Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Công đoàn tỉnh Sơn La CÔNG ĐOÀN TỈNH ĐIỆN BIÊN 55 NĂM THÀNH LẬP VÀ PHÁT TRIỂN (15/4/1963 15/4/2018) Ra đời trên mảnh đất giàu truyền thống đấu tranh cách mạng, Công đoàn[.]
Trang 1CÔNG ĐOÀN TỈNH ĐIỆN BIÊN 55 NĂM THÀNH LẬP
VÀ PHÁT TRIỂN (15/4/1963-15/4/2018)
Ra đời trên mảnh đất giàu truyền thống đấu tranh cách mạng, Công đoàn tỉnh sau 55 năm thành lập, trải qua 10 kỳ Đại hội, đội ngũ CNVCLĐ và tổ chức Công đoàn tỉnh Lai Châu (nay là tỉnh Điện Biên) đã trưởng thành nhanh chóng, sát cánh cùng nhân dân các dân tộc trong tỉnh hoàn thành tốt các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của tỉnh Những trang sử hào hùng và những bài học kinh nghiệm quý báu qua hơn nửa thế kỷ hoạt động của phong trào công nhân, Công đoàn Điện Biên có ý nghĩa và tác dụng to lớn đối với các thế hệ cán bộ công đoàn và CNVCLĐ hôm nay và mai sau
Trong những năm (1955-1962), dưới sự lãnh đạo của Liên hiệp Công đoàn khu
tự trị Tây Bắc, nhiều Công đoàn Châu được thành lập ở tỉnh ta như: Công đoàn Châu Điện Biên, Tuần Giáo, Tủa chùa, Mường Lay và một số Công đoàn cơ sở như: Nông trường Điện Biên, Công trường giao thông, Lâm trường cũng ra đời Các Công đoàn trên đều tích cực vận động đoàn viên ra sức hàn gắn những vết thương chiến tranh, phục hồi sản xuất nông nghiệp, phát triển công nghiệp địa phương Đầu năm
1963, căn cứ vào tình hình nhiệm vụ mới của đất nước và trên cơ sở phân tích những hoàn cảnh cụ thể của khu tự trị Tây Bắc, Trung ương Đảng và Chính phủ quyết định thành lập 3 tỉnh Lai Châu, Sơn La, nghĩa Lộ nằm trong khu Tây Bắc nhằm "Tạo điều kiện cho các tỉnh xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa có hiệu quả"
Theo đề nghị của Liên hiệp Công đoàn khu tự trị Tây Bắc và nhận thấy sự cần thiết phải thành lập tổ chức Công đoàn Lai Châu (nay là Điện Biên), ngày 15/3/1963 Tỉnh ủy lâm thời Lai Châu đã ra quyết định số 4 và ngày 15/4/1963, ban Thư ký Tổng công đoàn Việt Nam ra quyết định số 214 chỉ định Ban Chấp hành lâm thời Liên hiệp Công đoàn Lai Châu gồm 7 người, đồng chí Hoàng Minh Các giữ chức vụ Thư ký Sự thành lập Ban Chấp hành lâm thời Công đoàn tỉnh đã đánh dấu sự trưởng thành và phát triển của phong trào công nhân, Công đoàn trong tỉnh tuy ra đời muộn song Công đoàn tỉnh đã đóng vai trò to lớn trong việc tổ chức, tập hợp công nhân, viên chức, lao động thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị mà Đảng giao cho nhằm đưa sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa ở một tỉnh miền núi từng bước tiến kịp miền xuôi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ Nhất (10/1963) nhấn mạnh " Về mặt tổ chức phải củng cố Công đoàn tỉnh, cải tiến phương thức công tác
để tăng cường nắm tình hình ở cơ sở Phải đặc biệt chú trọng xây dựng Công đoàn cơ
sở coi đó là khâu chính của công tác tổ chức" Năm 1963, tổng số công nhân viên chức toàn tỉnh là 11.998 người; có 40 CĐCS với 5.738 đoàn viên; các Công đoàn huyện chưa được thành lập
Tháng 01/1964, Đại hội đại biểu Công đoàn tỉnh lần thứ Nhất, có 150 đại
biểu thay mặt cho 6.592 đoàn viên hoạt động trong 73 CĐCS về dự Đại hội Đại hội
đã bầu Ban Chấp hành Liên hiệp Công đoàn tỉnh gồm 15 đ/c; Ban Thường vụ 05 đ/c, Đồng chí Hoàng Minh Các giữ chức vụ Thư ký Đại hội đề ra phương hướng nhiệm
vụ của phong trào công nhân, viên chức và Công đoàn là: "Đoàn kết giáo dục toàn thể công nhân, viên chức tăng cường ý chí chiến đấu nâng cao giác ngộ giai cấp, khắc
Trang 2phục mọi khó khăn, đẩy mạnh phong trào thi đua phấn đấu trở thành tổ đội lao động XHCN, hoàn thành vượt mức kế hoạch năm 1964 và kế hoạch 5 năm Qua đó xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh về mọi mặt Đồng thời nâng cao một bước đời sống của người lao động" Từ sau Đại hội, phong trào thi đua lao động sản xuất đã dấy lên sôi nổi Mặc dù còn nhiều khó khăn, nhưng đông đảo công nhân, viên chức
