Quá trình ch ng minh..... Trình t phiên tòa .... KHÁNG CÁO, KHÁNG NGH THEO TRÌNH T PHÚC TH M ..... Ph ng pháp quy n uy là... t ch c, cá nhân có liên quan... Theo đó, nguyên và ch tuân th
Trang 2
Trang CH NG 1 NH NG V N CHUNG C A LU T T T NG HÌNH S 1
BÀI 1 KHÁI NI M, NHI M V VÀ CÁC NGUYÊN T C C B N C A LU T T T NG HÌNH S 1
I.KHÁI NI M CHUNG 1
1 M t s khái ni m c b n trong t t ng hình s 1
1.1 T t ng hình s 1
1.2 Th t c t t ng hình s 1
1.3 Giai đo n t t ng 1
1.4 Lu t t t ng hình s 2
2 i t ng đi u ch nh và ph ng pháp đi u ch nh 2
2.1 i t ng đi u ch nh 2
2.2 Ph ng pháp đi u ch nh 3
3 M i quan h gi a khoa h c lu t t t ng hình s và các ngành khoa h c khác có liên quan 5
II NHI M V VÀ CÁC NGUYÊN T C C B N C A LU T T T NG HÌNH S 5
1 Nhi m v c a B lu t t t ng hình s 5
2 Các nguyên t c c b n c a lu t t t ng hình s 6
2.1 Các nguyên t c b o đ m pháp ch trong ho t đ ng t t ng 6
2.2 Các nguyên t c b o đ m quy n và l i ích c a công dân 7
2.3 Các nguyên t c b o đ m tính chính xác, khách quan c a ho t đ ng t t ng hình s 12
2.4 Các nguyên t c b o đ m tính dân ch trong ho t đ ng t t ng 14
2.5 Nguyên t c b o đ m hi u l c c a b n án và quy t đ nh c a Tòa án 16
2.6 Nguyên t c th c hi n ch đ hai c p xét x 16
Trang 33 Hi u l c c a B lu t t t ng hình s 17
BÀI 2 C QUAN TI N HÀNH T T NG, NG I TI N HÀNH T T NG, NG I THAM GIA T T NG 19
I C QUAN TI N HÀNH T T NG 19
1 Khái ni m 19
2 Các c quan ti n hành t t ng 19
2.1 C quan đi u tra 19
2.2 Vi n ki m sát 25
2.3 Tòa án 26
II NG I TI N HÀNH T T NG 27
1 Khái ni m 27
2 Nh ng ng i ti n hành t t ng 27
2.1 Th tr ng, Phó Th tr ng C quan đi u tra, i u tra viên 27
2.2 Vi n tr ng, Phó Vi n tr ng Vi n ki m sát, Ki m sát viên 30
2.3 Chánh án, Phó Chánh án Tòa án, Th m phán, H i th m, Th ký Tòa án 33
3 Thay đ i ng i ti n hành t t ng 37
III NG I THAM GIA T T NG 39
1 Khái ni m 39
2 Nh ng ng i tham gia t t ng c th 39
2.1 Ng i tham gia t t ng đ b o v quy n và l i ích pháp lý liên quan đ n v án 39
2.2 Ng i tham gia t t ng theo ngh a v pháp lý 44
2.3 Ng i tham gia t t ng đ h tr pháp lý cho nh ng ng i tham gia t t ng khác 46
BÀI 3 CH NG C TRONG T T NG HÌNH S 54
I KHÁI NI M CHUNG V CH NG C 54
Trang 43 Phân lo i ch ng c 55
3.1 Ch ng c tr c ti p và ch ng c gián ti p 55
3.2 Ch ng c g c và ch ng c sao chép l i, thu t l i 55
3.3 Ch ng c bu c t i và ch ng c g t i 56
3.4 Ch ng c v t th và ch ng c phi v t th 57
II V N CH NG MINH 57
1 i t ng ch ng minh 57
2 Ngh a v ch ng minh 58
3 Quá trình ch ng minh 59
III CÁC PH NG TI N CH NG MINH 61
1 V t ch ng 61
2 L i khai 64
3 K t lu t giám đ nh 65
4 Biên b n và các tài li u khác 65
BÀI 4 CÁC BI N PHÁP NG N CH N 66
I KHÁI NI M VÀ CÁC C N C ÁP D NG CÁC BI N PHÁP NG N CH N 66
1 Khái ni m 66
2 C n c áp d ng các bi n pháp ng n ch n 66
3 Tính ch t và ý ngh a c a nh ng bi n pháp ng n ch n 69
II CÁC BI N PHÁP NG N CH N C TH 69
1 B t ng i 69
1.1 B t b can, b cáo đ t m giam 69
1.2 B t ng i trong tr ng h p kh n c p 71
1.3 B t ng i ph m t i qu tang ho c đang b truy nã 72
2 T m gi 73
3 T m giam 74
4 C m đi kh i n i c trú 77
Trang 56 t ti n ho c tài s n có giá tr đ b o đ m 79
III VI C H Y B VÀ THAY TH CÁC BI N PHÁP NG N CH N 80
CH NG II CÁC GIAI O N T T NG HÌNH S 82
BÀI 5 KH I T V ÁN HÌNH S 82
I KHÁI NI M CHUNG 82
1 Khái ni m 82
2 Nhi m v c a giai đo n kh i t v án hình s 83
3 c đi m 84
II C N C KH I T V ÁN HÌNH S 84
1 C n c đ kh i t v án hình s 84
1.1 T giác c a công dân 84
1.2 Tin báo c a c quan, t ch c 85
1.3 Tin báo trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng 85
1.4 C quan đi u tra, Vi n ki m sát, Tòa án, B đ i biên phòng, H i quan, Ki m lâm, l c l ng c nh sát bi n và các c quan khác c a Công an nhân dân, Quân đ i nhân dân đ c giao nhi m v ti n hành m t s ho t đ ng đi u tra tr c ti p phát hi n d u hi u c a t i ph m 86
1.5 Ng i ph m t i t thú 86
2 C n c không kh i t v án hình s 87
2.1 Không có s vi c ph m t i 87
2.2 Hành vi không c u thành t i ph m 87
2.3 Ng i th c hi n hành vi nguy hi m cho xã h i ch a đ n tu i ch u trách nhi m hình s 88
