BÀI TIỂU LUẬ NHÓM LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CÁCH MẠNG THÁNG TÁM CƠ HỘI NGÀN NĂM CÓ MỘT

BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING BÀI TIỂU LUẬ NHÓM LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CÁCH MẠNG THÁNG TÁM CƠ HỘI NGÀN NĂM CÓ MỘT Phạm Vỹ Kiệt 2021008459 Phạm Anh Khôi 2021008457 Phạm Quan.

BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING

BÀI TIỂU LUẬ NHÓM LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CÁCH MẠNG THÁNG TÁM CƠ HỘI NGÀN NĂM CÓ MỘT

Trần Dương Trung Hiếu 2021006890 Trần Hoàng Minh Sang 2021008539

Ngành : Marketing Chuyên Ngành : Quảng Trị Marketing Giảng viên hướng dẫn: Đặng Hữu Sữu

1

Tên Công việc Đóng góp

Trần Hoàng Minh Sang Nguyên nhân khách quan 100%

Trần Dương Trung Hiếu Nguyên nhân chủ quan 100%

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3 NỘI DUNG 4

I NGUYÊN NHÂN CHỦ QUAN VÀ KHÁCH QUAN DẪN ĐẾN CƠ HỘI

“NGÀN NĂM CÓ MỘT” CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 4 1.1 Nguyên nhân khách quan 4 1.2 Nguyên nhân chủ quan 4

II Ý NGHĨA CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 ĐỐI VỚI VIỆT NAM TA 10

KẾT LUẬN 12 TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

3

MỞ ĐẦU

Kể từ khi Đảng Cộng sản đứng lên lãnh đạo Cách mạng Việt Nam ta đã giành được vô số những thắng lợi vẻ vang, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc giành lại độc lập dân tộc cùng như phát triển đất nước Từ một nước nông nghiệp nghèo lạc hậu, Việt Nam ta đã nhanh chóng trở thành một đất nước tự do độc lập, bước vào thời kì mới công nghiệp hóa hiện đại hóa, phát triển theo hướng

xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế và khẳng định được vị thế trong khu vực và thế giới Nhân dân Việt Nam từ nô lệ bị áp bức đã đứng lên làm chủ đất nước Suốt chặng đường dài lịch sử của đất nước, trải qua muôn vàn khó khăn gian khổ từ đánh đuổi quan xâm lược, đế quốc thực dân đến vực dậy và xây dựng đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng mà đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta đã giành được nhiều thành công rực rỡ Có thể nói, sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố tất yếu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam, đặc biệt phải nói đến việc năm bắt thời cơ “ngàn năm có một” trong tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 1945

Nghiên cứu vấn đề này, em chọn đề tài: “Những nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến cơ hội "ngàn năm có một" của Cách mạng Tháng Tám 1945”, làm đề tài tiểu luận để nghiên cứu và làm rõ được những nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến cơ hội “ngàn năm có một” cũng như góp phần cho sự thành công cách mạng tháng Tám năm 1945

NỘI DUNG

“NGÀN NĂM CÓ MỘT” CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

1.1 Nguyên nhân khách quan

Năm 1940, phát xít Đức tấn công nước Pháp, khiến Pari thất thủ Nhật nổ súng đánh chiểm Lạng Sơn, cả Nhật và Pháp xảy ra mâu thuẫn tranh chấp vùng thuộc địa Đông Dương Ngày 9/3/1945, quân Nhật đảo chính Pháp Vào năm 1945, chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc và Hồng quân Liên Xô giành thắng lợi trên chiến trường châu Âu và đánh bại phát xít Đức Ngày 9/5/1945, phát xít Đức đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh ở Châu Âu kết thúc Ngày 8/8/1945, Liên Xô tiến công đánh vào quân đội phát xít Nhật, ngày 14/8 phát xít Nhật đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh thế giới lần thứ hai chính thức kết thúc Theo như thỏa thuận giữa các nước Đồng minh, sau khi phát xít Nhật đầu hàng thì quân đội Anh và Tưởng Giới Thạch chuẩn bị tiến vào Đông Dương để giải giáp quân Nhật

