Một số thời kỳ vật hậu của các giống dứa Thời gian từ trồng đến đủ tiêu chuẩn xử lý ra hoa ngày Thời gian từ xử lý - ra hoa ngày TG từ xử lý ra hoa - thu hoạch ngày Với thời vụ trồ
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ TRỒNG SO SÁNH MỘT SỐ
GIỐNG DỨA MỚI CÓ TRIỂN VỌNG
Vũ Mạnh Hải, Nguyễn Quốc Hùng
SUMMARY
A study on the selection of pineapple
With aim of selecting good varieties of pineapple to be introduced into large scale, newly imported cultivars have been tested for their adaptability in Donggiao foodstaff enterprise Results conducted from comparision experiments showed that all of pineapple varieties tested were healthy and gave high yield of good quality compared with the traditional ones inwhich MD - 2 belonging Queen group and H180 representing for Cayen group were considered to be the best that can be recommended for pineapple growers in near future
Keywords: Pineapple, Queen and Cayen groups, off - season flower treatment (flower forcing)
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Một trong những hạn chế cơ bản của
ngành sản xuất dứa ở Việt Nam là năng
suất quả còn thấp Việc sớm cải tiến bộ
giống có ý nghĩa rất quan trọng Những
năm gần đây theo định hướng đa dạng hoá
nguồn thực liệu phục vụ cho các mục tiêu
sử dụng sản phNm khác nhau, các cơ quan
khoa học chuyên ngành kết hợp với các cơ
sở sản xuất tiến hành nhập nội và đánh giá
một số giống có ưu thế của một số nước có
điều kiện sinh thái tương tự nhằm sớm đưa
vào sản xuất bộ giống tốt Trong phạm vi
bài viết này, chúng tôi giới thiệu một số
kết quả ban đầu về khảo nghiệm so sánh
giống được tiến hành trên đồng ruộng của
Công ty Thực phNm xuất khNu Đồng Giao,
nơi có diện tích và năng suất dứa cao nhất
ở miền Bắc
II VẬT LIỆU VÀ PHƯƠN G PHÁP
N GHIÊN CỨU
1 Vật liệu nghiên cứu
Thí nghiệm bao gồm 6 giống tương ứng
với 6 công thức thí nghiệm
CT1: Giống Đài nông 4 CT2: Giống Đài nông không gai CT3: Giống hoa Phú Thọ (đối chứng cho nhóm Queen)
CT4: Giống MD - 2 CT5: Giống Cayen H180 CT6: Giống Cayen Trung Quốc (đối chứng cho nhóm Cayen)
2 Phương pháp bố trí thí nghiệm
- Thí nghiệm được trồng tháng 7 năm
2007, tại Công ty Thực phNm xuất khNu Đồng Giao - Tỉnh Ninh Bình
- Thí nghiệm được trồng bằng chồi ngọn, bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên đầy
đủ với 4 lần nhắc lại Mỗi công thức trồng
300 cây cho 1 lần nhắc lại
- Thí nghiệm được trồng với mật độ 60.000 cây/ha Trồng theo hàng kép 4 Lượng phân bón cho toàn bộ chu kỳ sinh trưởng là 10 gam N + 5 gam P2O5 + 15 gam
Trang 2K2O/cây Xử lý ra hoa bằng dung dịch đất
đèn 1,5%
3 Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
- Khả năng tăng trưởng chiều cao cây
và số lá của các giống Theo dõi 30
cây/giống/1 lần nhắc lại
- Thời gian từ trồng đến đủ tiêu
chuNn xử lý ra hoa, từ xử lý ra hoa đến ra
hoa và từ xử lý ra hoa đến thu hoạch quả
Theo dõi trên toàn bộ thí nghiệm tính tại
thời điểm 80% số cây trên toàn bộ thí
nghiệm đủ tiêu chuNn xử lý ra hoa, 80%
số cây xuất hiện hoa và 80% số quả trên
toàn bộ thí nghiệm có 2 - 3 hàng mắt
chuyển màu vàng
- Các chỉ tiêu đánh giá yếu tố cấu thành
năng suất được đo đếm trên 30 quả/giống/1
lần nhắc lại
- Năng suất là toàn bộ sản lượng thu được của thí nghiệm và quy đổi thành năng suất thu được trên 1 ha, đơn vị tính bằng tấn/ha
- Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng quả của các giống dứa
III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN Tất cả các giống dứa tham gia thí nghiệm đều có khả năng sinh trưởng tốt, tốc
độ tăng trưởng thân lá nhanh Tất cả các giống đều bắt đầu có khả năng sinh trưởng thân lá nhanh ở thời điểm sau trồng 3 tháng
và khả năng sinh trưởng thân lá được tăng nhanh ở các thời gian tiếp theo
Bảng 1 Động thái tăng trưởng thân lá của các giống dứa
TT Giống