2.4 Ng i mà hành vi ph m t i c a h đã có b n án ho c quy t đ nh đình ch v án có hi u l c pháp lu t 88
2.5 ã h t th i hi u truy c u trách nhi m hình s 88
Trang 62.7 Ng i th c hi n hành vi nguy hi m cho xã h i đã ch t, tr tr ng h p c n
tái th m đ i v i ng i khác 89
III QUY T NH KH I T V ÁN HÌNH S 90
1 Th m quy n kh i t 90
1.1 C quan đi u tra 90
1.2 Vi n ki m sát 90
1.3 Tòa án 91
1.4 H i quan, Ki m lâm, B đ i biên phòng, C nh sát bi n và các c quan khác thu c Công an nhân dân và Quân đ i nhân dân 92
2 Th i h n, trình t và th t c gi i quy t vi c kh i t 92
3 Thay đ i ho c b sung quy t đ nh kh i t v án hình s 94
IV KI M SÁT VI C KH I T V ÁN HÌNH S 95
BÀI 6 I U TRA V ÁN HÌNH S VÀ QUY T NH VI C TRUY T 96
I KHÁI NI M I U TRA V ÁN HÌNH S 96
1 Khái ni m 96
2 Nhi m v c a giai đo n đi u tra và nguyên t c c a ho t đ ng đi u tra 96
3 c đi m 97
II NH NG QUY NH CHUNG V I U TRA 98
1 C quan đi u tra và th m quy n đi u tra 98
2 Th i h n đi u tra, ph c h i đi u tra, đi u tra b sung, đi u tra l i 98
3 Chuy n v án đ đi u tra theo th m quy n ; Nh p, tách v án đ ti n hành đi u tra 102
4 Nh ng v n đ khác 102
III CÁC HO T NG I U TRA 103
1 Kh i t b can và h i cung b can 103
2 L y l i khai 103
3 i ch t 103
4 Nh n d ng 103
Trang 76 Kê biên tài s n 104
7 Khám nghi m hi n tr ng 104
8 Khám nghi m t thi 104
9 Xem xét d u v t trên thân th 104
10 Th c nghi m đi u tra 105
11 Tr ng c u giám đ nh 105
IV T M ÌNH CH I U TRA VÀ K T THÚC I U TRA 105
1 T m đình ch đi u tra 105
2 K t thúc đi u tra 106
2.1 ình ch đi u tra 106
2.2 ngh truy t 106
V KI M SÁT I U TRA VÀ QUY T NH VI C TRUY T 107
1 Ki m sát đi u tra 107
2 Quy t đ nh vi c truy t 108
2.1 Khái ni m chung 108
2.2 Các quy t đ nh c a Vi n ki m sát khi k t thúc giai đo n truy t 108
BÀI 7 XÉT X S TH M V ÁN HÌNH S 111
I KHÁI NI M CHUNG 111
1 Khái ni m 111
2 Nhi m v 111
3 c đi m 112
II TH M QUY N XÉT X S TH M C A TÒA ÁN CÁC C P 112
1 Th m quy n xét x c a Tòa án nhân dân các c p 112
1.1 Th m quy n xét x c a TAND c p huy n và Tòa án quân s khu v c 113
1.2 Th m quy n xét x c a TAND c p t nh và Tòa án quân s quân khu 113
2 Th m quy n xét x c a Tòa án theo lãnh th 114
3 Th t c chuy n v án đ xét x theo th m quy n 115
Trang 81 Chu n b xét x 116
1.1 Th i h n chu n b xét x 116
1.2 Các quy đ nh trong giai đo n chu n b xét x 118
2 Nh ng quy đ nh chung c a vi c t t ng t i phiên tòa s th m 119
2.1 Nguyên t c xét x 119
2.2 Thành ph n H i đ ng xét x 120
2.3 Nh ng ng i c n có m t t i phiên tòa 121
2.4 Gi i h n c a vi c xét x 124
3 Trình t phiên tòa 125
3.1 Th t c b t đ u phiên tòa 125
3.2 Th t c xét h i 125
3.3 Tranh lu n t i phiên tòa 127
3.4 Ngh án và tuyên án 129
BÀI 8 XÉT X PHÚC TH M 131
I KHÁI NI M XÉT X PHÚC TH M 131
II KHÁNG CÁO, KHÁNG NGH THEO TRÌNH T PHÚC TH M 131
1 M t s v n đ chung v kháng cáo, kháng ngh 131
1.1 Khái ni m kháng cáo, kháng ngh 131
1.2 Quy n kháng cáo, kháng ngh và ph m vi c a quy n kháng cáo, kháng ngh 131
1.3 Th t c kháng cáo, kháng ngh 133
1.4 Th i h n kháng cáo, kháng ngh 133
2 H u qu c a vi c kháng cáo, kháng ngh 135
3 B sung, thay đ i, rút kháng cáo, kháng ngh 136
4 Hi u l c c a b n án, quy t đ nh c a Tòa án c p s th m không có kháng cáo, kháng ngh 137
III NH NG QUY NH CHUNG V XÉT X PHÚC TH M 137
1 Th m quy n xét x phúc th m 137
Trang 9quân khu 137
1.2 Th m quy n xét x phúc th m c a Tòa phúc th m Tòa án nhân dân t i cao và Tòa án quân s Trung ng 137
2 Th i h n xét x phúc th m 137
3 Thành ph n H i đ ng xét x phúc th m 138
4 Nh ng ng i tham gia phiên tòa phúc th m 138
5 Gi i h n c a vi c xét x phúc th m 139
IV TRÌNH T VÀ TH T C C A VI C XÉT X PHÚC TH M 139
1 Trình t và th t c phiên tòa phúc th m 139
2 Nh ng quy đ nh c a Tòa án c p phúc th m 140
2.1 Bác kháng cáo, kháng ngh và gi nguyên b n án s th m 140
2.2 S a b n án s th m 140
2.3 H y b n án s th m đ đi u tra l i ho c xét x l i 141
2.4 H y b n án s th m và đình ch v án 142
BÀI 9 THI HÀNH B N ÁN HO C QUY T NH C A TÒA ÁN Ã CÓ HI U L C PHÁP LU T 144
