O Viet Nam da cd mgt sd eong ttinh nghien cun ly luan va thyc tidn vd nhung van de cua cdu tnic xa hgi va phdn tang xa igi ttong bdi canh cong nghiep loa, hien dai hod ddt nude.. Tuy nhi
Trang 1Thirc trang cau true xa hoi cua sinh vien
Hoc vien Dao chi va Tuyen truyen
• ThS NGUYEN NGOC ANH
Hoc vien Chinfi tri - Hanh ctiinti quoc gia Ho Chi Minh
C au tnic xa hpi la mgt ngi
dung CO ban xuyen sudt
ttong lich su xa hgi bgc
Td nam 1840 den cudi nhirng
nam 1880, K.Marx da chu trgng
phan tich cdu tnic xa hgi vd xem
xet cdu tnic xa hgi tren nen tang
eiia cdu tnic kinh te Dau the ky
XX, nha xa hgi hgc ngudi Due la
M.Weber da ehi ra vai trd cua
cdc yeu to nbu dia vi kinh te, dia
vi ehinh tri va uy tin xa hgi trong
sy phan chia xa hgi thanh giai
tang tren dudi, cao thap khac
nhau Tren the gidi, cac nha xa
hgi hgc rdt quan tam nghien cuu
nguyen nhan va cac bieu bien
cua cdu tnic xa hgi va phdn tang
xa hgi O Viet Nam da cd mgt sd
eong ttinh nghien cun ly luan va
thyc tidn vd nhung van de cua
cdu tnic xa hgi va phdn tang xa
igi ttong bdi canh cong nghiep
loa, hien dai hod ddt nude
Cau tnic xa hgi khdng chi
dan don dugc xem xet nbu mgt
;d'u tnic hang ngang (vi du hai
^ai edp, mpt tdng ldp vd dudng
ibu ddng ddu nhau ngang bdng
ihau) hoac chi dan tuyen phat
ridn Uieo hudng tien ddn den sy
budn nhat, ddng nhdt xa hgi nhu
quan niem thcd ky trade ddi mdi,
ma dang didn ra mot qua trinh phdn boa, phdn tang xa boi manh
me Cau tnic xa hpi vda cd cdu tnic "ngang", vua ed eau tnic
"dgc" Cdu tnic ngang, dd la mot tap hgp cdc giai cap, tang ldp, nghd nghiep, td chdc ttong xa hgi nhu: cong nhan, nong ddn, tieu thuang, doanh nhan, tri thdc Trong dd khd cd the cbi ro giai cap nao, tdng Idp nao thdng tri bay d tten giai cap, tang ldp nao Cau tnic "doc", Wc la cau tnic tang bac cao thap ttong xa hoi, dugc xem xet va bidu hien d
ba ddu hieu co ban khde nhau:
dia vi kinh te (tai san, thu nhap), dia vj chinb tti (quyen lyc), dia vi
xa hgi (uy tin) Vi dy, xet ve mat dia vj kinh te, ed die phan biet giai tdng nhieu tai san, gidu cd d tten giai tang it tai san, ngheo khd Hai Fat cdt cdu tnic "ngang"
vd "dgc" nay dan ket vao nhau rat phdc tap tao thanh cdu tnic xa hgi eua ca mot xa hgi cong ddng
xa hdi
Tuy nhien, cac nghien cdu eau tnic xa hgi ddng thdi theo cdt dgc - phan tdng xa hgi va theo cdt ngang - ttong mgt nhdm xa boi
thi xudi bien chua nhieu, nhdt la nghien cdu cau tnic xa hgi ciia sinh vien hien nay Do vdy, mgt
sd ket qua nghien cdu thyc ttang eau tnic xa hgi cua sinh vien Hgc vien Bao chi - Tuyen traydn dudi day phdn ndo lam rd them vd cau tnic xa boi ndi chung va cdu tnic
xa hgi cua sinh vien ndi rieng (sd beu dugc su dung ttong bai viet dugc nit ra tu kei qua nghien cdu bdng phieu trung eau y kien vdi
279 sinh vien Hgc vien Bao chi -Tuyen traydn)
1 Mdt sd loai Wnh c ^ trdc xa hdi gdc ciia sinh vien Hgc vi6n Bdo chf - Tiiydn truy^
Oiy tnic nghi nghiep cua cha
me Co the coi cdu true xa hgi