Cùng với đó đó, thực dân Pháp dựa vào các nước Đồng minh để hòng khôi phục địa vị thống trị của mình tại đông dương, với sự hỗ trợ của Mỹ cũng đang sẵn sàng can thiệp vào vào xâm chiếm Đông Dương Đây chính là cơ hội vô cùng khách quan, thuận lợi “ngàn năm có một” của Việt Nam ta để đứng lên khởi nghĩa giành lại chính quyền về tay nhân dân một cách nhanh chóng và ít đổ máu Có thẻ nói, chiến thắng của Liên Xô là động lực lớn để cổ vũ cũng như củng cố niềm tin giành lại độc lập dân tộc của Đảng và nhân dân ta

1.2 Nguyên nhân chủ quan

Nếu nguyên nhân khách quan (điều kiện quốc thế thuận lợi - Phát xít Nhật đầu hàng lực lượng Đồng Minh không điều kiện) đóng vai trò quan trọng thì nguyên nhân chủ quan đóng vai quyết định đó là sự lãnh đạo của Đảng; Đảng đã dự đoán thời cơ chính xác, chớp thời cơ kịp thời để phát động tổng khởi nghĩa thành công Nếu điều kiện chín muồi đã đến mà không nắm lấy thời cơ, chần chừ thì thời cơ

“ngàn năm có một” sẽ qua đi, Cách mạng Tháng Tám sẽ không thể xảy ra

"Thời cơ lớn là lúc địch ở vào thế suy yếu nhất, ta đang lúc mạnh nhất"

Ngay từ khi mới ra đời, Đảng ta đã biết chăm lo xây dựng lực lượng cách

mạng, làm cho lực lượng cách mạng đủ mạnh, thu hút được đông đảo Nhân dân tham gia; từ đó làm thay đổi so sánh lực lượng giữa ta và địch, tạo ra những thời cơ chín muồi để đưa Cách mạng đến thành công Bàn về thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không thể không nhắc đến bài học về vấn đề nắm bắt thời

5

cơ, đề ra những quyết sách chính xác và kịp thời của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh

Thời điểm đó, tình hình chính trị vô cùng phức tạp, phát xít Nhật đảo chính hất cẳng Pháp (09/3/1945) Việc nắm bắt thời cơ được thể hiện ngay khi Đảng đưa ra những dự báo về tình thế cách mạng để dân tộc Việt Nam vùng lên giành chính quyền về tay Nhân dân Ngay trong đêm đó, Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương

mở rộng quyết định phát động một cao trào cách mạng làm tiền đề cho Tổng khởi nghĩa Ngày 12/3/1945, Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, trong đó phân tích: "Mặc dù tình hình chính trị khủng hoảng sâu sắc, nhưng điều kiện khởi nghĩa ở Đông Dương chưa thực sự chín muồi"

và dự báo "ba cơ hội tốt" "sẽ giúp cho những điều kiện khởi nghĩa ở Đông Dương chín muồi một cách mau chóng và một cao trào cách mạng nổi dậy: Chính trị khủng hoảng (quân thù không rảnh tay đối phó với cách mạng); Nạn đói ghê gớm (quần chúng oán ghét quân cướp nước); Chiến tranh đến giai đoạn quyết liệt (Đồng minh sẽ đổ bộ vào Đông Dương đánh Nhật)"

Từ tháng 3 đến tháng 8/1945, Đảng ta tiếp tục đề ra nhiều chủ trương nhằm chuyển hướng đấu tranh cách mạng, củng cố lực lượng như: thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân (tháng 4/1945); ra Chỉ thị tổ chức các Ủy ban Dân tộc giải phóng các cấp và chuẩn bị thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời cách mạng Việt Nam

Đầu tháng 5/1945, Bác Hồ từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn

cứ chỉ đạo cách mạng cả nước Tại đây, Người đã có Thư kêu gọi khởi nghĩa, ban hành Mệnh lệnh khởi nghĩa, công bố Lệnh khởi nghĩa (Quân lệnh số 1 của Ủy ban Khởi nghĩa)… Thời cơ khởi nghĩa giành chính quyền như Đảng ta dự báo đã đến, Chủ tịch Hồ Chí Minh với quyết tâm và tấm lòng khao khát giành độc lập dân tộc

