Đề cương ôn tập môn Đường lối cách mạng. Trường MTA

ÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG NĂM 2016 PHẦN CÂU HỎI 5 ĐIỂM Câu 1 Phân tích những điểm bổ sung, phát triển chủ trương của Đại hội Đảng IX về phát triển nền kinh tế nhiều thành phần? Đại hội lần thứ IX của Đản.

ÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG NĂM 2016

PHẦN CÂU HỎI 5 ĐIỂM

Câu 1: Phân tích những điểm bổ sung, phát triển chủ trương của Đại hội Đảng IX

về phát triển nền kinh tế nhiều thành phần?

Đại hội lần thứ IX của Đảng là đại hội của “ý Đảng lòng dân” về sở hữu và các thành phần kinh

tế Đại hội đã có những bổ sung và phát triển về sở hữu và các thành phần kinh tế cho phù hợp với

sự phát triển của đất nước

Đại hội IX của Đảng (4-2001) xác định nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là môhình kinh tế tổng quát của nước ta trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội Đó là nền kinh tếhàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa Đây là bước chuyển quan trọng từ nhận thức kinh tế thị trường như mộtcông cụ, một cơ chế quản lý, sang coi kinh tế thị trường như một chỉnh thể, là cơ sở kinh tế của sựphát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Mục tiêu hàng đầu của việc phát triển nền kinh tế nhiều thành phần là giải phóng sức sản xuất,thực chất là tạo điều kiện để các tầng lớp nhân dân có điều kiện tham gia sản xuất kinh doanh, qua

đó động viên tối đa mọi nguồn lực trong nước và ngoài nước cho công cuộc phát triển kinh tế, nhằmphát triển lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH,thực hiện dân giàu nướcmạnh, xã hội công bằng và văn minh Đây chính là cơ sở xã hội của việc phát triển nền kinh tế nhiềuthành phần

Xuất phát từ thực tiễn những năm gần đây, Đại hội IX tái khẳng định quan điểm đổi mới của Đạihội VI, VII, VIII, đồng thời bổ sung một số điểm mới như sau:

- Một là, thay thành phần kinh tế hợp tác bằng thành phần kinh tế tập thể, trong đó hợp tác xã lànòng cốt

- Hai là, nhận thức rõ hơn thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ trong quá trình phát triển kinh tế xãhội, nên đưa thành phần kinh tế này lên vị trí thứ ba sau thành phần kinh tế nhà nước và thành phầnkinh tế tập thể nhằm phát huy nội lực để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

- Ba là, bổ sung thêm một thành phần kinh tế nữa là kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Như vậy hiện nay ở nước ta có sáu thành phần kinh tế: kinh tế nhà nước; kinh tế tập thể trong đónòng cốt là hợp tác xã; kinh tế cá thể, tiểu chủ; kinh tế tư bản tư nhân; kinh tế tư bản nhà nước; kinh

tế có vốn đầu tư nước ngoài

Các thành phần kinh tế có thể có các hình thức kinh doanh đan xen, hỗn hợp, vừa hợp tác vừacạnh tranh trong cùng một nền kinh tế quốc dân thống nhất Tất cả các thành phần kinh tế đều là bộphận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó kinh tếnhà nước chiếm vai trò chủ đạo Kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nềntảng vững chắc cho nền kinh tế quốc dân

- Bốn là, phương hướng phát triển các thành phần kinh tế

+ Thành phần kinh tế nhà nước Kinh tế nhà nước bao gồm các doanh nghiệp nhà nước, ngânhàng nhà nước, các quỹ dự trữ quốc gia, các quỹ bảo hiểm nhà nước và các tài sản thuộc sở hữu nhànước có thể đưa vào vòng chu chuyển kinh tế

Kinh tế nhà nước dựa trên chế độ sở hữu công cộng về tư liệu sản xuất (sở hữu toàn dân và sở hữunhà nước) Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân, là nhân tố mở đườngcho sự phát triển kinh tế, là lực lượng vật chất quan trọng để nhà nước định hướng và điều tiết vĩ mônền kinh tế.

Các doanh nghiệp nhà nước, bộ phận quan trọng nhất của kinh tế nhà nước giữ vai trò then chốt,phải đi đầu trong việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ, nêu gương về năng suất,chất lượng, hiệu quả kinh tế – xã hội và chấp hành pháp luật

Về định hướng xã hội và phân phối: Thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước

đi và từng chính sách phát triển; tăng trưởng kinh tế gắn kết chặt chẽ và đồng bộ với phát triển xãhội, văn hóa, giáo dục và đào tạo, giải quyết tốt các vấn đề xã hội vì mục tiêu phát triển con người.Quan tâm giải quyết các vấn đề xã hội vừa đảm bảo sự phát triển bền vững, vừa thể hiện rõ địnhhướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế, hạn chế tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, thực hiệnmục tiêu phát triển con người

Trong lĩnh vực phân phối, định hướng xã hội chủ nghĩa được thể hiện qua chế độ phân phối chủyếu theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế, phúc lợi xã hội Đồng thời để huy động mọi nguồn lựckinh tế cho sự phát triển còn thực hiện phân phối theo mức đóng góp vốn và các nguồn lực khác.Mục tiêu cơ bản của hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước talàm cho nó phù hợp với những nguyên tắc cơ bản của kinh tế thị trường, thúc đẩy kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa phát triển nhanh, hiệu quả, bền vững, hội nhập kinh tế quốc tế thànhcông, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xãhội công bằng dân chủ văn minh”, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa Mục tiêu này yêu cầu phải hoàn thành cơ bản vào năm 2020

Câu 2: Phân tích đường lối, chủ trương đối ngoại của Đảng trong những năm 1976 – 1985?

- Tăng cường đoàn kết hữu nghị, mở rộng quan hệ hợp tác với các nước XHCN Trong đó đoànkết toàn diện với Liên Xô: Trong quan hệ hợp tác với các nước, Đại hội VI chủ trương củng cố vàtăng cường tình đoàn kết chiến đấu và quan hệ hợp tác với tất cả các nước XHCN, thiết lập và mởrộng quan hệ bình thường giữa Việt Nam với tát cả các nước trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ quyền,bình đẳng và cùng có lợi Đảng ta chủ trương nhấn mạnh đoàn kết và hợp tác toàn diện với Liên Xô

là nguyên tắc, là chiến ;ược và luôn luôn là hòn đá tảng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam

- Bảo vệ, phát triển quan hệ đặc biệt với Lào và Campuchia: Xác định quan hệ đặc biệt ViệtNam – Lào – Campuchia có ý nghĩa sống còn đối với vận mệnh của ba đan tộc; kêu gọi các nướcASEAN hãy cùng các nước Đông Dương đối thoại và thương lượng để giải quyết các trở ngại, nhằmxây dựng Đông Nam Á thành khu vực hòa bình và ổn định

- Hoàn toàn ủng hộ sự nghiệp đấu tranh chính nghĩa của các nước Á, Phi, Mỹ La Tinh chốngchủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa tư bản

- Tích cực đoàn kết với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế: Công tác đối ngoại phải trởthành một mặt trận chủ động, tích cực trong đấu tranh nhằm làm thất bại chính sách của các thế lựcthù địch, hiếu chiến mưu toan chống phá cách mạng nước ta

- Phát triển quan hệ hợp tác với các nước trong phong trào không liên kết: Tham gia tích cựcvào các hoạt động của Phong trào không liên kết, đã tranh thủ được sự ủng hộ, hợp tác của các nước,các tổ chức quốc tế, đồng thời phát huy được vai trò của nước ta trên trường quốc tế

- Thiết lập quan hệ tốt với ASEAN: Việc thiết lập quan hệ ngoại giao với các nước còn lạitrong tổ chức ASEAN đã tạo thuận lợi để triển khai các hoạt động đối ngoại trong giai đoạn sau,nhằm xây dựng Đông Nam Á trở thành khu vực hòa bình, hữu nghị và hợp tác.

