LÂM SÀNG NGOẠI CHẤN THƯƠNG BV ĐKTP (BS GIÀU) Mục tiêu 1 Sơ cứu bệnh nhân Giảm đau (Giảm đau 3 bậc) Bất động (giảm đau, giảm phù, giảm tổn thương thứ phát) Truyền dịch/máu (giữ vein chống shock) 2 Khám[.]
Trang 1LÂM SÀNG NGOẠI CHẤN THƯƠNG BV ĐKTP
(BS GIÀU)
Mục tiêu
1 Sơ cứu bệnh nhân
- Giảm đau (Giảm đau 3 bậc)
- Bất động (giảm đau, giảm phù, giảm tổn thương thứ phát)
- Truyền dịch/máu (giữ vein chống shock)
2 Khám & phát hiện triệu chứng
- Chắc chắn
o Biến dạng
o Cử động bất thường
o Lạo xạo xương
- Không chắc chắn
o Sưng nề
o Bầm tím
o Mất/giảm cơ năng vận động
3 Chẩn đoán
Gãy kín/hở + thân/đầu + xương + T/P + biến chứng nếu có/cơ chế
Gãy hở = Gãy xương + vết thương thông với ổ gãy thể hiện qua 3 bằng chứng
- Lộ đầu xương
- Chảy máu váng mỡ
- Thám sát ổ gãy
Một số biến chứng
- Shock chấn thương (do mất máu/do đau)
- Chèn ép khoang
- Tắc mạch máu do mỡ
- Biến chứng thần kinh
- Biến chứng mạch máu
- Gãy hở
- Nhiễm trùng
- Rối loạn dinh dưỡng – Sudeck
4 Hướng điều trị
- Nguyên tắc: Nắn chỉnh hết các di lệch – Bất động vững chắc – Tập vận động sớm
- Các phương pháp điều trị & chỉ định
không di lệch/ ít gãy vững
Dễ nắn chỉnh
Không biến chứng
Không đủ điều kiện phẫu thuật
Gãy hở Gãy phức tạp nhiều mảnh
Có biến chứng Điều trị bảo tồn thất bại
Trang 2Không đồng ý
Loãng xương nặng
⇨ Chỉ
⇨ đạt nguyên tắc bất động
Gãy trật Nhu cầu vận động sớm
⇨ Đạt cả 3 nguyên tắc điều trị
Cố định ngoài Kết hợp xương
Nẹp vis Đinh nội tủy
Gãy hở, nguy cơ nhiễm trùng cao Tổn thương phần mềm
Gãy quá phức tạp (nhiều mảnh nhỏ - PT
kỳ 2) Thẩm mỹ (kéo dài chi)
Chi trên Gãy nhiều mảnh Gãy đầu xương
Chi dưới Gãy đơn giản Gãy thân xương
Khám hậu phẫu
- Đạt mục đích phẫu thuật chưa?
o Cấu trúc giải phẫu
o
o Biến chứng hậu phẩu: Chảy máu, nhiễm trùng, nằm lâu
o Tập vận động: tăng lưu thông máu, giảm phù nề, tăng dinh dưỡng, tránh teo cơ cứng khớp
GÃY XƯƠNG ĐÒN
Biến chứng
- Shock
- Tổn thương mạch máu
- Tổn thương thần kinh
- Chèn ép khoang (sưng nề, căng cứng)
Điều trị gãy xương đòn
- Di lệch chồng ngắn > 2cm
- Di lệch xa nhau > 2cm
- Gãy hở - dọa gãy hở (nguy cơ loét da => hở) ==> Mổ cấp cứu
- Có biến chứng ==> Mổ cấp cứu
- Gãy nhiều đoạn, nhiều mảnh
- Gãy trật – bập bềnh khớp vai
- Khớp giả
Trang 3- Điều trị bảo tồn thất bại (đau)
- Gãy 2 xương đòn
- Gãy xương chi trên cùng bên
- Yêu cầu thẩm mỹ
Phẫu thuật KHX = Đinh nội tủy: vận động vai 90o (dạng tay)<(không vững bằng)< KHX = nẹp vis vận động vai 180o