và đoàn viên công đoàn đã hưởng ứng tích cực các phong trào "Ngày thứ bảy đấu tranh thống nhất nước nhà", "Mỗi người làm việc bằng hai vì đồng bào miền nam ruột thịt" do Bí thư Trung ương Đảng phát động ngày 18/11/1964, nhằm hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chủ Tịch tại Hội nghị chính trị đặc biệt (27/3/1964) Có thể nói việc tổ chức phong trào thi đua, Công đoàn tỉnh đã có những hoạt động mang lại hiệu quả rõ nét, có nhiều điển hình trong sản xuất và công tác Công tác xây dựng tổ chức Công đoàn có nhiều chuyển biến, bộ máy lãnh đạo cơ quan Liên hiệp Công đoàn tỉnh được củng cố, kiện toàn, có nội dung hoạt động cụ thể và thường xuyên tăng cường chỉ đạo giúp đỡ cơ sở hoàn thành nhiệm vụ Chỉ đạo Công đoàn các cấp cải tiến nội dung, phương pháp hoạt động, lấy Công đoàn cơ sở làm khâu cơ bản, lấy bảo vệ và phát huy quyền làm chủ tập thể XHCN của công nhân viên chức làm động lực xây dựng đội ngũ công nhân và tổ chức Công đoàn vững mạnh Nhiều Ban Chấp hành CĐCS đã cải tiến lề lối hoạt động, xây dựng quy chế, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; khác phục dần tình trạng ngại khó, xa rời quần chúng, tổ chức tốt các phong trào thi đua lao động sản xuất Đến cuối năm 1964, đội ngũ CNVCLĐ 18.175 người, trong đó có 9.000 đoàn viên công đoàn; hệ thống Công đoàn tỉnh có 85 CĐCS, 142 Công đoàn bộ phận và 841 tổ Công đoàn
Trong những năm chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ (1965-1970), từ hòa bình chuyển sang đối phó với cuộc chiến tranh phá hoại của Đế quốc Mỹ, đội ngũ công nhân và tổ chức Công đoàn tỉnh gặp không ít khó khăn Đội ngũ công nhân tuy có phất triển nhưng trình độ văn hóa, khoa học kỹ thuật rất thấp, lực lượng CNVC người dân tộc quá ít, nên công tác bảo vệ trật tự trị an biên giới và nội địa càng phức tạp Dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ, các cấp Công đoàn tổ chức và động viên công nhân, viên chức di chuyển sơ tán, tránh sự oanh tạc bắn phá của địch, kiên quyết duy trì và bảo đảm sản xuất liên tục Nhiều Công đoàn cơ sở ngoài việc tham gia xây dựng kế hoạch và động viên công nhân, viên chức xúc tiến khẩn trương việc sơ tán người và tài sản, máy móc còn phối hợp với chuyên môn thành lập các đội tự vệ, đội cứu thương, cứu hỏa sẵn sàng đối phó với mọi tình huống có thể xảy ra Thực hiện Chỉ thị của Ban Thư ký Tổng Công đoàn Việt Nam,
09 Công đoàn ngành được thành lập gồm: CĐN Lâm nghiệp, Nông trường, Y tế, Giáo dục, Kiến trúc, Tài chính, Giao thông, Thương nghiệp và Bưu điện
Công cuộc khôi phục và phát triển kinh tế (1971-1975), sau chiến tranh phá hoại, các cơ sở sản xuất trong tỉnh từng bước được phục hồi, trong đó một số cơ sở được đầu tư mở rộng, thu hút thêm lao động bổ sung vào đội ngũ công nhân Năm
1971, tổng số cán bộ, CNVC tỉnh lên tới 20.000 người Cùng với sự phát triển của đội ngũ công nhân, tổ chức Công đoàn tỉnh có những thay đổi cơ bản, từ 73 CĐCS (1964) đã tăng lên 171 CĐCS và 9 Công đoàn ngành với 14.000 đoàn viên Sự phát
Trang 3triển mạnh mẽ về tổ chức là kết quả của quá trình củng cố và nâng cao năng lực hoạt động của các cấp Công đoàn Liên hiệp Công đoàn tỉnh đã có nhiều cố gắng trong việc kiện toàn tổ chức, bồi dưỡng năng lực hoạt động của cán bộ công đoàn Hoạt động CĐCS có nhiều tiến bộ rõ rệt, nhất là công tác thi đua, đời sống, tuyên giáo Số đoàn viên tích cực hoạt động công đoàn ngày càng đông Đặc biệt các tổ Công đoàn
đã vận động đoàn viên và CNVC trong tổ giúp nhau giải quyết tư tưởng, khắc phục khó khăn trong sản xuất, công tác và đời sống, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Nhiều cán bộ công đoàn ở tổ sản xuất đã tham gia với chuyên môn mở Hội nghị CNVC ở tổ đạt yêu cầu chất lượng và không ít tổ Công đoàn đã thực sự là nòng cốt trong việc xây dựng tổ đội tiên tiến và tổ lao động XHCN Tổ chức Công đoàn càng phát triển, đòi hỏi đội ngũ cán bộ công đoàn phải được tăng cường, đáp ứng nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn trong thời kỳ mới Được sự quan tâm của cấp Ủy Đảng, việc điều động bổ sung, đề bạt đội ngũ cán bộ công đoàn không những tăng nhanh về số lượng, ngày càng nâng cao về chất lượng, từ 45 cán bộ công đoàn chuyên trách và gần 1.000 cán bộ công đoàn không chuyên trách, đã phát triển lên 112 cán bộ công đoàn chuyên trách và hơn 2.000 cán bộ công đoàn không chuyên trách Đây là vốn quý, hạt nhân quan trọng, trung tâm đoàn kết mọi lực lượng lao động chân tay và trí