- Thiết lập quan hệ bình thường về mặt nhà nước, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật với tất cảcác nước không phân biệt chế độ chính trị, xã hội trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ quyền, bình đẳng,cùng có lợi: Sự tăng cường hợp tác toàn diện với các nước XHCN và mở rộng quan hệ hợp tác kinh

tế với tất cả các nước ngoài hệ thống XHCN đã tranh thủ được nguồn viện trợ đáng kể, góp phầnkhôi phục đất nước sau chiến tranh; việc trở thành thành viên chính thức của Quỹ tiền tệ quốc tế,Ngân hàng phát triển châu Á …

Đảng xác định: công tác đối ngoại phải trở thành một mặt trận chủ động, tích cực trong đấu tranhnhằm làm thất bại chính sách của các thế lực hiếu chiến mưu toan chống phá cách mạng nước ta

Câu 3: Trình bày chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược giải phóng dân tộc của Đảng được thể hiện trong 3 Nghị quyết BCHTW: 11/1939; 11/1940; 5/1941? Phân tích mối quan hệ giữa chống đế quốc và chống phong kiến?

 Nội dung chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược được thể hiện qua 3 nghị quyết banchấp hành trung ương:

+ Hội nghị Trung ương lần thứ 6 (11-1939)

+ Hội nghị Trung ương lần thứ 7 (11-1940)

+ Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (5-1941) - quan trọng nhất

Trên cơ sở nhận định khả năng diễn biến của Chiến tranh thế giới lần thứ hai và căn cứ vào tìnhhình cụ thể ở trong nước, BCH Trung ương đã quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiến lược như sau:

- Tính chất cách mạng và kẻ thù cách mạng: Khẳng định cách mạng Đông Dương không phải

là cuộc cách mạng tư sản dân quyền mang tính chất phản đế mà giải phóng dân tộc Vì vậy vấn đềgiải phóng dân tộc được đặt lên hàng đầu

Tạm gác khẩu hiểu “đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày” thay bằng khẩu hiều “tịch thuruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo” chia lại ruộng đất cho công bằng, giảm

- Quyết định phải xúc tiến ngay công tác khởi nghĩa vũ trang, coi đây là nhiệm vụ trọng tâmcủa Đảng trong giai đoạn hiện tại Để khởi nghĩa vũ trang đi đến thắng lợi cần phải phát triển lựclượng cách mạng, tiến hành xây dựng căn cứ địa cách mạng

- Vấn đề xây dựng Đảng và đào tạo cán bộ: Hội nghị cũng chú trọng công tác đào tạo cán bộ,nâng cao năng lực tổ chức và lãnh đạo của Đảng, đẩy mạnh công tác vận động quần chúng

 Phân tích mối quan hệ giữa chống đế quốc và chống phong kiến:

- Dưới thời Pháp thuộc xã hội Việt Nam có hai mâu thuẫn cơ bản: Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với chủnghĩa đế quốc và mâu thuẫn giữa dân tộc ta với giai cấp địa chủ phong kiến

- Đảng nhận định nước ta là nước nông nghiệp chiếm hơn 90% số dân, chủ nghĩa đế quốc dựa vào chế độ phong kiến chủ yếu để bóc lột nhân dân

- Nguyện vọng tha thiết và trực tiếp của nhân dân là độc lập dân tộc, người cày có ruộng từ đó chỉ ra con đường cách mạng Viêt Nam là tư sản dân quyền, cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cách mạng bằng bạo lực cách mạng đánh đuổi đế quốc Pháp và xóa bỏ chế độ phong kiến Việt Nam tiến đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, bỏ qua tư bản chủ nghĩa

- Đảng xác định nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến không thể tách rời nhau Nhưng nhiệm vụ chống đế quốc là quan trọng nhất Nhiêm vụ chống phong kiến phải phục tùng nhiêm vụ chống đế quốc và phải thực hiện từng bước với những khẩu hiệu cụ thể như: giảm tô, giảm tức, chia ruộng đất của bọn phản quốc cho dân cày nghèo tiến đến cải cách ruộng đất

- Giải phóng dân tộc là nhiệm vụ cốt lõi của cương lĩnh chính trị

- Mâu thuẫn chủ yếu ở thuộc địa là mâu thuẫn dân tộc quy định tính chất và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng là giải phóng dân tộc

- Giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của chủ nghĩa thực dân là điều kiện giải phóng giai cấp Vì thế lợi ích của giai cấp phải phục tùng lợi ích của dân tộc

- Giai cấp nông dân là bộ phận có số lượng lớn nhất trong dân tộc,nên giải phóng dân tộc chủ yếu là giải phóng nông dân

- Nông dân có nhu cầu về ruộng đất, nhưng nhiệm vụ ruộng đất cần tiến hành thích hợp Khi đánh đổách thống trị của chủ nghĩa đế quốc, yêu cầu đó được đáp ứng một phần,vì ruộng đất của bọn đế quốc và bọn tay sai sẽ thuộc về tay nhân dân Đế quốc và tay sai là kẻ thù số một của nông dân, lật

đổ chế độ thuộc địa là nguyện vọng của nhân dân

Câu 4: Trình bày chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược giải phóng dân tộc của Đảng được thể hiện trong 3 Nghị quyết BCHTW: 11/1939; 11/1940; 5/1941? Phân tích chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc và thành lập mặt trận ở từng nước Đông Dương?

 Nội dung chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược được thể hiện qua 3 nghị quyết banchấp hành trung ương:

+ Hội nghị Trung ương lần thứ 6 (11-1939)

+ Hội nghị Trung ương lần thứ 7 (11-1940)

+ Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (5-1941) - quan trọng nhất

Trên cơ sở nhận định khả năng diễn biến của Chiến tranh thế giới lần thứ hai và căn cứ vào tìnhhình cụ thể ở trong nước, BCH Trung ương đã quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiến lược như sau:

- Tính chất cách mạng và kẻ thù cách mạng: Khẳng định cách mạng Đông Dương không phải

là cuộc cách mạng tư sản dân quyền mang tính chất phản đế mà giải phóng dân tộc Vì vậy vấn đềgiải phóng dân tộc được đặt lên hàng đầu

Tạm gác khẩu hiểu “đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày” thay bằng khẩu hiều “tịch thuruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo” chia lại ruộng đất cho công bằng, giảm

- Quyết định phải xúc tiến ngay công tác khởi nghĩa vũ trang, coi đây là nhiệm vụ trọng tâmcủa Đảng trong giai đoạn hiện tại Để khởi nghĩa vũ trang đi đến thắng lợi cần phải phát triển lựclượng cách mạng, tiến hành xây dựng căn cứ địa cách mạng

- Vấn đề xây dựng Đảng và đào tạo cán bộ: Hội nghị cũng chú trọng công tác đào tạo cán bộ,nâng cao năng lực tổ chức và lãnh đạo của Đảng, đẩy mạnh công tác vận động quần chúng

 Phân tích chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc và thành lập mặt trận ở từng nước Đông Dương:

Hội nghị trung ương 8 (tháng 5 – 1941) chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong từng nướcĐông Dương trên cơ sở tôn trọng quyền dân tộc tự quyết nhằm phát huy cao độ chủ nghĩa yêu nước

và tinh thần dân tộc của mỗi nước, đồng thời 3 nước phải dựa vào nhau, giúp đỡ giành thắng lợi =>theo sáng kiến của của Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị quyết định thành lập mặt trận Việt Nam độc lậpđồng minh (Việt Minh), các tổ chức quần chúng đều lấy tên là hội cứu quốc như Mặt Trận Việt Minh

có nhiệm vụ đoàn kết các lực lượng yêu nước, không phân biệt giàu nghèo, nam nữ, địa vị trong xãhội vì độc lập dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng

Câu 5: Trình bày chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược giải phóng dân tộc của Đảng được thể hiện trong 3 Nghị quyết BCHTW: 11/1939; 11/1940; 5/1941? Phân tích chủ trương lựa chọn hình thức, phương hướng tiến hành đấu tranh giải phóng dân tộc?