gdc cua sinh vien la cau tnic nghe nghiep eua cha, me sinh vien, ttong ea cdu nghd nghiep cua bd, me sinh vien Hgc vien Bao chi va Tuyen traydn thi nong nghiep, ldm nghiep va ngu nghiep chiem ty le cao nhdt, vdi 32,3% d bd va 39,1 % d me Tiep den la nghe edn bd eong chdc, vien chdc nhd nude (26,5% d bd
va 18,3% d me) Cdc nghe eong nhan, Uiu cdng nghiep/thg thu
Trang 2cong, ngi trg, buu tri, kinh
doanh, budn ban, dich vu d ea
bd va me dugc sinh vien tta led
rdi thap
Cau tnic khu vuc lim viec
cua bd, me sinh viin Tren co sd
CO eau nghe nghiep cua bd, me
sinh vien tim bidu khu vyc lam
viec eua bd, me sinh vien thay
rdng, bd va me eua sinh vien lam
d khu vyc W nhdn la 41,6% va
47,7%; khu vyc nha nude la
35,5% va 27,6% Ngoai ra, bd,
me sinh vien cdn lam trong linh
vyc kinh te bg gia dinh va cdc
linh vyc khac Tuy chua phan
dnh bet thyc ttang khu vyc lam
viec cua bd, me sinh vien Hgc
vien bien nay, nhung neu so sdnb
giua khu vyc lam viec W nhdn va
nha nude tbi bd, me sinh vien
hien dang lam viee d khu vyc W
nhan la nhidu ban Dieu nay, it
nhieu anh budng den eau tnic xa
hdi cua sinh vien, cung nhu phdn
tang vi mdc sdng eua sinh vien
Bdi vi, neu cbi xet rieng ve tidn
cong tbi giua khu vyc nha nude
va W nhdn cd nhung khde biet
nhat dinh
Cdu tnic nd sinh sdng cua
bd, me sinh viin Viec cha me
sinh sdng d thanh tbi bay nong
thon cd y ngbia quan trong ddi
vdi sinh vien Thanh thi cd mdc
sdng cao ban, dieu kien hoe tap
tdt ban Nong thon ngheo ban va
cd dieu kien hoc tap kem ban
thanh tbi Do vdy, co cdu thanh
thi - ndng thdn cua cha me ed
anh budng den cdu tnic xa hdi
cua sinh vien De phdt hien ra
cdu true nay, eau bdi don gian la
bd me sdng d ddu Da so sinh
vien tra led bd, me hien dang sinh sdng d ndng thon, chiem 58,8%, cdn lai d thdnh thi chiem 41,2%
Ciu tnic Uinh dp hpc vn cua
bd, me sinh viin Qua dieu tta
sinh vien Hgc vien Bao ehi -Tuyen traydn, smh vien tta ldd trinh do bgc vdn eua bd va me nhu sau: tieu hgc (3,6% vd 4,7%); ttnng hgc ca sd (20,7%
va 23,3%); ttnng hgc phd didng (33,7% va 40,1%); ttnng cap/cao ddng (18,6% vd 16,5%); dai hgc (16,5% va 12,9%); tten dai bgc (5,7% vd 2,5%) (cd 4 sinh vien khdng tta led)
Sd beu dieu tta cho thay, bd
me sinh vien ed bgc van Wong ddi cao, neu tinb W trang cap den tren dai bgc, trinh do hgc vdh eua
bd va me smh vien Id 40,8% va 31,9%, mdt ty le xap xi bode cao ban so vdi trinh do bgc vaii eua
bd va me sinh vien la tieu bgc hay trang bgc eo sd hay trang bgc phd thong
2 Mdt sd loai Wnh dfu tiic xa hdi dua vao dac trung nhdn khdu cua sinh vifin Hgc vi6n Bao chi - liiyen truy&i
Cau true ting bic xahpi theo tudi Tudi cua sinh vien, didu tra
thu dugc sinh vien d do wdi W18 den 26, ttong dd, sinh vien d wdi
19 la nhidu nhdt, vdi 45,5% tta led; tiep den la d tudi 20, vdi 35,8% tta ldi; wdi 21 cd 12,5%
tta led; wdi 23 va 26 ehi cd 0,7%
tra led; thdm cbi d tudi 25 khong
ed ai tra ldi Nhung nhin ehung
do tudi cua sinh vien Hoe vien Bdo ehi vd Tuyen traydn ndm ttong do wdi W 18 - 23 cua sinh
vien ca nude Do wdi tiep tuc Idn