óc trong các phong trào hành động cách mạng và xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh của tỉnh
Ngày 27/01/1976, Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ Hai được tổ chức, hơn
200 đại biểu thay mặt cho gần 2 vạn công nhân, viên chức trong tỉnh về dự Đại hội bầu Ban Chấp hành Liên hiệp Công đoàn tỉnh gồm 25 đồng chí; đồng chí Hoàng Minh Các làm thư ký Đại hội khẳng định những thành tựu mà giai cấp công nhân và
tổ chức Công đoàn tỉnh đã đạt được trong 12 năm qua, đồng thời chỉ ra phương hướng nhiệm vụ của các cấp Công đoàn trong thời gian tới là: "Ra sức phát huy những thành tích và những bài học thực tiễn 12 năm hoạt động, quyết tâm sửa chữa những thiếu sót và nhược điểm, bám sát nhiệm vụ, mục tiêu và nội dung công tác vận động quần chúng của Đảng, làm cho phong trào công nhân, viên chức và Công đoàn
có hiệu lực trong việc tham gia quản lý kinh tế, quản lý sản xuất, nhất là quản lý lao động và xây dựng cuộc sống mới phát huy công nông liên minh nhằm tạo nên phong trào thi đua sôi nổi, liên tục đều khắp đạt kết quả kinh tế thiết thực Đẩy mạnh 3 cuộc cách mạng thực hiện thắng lợi các nghị quyết của Đảng và nghị quyết Công đoàn Việt Nam" Đại hội đặc biệt chú ý tới việc kiện toàn tổ chức Công đoàn ở các cấp, nhất là Công đoàn cơ sở Đồng thời Nghị quyết Đại hội cũng chỉ rõ phải củng cố các ban quần chúng, những người tích cực làm công tác Công đoàn cơ sở, chú trọng củng
cố Công đoàn ngành địa phương và củng cố nâng cao năng lực hoạt động của cơ quan Liên hiệp Công đoàn Phấn đấu thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn các cấp Phong trào công nhân, Công đoàn tỉnh trong chặng đường đầu cùng cả nước xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN (1976-1988), bước vào thời kỳ này, tổ chức Công đoàn và phong trào công nhân Điện Biên đã chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử trọng đại có ảnh hưởng trực tiếp đến mọi hoạt động của mình Thực hiện Chỉ thị của Ban thư ký Tổng Công đoàn Việt Nam về việc thành lập các Công đoàn
Trang 4cấp huyện ở các tỉnh biên giới, Liên hiệp công đoàn tỉnh đã nhanh chóng thống nhất với các huyện ủy triển khai thành lập 08 Công đoàn huyện, thị xã từ giữa năm 1979 Công tác chỉ đạo của Liên hiệp Công đoàn đến các Công đoàn ngành, Công đoàn huyện, thị xã đã có những cải tiến, có nội dung cụ thể bước đầu khắc phục bệnh giấy
tờ dài dòng hành chính sự vụ Các ban của Liên hiệp Công đoàn như: Huấn luyện, Thi đua, Tài chính, Nữ công, Kiểm tra, Tổ chức đã cử cán bộ xuống tận cơ sở để nắm tình hình và bồi dưỡng nghiệp vụ; đồng thời tham gia với chính quyền, cùng các ngành có liên quan tổ chức thực hiện các chế độ, chính sách mới Năm 1980, đội ngũ công nhân, viên chức tỉnh đã phát triển tới 31.365 người, trong đó, gần 17.000 người thuộc khu vực sản xuất Số lượng đoàn viên công đoàn là 13.000 người Cùng với sự phát triển của đội ngũ công nhân, viên chức, hệ thống tổ chức Công đoàn các cấp từng bước được kiện toàn; xuất phát từ tình hình thực tiễn địa phương, Công đoàn tỉnh đã chú trọng củng cố Công đoàn cơ sở và các cơ sở mới thành lập và coi trọng củng cố tổ Công đoàn Năm 1980, đã phát triển tới 200 CĐCS, 2.000 tổ công đoàn;
200 cán bộ công đoàn chuyên trách
Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ III, họp từ ngày 15-17/12/1980, dự Đại hội
có 206 đại biểu Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Liên hiệp công đoàn tỉnh gồm 29 đ/c; Ban thường vụ 09 đ/c Đồng chí Lò Văn Inh là thư ký Đại hội xác định nhiệm vụ của