 Nội dung chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược được thể hiện qua 3 nghị quyết banchấp hành trung ương:

+ Hội nghị Trung ương lần thứ 6 (11-1939)

+ Hội nghị Trung ương lần thứ 7 (11-1940)

+ Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (5-1941) - quan trọng nhất

Trên cơ sở nhận định khả năng diễn biến của Chiến tranh thế giới lần thứ hai và căn cứ vào tìnhhình cụ thể ở trong nước, BCH Trung ương đã quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiến lược như sau:

- Tính chất cách mạng và kẻ thù cách mạng: Khẳng định cách mạng Đông Dương không phải

là cuộc cách mạng tư sản dân quyền mang tính chất phản đế mà giải phóng dân tộc Vì vậy vấn đềgiải phóng dân tộc được đặt lên hàng đầu

Tạm gác khẩu hiểu “đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày” thay bằng khẩu hiều “tịch thuruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo” chia lại ruộng đất cho công bằng, giảm

tô, giảm tức

- Xác định mối quan hệ của 2 nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến: hội nghị khẳngđịnh nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu

- Giải quyết vấn đề dân tộc, thành lập mặt trận ở từng nước Đông Dương: Giải quyết vấn đềdân tộc trên từng nước Đông Dương trên cơ sở tôn trọng quyền tự quyết Ở Việt Nam, Trung ươngĐảng quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) thu hút mọi người dânyêu nước không phân biệt thành phần, lứa tuổi, đoàn kết bên nhau đặng cứu Tổ quốc, cứu giống nòi.

- Quyết định phải xúc tiến ngay công tác khởi nghĩa vũ trang, coi đây là nhiệm vụ trọng tâmcủa Đảng trong giai đoạn hiện tại Để khởi nghĩa vũ trang đi đến thắng lợi cần phải phát triển lựclượng cách mạng, tiến hành xây dựng căn cứ địa cách mạng

- Vấn đề xây dựng Đảng và đào tạo cán bộ: Hội nghị cũng chú trọng công tác đào tạo cán bộ,nâng cao năng lực tổ chức và lãnh đạo của Đảng, đẩy mạnh công tác vận động quần chúng

 Phân tích chủ trương lựa chọn hình thức, phương hướng tiến hành đấu tranh giải phóng dân tộc:

+ Sử dụng bạo lực cách mạng, sức mạnh quần chúng: Hội nghị 6-7 nhấn mạnh vấn đề khởi nghĩa

vũ trang quá trình chính quyền, coi đây là nội dung trung tâm từ đó đề ra nhiệm vụ phải khởi nghĩa

vã trang giành chính quyền Hội nghị 8 tán thành và khẳng định cách mạng Đông Dương kết thúcbằng khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền

+ Đi từ khởi nghĩa từng phần lên tổng khởi nghĩa: Hội nghị 8 xác định phương châm: lãnh đạocuộc khởi nghĩa từng phần trong từng địa phương giành thắng lợi, mở đường cho cuộc tổng khởinghĩa to lớn

+ Các điều kiện khởi nghĩa vũ trang: Hội nghị 8 xác định xúc tiến khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụtrung tâm

Câu 6: Trình bày kết quả chỉ đạo thực hiện chủ trương của Đảng về bảo vệ thành quả cách mạng tháng Tám, xây dựng và giữ vững chính quyền cách mạng giai đoạn 1945 – 1946? Phân tích nội dung xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội?

Cuộc đấu tranh thực hiện chủ trương kháng chiến kiến quốc của Đảng giai đoạn 1945-1946 đã diễn

ra rất gay go, quyết liệt trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, quân sự, ngoại giao và đãgiành được những kết quả hết sức to lớn

Về chính trị - xã hội: Đã xây dựng được nền móng cho một chế độ xã hội mới - chế độ dân chủ

nhân dân với đầy đủ các yếu tố cấu thành cần thiết Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp được thànhlập thông qua phổ thông bầu cử Hiến pháp dân chủ nhân dân được Quốc hội thông qua và ban hành

Bộ máy chính quyền từ Trung ương đến làng, xã và các cơ quan tư pháp, tòa án, các công cụ chuyênchính như Vệ quốc toàn, Công an nhân dân được thiết lập và tăng cường Các đoàn thể nhân dân nhưMặt trận Việt Minh, Hội Liên hiệp quốc dân Việt Nam, Tổng Công đoàn Việt Nam, Hội Liên hiệpPhụ nữ Việt Nam được xây dựng và mở rộng Đảng Dân chủ Việt Nam, Đảng Xã hội Việt Namđược thành lập.

Về kinh tế, văn hóa: Đã phát động phong trào tăng gia sản xuất, cứu đói, xóa bỏ các thứ thuế vô lý

của chế độ cũ, ra sắc lệnh giảm tô 25%, xây dựng ngân quỹ quốc gia Các lĩnh vực sản xuất được hồiphục Cuối năm 1945, nạn đói cơ bản được đẩy lùi, năm 1946 đời sống nhân dân được ổn định và cócải thiện Tháng 11-1946, giấy bạc "Cụ Hồ" được phát hành Đã mở lại các trường lớp và tổ chứckhai giảng năm học mới Cuộc vận động toàn dân xây dựng nền văn hóa mới đã bước đầu xóa bỏđược nhiều tệ nạn xã hội và tập tục lạc hậu Phong trào diệt dốt, bình dân học vụ được thực hiện sôinổi Cuối năm 1946, cả nước đã có thêm 2.5 triệu người biết đọc, biết viết

Về bảo vệ chính quyền cách mạng: Ngay từ khi thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn và mở

rộng phạm vi chiếm đóng ra các tỉnh Nam Bộ, Đảng đã kịp thời lãnh đạo nhân dân Nam Bộ đứng lên

kháng chiến và phát động phong trào Nam tiến chi viện Nam Bộ, ngăn không cho quân Pháp đánh raTrung Bộ Ở miền Bắc, bằng chủ trương lợi dụng mâu thuẫn trong nội bộ kẻ thù, Đảng và Chính phủ

ta đã thực hiện sách lược nhân nhượng với quân đội Tưởng tay sai của chúng để giữ vững chínhquyền, tập trung lực lượng chổng Pháp ở miền Nam Khi Pháp - Tường ký Hiệp ước Trùng Khánh(28-2-1946), thỏa thuận mua bán quyền lợi với nhau, cho Pháp kéo quân ra miền Bắc, Đảng lại mau

lẹ chỉ đạo chọn giải pháp hào hoãn, dàn xếp với Pháp để buộc quân Tưởng phải rút về nước Hiệpđịnh sơ bộ 6-3-1946, cuộc đàm phán ở Đà Lạt, ở Phôngtennơbờlô (Phongtennebleau, Pháp), Tạmước 14-9-1946 đã tạo điều kiện cho quân dân ta có thêm thời gian để chuẩn bị cho cuộc chiến đấumới

 Ý nghĩa:

Những thành quả đấu tranh nói trên đã bảo vệ được nên độc lập của đất nước, giữ vững chính quyền cách mạng; xây dựng được những nền móng đầu tiên và cơ bản cho một chế độ mới – chế độ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; chuẩn bị những điều cần thiết và trực tiếp cho cuộc kháng chiến toàn quốc sau này

Câu 7: Trình bày kết quả chỉ đạo thực hiện chủ trương của Đảng về bảo vệ thành quả cách mạng tháng Tám, xây dựng và giữ vững chính quyền cách mạng giai đoạn 1945 – 1946? Phân tích kết quả về xây dựng, bảo vệ chính quyền cách mạng?

