Nâng cao phẩm chất, năng lực cho học sinh lớp 3 qua công tác chủ nhiệm trường tiểu học nguyễn văn trỗi

SKKN Nâng cao phẩm chất, năng lực cho học sinh lớp 3 qua công tác chủ nhiệm MỤC LỤC I PHẦN MỞ ĐẦU Trang 1 1 Lý do chọn đề tài Trang 1 2 Mục tiêu, nhiệm vụ đề tài Trang 2 3 Đối tượng nghiên cứu Trang 2[.]

Trang 1

SKKN Nâng cao phẩm chất, năng lực cho học sinh lớp 3 qua công tác chủ nhiệm

MỤC LỤC

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp Trang 5

c Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp Trang 11

d Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu: Trang 12

2 Kiến

nghị: Trang 14 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang15 NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC GIÁO DỤC Trang 16

Trang 2

1 Lý do chọn đề tài:

Như chúng ta đã biết, Song song với việc dạy học văn hoá theo hướng hiện đại, tăng cường tính chủ động sáng tạo và phát triển phẩm chất năng lực của học sinh thì việc đổi mới giáo dục nhân cách học sinh theo hướng đó cũng được đặt ra cấp thiết Bởi sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Có tài mà không có đức là người vô dụng Có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó” Nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục toàn diện học sinh ban giám hiệu nhà trường luôn đề cao vai trò của người giáo viên làm chủ nhiệm lớp

Vì bên cạnh việc truyền đạt kiến thức cho học sinh thì mỗi giáo viên chủ nhiệm có một trọng trách cao cả là: “Dạy các em làm người” Tôi nhận thấy rằng: giáo viên chủ nhiệm là người cha, người mẹ, người thầy, là người anh, người chị,

… và cũng có những lúc cần là người bạn… Như vậy có nghĩa là cùng một lúc giáo viên chủ nhiệm có nhiều “vai diễn” và vai nào cũng đòi hỏi phải hoàn thành xuất sắc Hơn nữa trong công tác chủ nhiệm đòi hỏi người giáo viên phải thực sự tâm huyết yêu nghề, yêu người và có tình người coi học trò như người thân yêu của mình

Học sinh tiểu học như một tờ giấy trắng dễ vẽ nên một bức tranh đẹp nhưng cũng dễ bị vấy bẩn Chính vì thế, là một giáo viên dạy tiểu học công việc không đơn giản chút nào Chúng ta không đơn thuần chỉ là dạy học, truyền đạt kiến thức từ sách vở đến học sinh mà chúng ta phải giáo dục, uốn nắn đạo đức, rèn cho các em từng hành vi đạo đức đơn giản nhất, để từ đó giúp các em hình thành một nhân cách, phẩm chất tốt đẹp

Là một giáo viên chủ nhiệm lớp 3 tôi rất mong muốn học trò của mình

là những con ngoan, trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin, năng động, bản lĩnh bước vào đời, trở thành những người công dân có ích cho

xã hội Chính vì vậy mà ngay từ đầu năm học, vừa nhận xong lớp, tôi đã bắt tay ngay vào việc xây dựng kế hoạch chủ nhiệm, một công việc hết sức quan trọng và cần tiết Đầu tiên, để có kế hoạch chủ nhiệm tốt, phù hợp với đặc thù của lớp, tôi đã tìm hiểu trên nhiều lĩnh vực như tìm hiểu kinh nghiệm từ đồng nghiệp, tìm hiểu từ gia đình học sinh và từ các tài liệu liên quan để mong sao

có một năm học thành công với vai trò giáo viên chủ nhiệm của mình Do đó

tôi quyết định chọn đề tài: “Nâng cao phẩm chất, năng lực cho học sinh lớp

3 qua công tác chủ nhiệm” làm nội dung nghiên cứu

Trang 3

2 Mục tiêu, nhiệm vụ đề tài

a Mục tiêu đề tài:

Giúp học sinh lớp 3 nâng cao phẩm chất, năng lực qua công tác chủ nhiệm Qua đó giáo dục giúp các em hoàn thiện nhân cách để trở thành con ngoan, trò giỏi

b Nhiệm vụ của đề tài:

Đề tài: “Nâng cao phẩm chất, năng lực cho học sinh lớp 3 qua công tác chủ nhiệm” tập trung chủ yếu vào một số nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu các loại tài liệu về phương pháp dạy học phát triển phẩm chất, năng lực để nghiên cứu đề tài

- Khảo sát đối tượng học sinh lớp 3 để xây dựng những biện pháp phù hợp với tâm sinh lí các em