tổ chức Công đoàn trong những năm 1981-1983 là: "Tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục chính trị tư tưởng công nhân, viên chức, bồi dưỡng nâng cao dần ý thức và năng lực làm chủ tập thể, nâng cao ý thức cảnh giác, kịp thời đập tan mọi hành động chiến tranh của địch, ra sức động viên, tổ chức phong trào cách mạng cảu công nhân, viên chức "tay búa, tay súng" vượt khó đi lên Phát huy các thế mạnh và tiềm năng của tỉnh, khai thác và sử dụng tốt lao động, đất, rừng và cơ sở vật chất hiện
có Phấn đấu hoàn thành kế hoạch Nhà nước, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự xã hội, bảo vệ cơ quan, xí nghiệp an toàn, tham gia cùng với cơ quan Nhà nước thực hiện chế độ chính sách, mạnh bạo áp dụng các hình thức tiền lương, tiền thưởng, tiên tiến Kết hợp "3 lợi ích" đồng thời vận động phong trào tăng gia chăn nuôi góp phần
ổn định và cải thiện đời sống công nhân, viên chức Chăm lo xây dựng tổ chức, củng
cố cơ sở, nhất là cơ sở trọng điểm, làm tốt công tác cán bộ công đoàn, giáo dục công nhân, viên chức tham gia xây dựng Đảng bảo vệ chính quyền, gương mẫu chấp hành mọi chính sách dân tộc Tích cực đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực trong công nhân, viên chức và ngoài xã hội, làm tròn nghĩa vụ quốc tế đối với tỉnh bạn Lào:
Trên cơ sở phân tích đánh giá tình hình thực tiễn phong trào công nhân và hoạt động công đoàn, Nghị quyết Đại hội đã chỉ rõ "Phải chú trọng củng cố Công đoàn làm tốt cả 3 mặt: Công tác tổ chức, công tác xây dựng và công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công nhân, viên chức Xây dựng và củng cố Công đoàn cơ sở là nhiệm vụ hàng đầu của công tác tổ chức công đoàn Phải chú trọng củng cố các cơ sở biên giới,
cơ sở trọng điểm kinh tế và các cơ sở trong ngành Lâm nghiệp" Bước vào những năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm (1981-1985) phong trào công nhân, viên chức và hoạt động của các cấp Công đoàn trong tỉnh có thuận lợi căn bản Đội ngũ cán bộ, công nhân, viên chức phát triển cả về số lượng và chất lượng với 28.991 người Nét
Trang 5nổi bật hoạt động công đoàn trong thời kỳ này là công tác xây dựng tổ chức, nâng cao năng lực hoạt động công đoàn Phần lớn các Công đoàn cơ sở đã phát huy vị trí, vai trò của mình trong việc tham gia quản lý, tham gia thực hiện các chế độ, chính sách
và rèn luyện đoàn viên công đoàn về mọi mặt
Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ IV, tổ chức từ ngày 07-10/6/1983, có 200
đại biểu tham dự Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 31 đồng chí; Ban Thường vụ 07 đồng chí, đồng chí Lê Hạnh Nguyên giữ chức Thư ký Đại hội đề ra nhiệm vụ chung cho các cấp Công đoàn trong tỉnh những năm 1984-1988 là: "Động viên CNVC nêu cao ý thức tự lực, đẩy mạnh phong trào thi đua lao động sản xuất, tiết kiệm, đi đầu trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đảng và kế hoạch của Nhà nước, phát huy vai trò làm chủ tập thể của CNVC, khai thác mọi khả năng tiềm tàng để phát triển sản xuất Thay mặt CNVC tham gia cải tiến quản lý kinh tế, cải tiến quản lý xí nghiệp Cùng các cấp chính quyền chăm lo giải quyết các vấn đề cụ thể về điều kiện sản xuất, vấn đề ăn, ở, đi lại, học hành, khám chữa bệnh, nhằm ổn định và từng bước cải thiện đời sống cho người lao động Tiếp tục nâng cao ý thức giai cấp cho đoàn viên và công nhân, viên chức Xây dựng người công nhân mới XHCN tham gia xây dựng Đảng, bảo vệ chính quyền; đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực, chống địch phá hoại giáo dục CNVC thực hiện nhiệm vụ quốc tế của Đảng, đặc biệt là mối quan
hệ giữa Lai Châu (Điện Biên) - Phong Sa Ly, kiện toàn tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động công đoàn các cấp" Trọng tâm công tác công đoàn thời kỳ này là tổ chức các phong trào thi đua yêu nước trong CNVCLĐ, góp phần thực hiện thắng lợi mọi chỉ tiêu, kế hoạch của Nhà nước, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lai Châu lần thứ VI, với mục kinh tế đến năm 1983 phải đạt được 183 ngàn tấn lương thực quy thóc; 2,20ha đậu tượng; 133 ngàn con lợn; 800ha rừng; 10.26 triệu đồng giá trị tổng sản lượng công nghiệp