Trả lời giống câu 6

Câu 8: Phân tích sách lược lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù và sự hòa hoãn có nguyên tắc để giữ vững chính quyền cách mạng giai đoạn 1945 – 1946?

+ Ở miền Bắc (từ vĩ tuyến 16 Đà Nẵng trở ra): Gần 20 vạn quân Tưởng lũ lượt vào miền Bắc Saulưng chúng là bọn Việt Quốc, Việt Cách với âm mưu thủ tiêu chính quyền cách mạng, đưa bọn tay sai lập chính quyền bù nhìn và thực hiện chính sách cứơp bóc nhân dân Việt Nam

+ Ở Miền Nam (từ vĩ tuyến 16 trở vào): Trên một vạn quân Anh cũng mượn tiếng là vào tước vũ khí của Nhật, nhưng kỳ thực là chúng mở đường cho thực dân Pháp cướp lại nước ta Ngày 23/9/1945 dưới sự yểm trở của 2 sư đoàn thiết giáp Anh, Pháp đã nổ súng tấn công Sài Gòn, chính thức xâm lược nước ta lần thứ 2

Trên đất nước ta lúc này còn có khoảng 6 vạn quân Nhật đang chờ lệnh giải giáp nhưng một số quân Nhật đã thực hiện lệnh của quân Anh, cầm súng với quân Anh, dọn đường cho quân Pháp mở rộng vùng chiếm đóng ở miền Nam Chưa bao giờ, cùng một lúc cách mạng Việt Nam phải đối phó với nhiều kẻ thù như thời điểm này Chúng có thể mâu thuẫn với nhau về lợi ích kinh tế nhưng đều thống nhất với nhau trong âm mưu chống cộng sản, thủ tiêu chính quyền cách mạng, xoá bỏ thành quả mà cuộc CMT8 vừa giành được

Chủ trương của Đảng ta

- Tình hình khó khăn trên đặt ra trước mắt Đảng và nhân dân ta những nhiệm vụ nặng nề và cấp bách Chúng ta vừa phải xây dựng và củng cố chính quyền cách mạng ở các cấp, vừa phải khôi phục kinh tế, giải quyết nạn đói, nạn thất học, vừa phải đấu tranh với các thế lực thù địch để bảo vệ chính quyền cách mạng và khẳng định vị thế của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà

- Ngày 25/11/1945 Ban chấp hành trung ương Đảng ra chỉ thị "Kháng chiến kiến quốc" vạch ra con

đường đi lên cho cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới.

+ Về chỉ đạo chiến lược: Đảng xác định mục tiêu của cách mạng Việt Nam lúc này vẫn là dân tộc giải phóng, khẩu hiệu lúc này là "Dân tộc trên hết, Tổ quốc trên hết", nhưng không phải là giành độc lập mà là giữ vững độc lập

+ Về xác định kẻ thù: Phân tích âm mưu của các đế quốc đối với Đông Dương, Ban chấp hành trung ương nêu rõ: Kẻ thù chính của ta lúc này là thực dân Pháp xâm lược, phải tập trung ngọn lửa đấu tranh vào chúng Vì vậy phải lập mặt trận dân tộc thống nhất chống thực dân Pháp xâm lược; mở rộng mặt trận Việt Minh nhằm thu hút mọi tầng lớp nhân dân, thống nhất mặt trận Việt - Minh - Lào chống Pháp xâm lược; kiên quyết giành độc lập tự do - hạnh phúc dân tộc vv

+ Về phương hướng nhiệm vụ: Đảng nêu lên bốn nhiệm vụ chủ yếu và cấp bách cần khẩn trương thực hiện là:

1 Củng cố chính quyền cách mạng

2 Chống thực dân Pháp xâm lược

3 Bài trừ nội phản

4 Cải thiện đời sống nhân dân

+ Những biện pháp cụ thể để thực hiện những nhiệm vụ trên: Xúc tiến bầu cử Quốc hội, thành lập chính phủ chính thức, lập hiến pháp, củng cố chính quyền nhân dân; động viên lực lượng toàn dân, kiên trì kháng chiến, tổ chức và lãnh đạo cuộc kháng chiến lâu dài; kiên trì nguyên tắc thêm bạn bớt thù, thực hiện khẩu hiệu "Hoa - Việt thân thiện" đối với quân đội Tưởng Giới Thạch và "Độc lập về chính trị, nhân nhượng về kinh tế" đối với Pháp

- Về bảo vệ chính quyền cách mạng: ngay từ khi thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn và mở rộng phạm vi chiếm đóng ra các tỉnh Nam bộ, Đảng đã kịp thời lãnh đạo nhân dân Nam bộ đứng lên kháng chiến và phát động phong trào Nam tiến chi viện Nam bộ, ngăn không cho quân Pháp đánh ra Trung bộ Ở miền Bắc, bằng chủ trương lợi dụng mâu thuẫn trong nội bộ kẻ thù, Đảng, Chính phủ ta

đã thực hiện sách lược nhân nhượng với quân đội Tưởng và tay sai của chúng để giữ vững chính quyền, tập trung lực lượng chống Pháp ở miền Nam Khi Pháp- Tưởng ký hiệp ước Trùng Khánh (28/2/1946 ) , thỏa thuận mua bán quyền lợi với nhau, cho pháp kéo quân ra miền Bắc, Đảng lại mau

lẹ chỉ đạo chọn giải pháp hòa hoãn, dàn xếp vứi Pháp để buộc quân Tưởng phải rút về nước hiệp định sơ bộ 6/3/1946, cuộc đàm phán ở Đà Lạt, tạm ước 14/9/1946 đã tạo điều kiện cho quân dân có thêm thời gian để chuẩn bị cho cuộc chiến đấu mới

Như vậy, những chủ trương trên đây của Ban chấp hành trung ương Đảng được nêu trong bản chỉ thị

"Kháng chiến kiến quốc" ra ngày 25/11/1945 đã giải quyết kịp thời những vấn đề quan trọng về chỉ đạo chiến lược và sách lược cách mạng trong tình thế mới vô cùng phức tạp và khó khăn của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà vừa mới khai sinh

Kháng chiến và kiến quốc là tư tưởng chiến lược của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhằm phát huy sức mạnh đoàn kết dân tộc, quyết tâm đẩy mạnh kháng chiến chống thực dân Pháp, bảo vệ và xây dựng chế độ mới

Câu 9: Phân tích đường lối công nghiệp hóa của Đảng trong giai đoạn 1976 – 1985?