I NH NG V N CHUNG 144
1 Khái ni m chung 144
1.1 Khái ni m 144
1.2 Nhi m v 145
1.3 c đi m 145
2 C n c đ thi hành b n án và quy t đ nh c a Tòa án 145
3 C quan, t ch c có nhi m v thi hành án và quy t đ nh c a Tòa án 146
II THI HÀNH CÁC LO I HÌNH PH T C TH 147
1 Thi hành hình ph t t hình 147
2 Thi hành hình ph t tù 149
3 Thi hành hình ph t tù cho h ng án treo và hình ph t c i t o không giam gi 151
Trang 106 Thi hành hình ph t ti n ho c hình ph t t ch thu tài s n 152
III GI M TH I H N VÀ MI N TH I H N CH P HÀNH HÌNH PH T 152
1 i u ki n 152
1.1 Mi n ch p hành hình ph t 152
1.2 Gi m ch p hành hình ph t 153
2 Th t c 154
IV TH T C XÓA ÁN TÍCH 154
1 Khái ni m 154
1.1 ng nhiên xóa án tích 154
1.2 Xóa án tích theo quy t đ nh c a Tòa án 155
2 H u qu pháp lý c a quy t đ nh xóa án tích 156
CH NG III BÀI 10 XÉT L I B N ÁN VÀ QUY T NH C A TÒA ÁN Ã CÓ HI U L C PHÁP LU T 157
I XÉT L I B N ÁN VÀ QUY T NH Ã CÓ HI U L C PHÁP LU T THEO TRÌNH T GIÁM C TH M 158
1 Khái ni m giám đ c th m 158
2 C n c kháng ngh và quy n kháng ngh giám đ c th m 158
2.1 C n c kháng ngh giám đ c th m 158
2.2 Quy n kháng ngh giám đ c th m 159
3 Th i h n kháng ngh theo th t c giám đ c th m 160
4 M t s quy đ nh chung v phiên tòa giám đ c th m 160
4.1 Th m quy n giám đ c th m 160
4.2 Th i h n giám đ c th m 161
4.3 Thành ph n H i đ ng giám đ c th m 161
4.4 Nh ng ng i tham gia phiên tòa giám đ c th m 162
4.5 Ph m vi giám đ c th m 162
Trang 11II XÉT L I B N ÁN HO C QUY T NH Ã CÓ HI U L C PHÁP LU T
THEO TRÌNH T TÁI TH M 163
1 Khái ni m tái th m 163
2 C n c kháng ngh và quy n kháng ngh tái th m 163
2.1 C n c kháng ngh tái th m 163
2.2 Quy n kháng ngh tái th m 164
3 Th i h n kháng ngh theo th t c tái th m 165
4 M t s quy đ nh chung v phiên tòa tái th m 165
4.1 Th m quy n tái th m 165
4.2 Th i h n tái th m, thành ph n H i đ ng tái th m, nh ng ng i tham gia phiên tòa tái th m 166
5 Nh ng quy t đ nh c a phiên tòa tái th m 166
DANH M C TÀI LI U THAM KH O
Trang 12ph m
1.2 Th t c t t ng hình s
Th t c t t ng hình s là nh ng quy đ nh c a pháp lu t t t ng hình s v cách th c nh t đ nh khi ti n hành vi c kh i t , đi u tra, truy t , xét x và thi hành
án hình s mà m i t ch c và công dân ph i tuân theo khi tham gia vào vi c gi i quy t v án hình s
1.3 Giai đo n t t ng
Giai đo n t t ng là kho ng th i gian tính t khi b t đ u đ n khi k t thúc
m t nhi m v t t ng
gi i quy t m t v án hình s m t cách chính xác, khách quan yêu c u
nh ng nét đ c thù
Trang 13Các giai đo n t t ng di n ra liên t c k ti p nhau, có m i liên h n i t i
th m VAHS
Thi hành án hình s
h i phát sinh trong các ho t đ ng kh i t , đi u tra, truy t , xét x và thi hành án
Trang 14th v i nhau và các m i quan h này đ c g i là quan h pháp lu t t t ng hình
hi n quy n và ngh a v ch th c a mình
- N i dung c a quan h pháp lu t t t ng hình s là các quy n và ngh a
lu t t t ng hình s đi u ch nh
• c đi m c a quan h pháp lu t t t ng hình s
- Quan h pháp lu t t t ng hình s có m i quan h ch t ch v i quan
h pháp lu t hình s
- Quan h pháp lu t t t ng hình s liên quan h u c đ n các ho t đ ng
t t ng
- Trong quan h pháp lu t t t ng hình s có m t s ch th đ c bi t là các C quan đi u tra, Vi n ki m sát, Tòa án
2.2 Ph ng pháp đi u ch nh
đ u tiên đ c nói đ n là ph ng pháp quy n uy Ph ng pháp quy n uy là
Trang 15t ch c, cá nhân có liên quan Các quy t đ nh c a c quan ti n hành t t ng
+ Nhà n c quy đ nh cho m t s các c quan nh t đ nh th c hi n các
bi n pháp b o đ m vi c kh i t , đi u tra, truy t , xét x , thi hành án đ i v i
+ B n án, quy t đ nh c a Tòa án đã có hi u l c pháp lu t có giá tr
m i quan h gi a các c quan ti n hành t t ng v i nhau và v i các c quan
đ n v án hình s
+ Các c quan Nhà n c, cá nhân có liên quan ph i h p v i c quan
ngay cho c quan ti n hành t t ng ho c c quan có th m quy n bi t m i hành vi ph m t i x y ra trong c quan mình, th c hi n yêu c u c a các c
+ B n án và quy t đ nh c a Tòa án đã có hi u l c pháp lu t đ c thi
tr ng Cá nhân và t ch c h u quan trong ph m vi trách nhi m c a mình
