Tiểu luận môn An toàn và môi trường công nghiệp Đề 2

Năm học 2022 2023 BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI KHOA CƠ KHÍ BÀI TIỂU LUẬN BIỆN PHÁP AN TOÀN ĐIỆN CỦA THIẾT BỊ TẠI PHÒNG THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM Học phần An toàn và môi trường công nghi.

LỜI MỞ ĐẦU

Như chúng ta đã biết, điện năng rất có ích cho cuộc sống, nhờ có điện mà

cuộc sống của chúng ta trở nên văn minh, hiện đại Ngày nay, điện năng đã trở

thành một phần thiết yếu của cuộc sống hằng ngày, cho công việc, học tập Các

thiết bị điện được sử dụng rộng rãi trên mọi lĩnh vực: kĩ thuật, kinh tế, khoa học,

công nghệ

Chúng ta luôn nhớ rằng “tai nạn do điện xảy ra rất nhanh và vô cùng nguy

hiểm, có thể gây hỏa hoạn, làm bị thương hoặc chết người” Việc nâng cao nhận

thức của mọi người về mối nguy hiểm mà điện có thể gây ra đối với con người

chúng ta là cần thiết

Là học sinh – sinh viên, phòng thí nghiệm, thực hành vừa là nơi học tập,

nghiên cứu Tuy nhiên đây cũng là một môi trường đặc biệt tiềm ẩn những nguy

hiểm nếu không tuân theo các quy tắc an toàn về các thiết bị, máy móc sử dụng

điện năng

Bài tiểu luận này sẽ trình bày những biện pháp an toàn điện của thiết bị

trong phòng thực hành, thí nghiệm Qua đó hi vọng sẽ góp phần nào đó vào việc

nâng cao được nhận thức của nhiều học sinh, sinh viên về mối nguy hại mà điện

có thể gây ra Từ đó, chúng ta sẽ không phải chịu nhiều sự đáng tiếc có thể xảy

ra

Năm học: 2022 - 2023

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

KHOA CƠ KHÍ

-

 -BÀI TIỂU LUẬN

BIỆN PHÁP AN TOÀN ĐIỆN CỦA THIẾT BỊ TẠI PHÒNG THỰC HÀNH - THÍ NGHIỆM

Học phần: An toàn và môi trường công nghiệp GVHD: Nguyễn Xuân Trường

Sinh viên thực hiện: Trịnh Văn Đồng Khóa: K16

Mã sinh viên: 2021604044

Mã lớp: 20221ME6001003

HƯỚNG DẪN TỔNG QUAN

Là học sinh, sinh viên hay những người làm việc trong phòng thí nghiệm, thực hành liên quan đến các thiết bị điện thì phải tìm hiểu kĩ các biện pháp an toàn và phòng tránh bất cứ tai nạn nào có thể xảy ra

Bài tiểu luận này gồm 4 chương, muỗi chương bao hàm những nội dung bao quanh

về vấn đề an toàn khi sử dụng các thiết bị điện, cách bảo dưỡng, sửa chữa và thay thế; các biện pháp sơ cứu khi gặp tai nạn với điện

Chương I: Các quy định chung trong phòng thực hành, thí nghiệm

An toàn lao động trong phòng thực hành, thí nghiệm là ngăn ngừa sự cố có thể xảy ra trong quá trình làm việc, nghiên cứu gây thương tích hoặc tử vong cho người lao động Thực hiện tốt nguyên tắc 5S khi làm việc

Chương II: Nguyên nhân gây ra tai nạn điện do các thiết bị gây ra

Nội dung của chương này là các nguyên nhân gây ra tai nạn xảy ra trong phòng thí nghiệm Có hai nguyên nhân: Chủ quan và khách quan Chủ quan là những yếu tố do con người tác động ; khách quan là do cơ sở vật chất gây nên.Chương III: Các tác hại của tai nạn điện gây ra

Chương này sẽ chia sẻ những tác hại của dòng điện lên cơ thể con người Ai cũng có thể bị nguy hiểm do điện giật Điện giật ở mức độ nhẹ gây hoảng sợ, ở mức độ nặng thì gây chết người Nhiều vụ tai nạn chết người rất thương tâm đã xảy ra Người chết không chỉ những người không có hiểu biết hoặc ít hiểu biết về điện, mà cả những người đã được đào tạo nhưng làm sai quy tắc khi thí nghiệm.Chương IV: Biện pháp an toàn điện của thiết bị trong phòng thực hành thí nghiệm