đã khẳng định: “Lúc này, thời cơ thắng lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập" Ngay khi nhận được tin Nhật chính thức đầu hàng Đồng minh vô điều kiện (ngày 15/8/1945), Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên Quang) (tháng 8/1945) quyết định: “Cơ hội rất tốt cho ta giành độc lập đã tới” và phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và tay sai trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương

Có thể khẳng định, thời cơ của Cách mạng Tháng Tám chỉ tồn tại trong một thời gian rất ngắn - từ sau khi Nhật đầu hàng Đồng minh đến trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương Trong tình thế ngặt nghèo, Đảng ta đã hết sức khôn khéo, linh hoạt đẩy lùi nguy cơ để tạo ra thời cơ thuận lợi Theo phân tích của nhiều chuyên gia, nếu khởi nghĩa sớm hơn, khi Nhật chưa đầu hàng, ta sẽ gặp sự kháng

cự quyết liệt, có thể tổn thất lớn và khó giành thắng lợi, chính quyền cách mạng chưa thể thành lập trong toàn quốc Còn nếu để muộn hơn, khi Đồng minh đã vào Đông Dương, tình hình trở nên “vô cùng nguy hiểm”

Cũng nhờ chọn đúng thời cơ mà sức mạnh của Nhân dân ta được nhân lên gấp bội: từ ngày 14 đến ngày 18/8, cuộc Tổng khởi nghĩa nổ ra giành thắng lợi ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, đại bộ phận miền Trung, một phần miền Nam và ở các thị xã: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Hội An, Quảng Nam Ngày 19/8, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội Ngày 23/8, khởi nghĩa thắng lợi

ở Huế và Bắc Kạn, Hòa Bình, Hải Phòng, Hà Đông, Quảng Bình, Quảng Trị, Bình Định, Gia Lai, Bạc Liêu Ngày 25/8, khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn - Gia Định, Kon Tum, Sóc Trăng, Vĩnh Long, Trà Vinh, Biên Hòa, Tây Ninh, Bến Tre Ở Côn Đảo, Đảng bộ nhà tù Côn Đảo đã lãnh đạo các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm nổi dậy giành chính quyền

Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8/1945 (từ 13 đến 28/8/1945), dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, 25 triệu đồng bào ta, với tinh thần

"đem sức ta mà giải phóng cho ta" đã nhất tề vùng lên giành chính quyền, tổng khởi nghĩa thắng lợi hoàn toàn Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố trước quốc dân và thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy!”

II Ý NGHĨA CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 ĐỐI VỚI VIỆT NAM TA

Cách mạng tháng Tám thành công đánh dấu bước ngoặt lớn đối với sự nghiệp phát triển của Cách mạng Việt Nam ta, mở đầu kỷ nguyên mới của lịch sử dân tộc Có thể nói, sự thành công, thắng lợi của cách mạng tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã chấm dút hoàn toàn chế độ quan chủ phong kiến ở Việt Nam ta, hơn 80 năm nhân dân ta dưới ách đô hộ của thực dân, phát xít Nhân dân ta từ nô lệ thuộc địa giờ đây đã trở thành công dân của một nước độc lập, được làm chủ vận mệnh của chính mình Cách mạng Tháng Tám là thắng lợi của việc vận dụng sáng tạo quan điểm, tư tưởng chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, cùng với đó là thắng lợi của tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng trong việc kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Đây cũng là thắng lợi đầu tiên của cách mạng cộng sản ở một nước thuộc địa Đông Nam Á, là quá trình phát triển tất yếu của lịch sử cách mạng dân tộc trải qua mấy nghìn năm chiến đấu quật cường, tập hợp sức mạnh của cộng đồng, nâng cao trí tuệ của dân tộc kết hợp với tư tưởng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với xu thế của thời đại hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội, theo hướng chủ nghĩa xã hội

7

Kế thừa và phát huy bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Tám năm