Động thái tăng trưởng thân lá sau trồng
3 tháng 6 tháng 9 tháng 11 tháng Cao cây
(cm)
Số lá (lá)
Cao cây (cm)
Số lá (lá)
Cao cây (cm)
Số lá (lá)
Cao cây (cm)
Số lá (lá)
2 Đài nông tuyển chọn
3 Hoa Phú Thọ (đ/c 1) 30,2 13,5 44,8 16,1 64,1 25,5 82,9 35,2
6 Cayen Trung Quốc (đ/c 2) 42,9 14,7 57,9 22,5 73,5 36,5 85,2 39,1
Ở thời điểm sau trồng 3 tháng, các
giống thuộc nhóm dứa Queen có chiều cao
cây từ 30,2 đến 32,4 cm và số lá 12,2 - 13,5
lá/cây; các giống thuộc nhóm dứa Cayen có
chiều cao cây và số lá lớn hơn (40,5 - 43,7
cm và 14,7 - 15,5 lá) Chiều cao cây và số
lá tăng rất nhanh và ở thời điểm 11 tháng sau trồng, các giống thuộc nhóm dứa Queen
có chiều cao cây và số lá tương ứng đạt 77,5 - 82,9 cm và 32,7 - 35,2 lá; các giống
Trang 3thuộc nhóm dứa Cayen đạt 79,8 - 85,2 cm
và 36,5 - 39,1 lá (bảng 1)
Về khả năng sinh trưởng, không có sự
sai khác lớn giữa các giống trong nhóm các
giống dứa Queen Đối với các giống thuộc
nhóm dứa Cayen, giống dứa Cayen Trung Quốc có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn cả
về chiều cao cây và số lá trên cây so với các giống MD2 và Cayen H180
Bảng 2 Một số thời kỳ vật hậu của các giống dứa
Thời gian từ trồng đến đủ tiêu chuẩn xử lý ra hoa (ngày)
Thời gian từ xử
lý - ra hoa (ngày)
TG từ xử lý ra hoa
- thu hoạch (ngày)
Với thời vụ trồng vào vụ thu, các giống
dứa tham gia thí nghiệm đều có thời gian từ
trồng đến đủ tiêu chuNn xử lý ra hoa 320 -
355 ngày Các giống thuộc nhóm dứa Queen
có khoảng thời gian này ngắn hơn Hai giống
dứa Đài nông và Đài nông tuyển chọn đạt
tiêu chuNn xử lý ra hoa sau trồng 330 ngày,
giống Hoa Phú Thọ đạt tiêu chuNn xử lý ra
hoa sớm hơn (320 ngày) Các giống dứa
thuộc nhóm dứa Cayen không có sự sai khác
lớn giữa các giống (345 - 355 ngày) nhưng có
khoảng thời gian từ trồng đến đủ tiêu chuNn
xử lý ra hoa dài hơn so với các giống dứa
thuộc nhóm dứa Queen (bảng 2)
Về thời gian từ xử lý đến ra hoa, trong
thời vụ xử lý vào tháng 7, các giống dứa
tham gia thí nghiệm đều có thời gian từ xử
lý đến ra hoa rất ngắn Các giống dứa thuộc
nhóm dứa Queen có khoảng thời gian này
35 - 37 ngày và không có sự sai khác lớn giữa các giống thuộc nhóm dứa Queen Trong các giống thuộc nhóm dứa Cayen, giống MD2 có thời gian từ xử lý đến ra hoa ngắn hơn so với hai giống Cayen H180 và Cayen Trung Quốc (37 ngày so với 42 - 45 ngày)
Tương tự như thời gian từ xử lý đến ra hoa, thời gian từ xử lý ra hoa đến thu hoạch quả của các giống không có sự sai khác lớn giữa các giống thuộc nhóm dứa Queen (132 - 138 ngày) Trong các giống thuộc nhóm dứa Cayen, giống MD2 có khoảng thời gian này ngắn hơn so với hai giống dứa Cayen H180 và Cayen Trung Quốc (150 ngày so với 165 ngày) Hai giống dứa Cayen H180 và Cayen Trung Quốc có thời gian từ xử lý ra hoa đến thu hoạch quả tương tự như nhau
Bảng 3 $ăng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các giống dứa
TT Giống Khối lượng
quả (kg)
Chiều cao quả (cm)
Đường kính quả (cm)
Tỷ lệ ra hoa (%)
Năng suất thực thu (tấn/ha)
Trang 4(không gai)
Với phương pháp xử lý ra hoa bằng
dung dịch đất đèn, nhìn chung các giống
dứa tham gia thí nghiệm đều có khả năng ra
hoa rất cao, tuy nhiên phản ứng ra hoa có
khác nhau ở một số giống Hai giống có tỷ
lệ ra hoa đạt cao nhất và tương tự như nhau
là Hoa Phú Thọ và MD2 Các giống còn lại
có tỷ lệ ra hoa đạt được gần tương tự như
nhau (bảng 3)
Về khối lượng trung bình quả, các
giống thuộc nhóm dứa Queen có khối
lượng trung bình quả tương tự nhau, không
có sự sai khác có ý nghĩa giữa các giống
Hai giống mới Đài nông 4 và Đài nông
tuyển chọn có năng suất thu được không
sai khác so với giống đối chứng Hoa Phú
Thọ Trong các giống thuộc nhóm dứa
Cayen, giống Cayen H180 có khối lượng
trung bình quả đạt được lớn nhất (1,82 kg),
hai giống MD2 và Cayen Trung Quốc có
khối lượng trung bình quả đạt được tương