Việc sử dụng điện không đúng cách, không cẩn thận hoàn toàn có thể làm phát sinh các trường hợp nguy hiểm, thậm chí có thể tử vong Vì vậy, việc đảm bảo an toàn khi sử dụng điện trong thí nghiệm, thực hành với các thiết bị điện sử dụng điện năng lớn là vô cùng quan trọng Chương này sẽ cho một cái nhìn tổng quan về biện pháp an toàn khi sử dụng điện phù hợp, đúng tiêu chuẩn và quy định

để ra

CHƯƠNG I: CÁC QUY ĐỊNH CHUNG TRONG

PHÒNG THỰC HÀNH, THÍ NGHIỆM

1 Giới thiệu chung

An toàn lao động trong phòng thực hành, thí nghiệm là ngăn ngừa sự cố cóthể xảy ra trong quá trình làm việc, nghiên cứu gây thương tích hoặc tử vong chongười lao động

Để đảm bảo tuyệt đối sức khỏe, tính mạng của học sinh, sinh viên tham gia thí nghiệm Qua đó tạo nên một điều kiện thí nghiệm, làm việc thuận lợi và ngàycàng được cải thiện tốt hơn để ngăn ngừa tai nạn lao động trong phòng thí nghiệm

và bệnh nghề nghiệp, hạn chế ốm đau làm giảm sút sức khỏe cũng như những thiệthại khác đối với người tham gia thí nghiệm, đảm bảo an toàn về tính mạng ngườitham gia thí nghiệm, sản xuất và cơ sở vật chất

Các phòng thí nghiệm được sử dụng phổ biến như cân điện tử, tủ sấy, máy

khác có khả năng lưu trữ một lượng điện năng lớn và gây nguy hiểm sức khỏe và

an toàn ngay khi cả nguồn điện đã bị ngắt

Vì vậy, điều quan trọng là người sử dụng phải có khả năng nhận biết vàđánh

giá các nguy cơ điện phát sinh và thực hiện các biện pháp an toàn để giảm thiểu rủi

ro về sức khỏe

2 Nội quy trong phòng thực hành, thí nghiệm

Để đảm bảo an toàn, tránh những trường hợp đáng tiếc có thể xảy ra trong quá trình làm thí nghiệm, mỗi học sinh, sinh viên cần phải thuộc nắm vững các quyđịnh, quy phạm Việc trang bị và sử dụng các thiết bị bảo hộ lao động là vô cùng cần thiết

Trước khi bắt đầu thao tác đảm bảo nắm vững những quy định chung khi làm việc trong phòng thực hành, thí nghiệm:

+ Người làm việc phải được đào tạo hoặc hướng dẫn về các kĩ thuật sử dụngthiết bị an toàn lao động Sử dụng các dụng cụ bảo hộ ( găng tay cách điện, giày )

+ Nắm chắc các bước thực hiện thí nghiệm, nếu không rõ thì hỏi lại người hướng dẫn Trước khi thực hiện một thao tác nào lạ, hoặc trước khi thực hiện với

các công cụ mới, thiết bị mới, chúng ta phải được sự hướng dẫn một cách tỉ mỉ từ người phụ trách.

+ Nghiêm cấm làm việc trong các điều kiện mà không có khả năng cấp cứu khi xảy ra sự cố: làm việc không theo giờ giấc, làm việc vào ban đêm mà không vì yêu cầu công việc

+ Nghiêm cấm bỏ mặc, không người trông coi, phụ trách các thiết bị làm việc bằng nguồn điện

+ Khi tiến hành phương pháp tổng hợp hoặc mô tả trong tài liệu, cần tiến hành đầu tiên với chất lượng quy định và giữ nghiêm ngặt các điều kiện chỉ ra trong quy định

+ Giữ vững các biện pháp sơ cứu khi xảy ra sự cố tai nạn, trong mỗi khu làmviệc nên đặt một tủ thuốc cấp cứu ở nơi dễ tìm thấy

+ Trước khi rời khỏi phòng thí nghiệm, cần khóa hết các van nước, tắt điện

3 Nguyên tắc 5S khi làm việc

Sàng lọc ( SEIRI ): Là xem xét, phân loại, chọn lựa và loại bỏ những thứ

không cần thiết tại nơi làm việc Nên dán nhãn “đỏ” vào những dụng cụ, thiết bị vàvật liệu cần thiết giữ lại