trong quá trình ti n hành t t ng còn có nhi m v ki m tra, giám sát các công
Trang 16chính xác khách quan, h n ch t i đa các tr ng h p gây ra oan sai trong t
B lu t t t ng hình s là m t trong nh ng b lu t quan tr ng trong h
v án hình s Bao g m các n i dung sau:
- B lu t t t ng hình s quy đ nh trình t , th t c kh i t , đi u tra, truy
- B lu t t t ng hình s b o v pháp ch xã h i ch ngh a, b o v l i
Trang 17tr t t xã h i ch ngh a, giáo d c công dân ý th c nghiêm ch nh ch p hành pháp lu t
trong vi c xác l p tr t t , ti n trình gi i quy t v án hình s Nguyên t c này đòi h i m i ho t đ ng t t ng hình s ph i đ c lu t đi u ch nh ch t ch , c
xây d ng và áp d ng pháp lu t t t ng hình s
- Nguyên t c th c hành quy n công t và ki m sát vi c tuân theo pháp
lu t trong t t ng hình s ( i u 23 BLTTHS 2003):
Th c hành quy n công t trong t t ng hình s là m t trong nh ng
ch c n ng c b n c a Vi n ki m sát Quy n công t xu t hi n t khi có t i
hành quy n công t Vi c th c hành quy n công t và ki m sát vi c tuân theo
lu t t t ng hình s quy đ nh đ lo i tr vi c vi ph m pháp lu t c a nh ng c quan nói trên
Trang 18Quy n ki m sát vi c tuân theo pháp lu t t t ng hình s c a Vi n
đo n thi hành án b ng các bi n pháp đ c pháp lu t t t ng hình s quy đ nh
Ki m sát vi c tuân theo pháp lu t trong t t ng hình s là m t trong
nh ng n i dung c a ki m sát ho t đ ng t pháp
- Nguyên t c giám đ c vi c xét x ( i u 21): Giám đ c vi c xét x
đ c Hi n pháp n c ta quy đ nh và B lu t t t ng hình s ghi nh n là m t
x l i v án s th m theo th t c phúc th m; kháng ngh b n án ho c các
này, Tòa án c p trên k p th i u n n n, kh c ph c nh ng sai l m trong công
và th ng nh t, góp ph n b o v pháp ch xã h i ch ngh a, x lý công minh,
2.2 Các nguyên t c b o đ m quy n và l i ích c a công dân
đ ng liên quan tr c ti p đ n các quy n t do c b n c a công dân, do v y công vi c xây d ng và áp d ng pháp lu t t t ng hình s ph i tuân th
trách nhi m tôn tr ng và b o v các quy n và l i ích h p pháp c a công dân
Trang 19còn nh ng ng i tham gia t t ng có quy n đòi h i nh ng ng i có th m
- Nguyên t c tôn tr ng và b o v các quy n c b n c a công dân ( i u
4): Các c quan ti n hành t t ng, ng i ti n hành t t ng ch đ c áp d ng
h p pháp
lu t ( i u 5, i u 19): ây là nguyên t c Hi n đ nh đ c quy đ nh t i i u
đ u có quy n l i và ngh a v nh nhau, không ai có th đ c lo i tr ho c
đ c áp d ng nh ng u đãi ngoài nh ng tr ng h p do pháp lu t quy đ nh
h th c hi n vai trò c a mình
- Nguyên t c b o đ m các quy n b t kh xâm ph m v thân th ( i u
6): Nguyên t c này xác đ nh không ai có th b b t, t m gi , t m giam mà
ph m t i qu tang, trong tr ng h p ph m t i qu tang thì ai c ng có quy n
- Nguyên t c b o h tính m ng, s c kh e, danh d , nhân ph m, tài s n
c a công dân ( i u 7): Pháp lu t nghiêm c m m i hành vi xâm ph m trái
Trang 20dân BLTTHS 2003 quy đ nh trách nhi m c a c quan có th m quy n ti n
lu t đ b o v ng i b h i, ng i làm ch ng và ng i tham gia t t ng khác
m ng, s c kh e, b xâm ph m danh d , nhân ph m
- Nguyên t c b o đ m quy n b t kh xâm ph m v ch , an toàn và bí
m t th tín, đi n tho i, đi n tín ( i u 8): B t kh xâm ph m v ch , an
đ c th c hi n b i nh ng ng i nh t đ nh có quy n theo quy đ nh c a pháp
lu t t t ng hình s M i hành vi xâm ph m ch , an toàn và bí m t th tín,
đi n tho i, đi n tín c a công dân m t cách trái pháp lu t thì tùy m c đ s b
x lý theo quy đ nh c a pháp lu t
- Nguyên t c không ai b coi là có t i khi ch a có b n án k t t i đã có
hi u l c pháp lu t ( i u 9): ây là m t trong nh ng nguyên t c r t quan
đ nh đó là m t nguyên t c dân ch c a t t ng hình s Nguyên t c này có ý
vô t i Theo đó, m t ng i luôn đ c coi là không có t i n u ch a b k t án
b ng b n án k t t i c a Tòa án và b n án đó ch a có hi u l c pháp lu t
cáo ( i u 11): ây là nguyên t c Hi n đ nh đ c quy đ nh t i i u 132 Hi n
Trang 21can, b cáo là m t trong nh ng bi u hi n c a dân ch và nhân đ o xã h i ch
đ nh kh i t b can (kho n 1 i u 58), ho c t khi m t ng i có quy t đ nh
