Các phương pháp điều trị gãy xương

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG TS BS NGUYỄN THÀNH TẤN Phó trưởng Bộ môn CTCH ĐT 0989 017 503 Email nttan@ctump edu vn ĐẠI CƯƠNG ❖ Mục đích điều trị gãy xương là làm cho liền xương và PHCN xương gã[.]

CÁC PHƯƠNG PHÁP

ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG

TS.BS NGUYỄN THÀNH TẤN Phó trưởng Bộ môn CTCH ĐT: 0989.017.503

Email: nttan@ctump.edu.vn

ĐẠI CƯƠNG

❖ Mục đích điều trị gãy xương là làm cho liền xương và PHCN xương gãy

❖Có nhiều PP điều trị gãy xương

❖Sử dụng dụng cụ để cố định lại xương gãy (kết hợp

xương = KHX), giúp cho xương gãy lành theo định

hướng là cách làm phổ biến

❖ Có nhiều loại phương tiện KHX, tuỳ theo từng tổn

thương mà chọn những loại dụng cụ KHX thích hợp.

NẮN CHỈNH

❖ Nắn chỉnh kín (mù hoặc dưới C.Arm)

❖ Nắn chỉnh mở (rộng hoặc tối thiểu)

❖ Nắn chỉnh GP (anatomical or axial reduction)

❖ Hết DL hoặc DL cho phép

BẤT ĐỘNG

❖ Nguyên tắc: Vững chắc, liên tục, đủ thời gian

❖ Trực tiếp hoặc gián tiếp

❖ Vững chắc tương đối hoặc tuyệt đối

❖ Bảo vệ nguồn mạch nuôi dưỡng

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG

QUY TRÌNH NẮN

❖ Vô cảm

❖ Để chi ở tư thế trung tính

❖ Nắn đoạn xa theo đoạn gần

❖ Dùng hai lực ngược chiều nhau

CÁC PHƯƠNG PHÁP BẢO TỒN (tt)

❖ PHƯƠNG PHÁP KÉO TẠ (ít áp dụng)

➢ Chỉ định tạm thời

- Áp dụng: Có CĐ PT nhưng chưa PT ngay được

- Mục đích: Giải quyết DL, chống co cơ, bất động

➢ Chỉ định điều trị thực thụ

- Áp dụng: Ko thể mổ

- KT: điều chỉnh DL lúc kéo

CÁC PHƯƠNG PHÁP BẢO TỒN (tt)

❖ PHƯƠNG PHÁP KHÁC

➢ Nẹp tre

➢ Nẹp vải

CÁC PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT

❖ PHƯƠNG PHÁP KHX NẸP VÍT

➢ Chỉ định

- Gãy xương chi trên

- Gãy vùng đầu xương

CÁC PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT

CÁC PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT

❖ PHƯƠNG PHÁP CĐN

➢ Chỉ định

- Gãy hở độ III

- Khớp giả nhiễm khuẩn

- Đóng cứng khớp trong TH khớp nhiễm khuẩn

- Kéo dài chi

- Vạt chéo chân

CÁC PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT

❖ PHƯƠNG PHÁP CĐN (tt)

➢ Ưu điểm

- Không bất động khớp (!)

- Hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm trùng

- Điều chỉnh di lệch từ bên ngoài

➢ Nhược điểm

– Cồng kềnh

– Nhiễm trùng chân đinh

– Di lệch thứ phát dẫn đến can lệch, CLX, KG

CÁC PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT

❖ PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG ĐINH NỘI TỦY

➢ Chỉ định

- Gãy vùng thân xương ( một số gãy vùng đầu xương)

- Cố định ổ gãy vững chắc tương đối

CÁC PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT

- Nguy cơ phẫu thuật, đặc biệt nguy cơ nhiễm trùng

- Phẫu thuật lấy dụng cụ

- Sẹo

Xin tr©n träng c¸m ¬n

KHX vững chắc tương đối

❖ Các yêu cầu cho kiểu KHX này

➢ Đảm bảo tuần hoàn

➢ Nắn chỉnh di lệch không cần hoàn hảo nhưng chấp nhận được

➢ Có cử động tại ổ gãy nhưng phải kiểm soát được

KHX vững chắc tương đối

❖ Các loại PT cố định vững chắc tương đối

➢ Đinh nội tủy

➢Nẹp cầu ( bridging plate)