Sắp xếp ( SEITON ): Là bố trí, sắp đặt mọi thứ ngăn nắp theo trật tự hợp lý

để dễ dàng, nhanh chóng cho việc sử dụng, giảm thiểu thời gian tìm kiếm

Sạch sẽ ( SEISO ): Thường xuyên vệ sinh, giữ gìn nơi làm việc sạch sẽ

thông qua việc tổ chức vệ sinh tổng thể và tổ chức vệ sinh hàng ngày

Săn sóc ( SEIKETSU ): Duy trì thường xuyên những việc đã làm, cải tiến

liên tục nơi làm việc để đạt được hiệu quả cao hơn là điều quan trọng và cần thiết

Sẵn sàng ( SHITSUKE ): Mọi người có ý thức, tạo thói quen tự giác tuân

thủ nghiêm ngặt các quy định tại nơi làm việc

CHƯƠNG II: NGUYÊN NHÂN GÂY TAI NẠN DO

THIẾT BỊ ĐIỆN GÂY RA

1 Nguyên nhân khách quan

1.1 Dây điện lộ ra ngoài

Khi dây điện hoặc các bộ phận điện khác tiếp xúc với vỏ bảo vệ thông thường của chúng, khả năng tiếp xúc ngẫu nhiên với các mạch điện tăng lên Các đầu nối điện trong động cơ, thiết bị gia dụng và thiết bị điện tử có thể bị

hở do xử lý hoặc bảo trì không đúng cách

Dây điện bị hở, nối lại một cách sơ sài

Dụng cụ và thiết bị điện cũ, hư hỏng hoặc sử dụng sai cách có thể dẫn đến

hư hỏng phần cách điện bên ngoài Điều này làm lộ hệ thống dây điện và có thể tiếp điện cho các bộ phận kim loại của thiết bị

Hệ thống dây điện tiếp xúc trong môi trường ẩm ướt như sàn nhà bị nồm, mưa rột, bồn nước là những nguồn tiểm ẩn nguy cơ điện

1.2 Nối đất không đúng cách

Các bộ phận kim loại của động cơ, thiết bị hoặc thiết bị điện tử được cắm vào mạch điện được nối dưới đất không đúng cách có thể được cung cấp một lượng điện năng nhất định

Phương pháp nối đất cho các thiết bị sử dụng điện năng

Vỏ kim loại của thiết bị thường được nối đất qua phích cắm điện hoặc dây nối đặc biệt Dây nôi đất bị hỏng hoặc phích cắm và sử dụng ổ cắm điện và cáp điện không đúng cách có thể dẫn đến việc nối đất không đúng cách do đó có thể dẫn đến nguy hiểm về điện

1.3 Mạch quá tải

Mạch điện và dây nối dài được thiết kế để mang dòng điện tải tối đa Khi dòng điện do thiết bị cắm vào mạch điện hoặc dây nối dài vợt quá mức tải tối đa này, dây dẫn có thể quá nóng và gây hỏa hoạn Nhiệt độ cao cũng có thể làm chảy lớp cách điện và dẫn đến phóng điện hồ quang

1.4 Cân nhắc về môi trường

Dụng cụ điện, dây nối, công tắc và các thiết bị bảo vệ qua dòng điện như cầuchì, bộ ngắt mạch có thể nóng lên và đôi khi phóng điện hoặc tia lửa Điều này có thể dẫn đến hỏa hoạn hoặc nổ nếu xuất hiện trong các khu vực có chứa các khí hoặc hơi dễ cháy ( ví dụ: khí gas, khói ), bụi dễ cháy được nghiền thành bột mịn, hoặc sợi mạt kim loại ( ví dụ: phoi bào) Hệ thống điện phải được sửa đổi để có thể

sử dụng trong những môi trường nguy hiểm như vậy

Nước là một chất dẫn điện tốt và do đó học sinh, sinh viên phải hết sức cẩn trọng khi làm việc quanh thiết bị điện trong điều kiện ẩm ướt Xử lý thiết bị bằng tay ướt, thao tác trên thiết bị trong vũng nước, quần áo ướt, độ ẩm cao và mồ hôi

có thể làm tăng nguy cơ điện giật

2 Nguyên nhân chủ quan

2.1 Tổ chức lao động

Người lao động không tập trung làm việc, một số người vì lo nghĩ đến việc riêng hoặc đùa giỡn trong lúc làm việc, hậu quả làm va chạm các đồ dùng, hóa chấtgây đổ vỡ, ảnh hưởng đến bản thân và những người xung quanh Ngoài ra, người làm việc không thực hiện các quy tắc phòng thí nghiệm hoặc không trang bị phụ kiên bảo hộ cá nhân cũng gây ra nguy hiểm cho người làm việc