Năm 1983, Công đoàn tỉnh có 2.200 tổ công đoàn, 482 Công đoàn bộ phận,
268 CĐCS Toàn tỉnh có 7 công đoàn ngành, 8 Công đoàn huyện, thị xã Tổng số tổ trưởng, tổ phó công đoàn là 3.519 người; Ủy viên Ban Chấp hành Công đoàn các cấp
là 3.014; cán bộ công đoàn chuyên trách 155 người, trong đó, trình độ đại học 05 đ/c, trung học 36 đ/c Tổng số cán bộ, công nhân, viên chức có 29.728 người (85% là đoàn viên công đoàn); trong đó, công nhân kỹ thuật có 2.568 người, 3.907 cán bộ trung cấp, 756 cán bộ đại học, 3.875 cán bộ quản lý Đến năm 1988, đội ngũ công nhân, viên chức đã phát triển tới 33.356 người (13.359 nữ CNVC), trong đó 94% là đoàn viên công đoàn
Công tác xây dựng tổ chức Công đoàn cũng chưa tập trung đúng mức cho cơ
sở Công đoàn ngành, huyện, thị xã chưa làm rõ chức năng nhiệm vụ của mình, chưa
đi sâu vào kinh tế, kỹ thuật ngành nghề Mối quan hệ chỉ đạo của hệ thống Công đoàn còn chồng chéo, cồng kềnh nhiều đầu mối Công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ cũng chưa đượcquan tâm đúng mức, nội dung chưa được cải tiến, chất lượng đào tạo chưa cao Trình độ cán bộ công đoàn nói chung còn thấp, số lượng cán bộ công đoàn chuyên trách tăng nhưng không mạnh và chưa đáp ứng được đòi hỏi của phong trào công nhân và Công đoàn trong công cuộc đổi mới
Trang 6Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ V, họp ngày 22/8/1988; dự Đại hội có 198
đại biểu Đại hội bầu Ban Chấp hành LĐLĐ tỉnh 33 đồng chí; Ban Thường vụ 11 đồng chí Đồng chí Lê Hạnh Nguyên giữ chức vụ Chủ tịch Đại hội đã ra nghị quyết chỉ rõ phương hướng, nhiệm vụ mục tiêu chủ yếu của các cấp Công đoàn trong tỉnh đến năm 1993 là: Vận động công nhân, viên chức đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, tổ chức phong trào thi đua lao động sản xuất, thực hiện 3 chương trình kinh tế Đổi mới các hình thức, biện pháp tổ chức chỉ đạo phong trào thi đua Phát động công nhân, viên chức thi đua thực hiện thắng lợi 3 chương trình kinh tế Chăm lo đời sống, bảo
vệ lợi ích chính đáng của công nhân, viên chức Tổ chức nâng cao năng lực cán bộ, đổi mới phương thức hoạt động công đoàn
Bước vào thực hiện Nghị quyết Đại hội, đội ngũ công nhân và tổ chức Công đoàn có những thuận lợi cơ bản Công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng bước đầu
có những chuyển biến tích cực trong đời sống chính trị xã hội của đất nước Một số chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước mở ra hướng đi mới, tạo điều kiện cho các tỉnh miền núi phát triển kinh tế, văn hóa nhưng bên cạnh đó, khó khăn đối với công nhân, lao động và tổ chức Công đoàn cũng không phải ít Quá trình chuyển đổi
từ cơ chế quản lý quan liêu bao cấp sang hoạch toán kinh doanh XHCN cũng gây ra những xáo trộn trong đời sống kinh tế, xã hội của tỉnh Ngay từ đầu năm 1989, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động tỉnh đã xác định "Mọi hoạt động của Công đoàn đều bằng phương pháp hoạt động quần chúng, địa bàn hoạt động là cơ sở, đối tượng vận động là công nhân, viên chức và người lao động Mục tiêu hoạt động là xây dựng phong trào, thông qua xây dựng Công đoàn cơ sở vững mạnh theo yêu cầu mới" Trong công tác tổ chức cán bộ, Công đoàn tỉnh thực hiện công thức "4 giảm, 1 tăng (giảm bộ máy cồng kềnh, giảm đầu mối trung gian, giảm cán bộ chuyên trách và giảm hội họp; tăng cán bộ bán chuyên trách và tăng chất lượng phong trào) Sau hơn
1 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội, bộ máy cơ quan LĐLĐ tỉnh từ 11 ban giảm còn
8 ban và 62 người xuống còn 40 người Số Công đoàn ngành giảm từ 09 ngành xuống còn 06 ngành; 272 CĐCS Cán bộ công đoàn chuyên trách từ 134 người giảm xuống còn 127 Đến 31/12/1990 toàn tỉnh có 23.176 cán bộ, nhân viên trong đó 20.858 đoàn viên công đoàn Đến cuối năm 1993, tổng số cán bộ, CNVCLĐ toàn tỉnh giảm xuống còn 19.116 người, trong đó 17.216 đoàn viên công đoàn Cán bộ công đoàn chuyên trách 101 người; cán bộ công đoàn không chuyên trách 3.047 người Số tổ công đoàn 1.454; công đoàn bộ phận 346; Công đoàn cơ sở 299
Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ VI, từ ngày 26-28/5/1993, dự Đại hội có 175
đại biểu Đại hội bầu 33 đ/c vào Ban Chấp hành, Hội nghị Ban Chấp hành bầu Ban Thường vụ 11 đ/c, đồng chí Lê Hạnh Nguyên giữ chức vụ Chủ tịch Đại hội xác định mục tiêu của tổ chức Công đoàn "Coi trọng giáo dục ý thức giai cấp công nhân trong cán bộ, CNVCLĐ, nhằm phát huy tinh thần tự lực tực cường, vượt qua khó khăn, tạo
ra các phong trào cách mạng và sáng tạo trong lao động, sản xuất và công tác Đồng thời có biện pháp tích cực bảo vệ lợi ích người lao động, bảo đảm công bằng, bảo đảm chính sách dân tộc; chú trọng xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh Cải tiến phương thức hoạt động của từng loại công đoàn phù hợp với giai đoạn mới" Đại hội
Trang 7đề ra nhiệm vụ chủ yếu "Công đoàn với sự tham gia quản lý và vận động công nhân lao động thi đua sản xuất giỏi, thực hành tiết kiệm Chăm lo đời sống và bảo vệ lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân, lao động Tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh Tiếp tục đổi mới tổ chức, nâng cao năng lực của độ ngũ cán bộ công đoàn, góp phần xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh" Trong nhiệm kỳ 1993-1998, hoạt động công đoàn đã có nhiều đổi mới về nội dung cũng như phương thức hoạt động, đã bám sát và cụ thể hóa thực hiện Nghị quyết Đại hội VIII Đại hội Đảng toàn quốc, Nghị quyết IX tỉnh Đảng bộ tỉnh, chương trình hành động của Công đoàn Từng thời kỳ Công đoàn chọn những việc trọng tâm, chọn điểm chỉ đạo, quan tâm công tác sơ, tổng kết, tăng cường mối quan hệ với các cấp các ngành triển khai thực hiện Trong nhiệm kỳ, do yêu cầu sắp xếp lại sản xuất
và tinh giảm biên chế, sự tác động của chuyển dịch cơ cấu kinh tế dẫn đến chuyển dịch một lực lượng CNVCLĐ từ các khu vực nhà nước sang các thành phần kinh tế khác Đến năm 1997, tổng số CNVCLĐ toàn tỉnh còn 17.582 người, trong đó 16.832 đoàn viên công đoàn Số tổ công đoàn 1.409; Công đoàn bộ phận 416; Công đoàn cơ
sở 388 (trong đó, HCSN 336, SXKD 52) Cán bộ công đoàn chuyên trách 76 người; cán bộ công đoàn không chuyên trách 2.546 người
Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ VII, từ ngày 05-08/5/1998, dự Đại hội có
197 đại biểu Đại hội bầu Ban Chấp hành LĐLĐ tỉnh 39 đ/c, Ban Thường vụ 11 đ/c Đồng chí Lê Hạnh Nguyên giữ chức vụ Chủ tịch Đại hội xác định mục tiêu chủ yếu
"Tiếp tục đổi mới tổ chức và nội dung phương thức hoạt động công đoàn, xây dựng
tổ chức Công đoàn vững mạnh, xây dựng giai cấp công nhân về mọi mặt, làm nòng cốt trong khối liên minh Công - Nông - Trí thức, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH đất nước, góp phần thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng Nông - Lâm - Công nghiệp, chế biến, dịch vụ và du lịch; từng bước cải thiện điều kiện lao động và nâng cao một bước đời sống vật chất tinh thần cho CNVCLĐ góp phần cùng nhân dân các dân tộc xây dựng tỉnh vững về chính trị, mạnh về quốc phòng, an ninh; vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh xã hội công bằng, văn minh" Thực hiện Nghị quyết Đại hội, tổ chức và hoạt động công đoàn được đổi mới, đối tượng phạm vi hoạt động công đoàn ngày càng mở rộng đến các thành phần kinh tế, các xã phường Đội ngũ CNVCLĐ trong tỉnh phát triển cả về số lượng, chất lượng, có kiến thức chính trị, văn hóa, khoa học kỹ thuật, nghiệp vụ từng bước đáp ứng yêu cầu sự nghiệp CNH, HĐH Đến năm 2003, tổng số CNVCLĐ toàn tỉnh có khoảng 3 vạn người, trong đó đoàn viên công đoàn 20.120 người Công đoàn tỉnh gồm 07 ban chuyên đề, 12 LĐLĐ huyện, thị xã; 08 Công đoàn ngành và 464 CĐCS Cán bộ công đoàn chuyên trách 69 người
Đại hội Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ VIII, từ ngày 24-26/6/2003, dự Đại
hội có 220 đại biểu Đại hội bầu Ban Chấp hành gồm 39 đ/c; Ban Thường vụ 13 đ/c Đồng chí Đỗ Ngọc Hiền giữ chức vụ Chủ tịch Sau khi chia tách tỉnh 1/2004 đồng chí Trần Ngọc Hùng giữ chức vụ Chủ tịch Đại hội xác định phương hướng hoạt động công đoàn nhiệm kỳ (2003-2008) là: Tiếp tục đổi mới tổ chức và nội dung hoạt động công đoàn, đẩy mạnh phát triển đoàn viên và tổ chức Công đoàn trong các thành phần