gi c ng có quy n bào ch a (kho n 2 i u 48) nh m b o v t t h n các
danh d , quy n l i c a ng i b oan ( i u 29): Quy n đ c b i th ng thi t
n m 2000 và Ngh quy t s 08 NQ/TW ngày 02 tháng 01 n m 2002 c a B
đ c b i th ng thi t h i và ph c h i danh d , quy n l i c a ng i b oan
do ng i có th m quy n trong ho t đ ng t t ng hình s gây ra có quy n
đ c b i th ng thi t h i và ph c h i danh d , quy n l i C quan có th m quy n trong ho t đ ng t t ng hình s đã làm oan ph i b i th ng thi t h i
và ph c h i danh d , quy n l i cho ng i b oan; ng i đã gây thi t h i có trách nhi m b i hoàn cho c quan có th m quy n theo quy đ nh c a pháp
lu t Vi c b i th ng thi t h i, ph c h i danh d , quy n l i cho ng i b oan
đ c th c hi n theo Ngh quy t 388/2003/NQ-UBTVQH 11 ngày 17/03/2003
c a y ban th ng v Qu c h i v b i th ng thi t h i cho ng i b oan do
ng i có th m quy n trong ho t đ ng t t ng hình s gây ra
Trang 22- Nguyên t c b o đ m quy n đ c b i th ng thi t h i do c quan ho c
ng i có th m quy n ti n hành t t ng gây ra Khác v i nguyên t c b o đ m quy n đ c b i th ng thi t h i và ph c h i danh d , quy n l i c a ng i b
gây ra Theo i u 30 BLTTHS 2003 n i dung c b n c a nguyên t c này
nh sau:
+ Ng i b thi t h i do c quan ho c ng i có th m quy n trong ho t
đ ng t t ng hình s gây ra có quy n đ c b i th ng thi t h i;
+ C quan có th m quy n trong ho t đ ng t t ng hình s ph i b i
- Nguyên t c b o đ m quy n khi u n i, t cáo c a công dân đ i v i
ho t đ ng t t ng ( i u 31): Nguyên t c này th hi n b n ch t dân ch c a
c a công dân, góp ph n kh c ph c ti n t i h n ch nh ng sai l m c a c quan
c a quy n khi u n i t cáo là các hành vi t t ng c a c quan ti n hành t
th m quy n ph i xem xét gi i quy t nhanh chóng và thông báo k t qu b ng
ho c truy c u trách nhi m hình s
- Nguyên t c ti ng nói, ch vi t dùng trong t t ng hình s ( i u 24):
t ng hình s là ti ng Vi t” đã th hi n Vi t Nam là m t qu c gia th ng nh t,
đi m Vi t Nam là m t qu c gia đa dân t c nên có nh ng tr ng h p ng i dân t c không bi t ti ng Vi t ho c không s d ng thành th o ti ng Vi t xu t
Trang 23Quy n đ c s d ng ti ng dân t c tr c tòa c ng bao g m c tr ng h p
Vi c th a nh n quy n s d ng ti ng dân t c trong quá trình t t ng là
v án hình s còn có ý ngh a quan tr ng trong vi c gi i quy t các bi n pháp
t pháp, gi i quy t trách nhi m dân s và nh ng v n khác có liên quan Vì
hành t t ng ph i xác đ nh là toàn b di n ti n c a s vi c ph m t i đã x y ra
bu c t i và ch ng c g t i… Trách nhi m xác đ nh s th t c a v án thu c
quy n nh ng không bu c ph i ch ng minh là mình vô t i
hành t t ng ( i u 12): nguyên t c này có ngh a là ng i làm trái pháp lu t trong vi c b t, giam, gi , kh i t , đi u tra, truy t , xét x , thi hành án thì tùy
Trang 24b ng vi c ra quy t đ nh không kh i t v án hình s Nguyên t c này đ c
đ u b phát hi n, kh i t và x lý k p th i không đ l t t i ph m, đ m b o
th c hi n công b ng xã h i
ng i tham gia t t ng ( i u 14): Ng i ti n hành t t ng, ng i phiên d ch,
làm rõ b n ch t v án S vô t c a h khi ti n hành t t ng có ý ngh a quan
tr ng góp ph n vào vi c gi i quy t v án m t cách khách quan nên t
tham gia t t ng là nguyên t c c b n và b t bu c Theo nguyên t c này
đáng đ cho r ng h có th không vô t khi th c hi n nhi m v
Th tr ng, Phó Th tr ng C quan đi u tra, Vi n tr ng, Phó Vi n tr ng
Vi n ki m sát, Chánh án, Phó Chánh án Tòa án c ng không đ c ti n hành
hi n nhi m v
- Nguyên t c Tòa án xét x đ c l p và ch tuân theo pháp lu t ( i u
16): Nguyên t c này đã đ c quy đ nh thành m t nguyên t c c b n trong BLTTHS 1988 và ti p t c đ c k th a BLTTHS 2003 Theo đó, nguyên
và ch tuân theo pháp lu t
xét x phúc th m, xem xét l i b n án, quy t đ nh c a Tòa án c p d i theo
Trang 25- Nguyên t c Tòa án xét x t p th và quy t đ nh theo đa s ( i u 17):
c quan ti n hành t t ng ( i u 26): th c hi n nhi m v trong quá trình
gi i quy t v án hình s , ngoài vi c th c hi n t t các quy n h n và trách nhi m c a mình, các c quan ti n hành t t ng còn ph i ph i h p v i nhau,