vd the chdi, bdng hdi, dung cam mudn di vdo cudc sdng xa hoi, mudn dugc w khdng dinh ban thdn Do wdi cd nhidu di6m chung ve tim viee va ttau doi kien thdc nhung ciing cd khong
it khac biet vd hudng thu va quan niem ve cdc gid tti xa boi
Cau Udc ting bic gidi tOili cua sinh viin Trong tdng sd 279
smh vien tta led bang hdi cd 56 nam (chiem 20,1%) vd 223 nii (79,9%) Dieu nay cung diing vdd thyc ttang chung ciia Hoc vien Bao ebi - Tuyen tmyen ttong vai ndm ttd lai ddy Bdi vi,
do dde thu cac nganh dao tao thugc ve khdi xa hgi nen ty 16 sinh vien nu cao ban sinh vien nam Tuy nhien, sy mdi edn bang gicd tinh se ddn tdd hien tuong
"lep ve" cua sinh vien nam so vdi sinh vien nu Trong ldp chi co mgt so ban nam thi nhirng nam sinh vien nay cd the bi "nir hda":
it ndi, thy ddng, rut re vd thucmg ngdi cudi ldp Va vao nhung ngay can the bien vai ttd nam gidi nhu ngay 8/3 hang nam thi nhiing sinh vien nam cam thay rdi khd khdn, vat va vi it ngUcfi
md phai td chdc ca mpt sy kien ldn cho vdi cbuc ban nii sinh^
trong ldp j
Ciu tnic xa hpi nhdm - dSii tpc Ca eau thdnh phdn ddn t6c
cua sinh vien Hgc vien Bao chi
vd Tuyen traydn khd da dang, gdm ddn tgc Kinh, Tay, Mudng, Nung Ket qua didu tta ciing cho tbdy dieu nay Nhung ttong
CO cdu thanh phdn ddn toe sinh vien la ngudi ddn tgc Kinh chimin
Trang 3ty 16 cao nhdt chiem 90%, sinh
vien la ngudi ddn toe Tay chiem
6.8%, sinh vien la ngucd ddn tgc
Mudng chiem 2,5% va thap nhat
la sinh vien ddn tgc Nung chiem
0,7% Lien quan den van de nay,
sd lieu thdng ke eua Ngan bang
The gidi cho biet "Ddng bao ddn
tgc khde Kinh chiem 13% tdng
dan sd viet Nam, nhung sinh
vien ngudi ddn tgc khac Kinh cbi
chiem khoang 4% trong tdng sd
ban mgt trieu sinh vien dai bgc'"
Sinh vien dan toe thieu so bgc tap
va sinh boat mgt each boa ddng
vdi tdt ca cdc sinh vien Bdi vi bg
la nhung ngudi da tdt nghiep
trang bgc phd thong nen gidi
tieng Viet va quen vdi each ung
xu, sinh boat, bgc tap Hdu nhu
khong cd sy khac biet ro rang
ndo giua cac nhdm sinh vien ddn
toe thieu so trd nhung dip vao
ngay Id hpi, mgt sd sinh vien
mac trang phuc traydn thdng eua
dan tgc
3 CSai trdc xa hdi - t&g bde
dua vdo ddc di^m hgc tdp cfia
sinh vi6n Hgc vifin Bdo chf
-Tiiyen truy&i
Kit qui hpc tap cua sinh viin
Ve ket qua hgc tap cua sinh vien
dugc do ludng qua bai ehi bdo cd
tinh chdi co ban, don gian la
diem trung binh cac mon bgc va
diem danh gia chung ket qua bgc
tap (1) Hpc ky I vda qua, kit qui
hcx' tap cua ban dat loai nao:
(2)Kit qui hpc tip chung ciia
bim dat loai nio
Ket qua bgc ky I vda qua: ed
22,6% sinh vien trung binh,
29.7% sinh vien trung binh kha
42,3% sinh vien khd, 3,9% sinh vien gidi va 1,4% sinh vien xudt sdc Cdn ket qua bgc tap chung eua sinh vien cho den thdi diem dieu tra dugc biet ty le sinh vien
ed hoe lye trang binh, trang binh kha, kha, gidi va xudi sdc Idn lugt la 22,2%, 32,6%, 40,1%, 4,7%, 0,4%
Tun bidu danh gia chat lugng ket qua hgc tap eiia sinh vien
trong tradng: Theo ban, Uong
trudng cua ban cd bao nhieu % sinh vien hpc tip thtic su?