Trang 8kinh tế, xây dựng giai cấp công nhan và tổ chức Công đoàn vững mạnh, đi đầu trong
sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, làm nòng cốt trong khối liên minh công - Nông - trí thức, tăng cường khối đại đoàn kết các dân tộc Phát động các phong trào hành động cách mạng sôi nổi, rộng khắp có hiệu quả trong CNVCLĐ Chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của CNVCLĐ tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch vững mạnh Cùng nhân dân các dân tộc trong tỉnh xây dựng Điện Biên vững mạnh về chính trị, giàu về kinh tế, mạnh về quốc phòng an ninh, vì mục tiêu
"Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" Tháng 1/2004 chia tách tỉnh (Lai châu thành hai tỉnh Điện Biên và Lai Châu), toàn tỉnh có 24.286 CNVCLĐ, trong đó có 19.943 đoàn viên công đoàn; 07 LĐLĐ huyện, thị xã, thành phố; 570 CĐCS; 62 cán bộ công đoàn chuyên trách
Thực hiện Nghị quyết VIII Công đoàn tỉnh, phong trào CNVCLĐ và hoạt động công đoàn tỉnh đạt được khá toàn diện trên các lĩnh vực công tác: Đổi mới về tổ chức, nội dung, phương thức hoạt động hướng mạnh về cơ sở, tập trung xây dựng đội ngũ CNVCLĐ và tổ chức Công đoàn vững mạnh Các phong trào thi đua do Công đoàn phát động phù hợp điều kiện thực tế, mang lại hiệu quả thiết thực, là động lực thúc đẩy nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả trong sản xuất và công tác Công tác tuyên truyền giáo dục và hoạt động xã hội diễn ra sôi nổi, rộng khắp với nhiều nội dung, hình thức đa dạng, phong phú thiết thực, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần trong CNVCLĐ, thực hiện có hiệu quả mục tiêu xóa đói giảm nghèo của tỉnh Tích cực tham gia, kiểm tra, giám sát, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động, các chế độ, chính sách, điều kiện làm việc của người lao động được cải thiện, đã hạn chế đơn thư, không có đình công, bãi công tập thể xẩy ra Các mục tiêu, nhiệm vụ Đại hội VIII Công đoàn tỉnh đề ra cơ bản hoàn thành, góp phần quan trọng vào việc ổn định an ninh chính trị, phát triển kinh tế - Xã hội của tỉnh Việc chia tách tỉnh và nhu cầu phát triển các ngành nghề nên những năm đầu nhiệm kỳ đại hội, đội ngũ CNVCLĐ có sự biến động mạnh Cùng với sự phát triển nhanh về số lượng doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, đội ngũ CNVCLĐ tỉnh Điện Biên có sự phát triển nhanh về số lượng và chất lượng Đến tháng 4/2008,toàn tỉnh có 35.237 CNVCLĐ, trong đó 23.449 đoàn viên công đoàn
Tổ chức Công đoàn tỉnh có 08 Công đoàn ngành địa phương; 09 LĐLĐ huyện, thị xã, thành phố; 756 CĐCS (trong đó khu vực Nhà nước 745, khu vực ngoài quốc doanh 11)
Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ IX, từ ngày 10-12/6/2008, dự Đại hội có
239 đại biểu Đại hội bầu Ban Chấp hành LĐLĐ tỉnh gồm 35 đồng chí; Ban Thường
vụ 11 đồng chí đồng chí Hoàng Ngọc Vinh giữ chức vụ Chủ tịch Thực hiện Nghị quyết Đại hội IX Công đoàn tỉnh nhiệm kỳ (2008-2013) với sự nỗ lực quyết tâm cao, các cấp Công đoàn đã bám sát mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ chủ yếu, phong trào CNVCLĐ, hoạt động công đoàn đã phát triển toàn diện trên các lĩnh vực Nội dung, phương thức được đổi mới, đã hướng mạnh về cơ sở, hướng về đoàn viên và người lao động; tập trung phát triển đoàn viên, thành lập mới các công đoàn cơ sở, xây dựng công đoàn các cấp vững mạnh Tham gia, kiểm tra, giám sát việc thực hiện
Trang 9chế độ chính sách, chăm lo bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp chính đáng, khắc phục được tình trạng nợ lương, nợ BHXH, nợ BHYT kéo dài; điều kiện làm việc của người lao động được cải thiện; hạn chế đơn thư khiếu kiện, không để xảy ra đình công, tranh chấp lao động Công tác tuyên truyền giáo dục và các hoạt động xã hội diễn ra rộng khắp, nội dung hình thức đa dạng, phong phú, thiết thực, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đoàn viên và người lao động Các phong trào thi đua do Công đoàn phát động là động lực thúc đẩy nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả trong sản xuất, công tác Các mục tiêu, nhiệm vụ Đại hội IX Công đoàn tỉnh đề ra cơ