ngh a v c a các t ch c và công dân là phát hi n, t giác hành vi ph m t i;
b sung trách nhi m c a các c quan ti n hành t t ng ph i tr l i k t qu
giác t i ph m bi t; b sung trách nhi m c a các t ch c và công dân có trách
2.4 Các nguyên t c b o đ m tính dân ch trong ho t đ ng t t ng
- Nguyên t c xét x công khai ( i u 18): Trong thi t ch dân ch thì
m t nguyên t c c b n trong B lu t t t ng hình s Nguyên t c này m t
đ ng c a xét x c a c quan Tòa án thông qua đó nâng cao trách nhi m xét
x c a Tòa án, m t khác có tác d ng góp ph n vào vi c giáo d c và nâng cao
đ ng s theo yêu c u chính đáng c a h thì Tòa án có quy n xét x kín
tuyên án công khai
Trang 26Trong phiên tòa xét x công khai m i ng i đ u có quy n tham d tr
ph m, BLTTHS 2003 b sung n i dung giám sát c a các c quan, t ch c
dân c đ i v i ho t đ ng c a c quan ti n hành t t ng, ng i ti n hành t
t ng thành m t nguyên t c c b n trên c s k th a n i dung quy đ nh t i
i u 8 c a BLTTHS 1988
N i dung c b n c a nguyên t c này là:
+ Ch th c a quy n giám sát là C quan Nhà n c, y ban M t tr n
+ Khi nh n đ c yêu c u, ki n ngh c a ch th giám sát, c quan
ti n hành t t ng có th m quy n ph i xem xét, gi i quy t và tr l i ki n ngh , yêu c u đó theo quy đ nh c a pháp lu t
- Nguyên t c th c hi n ch đ xét x có H i th m tham gia ( i u 15):
Trang 272.5 Nguyên t c b o đ m hi u l c c a b n án và quy t đ nh c a Tòa
án
B n án và quy t đ nh c a Tòa án đã có hi u l c pháp lu t là v n b n pháp lý đánh d u s k t thúc c a quá trình đi u tra, truy t , xét x có ý ngh a
Nguyên t c này th hi n s c m nh c a pháp lu t trên th c t và có ý ngh a
chính quy n xã, ph ng, th tr n có trách nhi m t o đi u ki n và th c hi n yêu c u c a c quan, t ch c có nhi m v thi hành b n án, quy t đ nh c a Tòa án trong vi c thi hành án”
đ nh không đúng pháp lu t và không có c n c ; b o đ m th c hi n vi c giám
dân s …
đ ng b v i quy đ nh c a Lu t t ch c Tòa án nhân dân n m 2002,
xét x N i dung nguyên t c này kh ng đ nh rõ ho t đ ng xét x v án hình
Trang 28Nh v y, nguyên t c này đã kh c ph c quan đi m coi giám đ c th m là c p xét x th ba
2.7 Nguyên t c v vi c gi i quy t v n đ dân s trong v án hình s
trong v án hình s N i dung c b n c a nguyên t c này là:
+ Vi c gi i quy t v n đ dân s trong v án hình s đ c ti n hành song song v i vi c gi i quy t v án hình s ;
+ òi b i th ng v vi c không khai thác đ c giá tr tài s n;
liên quan đ n tài s n, b i th ng thi t h i trong v án hình s
Trang 29i v i ng i n c ngoài ph m t i trên lãnh th Vi t Nam thì tùy
+ Ng i ph m t i là ng i đ c h ng các đ c quy n ngo i giao
giao;
+ Ng i ph m t i là công dân n c thành viên c a i u c qu c t
đ c ti n hành theo quy đ nh c a i u c qu c t đó
Trang 30§ 2 C QUAN TI N HÀNH T T NG, NG I TI N
I C QUAN TI N HÀNH T T NG
1 Khái ni m
án hình s mà không ph i b t k c quan nào c ng có quy n ti n hành các ho t
đ ng t t ng này Ch có nh ng c quan nào đ c Nhà n c giao cho các nhi m
đ c g i là C quan ti n hành t t ng
đ c giao th c hi n các ch c n ng t t ng trong vi c kh i t , đi u tra, truy t , xét x v án hình s
2 Các c quan ti n hành t t ng 2
Theo i u 33 BLTTHS 2003, c quan ti n hành t t ng g m có:
+ C quan đi u tra + Vi n ki m sát + Tòa án
2.1 C quan đi u tra3
c ti n trình t t ng hình s , k t qu c a ho t đ ng đi u tra là c s đ Vi n ki m
2
Xem thêm Thông t liên t ch Vi n ki m sát nhân dân t i cao – B Công an – B Qu c phòng s
05/2005/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP ngày 7 tháng 9 n m 2005 v quan h ph i h p gi a C quan đi u tra và Vi n ki m sát trong vi c th c hi n m t s quy đ nh c a B lu t t t ng hình s 2003
3
727/2004NQ-UBTVQH11 ngày 20 tháng 8 n m 2004 v vi c thi hành pháp l nh t ch c đi u tra hình s
2004
Trang 31t i H n n a th c t cho th y, nh ng k t qu đ t đ c c ng nh nh ng sai l m
m c ph i trong quá trình gi i quy t v án hình s nh b l t t i ph m, làm oan
gi gìn an ninh, chính tr và tr t t , an toàn xã h i
đó, C quan đi u tra c p huy n, C quan đi u tra quân s c p khu v c đi u tra