- Đại hội IV của Đảng (tháng 12/1976), trên cơ sở phân tích toàn diện tình hình trong nước và quốc

tế, đề ra đường lối công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa là: “Đẩy mạnh công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, đưa nền kinh tế nước ta từ nền sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý trên

cơ sở phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ, kết hợp xây dựng công nghiệp và nông nghiệp trong cả nước thành một cơ cấu công - nông nghiệp; vừa xây dựng kinh tế trung ương, vừa phát triển

kinh tế địa phương, kết hợp kinh tế trung ương với kinh tế địa phương trong một cơ cấu kinh tế quốcdân thống nhất”.

- Bắt đầu từ đại hội TW 6 khóa 6(1979) đã có những điều chỉnh như sau: khuyến khích sản xuất nông-lâm-ngư-nghiệp, hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu Chuyển trọng tâm vốn từ công nghiệp nặng sang sản xuất hàng tiêu dùng, xuất khẩu…và các lĩnh vực được ưu tiên Chú trọng sản xuất kinh doanh, coi trọng sự hài hòa giữa 3 lợi ích: nhà nước, tập thể và người lao động Đổi mới cơ chế quản

lí kinh tế tập chunng quan liêu sang hoạch toán kinh doanh XHCN

- Đại hội V của Đảng (tháng 3/1982):

+ Đảng đã xác định CNH phải thực hiện theo từng chặng đường, trước mắt là 1981- 1985 và kéo dài đến 1990

Rút ra kết luận: từ một nền sản xuất nhỏ đi lên, điều quan trọng là phải xác định đúng bước đi của công nghiệp hóa cho phù hợp với mục tiêu và khả năng của mỗi chặng đường Nội dung chính của công nghiệp hóa trong chặng đường trước mắt của thời kỳ quá độ là lấy nông nghiệp làm mặt trận hàng đầu, ra sức phát triển công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng; việc xây dựng và phát triển công nghiệp nặng trong giai đoạn này cần làm có mức độ, vừa sức, nhằm phục vụ thiết thực, có hiệu quả cho nông nghiệp và công nghiệp nhẹ

+ Đánh giá về đường lối: Đường lối CNH trong giai đoạn 1976- 1985 là đường lối toàn diện, đầy đủ

về các mặt kinh tế, chính trị , xa hội… Đảng đã vạch ra những chủ trương, đường lối, mục tiêu và nhiệm vụ phải thực hiện trong giai đoạn trên Và Đảng cũng thừa nhận tồn tại nhiều thành phần kinh

tế trong thời gian nhất định ở MIền Nam (Quốc Doanh, Tập thể, cá nhân, tư bản, tư doanh, hợp doanh) và Đảng đã đưa ra biện pháp để sửa chữa và khác phục những sai lầm

Câu 10: Phân tích chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa trong thời kỳ đổi mới đất nước?

Sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo đã đi qua chặng đường gần 25 năm và thu được những kết quả to lớn, có ý nghĩa lịch sử Cùng với những thành tựu quan trọng về kinh tế, an ninh - quốc phòng, đối ngoại, vấn đề phát triển văn hoá- xã hội và xây dựng con người luôn luôn được Đảng coi trọng

* Về chủ trương, đường lối

- Trực tiếp lãnh đạo sự nghiệp đổi mới đất nước từ năm 1986, những nhận thức mới của Đảng về văn

hoá có bước chuyển quan trọng Nền văn hóa mà Đảng xác định phải xây dựng là nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc với đặc trưng dân tộc, hiện đại, nhân văn Một hệ thống lý luận văn hoá

được hợp thành với lý luận chung trong quá trình đổi mới tư duy của toàn xã hội

- Tháng 11 năm 1987, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 5 về Văn hóa- Văn nghệ trong cơ chế thị trường; Nghị quyết của Bộ Chính trị và các kết luận về văn hóa, văn nghệ (tháng 11 năm 1988); tháng 8 năm

1989, Ban Bí thư Trung ương ra Chỉ thị số 52- CT/TW về đổi mới và nâng cao chất lượng phê bình Văn học- Nghệ thuật; tháng 6 năm 1990, Ban Bí thư Trung ương ra Chỉ thị số 61- CT/TW về công tác quản lý văn học- nghệ thuật; tháng 1 năm 1993, BCHTW ra Nghị quyết Trung ương 4 về một số nhiệm vụ văn hóa- văn nghệ những năm trước mắt; tháng 7 năm 1998, Hội nghị Trung ương 5 khoá VIII ra Nghị quyết về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

- Toàn bộ tinh thần của Nghị quyết Trung ương 5 (khoá VIII) về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đã làm sáng lên bức tranh của nền văn hoá đất nước trong tương lai Đó là nền văn hoá với vai trò là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực thúc đẩy kinh tế- xã hội phát triển, gắn với sự nghiệp CNH- HĐH đất nước, gắn với những vấn đề nảy sinh trong xu thế toàn cầu hoá và nền kinh tế thị trường Đối với công tác lãnh đạo văn hoá,

Nghị quyết khẳng định: Để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng về văn hoá, phải xây dựng văn hoá từ trong Đảng, trong bộ máy Nhà nước như Bác Hồ đã dạy “Đảng ta là đạo đức, là văn minh” Đây là

vấn đề cực kỳ quan trọng, cơ bản và chiến lược không chỉ đối với công tác lãnh đạo mà cả công tác quản lý văn hoá, với mỗi cán bộ, đảng viên

- Có thể nói Nghị quyết Trung ương 5 (khoá VIII) đã thể hiện sự phát triển cả nhận thức và tư duy lýluận về văn hoá, lãnh đạo văn hoá của Đảng Đó cũng chính là kết tinh của sự kế thừa và phát triển Chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá, về xây dựng và phát triển sự nghiệp văn hoá, về phương pháp lãnh đạo văn hoá, quản lý văn hoá; là sản phẩm từ tổng kết lý luận và thực tiễn trong quá trình hơn 70 năm lãnh đạo cách mạng, lãnh đạo văn hoá của Đảng

- Nhà nước thực hiện chức năng quản lý về văn hoá thông qua việc thể chế hoá các chủ trương, chính sách của Đảng bằng luật pháp, pháp lệnh, nghị định, quy định, các chính sách văn hoá Thôngqua các chương trình hành động, phong trào thi đua yêu nước, qua hệ thống các thiết chế văn hoá để vận động quần chúng nhân dân thực hiện; biến chủ trương, chính sách, nghị quyết của Đảng thành lực lượng vật chất, thành phong trào cách mạng; tạo ra những kết quả cụ thể nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần cho nhân dân, thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội, trực tiếp xây dựng nền tảng tinh thầncho xã hội

- Đến Đại hội IX, những tư tưởng chủ yếu của Đảng về phát triển văn hoá được thể hiện trên cơ sở thực tiễn thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khoá VIII), Nghị quyết Đại hội IX tiếp tục nhấn mạnh

vị trí của văn hoá trong lịch sử phát triển của dân tộc ta; khẳng định sức sống lâu bền của những quan điểm, tư tưởng nêu trong Nghị quyết Trung ương V (khóa VIII) trong đời sống xã hội, trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta; về ý

nghĩa “văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội”, Nghị quyết nhấn mạnh đó là tầm cao, chiều sâu

của sự phát triển của dân tộc, khẳng định và làm rõ vị trí của văn hoá trong đời sống dân tộc, trong cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Hội nghị Trung ương 10 (khoá IX) kiểm điểm 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khoá VIII) và ra kết luận tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hoá làm nền tảng tinh thần xã hội, gắn kết và đồng bộ với phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt

- Đại hội X, Đảng xác định tiếp tục phát triển sâu rộng, nâng cao chất lượng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; Gắn kết chặt chẽ hơn với phát triển kinh tế xã hội; Làm cho văn hoá thấm sâu và mọi lĩnh vực đời sống xã hội; Xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam; Bảo vệ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế; Bồi dưỡng các giá trị văn hoá trong thanh niên, sinh viên, học sinh, đặc biệt

là lý tưởng sống, lối sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hoá Việt Nam; Đầu tư cho việc bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử cách mạng, kháng chiến, di sản văn hoá vật thể, phi vật thể; Kết hợp hài hoà giữa bảo tồn, phát huy với kế thừa và phát triển, giữ gìn di tích với phát triển kinh tế du lịch tinh thần tự nguyện, tính tự quản của nhân dân trong xây dựng văn hoá; Đa dạng hoá các hoạt động của phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”

- Để thực hiện được yêu cầu trên, trong xây dựng chính sách, tổ chức thực hiện cần phải phát huy tính năng động, chủ động của các cơ quan đảng, nhà nước, đoàn thể nhân dân, các hội văn học nghệ thuật, khoa học, trí thức, báo chí, của các cá nhân; Xây dựng và phát triển chương trình giáo dục văn hoá, thẩm mỹ, nếp sống văn hoá hiện đại trong nhân dân; Phát huy tiềm năng, khuyến khích sáng tạo

văn học, nghệ thuật, tạo ra những tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật; Đồng thời tăng cường quản lý nhà nước về văn hoá; Xây dựng cơ chế chính sách, chế tài ổn định; Tăng cường mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế về văn hoá; Chống sự xâm nhập văn hoá độc hại, lai căng, phản động; Xây dựng, nâng cấp đồng bộ hệ thống thiết chế văn hoá; Tạo điều kiện cho các lĩnh vực xuất bản, thông tin đại chúng phát triển; Nâng cao chất lượng tư tưởng văn hoá, hiện đại về mô hình, cơ cấu,

cơ sở vật chất kỹ thuật; Xây dựng cơ chế quản lý khoa học, phù hợp; Đi đôi với phát huy trách nhiệm công dân của văn nghệ sỹ; Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, cơ cấu tổ chức của các hội văn học- nghệ thuật từ trung ương đến địa phương

- Cũng trong nhiệm kỳ Đại hội X, đối với văn hóa, văn học nghệ thuật, Đảng đã dành sự quan tâm cho một số lĩnh vực tinh túy và nhạy cảm thường xuyên tác động đến đời sống tinh thần của xã hội

Đó là hai kết luận quan trọng của Ban Bí thư (số 83 ngày 27/6/2008), Bộ Chính trị (số 51 ngày 22/7/2009) chỉ đạo việc tiến hành tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 27 của Bộ Chính trị (khóa VIII)

về “Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội”; tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa việc thực hiện chỉ thị này Nghị quyết số 23- NQ/TW ngày 16 tháng 6 năm 2008 của Bộ Chính trị “Về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học- nghệ thuật trong thời kỳ mới” Theo đó sẽ có các đề án của

các ban, bộ, ngành phối hợp triển khai nhằm đưa các quan điểm chỉ đạo, những chủ trương và giải pháp của Đảng về văn học, nghệ thuật thành hiện thực phục vụ đời sống tinh thần của nhân dân

* Ý nghĩa:

- Chủ trương của Đảng về xây dựng và phát triển văn hóa có ý nghĩa, vai trò to lớn và có tính phát huy Mặc dù có tiếp thu những văn hóa của nước ngoài, nhưng có chọn lọc những tiến bộ, mặt tốt đẹp trên cơ sở bảo tồn những tinh hóa văn hóa dân tộc Giữ được bản chất văn hóa mà cha ông ta để lại

Câu 11: Phân tích nhiệm vụ của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa trong thời

kỳ đổi mới đất nước?

1- Xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới với những đức tính sau:

- Có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, đoàn kết với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội

- Có ý thức tập thể, đoàn kết, phấn đấu vì lợi ích chung

- Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần kiệm, trung thực, nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép nước, quy ước của cộng đồng; có ý thức bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái

- Lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp, có kỹ thuật, sáng tạo, năng suất cao vì lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể và xã hội

- Thường xuyên học tập, nâng cao hiểu biết, trình độ chuyên môn, trình độ thẩm mỹ và thể lực

2- Xây dựng môi trường văn hoá

Tạo ra ở các đơn vị cơ sở (gia đình, làng, bản, xã, phường, khu tập thể, cơ quan, xí nghiệp, nông trường, lâm trường, trường học, đơn vị bộ đội , các vùng dân cư (đô thị, nông thôn, miền núi ) đời sống văn hoá lành mạnh, đáp ứng những nhu cầu văn hoá đa dạng và không ngừng tăng lên của các tầng lớp nhân dân

Gìn giữ và phát huy những đạo lý tốt đẹp của gia đình Việt Nam Nêu cao vai trò gương mẫu của cácbậc cha mẹ Coi trọng xây dựng gia đình Xây dựng mối quan hệ khăng khít giữa gia đình, nhà trường và xã hội

Đẩy mạnh phong trào xây dựng làng, ấp, xã, phường văn hoá, nâng cao tính tự quản của cộng

động dân cư trong công cuộc xây dựng nếp sống văn minh.

Thu hẹp dần khoảng cách đời sống văn hoá giữa các trung tâm đô thị và nông thôn, giữa những vùng kinh tế phát triển với các vùng sâu, vùng xa, vùng núi, biên giới, hải đảo, giữa các tầng lớp nhân dân

Phát triển và không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động của các thiết chế văn hoá ở cơ sở; đầu

tư xây dựng một số công trình văn hoá trọng điểm tầm quốc gia Tăng cường hoạt động của các tổ chức văn hoá, nghệ thuật chuyên nghiệp, phát triển phong trào quần chúng hoạt động văn hoá, nghệ thuật

3- Phát triển sự nghiệp văn hoá, nghệ thuật

Phấn đấu sáng tạo nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, thấm nhuần tinh thần nhân văn, dân chủ, có tác dụng sâu sắc xây dựng con người

Khuyến khích tìm tòi, thể nghiệm mọi phương pháp, mọi phong cách sáng tác vì mục đích đáp ứng đời sống tinh thần lành mạnh, bổ ích cho công chúng Bài trừ các khuynh hướng sáng tác suy đồi, phi nhân tính

Hướng văn nghệ nước ta phản ánh hiện thực sinh động, chân thật và sâu sắc sự nghiệp của nhân dân trong cách mạng và kháng chiến, trong xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc cũng như tái hiện lịch sử kiên cường, bất khuất của dân tộc Đặc biệt khuyến khích các tác phẩm về công cuộc đổi mới thể hiện nổi bật những nhân tố tích cực trong xã hội, những nhân vật tiêu biểu của thời đại

Cổ vũ cái đúng, cái tốt, cái đẹp trong quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với xã hội, với thiên nhiên; phê phán những thói hư tật xấu, lên ái cái ác, cái thấp hèn Sáng tạo nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật cho thiếu niên, nhi đồng với hình thức, nội dung thích hợp; nghiêm cấm xuất bản loại sách kích thích bạo lực ở trẻ em