Tinh ttnng binh, theo ddnh gia eua sinh vien, cbi co gdn mot phan ba, cu thd la 31,5% sinh vien "thyc sy hoe tap" Ben canh
dd, vdn cd sinh vien danh gia hgc trong tradng la gian lan (13,2%)
Phai chang, viec hgc tap ciia sinh vien ttong ttudng ehu yeu la
"hgp thdc"
Nhiing sinh vien bgc gidi thudng ty tin, boat bat va chiem
vi tri cao ttong ldp nbu lam can
bg ldp, can bg chi doan Nhirng sinh vien hoc tap de ddi pho vdi tbi eu, gian ldn se khong dugc sinh vien ttong ldp bdu vao ban cdn sy Neu da dugc bdu tu nam thu nhdt dii den nam thd bai se khong dugc bdu lai
Muc sdng cua sinh vien Vd
mdc sdng eua sinh vien dugc danh gid dya tten dcd sdng kinh
te Thyc te didu tta cho thay, da
so sinh vien tta ldi thupc nhdm trung binh (70,9%) tiep den la nhom kha ban (16,5%), nhdm ngheo ban (11,9%) va ed rat it sinh vien d nhdm giau ban (0.7%)
Neu tinh ve thu nhdp sd tien
ma sinh vien cd dugc hang thang cdn phu thuoc vao gia dinh vd cung chidu vdi mue sdng eua gia dinh Binh quan mot thdng sinh vien cd dugc la 1.397.870 ddng, ttong dd ehu yeu W bd, me (87,8%) Tidn sinh vien ed dugc
W lam them (19,0%) hoac dugc
hd ttg W ngudn khde nbu gia su,
di lam them de tai, dy an, lam chuong Uinh, tham ebi ea ban hang ngoai gid bgc (6,1%) Nhu vdy, sinh vien Hgc vien cung rat nang dgng ttong tim kiem viec lam va cung cd thu nhdp them Cdn mdc chi tieu binh qudn hang thdng cua sinh vien la 1.421.446 ddng Mdc chi tieu nay bao gdm: tidn an, tien hoc diem, tien hgc phi, tidn mua sach, dd diing hgc tap, tien chi phuang lien di lai
Nhu vay, cau ttuc xa hoi ctia sinh vien Hgc vien Bao ehi -Tuyen trayen hien nay ed thd dugc nhin nhan thong qua ngudn gdc xudi thdn, dac trung nhdn kbdu xa hoi va dae diem hoc tap cua sinh vien Tuy nhiing didu nay chua phan anh bet eau tnic xa boi cua sinh vien, nhung cung cho thay phdn nao
sy da da dang, phong phu ve eau tnic td dae diem nghd nghiep eua bd me, noi d eua gia dinh den tudi, gidi tinh eua sinh vien Dac biet, edn cho mot each nhin mdi ve eau true xa hgi thong qua danh gid ket qua hoe tap va mdc sdng eua sinh vienO
1 Le Ngpc Hung (2009), Xa hdi hoc
giao diic, Nxb Dai hoc qu6c Ha N6i, Ha
Noi, U-.205