nh ng v án hình s v nh ng t i ph m thu c quy n xét x c a Tòa án nhân dân
Tòa án nhân dân c p t nh, Tòa án quân s c p quân khu ho c nh ng v án thu c
2.1.1 C quan đi u tra thu c Công an nhân dân4
4
h ng d n thi hành m t s quy đ nh c a Pháp l nh t ch c đi u tra hình s trong Công an nhân dân; Quy t đ nh c a B tr ng B Công an s 768/2006/Q -BCA (V11) ngày 20 tháng 6 n m 2006 ban hành quy đ nh phân công trách nhi m và quan h ph i h p trong công tác đi u tra gi i quy t tai n n giao thông c a l c l ng C nh sát nhân dân
Trang 32G m có C quan đi u tra thu c l c l ng C nh sát nhân dân và l c l ng
An ninh nhân dân
- Th m quy n: C quan đi u tra thu c Công an nhân dân đi u tra t t c
+ C quan đi u tra thu c l c l ng C nh sát nhân dân đi u tra t t c
C c đi u tra c a l c l ng C nh sát nhân dân c p Trung ng
ti p đi u tra;
Phòng đi u tra c a l c l ng C nh sát nhân dân c p t nh đi u tra
quan đi u tra c p d i nh ng xét th y c n tr c ti p ti n hành đi u tra;
i đi u tra c a l c l ng C nh sát nhân dân c p huy n đi u tra
xét x c a Tòa án nhân dân c p huy n
+ C quan đi u tra thu c l c l ng An ninh nhân dân đi u tra các t i
Trang 33chi n tranh tr nh ng t i ph m thu c th m quy n đi u tra c a C quan đi u tra trong Quân đ i nhân dân
Th m quy n đi u tra c a C quan đi u tra thu c l c l ng An ninh
Phòng đi u tra c a l c l ng An ninh nhân dân đi u tra các v
2.1.2 C quan đi u tra thu c Quân đ i nhân dân5
đi u tra hình s và C quan đi u tra an ninh Quân đ i thu c B Qu c phòng
- T ch c:
C p CQ T hình s CQ an ninh đi u tra Trung ng Phòng THS Phòng TANQ
Quân khu Ban THS Ban TANQ
Khu v c B ph n đi u tra
- Th m quy n: c quan đi u tra trong Quân đ i nhân dân đi u tra nh ng
+ C quan đi u tra hình s :
C quan đi u tra hình s B Qu c phòng đi u tra các v án hình
5
8 n m 2004 V vi c thành l p C quan đi u tra hình s , C quan an ninh đi u tra quân khu và t ng
đ ng, C quan đi u tra hình s khu v c
6
t ch Toà án nhân dân t i cao - Vi n ki m sát nhân dân t i cao - B Qu c phòng - B Công an S 01/2005/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BQP-BCA ngày 18 tháng 4 n m 2005 h ng d n v th m quy n xét
x c a Toà án quân s
Trang 34đi u tra c a C quan đi u tra hình s quân khu và t ng đ ng nh ng xét th y c n tr c ti p đi u tra.
C quan đi u tra hình s quân khu và t ng đ ng đi u tra các
xét th y c n tr c ti p đi u tra
C quan đi u tra hình s khu v c đi u tra các v án hình s v
C quan đi u tra Vi n ki m sát quân s trung ng
+ C quan đi u tra an ninh quân đ i:
C quan An ninh đi u tra B Qu c phòng đi u tra các v án hình
đi u tra c a C quan An ninh đi u tra quân khu và t ng đ ng nh ng xét th y c n tr c ti p đi u tra
C quan An ninh đi u tra quân khu và t ng đ ng đi u tra các
c a B lu t hình s khi các t i ph m đó thu c th m quy n xét x c a
2.1.3 C quan đi u tra thu c Vi n ki m sát nhân dân
- T ch c: C quan đi u tra thu c Vi n ki m sát nhân dân bao g m Các
đi u tra thu c Vi n ki m sát quân s Trung ng
- Th m quy n: C quan đi u tra thu c Vi n ki m sát nhân dân đi u tra
Toà án quân s
Trang 35¬ C quan khác đ c giao quy n ti n hành m t s ho t đ ng đi u tra ban
đ u
Do tính đ c thù trong m t s l nh v c qu n lý đ c bi t và đ k p th i phát
đ u bao g m B đ i biên phòng, H i quan, Ki m lâm D a vào nh ng thành qu
đ t đ c và nh ng yêu c u c a tình hình m i trong th c ti n đ u tranh phòng
• C quan H i quan: H i quan ch ti n hành m t s ho t đ ng đi u tra
c a B lu t hình s
• C quan Ki m lâm: Ki m lâm ch ti n hành m t s ho t đ ng đi u tra
i u 175, 189, 190, 191, 240 và 272 c a B lu t hình s trong l nh v c mà c a mình qu n lý
• C nh sát bi n: Các đ n v C nh sát bi n trong khi làm nhi m v mà
188, 194, 195, 196, 212, 213, 221, 223, 230, 231, 232, 236, 238, 273 và 274 c a
• Các c quan khác thu c C nh sát nhân dân, An ninh nhân dân và
Quân đ i nhân dân
ti n hành m t s ho t đ ng đi u tra
ti n hành m t s ho t đ ng đi u tra
Trang 36- Các c quan khác thu c Quân đ i nhân dân đ c giao quy n ti n hành
m t s ho t đ ng đi u tra