Phát huy vai trò thẩm định tác phẩm, hướng dẫn dư luận xã hội phê bình văn học, nghệ thuật Bảođảm tự do sáng tác đi đôi với nêu cao trách nhiệm công dân, trách nhiệm xã hội của văn nghệ sĩ, các nhà văn hoá Nâng cao chất lượng, phát huy tác dụng của nghiên cứu, lý luận

Tiếp tục đấu tranh chống các khuynh hướng trái với đường lối văn nghệ của Đảng

Không ngừng nâng cao thị hiếu thẩm mỹ và trình độ thưởng thức nghệ thuật của công chúng, đặcbiệt quan tâm tầng lớp thanh niên, thiếu niên, nhi đồng Tạo điều kiện để nhân dân tham gia tích cực sáng tạo và phê bình, được hưởng thụ ngày càng nhiều tác phẩm văn nghệ có giá trị trong nước và ngoài nước

Chăm sóc đời sống vật chất, tinh thần, tạo điều kiện làm việc thuận lợi cho văn nghệ sĩ Chú trọng bồi dưỡng, đào tạo lớp văn nghệ sĩ trẻ Làm tốt công tác bảo vệ bản quyền tác giả

Liên hiệp văn học, nghệ thuật Việt Nam (bao gồm các hội sáng tạo văn học, nghệ thuật ở trung ương) và các hội văn nghệ ở các tỉnh, thành phố là những tổ chức chính trị - xã hội nghề nghiệp do Đảng lãnh đạo có bộ máy chuyên trách gọn nhẹ, có sự tài trợ của Nhà nước về kính phí

4- Bảo tồn và phát huy các di sản văn hoá

Di sản văn hoá là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dân tộc, cơ sở

để sáng tạo những giá trị mới và giao lưu văn hoá Hết sức coi trọng bảo tồn, kế thừa, phát huy những giá trị văn hoá truyền thống (bác học và dân gian), văn hoá cách mạng, bao gồm cả văn hoá vật thể và phi vật thể

Nghiên cứu và giáo dục sâu rộng những đạo lý dân tộc tốt đẹp do cha ông để lại

5- Phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo và khoa học - công nghệ

Đẩy mạnh việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (khoá VIII) về giáo dục - đào tạo và khoa học

- công nghệ Coi trọng giáo dục đạo lý làm người, ý thức trách nhiệm, nghĩa vụ công dân, lòng yếu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, đạo đức, lối sống, nếp sống văn hoá, lịch sử dân tộc và bản sắc dân tộc,

ý chí vươn lên vì tương lai của mỗi người và tiền đồ của đất nước, bồi dưỡng ý thức và năng lực pháthuy giá trị văn hoá dân tộc, tiếp thụ tinh hoa văn hoá nhân loại

Bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ giảng viên và tu chỉnh hệ thống sách giáo khoa, nâng cao chất lượng giảng dạy các bộ môn ngữ văn, lích sử, chính trị, pháp luật, đạo đức; giảng dạy nhạc và họa ở các trường phổ thông

Hoạt động khoa học xã hội - nhân văn, khoa học tự nhiên và công nghệ phải góp phần đắc lực giải quyết các vấn đề đặt ra trên lĩnh vực văn hóa, thông tin, văn học, nghệ thuật

6- Phát triển đi đôi với quản lý tốt hệ thống thông tin đại chúng

Củng cố, xây dựng, phát triển, từng bước hiện đại hóa hệ thống thông tin đại chúng

Sắp xếp lại và quy hoạch hợp lý hệ thống truyền hình, phát thanh, thông tấn, báo chí, xuất bản, thông tin mạng nhằm tăng hiệu quả thôngb tin, tránh lãng phí; phối hợp hoạt động của các loại hình thông tin, báo chí, giữa thông tin, báo chí với các lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật

Xây dựng và từng bước thực hiện chiến lược truyền thông quốc gia phù hợp đặc điểm nước ta và

xu thế phát triển thông tin đại chúng của thế giới

Đẩy mạnh thông tin đối ngoại Tận dụng thành tựu của mạng Internet để giới thiệu công cuộc đổi mới và văn hóa Việt Nam với thế giới, đồng thời có biện pháp hiệu quả ngăn chặn, hạn chế tác dụng tiêu cực qua mạng Internet cũng như qua các phương tiện thông thin khác

Không ngừng nâng cao trình độ chính trị và nghề nghiệp, chất lượng tư tưởng, văn hóa của hệ thống truyền thông đại chúng Khắc phục xu hướng thương mại hóa trong hoạt động báo chí, xuất bản

Chăm lo đặc biệt về định hướng chính trị, tư tưởng, văn hóa, cũng như về kỹ thuật hiện đại đối vớitruyền hình là loại hình báo chí có ưu thế lớn, có sức thu hút công chúng đông đảo

7- Bảo tồn, phát huy và phát triển văn hoá các dân tộc thiểu số

“Coi trọng và bảo tồn, phát huy những giá trị truyền thống và xây dựng, phát triển những giá trị mới về văn hoá, văn học, nghệ thuật của các dân tộc thiểu số

Bảo tồn và phát triển ngôn ngữ, chữ viết của các dân tộc Đi đôi với việc sử dụng ngôn ngữ, chữ viết phổ thông, khuyến khích thế hệ trẻ thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số học tập, hiểu biết và sử dụng thành thạo, tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình Phát hiện, bồi dưỡng, tổ chức lực lượng sáng tác, sưu tầm, nghiên cứu văn hoá, văn học nghệ thuật là người dân tộc thiểu số.

Ưu tiên tài trợ cho các tác giả dân tộc thiểu số có tài năng sáng tạo các tác phẩm về đề tài dân tộc

và miền núi Đào tạo đội ngũ trí thức thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số và tạo điều kiện để trí thức, cán bộ dân tộc thiểu số trở về phục vụ quê hương Phát huy tài năng các nghệ nhân

Đầu tư và tổ chức điều tra, sưu tầm, nghiên cứu, phổ biến các giá trị văn hoá, văn học, nghệ thuật các dân tộc thiểu số

Xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá, mở rộng mạng lưới thông tin ở vùng dân tộc thiểusố

Thực hiện tốt chính sách phát triển kinh tế xã hội ở vùng dân tộc thiểu số, sớm giảm tỉ lệ hộ đói nghèo, ổn định và cải thiện đời sống, xoá mù chữ, nâng cao dân trí, xoá bỏ hủ tục

8- Chính sách văn hóa đối với tôn giáo

Tôn trọng tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng của dân, bảo đảm cho các tôn giáo hoạt động bình thường trên cơ sở tôn trọng pháp luật, nghiêm cấm xâm phạm tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng.Thực hiện nhất quán chính sách đại đoàn kết dân tộc

Khuyến khích ý tưởng công bằng, bác ái, hướng thiện…trong tôn giáo, đồng thời tuyên truyền giáo dục khắc phục tệ mê tín dị đoan; chống việc lợi dụng tôn giáo, tín ngưỡng thực hiện ý đồ chính trị xấu

Chăm lo phát triển kinh tế - xã hội; giúp đỡ đồng bào theo đạo xóa đói giảm nghèo, nâng cao dân trí,chăm sóc sức khỏe, xây dựng môi trường văn hóa, thực hiện tốt trách nhiệm công dân đối với Tổ quốc