- Cung cấp một số biện pháp mới có tính khả thi về nâng cao phẩm

chất, năng lực cho học sinh lớp 3 qua công tác chủ nhiệm lớp

3 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài: “Nâng cao phẩm chất, năng lực cho học sinh lớp 3 qua công tác chủ nhiệm” nên đối tượng nghiên cứu là các em học sinh lớp 3 trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi – Huyện Krông Năng – Tỉnh Đắk Lắk

4 Giới hạn của đề tài

Do giới gạn của các biện pháp được nghiên cứu trong đề tài nên giới hạn của đề tài chỉ nghiên cứu học sinh lớp 3 trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi – Huyện Krông Năng – Tỉnh Đăk Lăk

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi đã sử dụng một số biện pháp sau:

a Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Là phương pháp nghiên cứu một số tài liệu, một số văn bản có liên quan đến phương pháp dạy học phát triển phẩm chất năng lực học sinh

b Phương pháp khảo sát: Là phương pháp khảo sát đối tượng học sinh lớp 3 để tìm hiểu tâm sinh lí lứa tuổi từ đó có căn cứ nghiên cứu nội dung đề tài

c Phương pháp trao đổi kinh nghiệm: Là phương pháp trao đổi với một

số đồng nghiệp có kinh nghiệm về dạy học phát triển phẩm chất năng lực

d Phương pháp tổng kết: Là phương pháp tổng kết những vấn đề đã nghiên cứu và khảo sát từ đó xây dựng những biện pháp có tính khả thi cho đề tài

Trang 4

Ngoài ra tôi còn sử dụng thêm một số phương pháp khác

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận (Tài liệu tham khảo trên Internet)

1.1 Vai trò dạy học phát triển phẩm chất, năng lực

Dạy học phát triển năng lực là quá trình thiết kế, tổ chức và phối hợp giữa hoạt động dạy và hoạt động học, tập trung vào kết quả đầu ra của quá trình này Trong đó nhấn mạnh người học cần đạt được các mức năng lực như thế nào sau khi kết thúc một giai đoạn (hay một quá trình) dạy học

1.2 Đặc điểm của dạy học phát triển năng lực

Đặc điểm quan trọng nhất của dạy học phát triển năng lực là xác định và

đo lường được “năng lực” đầu ra của học sinh Dựa trên mức độ làm chủ kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh trong quá trình học tập

Dưới đây là những đặc điểm nổi bật của dạy học theo định hướng phát triển năng lực (Dựa trên “Tiêu chí đánh giá SGK theo định hướng phát triển năng lực”)

Đặc điểm về mục tiêu: Chú trọng hình thành phẩm chất và năng lực thông qua việc hình thành kiến thức, kỹ năng; mục tiêu dạy học được mô tả chi tiết và có thể đo lượng và đánh giá được Dạy học để biết cách làm việc và

giải quyết vấn đề Đặc điểm về nội dung dạy học: Nội dung được lựa chọn nhằm đạt được các mục tiêu năng lực đầu ra Chú trọng các kỹ năng thực hành, vận dụng vào thực tiễn Nội dung chương trình dạy học có tính mở tạo điều kiện để người dạy

và người học dễ cập nhật tri thức mới

Đặc điểm về phương pháp tổ chức:

Người dạy chủ yếu đóng vai trò là người tổ chức, cố vấn, hỗ trợ người học chiếm lĩnh tri thức; chú trọng phát triển khả năng giải quyết vấn đề

Đẩy mạnh tổ chức dưới dạng các hoạt động, người học chủ động tham gia các hoạt động nhằm tìm tòi khám phá, tiếp nhận tri thức mớikhông khí cởi mở, thân thiện trong lớp học Lớp học có thể tron phòng hoặc ở ngoài trời, trong công viên, bảo tàng… nhằm dễ dàng tổ chức các hoạt động nhóm

Đặc điểm về đánh giá: Tiêu chí đánh giá dựa vào kết quả “đầu ra”, quan tâm tới sự tiến bộ của người học Chú trọng khả năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn Ngoài ra 1 đặc điểm quan trọng trong đánh gia đó là: người học được

Trang 5

tham gia vào quá trình đánh giá, nâng cao năng lực phản biện, một phẩm chất quan trọng của con người thời kỳ hiện đại

Đặc điểm về sản phẩm giáo dục:

Tri thức người học có được là khả năng áp dụng vào thực tiễn Phát huy khá năng tự tìm tòi, khám phá vừ ứng dụng nên người học không bị phụ thuộc vào học liệu