bản hoàn thành, góp phần quan trọng vào việc ổn định chính trị, phát triển kinh tế xã
hội, giữ vững quốc phòng an ninh tại địa phương Đến tháng 03/2013, toàn tỉnh có
35.100 cán bộ, đoàn viên, lao động (Trong đó số lao động làm việc trong các cơ
quan, đơn vị, DN có tổ chức Công đoàn là 33.048 người), tổng số đoàn viên công
đoàn 32.883 người Tổ chức Công đoàn tỉnh có 06 phòng, ban; 07 Công đoàn ngành,
01 Công đoàn Viên chức, 09 LĐLĐ huyện, thị xã, thành phố; 1.021 CĐCS Cán bộ công đoàn chuyên trách 85 người (trong đó, 17 hợp đồng lao động)
Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ X, từ ngày 06-07/3/2013, dự Đại hội 237 đại
biểu Cơ cấu Ban Chấp hành Công đoàn tỉnh khóa X là 37 đồng chí, tại Đại hội bầu
36 đồng chí, để khuyết 01 (để bầu bổ sung khi thành lập Công đoàn huyện Nậm Pồ).
Tại phiên họp Ban Chấp hành thứ nhất, bầu Ban Thường vụ gồm 12 đồng chí, bầu đồng chí Hoàng Ngọc Vinh - giữ chức vụ Chủ tịch Khẩu hiệu hành động trong
nhiệm kỳ X là: "Đổi mới, sáng tạo hoạt động công đoàn, vì quyền, lợi ích của đoàn
viên, CNVCLĐ, vì sự phát triển bền vững của tỉnh Điện Biên" Đại hội đề ra phương
hướng, mục tiêu: "Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động Công đoàn; tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục, học tập nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho CNVCLĐ Đẩy mạnh các phong trào thi đua, trọng tâm
là phong trào thi đua "Lao động giỏi, lao động sáng tạo", với mục tiêu "Năng suất,
chất lượng, hiệu quả, đảm bảo ATVSLĐ"; Phối hợp thực hiện có hiệu quả sự nghiệp
CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn Nâng cao năng lực tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; thực hiện tốt quyền đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đoàn viên, CNVCLĐ Đẩy mạnh các hoạt động xây dựng đời sống văn hoá cơ sở, các hoạt động xã hội nhân đạo, từ thiện
Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ XI, nhiệm kỳ 2018-2023, dự kiến tổ chức vào trung tuần tháng 5/2018 Đại hội có nhiệm vụ kiểm điểm việc thực hiện Nghị
quyết Đại hội X Công đoàn tỉnh Đại hội XI có ý nghĩa quan trọng, định hướng cho sự phát triển của tổ chức Công đoàn, đoàn viên và công nhân lao động trong giai đoạn mới Với phương châm "Dân chủ, đổi mới, phát triển, vì đoàn viên và người lao động"; tập trung đổi mới tổ chức và hoạt động công đoàn theo hướng thiết thực hiệu quả; xác định
rõ nhiệm vụ của mỗi cấp Công đoàn; trú trọng đại diện chăm lo, bảo vệ đối với người lao động, tăng cường phát triển lợi ích đoàn viên; phát huy vai trò của tập thể đoàn viên trong xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công đoàn; tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh
Qua 55 năm ra đời, phát triển và trưởng thành, trải qua 10 kỳ Đại hội và
Trang 10chuẩn bị Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ XI, khác với tổ chức Công đoàn ở nhiều địa phương trong cả nước, tổ chức Công đoàn tỉnh Điện Biên ra đời gần như đồng thời với đội ngũ công nhân, với việc thành lập tỉnh Trong bất cứ hoàn cảnh nào, các cấp công đoàn trong tỉnh cũng bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vận dụng sáng tạo có hiệu quả vào điều kiện cụ thể của địa phương, phát huy vai trò của tổ chức chính trị đáng tin cậy của Đảng, là chỗ dựa vững chắc của chính quyền, là người đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động, góp phần quan trọng vào thực hiện thăng lợi sự nghiệp cách mạng của tỉnh Điện Biên trong các thời kỳ Với những đóng góp của tổ chức Công đoàn 55 năm qua, Công đoàn tỉnh Điện Biên đã được Nhà nước, Chính phủ ghi nhận
và tặng thưởng Huân chương Độc Lập hạng Ba; Huân Chương lao động hạng Nhất, Nhì, Ba cho Công đoàn tỉnh Điện Biên./
HỘI ĐỒNG PHPBGDPL LĐLĐ TỈNH ĐIỆN BIÊN