9 Mổ rộng hợp tác quốc tế về văn hóa

Làm tốt việc giới thiệu văn hóa, đất nước và con người Việt Nam với thế giới; tiếp thu có chọn lọc các giá trị nhân văn, khoa học tiến bộ của nước ngoài Phổ biến những kinh nghiệm tốt xây dựng và phát triển văn hóa của các nước Ngăn ngừa sự xâm nhập các sản phẩm văn hóa phản động, đồi trụy

Giúp cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiểu biết tình hình nước nhà, thu nhận thong tin và sản phẩm văn hóa từ trong nước ra, nêu cao lòng yêu nước, tự tôn dân tộc, giữ gìn truyền thống, bản sắc dân tộc, phát huy trí tuệ, tài năng sáng tạo, đóng góp vào công cuộc xây dựng đất nước

10 Củng cố, xây dựng và hoàn thiện thể chế

- Củng cố, hoàn thiện thể chế văn hóa đảm bảo tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý có hiệu quả của nhà nước, vai trò làm chủ của nhân dân và lực lượng những người hoạt động văn hóa, tạo nhiều sản phẩm và sinh hoạt văn hóa phong phú, đa dạng, theo định hướng xã hội chủ nghĩa

- Nâng cao chất lượng hoạt động của các thiết chế văn hóa, sắp xếp hợp lý các cơ quan hành chính, các đơn vị sự nghiệp và kinh doanh, nâng cấp các đơn vị văn hóa, nghệ thuật trọng điểm, tạo chất lượng mới cho toàn ngành

- Thực hiện khẩu hiệu ‘Nhà nước và nhân dân cùng làm văn hóa”, hình thành các hình thức sáng tạo

và tham gia hoạt động văn hóa của các tập thể, cá nhân trong khuôn khổ luật pháp và chính sách Khuyến khích các hình thúc bảo trợ văn hóa.

- Xây dựng các thiết chế văn hóa cơ sở

- Hoàn chỉnh các văn bản luật pháp về văn hóa, nghệ thuật, thông tin trong điều kiện của cơ chế thị trường, ban hành các chính sách khuyến khích sáng tạo văn hóa và nâng mức đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân

Câu 12: Những quan điểm chỉ đạo của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa trong thời kỳ đổi mới đất nước? Phân tích quan điểm: văn hóa là nền tảng tinh thần xã hội, là mục tiêu, là động lực phát triển kinh tế xã hội?

Văn hóa:

* Theo nghĩa rộng là tổng thể tất cả các giá trị vật chất, giá trị tinh thần do cộng đồng các dân tộc

VN sáng tạo trong quá trình dựng nước và giữ nước

* Theo nghĩa hẹp: Văn hóa là đời sống tinh thần của xh là hệ thống các giá trị truyền thống, lốisống là năng năng lực sáng tạo của 1 dân tộc, là bản sắc của 1 dân, là cái để phân biệt dân tộc nàyvới dân tộc khác

Những quan điểm chỉ đạo của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa trong thời kỳ đổi mới đấtnước:

- Văn hoá là nền tảng tinh thần xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh

tế - xã hội

- Nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

- Nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộcViệt Nam

- Xây dựng và phát triển nền văn hoá là sự nghiệp của toàn dân, do Đảng lãnh đạo, trong đó độingũ trí thức giữ vai trò quan trọng

- Văn hoá là một mặt trận, xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòihỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì, thận trọng

- Gắn phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng chỉnh đốn Đảng là then chốt với xây dựng vàphát triển văn hóa Việt Nam

 Phân tích quan điểm: văn hóa là nền tảng tinh thần xã hội, là mục tiêu, là động lực phát triểnkinh tế xã hội

- Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội

Theo UNESCO: Văn hoá phản ánh và thể hiện một cách tổng quát, sống động mọi mặt của cuộcsống diễn ra trong quá khứ cũng như đang diễn ra trong hiện tại; qua hàng bao thế kỷ nó cấu thànhnên một hệ thống các giá trị, truyền thống và lối sống mà trên đó từng dân tộc tự khẳng định bản sắcriêng của mình

Các giá trị nói trên tạo thành nền tảng tinh thần của xã hội vì nó được thấm nhuần trong mỗi conngười và trong cả cộng đồng dân tộc Nó được truyền lại, tiếp nối và phát huy qua các thế hệ ngườiViệt Nam

Vì vậy, chúng ta chủ trương làm cho văn hoá thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội đểcác giá trị văn hoá trở thành nền tảng tinh thần vững bền của xã hội, trở thành động lực phát triểnkinh tế xã hội.

- Văn hoá là động lực thúc đẩy sự phát triển

+ Văn hóa được hình thành trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc Việt Nam, từ khi lịch sử dântộc Việt Nam được hình thành thì văn hóa cũng chính thức có những yếu tố để hình thành nên nó, vàchính sự phát triển về văn hóa thì nó sẽ phản ánh trực tiếp đời sống vật chất và đời sống tinh thầncủa tất cả các cộng đồng dân tộc sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam Đất nước ta có 54 dân tộc anh

em, điều đó nó cũng phản ánh 54 nền văn hóa cực kỳ đa dạng, cực kỳ phong phú Mỗi một dân tộc,mỗi một nền văn hóa đều có một nét văn hóa đặc trưng, không có sự tương đồng giữa các nền vănhóa, nhưng nó cùng tạo nên một tổng thể văn hóa đa dạng và thống nhất

+ Văn hóa bao gồm hệ thống tất cả các giá trị bền vững, và các giá trị bền vững này được xâydựng trong chiều dài lịch sử dân tộc Việt Nam, và lịch sử dân tộc Việt Nam với hàng nghìn nămdựng nước và giữ nước

+ Trong quá trình xây dựng đất nước và đặc biệt là trong quá trình đổi mới toàn diện của đất nước

từ năm 1986 trở đi, Đảng ta đã chủ trương đổi mới trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội … Văn hóa cũng là một trong những lĩnh vực trọng tâm để Đảng ta tiến hành đổi mới, vàtừng bước xây dựng nền văn hóa mới đó là nền văn hóa tiến tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựngmột nền văn hóa mà chúng ta sẵn sàng hòa nhập với các nền văn hóa tiên tiến trên thế giới, nhưngkhông thể hòa tan, mà chúng ta phải giữ gìn những bản sắc riêng của dân tộc Việt Nam

+ Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, đặc biệt khi mà cuộc cách mạng khoa học –công nghệ của chúng ta có sự phát triển mạnh mẽ, thì yếu tố văn hóa là một trong những yếu tố đểgóp phần giữ gìn bản sắc văn hóa con người Nói đến văn hóa thì chúng ta thường nói đến là chân, làthiện, là mỹ; nói đến phẩm chất của người phụ nữ thì đó là công, dung, ngôn, hạnh Tất cả những giátrị này nó sẽ thể hiện đặc trưng của nền văn hóa không chỉ của từng dân tộc, mà là của toàn thể dântộc Việt Nam

- Văn hoá là một mục tiêu của phát triển

+ Trong vấn đề xây dựng và bảo vệ môi trường thì yếu tố văn hóa nó giữ vai trò cực kỳ quantrọng Văn hóa giúp con người điều chỉnh các mối quan hệ xã hội trở nên hài hòa hơn, đó là mốiquan hệ giữa con người với con người, giữa con người với xã hội Từ đây, sẽ giúp cho chúng ta hìnhthành ý thức, cũng như nhân cách một cách toàn diện hơn

Việc phát triển kinh tế - xã hội cần đến nhiều nguồn lực khác nhau như tài nguyên, vốn v v Những nguồn lực này đều có hạn và có thể bị khai thác cạn kiệt Chỉ có tri thức con người mới là