1945, một trong những bài học kinh nghiệm quý báu mà Đảng ta càn rút ra qua thực tiễn lãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước cùng với tình hình phức đã đặt ra cho nước ta nhiều vấn đề, yêu cầu mới nặng nề, phức tạp hơn đòi hỏi toàn Đảng phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, có quyết tâm chính trị cao, dự báo chính xác, kịp thời diễn biến của tình hình, chủ động ứng phó kịp thời với mọi tình huống, tranh thủ tốt các thời cơ, thuận lợi và ứng phó phù hợp trước các nguy cơ, thách thức, biến nguy cơ thành thời cơ, đẩy lùi nhiều khó khăn, thách thức, nỗ lực hơn nữa để tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, bảo vệ vững chắc

Tổ quốc và những thành quả phát triển đã đạt được, đưa đất nước vững bước tiến lên, phát triển nhanh và bền vững

KẾT LUẬN

Tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công là nhờ vào sự nắm bắt thời cơ “ngàn năm có một” đúng đắn của Đảng và nhân dân ta, đánh dấu bước ngoặt lớn đối với sự nghiệp phát triển của Cách mạng Việt Nam ta, mở đầu

kỷ nguyên mới của lịch sử dân tộc Có thể nói, sự thành công, thắng lợi của cách mạng tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã chấm dút hoàn toàn chế độ quan chủ phong kiến ở Việt Nam ta, hơn 80 năm nhân dân ta dưới ách đô hộ của thực dân, phát xít Nhân dân ta từ nô lệ thuộc địa giờ đây đã trở thành công dân của một nước độc lập, được làm chủ vận mệnh của chính mình Cách mạng Tháng Tám với nghệ thuật tạo và chớp thời cơ đúng đắn cùng với đường lối cách mạng sáng suốt của Đảng trong việc kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Đây cũng là thắng lợi đầu tiên của cách mạng cộng sản ở một nước thuộc địa Đông Nam Á, là quá trình phát triển tất yếu của lịch sử cách mạng dân tộc trải qua mấy nghìn năm chiến đấu quật cường, tập hợp sức mạnh của cộng đồng, nâng cao trí tuệ của dân tộc kết hợp với tư tưởng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với xu thế của thời đại hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội, theo hướng chủ nghĩa xã hội

9

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2009

2 “Cách Mạng Tháng Tám 1945 - Thắng Lợi Vĩ Đại Đầu Tiên Của Dân Tộc Việt Nam Trong Thế Kỷ XX” Trịnh Thu, Trần Trọng Mơ, NXB Tổng hợp TP.HCM

3 “70 Năm Thành Lập Nước – Từ Cách Mạng Tháng Tám 1945 Đến Chiến Dịch

Hồ Chí Minh 1945”, Nhiều tác giả, NXB Văn hóa- Thông tin

4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995

5 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000

6 Các trang báo thông tin điện tử: Tạp chí Cộng sản, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam…

Các Trang web:

Tùng Lĩnh, 2021, CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỚI VIỆC LỰA CHỌN THỜI CƠ TRONG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945, từ

http://sovhttdl.hatinh.gov.vn/Tint%E1%BB%A9cS%E1%BB%B1ki%E1%BB

%87n/tabid/89/post/3128/Chu-tich-Ho-Chi-Minh-voi-viec-lua-chon-thoi-co-trong-cach-mang-thang-tam-nam-1945.aspx

ThS Phạm Xuân Quyền, 2020, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công là kết quả của sự lãnh đạo tài tình, chuẩn bị chu đáo và sáng suốt tận dụng thời cơ của Đảng,

từ https://truongchinhtri.edu.vn/home/dau-tranh-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua- dang/cach-mang-thang-tam-nam-1945-thanh-cong-co-phai-la-mot-su-an-may-819.html

ĐP, 2021, Cách mạng Tháng Tám năm 1945: Thời cơ và những quyết sách lịch sử ,

từ https://dangcongsan.vn/tu-tuong-van-hoa/cach-mang-thang-tam-nam-1945-thoi-co-va-nhung-quyet-sach-lich-su-588451.html