Người học trở thành những con người tự tin năng động và có năng lực

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu

1.1 Thuận lợi

Trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi là đơn vị đóng trên địa bàn trung tâm thị trấn Krông Năng, trường luôn được các cấp chính quyền cũng như ban giám hiệu nhà trường, cha mẹ học sinh quan tâm nên cơ sở vật chất trong lớp cũng như cảnh quan luôn được đầu tư, mua sắm đầy đủ Nhà trường luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho giáo viên và học sinh thực hiện tốt công tác dạy và học

Đội ngũ giáo viên khỏe, trẻ và rất nhiệt tình trong công tác, luôn chú trọng đến chất lượng giáo dục học sinh từ đạo đức đến kiến thức văn hóa Giáo viên luôn tìm tòi, học hỏi để không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học để đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay của ngành giáo dục

Đa số gia đình học sinh trong lớp đều là con em có hoàn cảnh khá giả, nên được trang bị đầy đủ sách vở và các thiết bị phụ vụ học tập tốt hơn Bố mẹ luôn quan tâm con cái, thường xuyên trao đổi và kết hợp với giáo viên chủ nhiệm để có sự giáo dục con em ở ngoài trường học một cách chu đáo và an toàn

2 Khó khăn

Ở lớp 3 các em còn nhỏ, ý thức chủ định phát triển chưa bền vững, tâm sinh lý thường bị tác động của các yếu tố bên ngoài nên nhiều khi còn lơ là chểnh mảng đến học học Một số em thường xem nhiều nội dung giải trí trên Internet nên bị tác động, do đó các em hay nói cộc lốc, nói tiếng lóng, nói ngang trong giờ học,

Điều này gây rất nhiều trở ngại cho giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục nền nếp, đạo đức nói chung và dạy học phát triển năng lực cho các em nói riêng

3 Nguyên nhân, yếu tố tác động đến chất lượng công tác chủ nhiệm lớp

Nguyên nhân ảnh hưởng đến việc dạy học phát triển phẩm chất năng lực cho học sinh lớp 3 thì có nhiều nguyên nhân Nhưng chủ yếu có 2 nguyên nhân tác động và ảnh hưởng nhiều nhất đến điều đó:

Trang 6

- Thứ nhất là nguyên nhân chủ quan: Đa số các em ở lớp 3 của tôi chủ nhiệm đều thuộc những gia đình có 1-2 con, nên các em luôn được bố mẹ cưng chiều, Mọi việc làm từ cá nhân đến sinh hoạt cộng đồng của các em đều do bố

mẹ làm thay (thậm chí có em còn được bốt mẹ đút cơm trong mỗi bữa ăn), điều

đó là một điểm yếu lớn nhất tạo cho học sinh tính ỉ lại, chây lười Mỗi khi đến lớp các em lười hoạt động, ngại tham gia sinh hoạt cộng đồng, sinh hoạt tập thể nên những phẩm chất, năng lực của các em không được phát triển đúng mức

- Thứ hai là nguyên nhân khách quan: Do sự phát triển bùng nổ của Công nghệ 4.0, mọi thứ đều có trên Internet, được phát tán trên mọi thiết bị điện tử: Tivi, máy tính, Aipat, điện thoại thông minh,…do đó sau giờ học các em đều dán mắt vào những chiếc máy tính, những chiếc điện thoại để xem Có nhiều nội dung độc hại trên mạng đã đầu độc vào tâm trí các em, dẫn đến việc dạy học phát triển phẩm chất năng lực của giáo viên đã gặp không ít khó khăn Nhưng với kinh nghiệm dạy học của bản thân tôi đã tìm ra được một số biện pháp để thay đổi phần nào những nguyên nhân trên và giúp các em phát triển được những phẩm chất, năng lực của mình Dưới đây là những biện pháp đó

3 Nội dung và hình thức của giải pháp:

a Mục tiêu của giải pháp

Mục tiêu của giải pháp là trình bày một số biện pháp Giúp học sinh lớp 3 nâng cao phẩm chất năng lực qua công tác chủ nhiệm Qua đó các em phát triển nhân cách của mình và nắm bắt những kiến thức đã học vận dụng vào thực tiễn

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

* Bước 1: Lựa chọn Hội đồng tự quản chuẩn mực

Hội đồng tự quản gồm chủ tịch hội đồng tự quản và các thành viên khác trong hội đồng Hội đồng có nhiệm vụ tự quản, điều hành mọi sinh hoạt của lớp khi cô giáo không có mặt ở lớp hoặc điều hành lớp khi cô giáo yêu cầu Hội đồng tự quản là xương sống của lớp học, là thành viên cầm cân nảy mực trong lớp Chính vì vậy việc lựa chọn Hội đồng tự quản hết sức quan trọng Do đó ngay từ đầu lớp học tôi đã xây dựng kế hoạch tuyển chọn hội đồng tự quản như sau:

Thứ nhất: Xây dựng tiêu chí

Thứ hai: Họp lớp, bình chọn công khai, công bằng

Thứ ba: Tổ chức tập huấn, hướng dẫn Hội đồng cách thức thực hiện nhiệm vụ của mình

Về tiêu chí thì gồm các tiêu chí sau:

Một là: Chăm ngoan, học giỏi

Trang 7

Hai là: Đoàn kết, yêu thương, biết chia sẻ cùng bạn

Ba là : Nhanh nhẹn hoạt bát, xử lí nhanh, kịp thời những hoạt động của lớp Bốn là: Có ngôn ngữ giao tiếp thuyết phục

Cách tiến hành: Tôi tổ chức buổi sinh hoạt lớp cuối tuần Sau khi nêu tiêu chí trên bảng lớp, tôi tiến hành cho các em thảo luận, ứng cử, đề cử Sau đó tôi phân tích bổ sung để những em được giới thiệu nhưng không được chọn (có thể

do các bạn đề cử theo cảm tính, ) Cuối cùng chốt danh sách hội đồng gồm: Chủ tịch hội đồng, phó chủ tịch hội đồng và các thành viên

* Bước 2: Phân công nhiệm vụ ban tự quản lớp:

Để giúp ban tự quản lớp hiểu biết về nhiệm vụ của mình và có những chỉ đạo cho lớp hoạt động hiệu quả thì trước hết tôi tổ chức tập huấn cho các em

về chức năng nhiệm vụ của ban tự quản Nội dung tập huấn bao gồm những nhiệm vụ của ban tự quản (Nhiệm vụ của Chủ tịch hội đồng tự quản, Phó Chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách học tập, Phó Chủ tịch hội đồng tự quản phụ trách văn thể mỹ, các tổ trưởng)

Ngoài việc hướng dẫn các em thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình thì tôi còn chia sẻ với các em về những cư xử văn hóa, lịch sự của người cán

bộ lớp để các thành viên trong lớp vừa nghe lời vừa yêu mến Cán bộ lớp phải

là tấm gương cho các bạn học tập, là cầu nối của các mối quan hệ trong lớp, là nơi xây dựng mối đoàn kết nội bộ…

Sau khi các em hiểu được nhiệm vụ của mình thì tôi tiến hành phân công nhiệm vụ cho từng em Và yêu cầu ban tự quản bắt tay vào việc, từng bước thay giáo viên chủ nhiệm quản lý lớp học một cách khoa học, tiến bộ và đoàn kết

( Tập huấn Ban tự quản)

Trang 8

Trong giai đoạn đầu hình thành tập thể lớp tự quản, giáo viên chủ nhiệm thường xuyên đối thoại với Ban tự quản lớp Cứ mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp, giáo viên chủ nhiệm lại tổ chức một cuộc “đối thoại nóng” với Ban tự quản lớp để biết cụ thể tình hình của từng học sinh trong lớp và khả năng tự quản của Ban tự quản lớp Cuộc đối thoại có thể thường bắt đầu bằng các gợi ý “mềm” của giáo viên: “Theo các em thế nào là ăn mặc gọn gàng, sạch sẽ?” hoặc “Các

em vi phạm nội quy của trường sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tập thể lớp?” Để các em tự nói cũng là cách để các em tự đòi hỏi bản thân mình phải tự điều chỉnh làm sao cho đúng

Đồng thời, tôi dành thời gian cuối tiết sinh hoạt lớp để động viên, khen ngợi những việc Ban tự quản đã làm tốt và hướng dẫn các em cách khắc phục những khó khăn để phát huy năng lực tự quản tốt hơn

Như vậy, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò là người cố vấn và bồi dưỡng đội ngũ Ban tự quản lớp Giáo viên chủ nhiệm không được khoán trắng hoặc biến Ban tự quản lớp thành công cụ để quản lí lớp

* Bước 3: Sử dụng phương pháp nêu gương trong công tác chủ nhiệm

Tuyên dương những việc làm tốt trước tập thể có sức lan tỏa rất lớn tới học sinh, nó có tác dụng gấp nhiều lần những phương pháp giáo dục khác Đối với đặc điểm tâm lí của học sinh lớp 3 các em rất thích được khen, đặc biệt là khen trước các bạn, … điều này làm cho các em cảm thấy tự hào, phấn chấn và hạnh phúc

Hàng ngày trong mỗi tiết học tôi thường xuyên khen ngợi sự tích cực, cố

Trang 9

THÔNG TIN HỎI ĐÁP:

-

nghiệm mới mẻ khác của Trung tâm Best4Team

hỗ trợ ngay nhé!

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	565,71 KB