tự như nhau
Về hình thái quả, các giống dứa thuộc nhóm Queen có các chỉ tiêu về chiều cao và đường kính quả đạt được tương tự như nhau Tuy nhiên, giống Đài nông 4 có dạng quả hình chóp, hai giống Đài nông tuyển chọn và Hoa Phú Thọ có dạng quả hình trụ Trong các giống thuộc nhóm dứa Cayen, hai giống MD2 và Cayen Trung Quốc có dạng quả hình trụ, giống Cayen H180 có dạng quả hình chóp
Về năng suất thu được, các giống dứa thuộc nhóm dứa Queen có năng suất đạt được 50,6 - 53,5 tấn/ha và không có sự sai khác giữa các giống Trong các giống thuộc nhóm dứa Cayen, giống Cayen H180 đạt năng suất cao nhất (71,5 tấn/ha), tiếp đến là giống Cayen Trung Quốc (67,2 tấn/ha) và thấp nhất là giống MD2 (62,8 tấn/ha)
Bảng 4 Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng quả của các giống
(%)
Đường tổng số (%)
Vitamin C (mg/100 g)
Axit tổng số (%)
Độ Brix (%)
2 Đài nông tuyển chọn (không gai) 18,22 14,50 13,28 0,91 15,70
Trang 5T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
5
Về chất lượng quả, do được phát triển trong điều kiện nhiệt độ thấp, trên tất cả các giống dứa Queen tham gia thí nghiệm đều có hàm lượng đường tổng số, độ brix thấp hơn so với các chỉ tiêu đánh giá tương ứng của giống dứa Hoa Phú Thọ đạt được
ở thời điểm thu hoạch chính vụ Các giống thuộc nhóm dứa Queen có các chỉ tiêu đánh giá chất lượng quả đạt được gần tương tự nhau, không có sự sai khác nhiều so với giống dứa đối chứng Hoa Phú Thọ
Đối với các giống dứa thuộc nhóm dứa Cayen, giống MD2 có các chỉ tiêu đánh giá chất lượng quả đạt được cao nhất; các chỉ tiêu đánh giá về hàm lượng đường tổng số và
độ brix đạt được tương tự hoặc cao hơn các giống dứa thuộc nhóm dứa Queen Hai giống Cayen H180 và Cayen Trung Quốc có các chỉ tiêu đánh giá chất lượng quả đạt được gần tương tự như nhau, trong đó, giống Cayen H180 có một số chỉ tiêu đánh giá đạt được cao hơn so với giống dứa Cayen Trung Quốc như hàm lượng đường tổng số, hàm lượng vitamin C và độ Brix Tuy nhiên, tương tự như các giống dứa thuộc nhóm dứa Queen, một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng quả của các giống dứa Cayen H180 và Cayen Trung Quốc đều thấp hơn so với các chỉ tiêu đánh giá tương ứng của giống Cayen Trung Quốc
ở thời điểm thu hoạch chính vụ
IV KẾT LUẬN VÀ ĐỀ N GHN
1 Kết luận
1 Trong điều kiện trồng tại Công ty Thực phNm xuất khNu Đồng Giao, các giống dứa tham gia thí nghiệm đều có khả năng sinh trưởng tốt, ra hoa với tỷ lệ cao trong điều kiện
xử lý ra hoa trái vụ và có năng suất đạt được tương tự hoặc cao hơn so với các giống dứa đang được trồng phổ biến Hoa Phú Thọ và Cayen Trung Quốc
2 Giống dứa Cayen H180 có khả năng sinh trưởng phát triển tốt, có năng suất đạt được cao nhất (71,5 tấn/ha) và có các chỉ tiêu đánh giá chất lượng quả đạt được tương tự như giống Cayen Trung Quốc
3 Giống dứa MD2 có khả năng sinh trưởng phát triển tốt, có năng suất và một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng quả đạt được cao hơn so với các giống dứa thuộc nhóm dứa Queen
2 Đề nghị
1.Tiếp tục theo dõi, đánh giá khả năng sinh trưởng phát triển và năng suất của các giống ở một số vụ thu hoạch tiếp theo; đánh giá chất lượng quả của các giống trong điều kiện thu hoạch chính vụ
2 Tiếp tục đánh giá mức độ nhiễm một số bệnh hại của các giống
TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Trần Thế Tục, Vũ Mạnh Hải, 2000 Kỹ thuật trồng dứa Nhà xuất bản Nông nghiệp
1 Nghiên cứu tuyển chọn và kỹ thuật thâm canh một số cây ăn quả chủ đạo ở miền Bắc Việt Nam - Viện Nghiên cứu Rau quả - Đề tài khoa học cấp bộ 2001 - 2005
Trang 6T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
6
2 Trần Thế Tục, Vũ Mạnh Hải Nghiên cứu tuyển chọn và kỹ thuật thâm canh dứa
Cayen - Báo cáo tổng kết đề tài độc lập cấp Nhà nước 1994 - 1996
/gười phản biện: Vũ Mạnh Hải