2.2 Nguyên nhân kĩ thuật

Thiết bị, máy móc cũ, hư hỏng không kịp sữa chữa Nên khi làm việc, các thiết bị này có nguy cơ bị chạm mạch gây cháy nổ, gây ảnh hưởng đến những thiết

bị làm việc xung quanh

Sử dụng máy móc không đúng múc đích, không sử dụng máy móc được chế tạo, lắp đặt không đúng chuẩn Điều này không những làm hư hại máy móc mà cònảnh hưởng đến sự an toàn của người sử dụng Bởi khi sự cố xảy ra, bên trong máy còn có chứa hóa chất, rất dễ làm tổn thương đến người sử dụng

Nguyên nhân gây ra tai nạn nữa là do thiết kế phòng thí nghiệm, phân xưởngsản xuất không đạt tiêu chuẩn Các hệ thống che chắn không tốt, thiếu hệ thống tín

hiệu, thiếu cơ cấu an toàn hoặc cơ cấu an toàn bị hỏng Chỗ làm việc chật hẹp, đi lại chật chội gây trở ngại tầm nhìn và hoạt động thí nghiệm trở nên khó khăn.

Thiếu hệ thống phát tín hiệu an toàn, cơ cấu an toàn quá tải…

Hầu hết máy móc trong các phòng thí nghiệm chưa được cơ khí hóa, tự độnghóa cao nên cũng là nguyên nhân gây tai nạn phòng thí nghiệm

2.3 Nguyên nhân tổ chức

Do yếu tố chủ quan, không nghiêm túc khi làm việc của người lao động, và

sự nhận thức chưa hết trách nhiệm của cán bộ hoặc nhân viên phòng thí nghiệm

Do không nắm vững kỹ thuật an toàn lao động khi làm việc với các hóa chất hoặc coi thường, xem nhẹ, hoặc bỏ qua các kỹ thuật an toàn cần thiết

Vi phạm kỷ luật lao động: rời khỏi phòng khi thiết bị còn đang hoạt động, say rượu bia trong lúc làm việc, lơ là trong việc kiểm tra các thiết bị, phương tiên, dụng cụ thí nghiệm trước khi sử dụng và sau khi ra về, không thực hiện đúng nội quy khi vào phòng thí nghiệm

Không đảm bảo trình độ chuyên môn: chưa thành thục tay nghề, thao tác không chuẩn xác, chưa có kinh nghiệm xử lý kịp thời các sự cố trong kỹ thuật khi làm việc trong phòng thí nghiệm Hoặc người làm việc không đúng ngành nghề và trình độ chuyên môn

Người lao động không đảm bảo các yêu cầu về sức khoẻ: mắt kém, tai

nghểnh ngãng, bị các bệnh về tim mạch…

Thiếu hướng dẫn về công việc được giao, hướng dẫn và theo dõi thực hiện các quy tắc không triệt để Thiếu và giám sát kỹ thuật không dầy đủ, làm các công việc không đúng quy tắc an toàn

Đối với những người làm việc tại doanh nghiệp, nguyên nhân gây ra tai nạn còn do bản thân công ty, doanh nghiệp đó Họ không tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động làm viêc trong các phòng thí nghiệm Chẳng hạn: không trang bị dụng cụ bảo hộ cá nhân, phòng thí nghiệm không đủ tiên nghi, không đảm bảo an toàn…

Vệ sinh lao động không tốt cũng gây ra tai nạn Môi trường làm việc phòng thí nghiệm bị ô nhiễm hơi, khí độc, tiếng ồn và rung động lớn Điều kiện chiếu sáng nơi thí nghiệm không đầy đủ hoặc quá chói mắt gây khó khăn cho người thí nghiệm

CHƯƠNG III: CÁC TÁC HẠI CỦA TAI NẠN ĐIỆN

DO THIẾT BỊ TẠI PHÒNG THỰC HÀNH

1 Sốc

Sốc do va chạm ngẫu nhiên của cơ thể với các bộ phận tiếp xúc của mạch điện Hậu quả phụ thuộc vào cường độ của dòng điện, loại dòng điện, thời gian và tần số Dòng điện xoay chiều (AC), dòng điện một chiều (DC) và dòng điện hỗ hợp gây ra các loại và mức độ thiệt hại khác nhau