2.2 Vi n ki m sát 7
- Ch c n ng, nhi m v : Theo Lu t Hi n pháp 1992 quy đ nh thì Vi n ki m
Qu c h i là c quan cao nh t có quy n l p hi n và l p pháp, Chính ph là c quan ch p hành c a Qu c h i có nhi m v ch p hành Hi n pháp và Pháp lu t do
ki m tra và giám sát vi c tuân theo Hi n pháp và Pháp lu t c a c quan Nhà
th c hành quy n công t c a Vi n ki m sát nhân dân có m i quan h m t thi t
đ ng t pháp c a Vi n ki m sát là ch c n ng thay m t Nhà n c giám vi c tuân
khác, thông qua ch c n ng ki m sát vi c tuân theo pháp lu t l nh v c t pháp mà phát hi n có s vi ph m pháp lu t đ n m c c n thi t ph i truy c u trách nhi m
Trang 37s là m t đi u ki n đ c quan Vi n ki m sát th c hi n đúng đ n và hi u qu quy n công t
Nói tóm l i, trong t t ng hình s , Vi n ki m sát có hai ch c n ng, nhi m
v quan tr ng sau:
+ Th c hành quy n công t ;
+ Ki m sát vi c tuân theo pháp lu t trong t t ng hình s
Ngoài nh ng nhi m v nêu trên, trong quá trình th c hi n nhi m v ki m sát vi c tuân theo pháp lu t trong t t ng hình s , th c hi n quy n công t , Vi n
quan, t ch c h u quan áp d ng bi n pháp ng n ng a, gi i quy t khi u n i t cáo trong t t ng hình s
đ c phân chia thành các c p sau đây:
+ Vi n ki m sát nhân dân t i cao;
+ Vi n ki m sát nhân dân c p t nh;
+ Vi n ki m sát nhân dân c p huy n;
+ Các Vi n ki m sát quân s
2.3 Tòa án 8
- Ch c n ng, nhi m v : Theo Hi n pháp 1992 thì Tòa án nhân dân là
C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam có quy n xét x Tòa án có nhi m v
Trang 38+ Khi ti n hành xét x , Tòa án có nhi m v làm rõ nguyên nhân và
đi u ki n ph m t i, yêu c u các c quan và t ch c h u quan áp d ng bi n pháp ng n ng a; gi i quy t khi u n i t cáo trong t t ng hình s …
d c công dân trung thành v i T qu c, ch p hành nghiêm ch nh pháp lu t,
lu t khác
- T ch c: Tòa án có c c u t ch c nh sau:
+ Tòa án nhân dân t i cao;
+ Tòa án nhân dân c p t nh;
+ Tòa án nhân dân c p huy n;
+ Các Tòa án quân s
II NG I TI N HÀNH T T NG
1 Khái ni m
đúng đ n, b o v quy n l i c a Nhà n c, quy n và l i ích h p pháp c a công
ti n hành t t ng th c hi n nh ng nhi m v trong các giai đo n t t ng
2 Nh ng ng i ti n hành t t ng 9
2.1 Th tr ng, Phó Th tr ng C quan đi u tra, i u tra viên
l nh t ch c đi u tra v án hình s 2004)
9
02 tháng 10 n m 2004 h ng d n thi hành m t s quy đ nh trong Ph n th nh t “Nh ng quy đ nh chung” c a B lu t t t ng hình s 2003
Trang 39- Tiêu chu n b nhi m: Công dân Vi t Nam trung thành v i T qu c và
t t, liêm khi t và trung th c, có trình đ đ i h c an ninh, đ i h c c nh sát
i u tra viên có ba b c là i u tra viên s c p, i u tra viên trung c p
và i u tra viên cao c p
- Th i gian b nhi m:
+ i u tra viên s c p: Ng i có đ tiêu chu n nh trên, có th i gian
làm công tác pháp lu t t b n n m tr lên, là s quan Công an, s quan
nhi m làm i u tra viên s c p;
+ i u tra viên trung c p: Ng i có đ tiêu chu n nh trên và đã là
b nhi m làm i u tra viên trung c p
trên, có th i gian làm công tác pháp lu t t chín n m tr lên, có kh n ng
đi u tra các v án thu c lo i t i ph m r t nghiêm tr ng, đ c bi t nghiêm
đ nh t i kho n 1 i u 30 Pháp l nh và đã có th i gian làm công tác pháp
Trang 40bi n pháp phòng, ch ng t i ph m, có kh n ng đi u tra các v án thu c lo i
i u tra viên làm vi c theo nhi m k Nhi m k c a i u tra viên là n m
Vi c b nhi m, mi n nhi m, cách ch c và c p, thu h i gi y ch ng nh n
danh i u tra viên vì lý do s c kho , hoàn c nh gia đình ho c vì lý do khác mà
- Nhi m v và quy n h n: Nhi m v và quy n h n c a i u tra viên,
i u 35 BLTTHS 2003 trên c s s a đ i b sung m t cách c b n i u 94
quan đi u tra khi th c hi n đi u tra v án hình s
• Nhi m v , quy n h n và trách nhi m c a Th tr ng, Phó Th tr ng
• Nhi m v , quy n h n và trách nhi m c a i u tra viên ( i u 35):
Trong m t v án hình s c th , i u tra viên có nh ng nhi m v và quy n h n sau:
+ L p h s v án hình s ;
+ Tri u t p và h i cung b can; tri u t p và l y l i khai ng i làm
liên quan đ n v án;
+ Quy t đ nh áp gi i b can, quy t đ nh d n gi i ng i làm ch ng;