➢ Cố định ngoài

❖ Chỉ định trong các trường hợp

➢ Gãy xương không phạm khớp

➢ Gãy thân xương và hành xương, nhất là gãy nhiều đoạn

Chất liệu làm dụng cụ KHX

❖ Kim loại

➢ Thép y tế

- CT bởi 3 tp chính: sắt, Chrom và nickel

- Kết hợp tốt bởi các yếu tố: khoẻ, dễ uốn chỉnh và giá cả hợp lý

➢ Titanium

- Cấu tạo bởi titanium và oxygen

- Rất khoẻ, uốn bẻ tốt, không nhiễu từ (có thể chụp MRI), giá thành cao

➢ Hợp kim titanium

➢ Hợp kim chrome-cobalt

Dụng cụ KHX bên trong

❖ ĐINH NỘI TỦY

Đinh Kuntscher

Đinh nội tủy có chốt

Các loại đinh khác

Đinh Rush

Đinh Ender

Đinh Metaizeau

Các loại đinh khác

Đinh Knowles

Đinh Kirschner

- Chỉ định cho các loại gãy nát,

không vững, chất lượng xương tốt

Dụng cụ KHX bên trong

❖ Nẹp nén ép (Dynamic compression plate- DCP)

- Lổ nẹp hình oval

- Có tác dụng nén ép hai mặt gãy sát lại với nhau

- CĐ cho các loại gãy đơn giản: ngang, chéo ngắn

Dụng cụ KHX bên trong

❖ Nẹp căng ( Tension band plate)

- Chỉ định cho các xương cong một bên

- Đặt nẹp ở mặt căng của xương ( mặt cong lồi)

Dụng cụ KHX bên trong

❖ Nẹp nâng đỡ ( buttress plate)

- Chỉ hữu ích ở vùng hành xương

- Dùng chống lại lực biến dạng

thường ở một bên chứ không

toàn bộ đầu xương

Dụng cụ KHX bên trong

❖ Nẹp bắt cầu ( bridge plate)

- Dùng trục và chiều dài xương

- Cố định xương vững chắc tương đối

- Chỉ định cho các gãy xương phức tạp ở thân xương

và hành xương

Dụng cụ KHX bên trong

❖ Nẹp khóa ( Locking Compression Plate-LCP)

- Lổ nẹp và đầu vít có ren giúp vít khóa chặt nẹp

- Hạn chế tối đa biến chứng bong-lỏng nẹp

- Chỉ định cho các gãy xương phức tạp,loãng xương

Dụng cụ KHX bên trong

❖ Nẹp và đinh phối hợp

- Có thể hai phần rời nhau hoặc liền khối

- Chỉ định gãy đầu xương: LMC, gãy liên LC đùi…

Các loại vít

❖ Vít vỏ ( cortical screw)

Ren nhỏ và dày suốt thân vít

Có 2 ĐK thông dụng 3.5 (chi trên) và 4.5 (chi dưới) Chỉ định sử dụng cho xương cứng ( thân xương)

Các loại vít (tt)

❖ Vít xốp ( cancellous screw)

Bước ren thưa và sâu, suốt thân vít hoặc 1 phần

Có hai đường kính thông dụng là 4.0 và 6.5.

Có hai loại vít: vít đặc và vít rỗng

Chỉ định sử dụng ở vùng xương xốp ( đầu xương)

Các loại vít (tt)

❖ Các loại vít khác

Vít khóa ( locking screw)

Vít chốt sử dụng trong đóng đinh chốt

Cố định ngoài

Theo Samuel, Marotte J.H có thể chỉ định CĐN trong các TH:

➢ Gãy hở độ III

➢ Khớp giả nhiễm khuẩn

➢ Đóng cứng khớp trong TH khớp nhiễm khuẩn

➢ Kéo dài chi

➢ Vạt chéo chân

Ngoài ra còn một số chỉ định cần cân nhắcCó hai chỉ định chính: cột các mảnh xương gãy và néo ép

MỘT SỐ LOẠI KHUNG THÔNG DỤNG Ở VIỆT NAM

Hoffmann

Ilizarov

MỘT SỐ LOẠI KHUNG THÔNG DỤNG Ở VIỆT NAM

MỘT SỐ LOẠI KHUNG THÔNG DỤNG Ở VIỆT NAM

CERNC Ng.V.Nhân CĐN khung chậu –BVCR

Chỉ thép

❖ Có tính mềm dẻo, có thể néo ép

❖ Có hai chỉ định chính: cột các mảnh xương gãy và néo ép