rộng lớn nhất, và là căn
cứ địa chính của toàn quốc
Quân đội Nhật đã mạnh bạo mở các cuộc càn quét, tấn công vào cácvùng Việt Minh Quân Việt Minh, các đội dân quân - tự vệ, du kích xã
đã chống trả quyết liệt, bảo vệ căn cứ địa, tiêu biểu là các trận đánhbảo vệ chiến khu Vần, chiến khu Hiền Lương, và chiến khu Trần HưngĐạo Tại các đô thị, các phong trào đấu tranh của công nhân, học sinh,viên chức dâng cao Nhiều tổ chức công nhân cứu quốc được xây dựng
ở nhiều xí nghiệp Cao trào kháng Nhật hoạt động sôi nổi trên cả nước
- Các cuộc tấn công nổi tiếng như: Phá kho thóc cứu đói, đấutranh ở thành thị và các khu công nghiệp, chỉ thị “Nhật - Phápbắn nhau và hành động của chúng ta”
- Kết quả: Nhật hứng chịu 2 quả bom nguyên tử do Mỹ thả xuốnghai thành phố là Hirosima và Nagasaki khiến phát xít Nhật đầuhàng phe Đồng minh vô điều kiện
- Quân Nhật tại các nước Đông Dương cũng dần tan rã và rútquân tháo chạy về nước
Trang 14- Nhiều Đoàn thể được thành lập đặc biệt là Việt Nam giải phóngquân (15/4/1945) đặt nền móng tiến đến cách mạng tháng 8 năm1945.
Cao trào kháng Nhật cứu nước
2.2 Đảng lãnh đạo tổng khởi khĩa giành chính quyền trong cả nước
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân cả nước nhất tề vùng dậy ở cảthành thị và nông thôn, với ý chí dù có hy sinh đến đâu, dù phải đốtcháy cả dãy Trường Sơn cũng kiên quyết giành cho được độc lập
Từ ngày 14 đến ngày 18-8-1945, tuy chưa nhận được lệnh tổng khởinghĩa, nhưng do nắm vững tinh thần các nghị quyết, chỉ thị trước đócủa Đảng, căn cứ vào tình hình thực tiễn, đảng bộ nhiều địa phương đãkịp thời, chủ động, lãnh đạo nhân dân nổi dậy khởi nghĩa Bốn tỉnhgiành chính quyền sớm nhất là Hải Dương, Bắc Giang, Hà Tĩnh,Quảng Nam
Trang 15Từ ngày 14-8-1945 trở đi, các đơn vị Giải phóng quân lần lượt tiếncông các đồn binh Nhật ở các tỉnh Cao Bằng, Bắc Cạn, Thái Nguyên,Tuyên Quang, Yên Bái v.v… hỗ trợ quần chúng nổi dậy giành chínhquyền ở tỉnh lỵ Ngày 16-8-1945, một đơn vị Giải phóng quân do VõNguyên Giáp chỉ huy từ Tân Trào tiến về giải phóng thị xã TháiNguyên Từ ngày 14 đến ngày 18-8, ở hầu hết các tỉnh miền Bắc, một
số tỉnh miền Trung và miền Nam, quần chúng cách mạng nổi dậygiành chính quyền ở cấp xã và huyện
Tại Hà Nội, ngày 17-8, Tổng hội viên chức tổ chức một cuộc míttinh ủng hộ chính phủ Trần Trọng Kim Đảng bộ Hà Nội bí mật huyđộng quần chúng trong các tổ chức cứu quốc ở nội và ngoại thành biếncuộc mít tinh đó thành cuộc mít tinh ủng hộ Việt Minh Các đội viêntuyên truyền xung phong bất ngờ giương cao cờ đỏ saovàng, kêu gọinhân dân tham gia khởi nghĩa Hàng vạn quần chúng dự mít tinh nhiệtliệt hưởng ứng lời kêu gọi của Việt Minh Lính bảo an, cảnh sát củachính quyền Nhật có nhiệm vụ bảo vệ cuộc mít tinh cũng ngả theoViệt Minh Cuộc mít tinh biến thành một cuộc biểu tình tuần hành, có
cờ đỏ sao vàng dẫn đầu, rầm rộ diễu qua các phố đông người, tiến đếntrước phủ toàn quyền cũ, nơi tư lệnh quân Nhật đóng, rồi chia thànhtừng toán, đi cổ động chương trình Việt Minh khắp các phố