Nước là một chất dẫn điện lớn, do đó, khi làm việc với các mạch điện trong điều kiện ẩm ướt có thể làm tăng nguy cơ bị điện giật Ảnh hưởng của cú sốc có thể từ cảm giác ngứa ran nhẹ dến bỏng nặng hoặc thậm chí là tim ngừng đập

Tủ sấy phòng thí nghiệm là một thiết bị biến đổi nguồn điện cao áp thành nhiệt năng, dùng để làm nóng dung dịch hoặc sấy khô ống thí nghiệm Nếu trong quá trình sấy vô tình làm đổ dung dịch chất lỏng dẫn điện thì có thể gây tai nạn giật điện chết người

Danh sách đây cho thất mức độ tổn thương cơ thể có thể xảy ra khi tiếp xúc với các cường độ khác nhau của dòng điện Hầu hết các mạch điện có thể cung cấp, trong điều kiện bình thường, dòng điện có thể lên đến 20.000 miliampe

+ 1 miliampe: Cảm giác ngứa ran nhẹ

+ 5 miliampe: Cảm giác sốc nhẹ, không đau đớn nhưng đáng lo ngại

+ 6-16 miliampe: Sốc đau, bắt đầu mất kiểm soát cơ bắp Thường được gọi

là dòng đóng băng hoặc phạm vi “cho phép” an toàn khi sử dụng

+ 17-99 miliampe: Đau cực độ, ngừng hô hấp, co rút cơ nặng Người bị sẽ têliệt toàn thân, không tự thoát ra khỏi nguồn điện Khả năng tử vong cao.

+ 100-2000 miliampe: Sự co cơ và tổn thương thần kinh bắt đầu xảy ra.+ >2000 miliampe: Tim ngừng đập, tổn thương cơ quan nội tạng và bỏng nặng Khả năng tử vong 100%

2 Bỏng

Tai nạn liên quan đến việc tiếp xúc với dòng điện có thể dẫn đến tổn thương các mô bên trong vì cơ thể không có khả năng tiêu tán nhiệt tạo ra bởi dòng điện chạy qua các mô cơ thể Sự tiếp xúc cũng có thể dẫn đến bỏng nhiệt tương tự như bỏng do bề mặt nóng của dây điện quá nóng

3 Tia lửa điện

Tia lửa điện từ các thiết bị điện có thể là nguồn đánh lửa cho hơi dễ cháy nổ hoặc các vật liệu dễ cháy có trong phòng thí nghiệm Sử dụng thiết bị điện bị lỗi và

sử dụng thiết bị điện không đúng cách là những nguyên nhân chính gây ra hỏa hoạn trong phòng thí nghiệm

Khi một dòng điện đi qua không khí từ vật này sang vật khác, nhiệt độ của không khí xung quanh có thể tăng lên đến 2000 độ C Tiếp xúc với nhiệt độ khắc nghiệt như vậy có thể làm đến bỏng cường độ cao cho cơ thể con người

Nhiệt độ cực cao được tạo ra trong quá trình chớp sáng hồ quang sẽ dẫn đến

sự giãn nở bùng nổ của cả kim loại và không khí xung quanh Điều này tạo ra một làm sóng nổ trong đó các vật liệu và kim loại sóng chảy và chiếu với tốc độ vượt quá 1000km một giờ Các vụ nổ thường gây ra thương tích nặng và tử vong

4 Hậu quả lên cơ thể con người

Rôí loạn nhịp tim nhẹ xảy ra trong vài giờ khi bệnh nhân bắt đầu nhập viện.Tuy nhiên nếu bị giật điện do dòng điện một chiều thì bệnh nhân có thể tử vong dongừng tim đột ngột hoặt bị rung thất do dòng điện xoay chiều gây nên

Rung thất là rối loạn nhịp tim gây tử vong thường gặp nhất, xảy ra trongkhoảng 60% bệnh nhân có đường đi của dòng điện từ tay này sang tay khác

Tình trạng tiêu cơ vân xảy ra khi các mô bị hoại tử và có thể nặng hơn nếnbệnh nhân có tổn thương thận cấp do lắng đọng các sắc tố của tế bào cơ trong ống