Trong khudn kho bai viet nay, tdc gia se van dung khdi niem binh dang gidi cua Ngan h a n g The gidi, theo dd "Binh ddng gidi Id sU binh ddng vi phdp lugt, vi ea hpi bao gom cd sU hinh
Trang 1D D D MOI TRirOfNG KINH DOANH D D D
M O T S 6 GlAl PHAP T H I / C HieN BlNH O A N G GlCfl 6 VlfT NAM
N g u y e n Q u y n h H o a *
1 D a t v a n de
Vdi n h a n thffe binh dang gidi la van d l
trung t a m eua phdt trien, trong mdt t h a p
nien qua, Viet Nam da thffe hien td't long
ghep van de gidi vao ede chinh sdch, ke
hoach vd chffong t r i n h mue tieu qud'c gia
Ket q u i cua sff long ghep thu dffgc dd la
sff tien bg vffgt bae v l binh dang gidi
Tuy nhien, mgt thffe te khdng phu n h a n
dffgc dd la sff p h a n biet gidi vdn tdn tai
khd phd bien d Viet Nam Dilu dd ddt ra,
trong 10 n a m tdi, khdng chi long ghep ma
con phai cd nhffng bien phdp de thffe hien
ed hieu qua ldng ghep nay Mgt trong
nhffng ndi dung mang tinh chien Iffgc ma
d dd ehung ta ed the the hien tinh t h i n
dd ehinh la Chien Iffgc p h a t t r i e n kinh te
xa hgi de'n ndm 2020 cua qud'c gia De lam
dffgc dieu nay, trffdc tien d n ed mgt bffe
t r a n h toan dien v l thffe t r a n g binh dang
gidi Viet Nam hien nay T r e n eg sd dd ehi
ra dffgc nhffng tdn tai trong thffe hien de
d l x u l t muc tieu v l binh dang gidi cung
nhff g i i i phdp de dat dffgc ede mue tieu dd
trong 10 n a m tdi
Cd n h i l u dinh nghia khde nhau ve
binh dang gidi Trong khudn kho bai viet
nay, tdc gia se van dung khdi niem binh
dang gidi cua Ngan h a n g The gidi, theo
dd "Binh ddng gidi Id sU binh ddng vi
phdp lugt, vi ea hpi ( bao gom cd sU hinh
ddng trong thu lao cho eong viee vd viec
tiep can den ede nguon von eon ngudi vd
^ QUAN LY KINH TE
ede nguon lUc sdn xudt khac cho phep md rpng cdc ca hpi ndy), vd binh ddng vi
"tieng ndi" (khd ndng tdc dpng vd ddng gdp cho qud trinh phdt trien)" de ddnh
gid ve binh d a n g gidi d Viet Nam vd dl xuat cdc muc tieu cung nhff ede giai phdp
d n cd de d a t dffgc muc tieu n a y den ndm
2020
Vdi quan niem t r e n , bieu h i e n cua bat binh dang gidi the h i e n d sff p h a n biet trong cdc q u y i n co b a n , trong viec tie'p can va kiem sodt ngudn lffc, trong viec lam va thu n h a p va trong t i e n g ndi ehinh tri Do dd, de thffe h i e n b i n h d a n g gidi,
d n t a p trung vao xay dffng mdt chien Iffgc vdi ba ndi dung chinh: (i) d i cdeh cdc the che de m a n g lai quyen h a n va cO hgi binh dang eho phu nff va n a m gidi; (ii) duy tri p h d t t r i e n k i n h te de eung cd nhffng ddng eo khuyen khich viee phan phdi cdc ngudn lffc binh d a n g hffn va (iii) thffe h i e n nhffng bien phdp tich cffe khae phuc sff khde biet dai d a n g n h a m ddi
t h e m ngudn lffc va t i e n g ndi chinh tri
2 Nhu'ng t h a n h tu-u n o i b a t t r o n g
thi^c h i $ n b i n h d a n g gidri d V i $ t N a m
- Mpt Id, trong llnh vUc chinh tri dd
cd thay dot ldn ve sU tham gia qudn ly, lanh dgo cua nd d cdc cdp
* Nguyin Quynh Hoa, Thac si kinh te, Dai hoc Kinh
te' Quoc dan
$0 33(6/2010)
Trang 2MOT S6 GlAl PHAP THgc HIEN BlNH D A N G GIOI 0 VIET NAM MOITRlfCfNG KINH DOANH [ ^ ' i l H
Trong hon mdt t h a p ky qua, sff tham
gia eua nff trong edng tdc quan ly, lanh
dao the hien trong Qude hdi, co quan
D i n g va h a n h chinh nhd nffde.Viet Nam
la mdt trong sd it nffde trong khu vffe
Ddng Nam A - Thdi Binh DffOng ed ty le
nff dai bieu Qud'c hdi dat t r e n 25% vd sd
dai bieu nff giff eae trgng trdeh quan trgng
trong cdc cO quan cua Qud'c hdi ngdy edng
tang len O dia phffgng, ty le nff dai bieu
HDND d p tinh nhiem ky 2004-2011 dat
23,88%, d p huyen la 23,01% vd d p xa la 19,53% Khdng chi cd sff d i thien d trong Qude hgi ma trong co quan Dang, thdi gian qua, ty le tham gia cua nff cung tdng
Cu the, d d p trung ffOng, neu tinh d sd' lffgng nff uy vien Ban Chap h a n h trung ffOng Dang dff khuyet, so vdi nhiem ky 2001-2005 (8,6%) nhiem ky nay ty le nay dat 10% Ddc biet, ty le nff tham gia cap
uy Dang tdng nhe d d p dia phffgng, dieu nay dffgc the hien d bieu dd 1
Bieu dd 1 Ty 1^ tham gia cap iiy Dang cac cap dia phfftfng
16
14
12
10
8
6
4
2
0
• Nhi#m ky 2001-2005
n Nhi$m ky 2006-2010
Cap TW Cap tinh Cap huyen Cap xa
Cac c a p liy D a n g
Nguon: Bo Lao dong, Thifcfng binh va Xa hoi
Trong khd'i co quan h a n h chinh nha
nffde, ddi ngu edn bd, cdng chffc nff da
tdng d v l sd' lffgng va chat lffgng Ca
nffde hien ed khoang hon 40 tinh, t h d n h
phd trffe thudc Trung ffgng da cd nff lanh
dao ehu chd't d d p nay Sd' lffgng edn bg,
edng chffc nff trong ede eo quan h a n h
chinh nhd nffde tff cap huyen tdi trung
ffgng chiem khoang 31,1%, trong dd, nff
lanh dao chiem khoang 18,4% O cap xa,
cdn bd chuyen trdeh la nff chiem t r e n 16%
trong tdng sd' cdn bd ehuyen trdeh Ddc
biet, phu nff dffgc binh d i n g trong tham
gia xay dffng va thffe hien quy dinh, quy
ehe eua eg quan, td chffc
- Hai Id, trong linh vUc kinh te- lao dpng, khodng cdeh gidi dd dUgc cdi thien, phu nU ngdy cdng khdng dinh dUgc vai trd,
vi tri eua minh trong gia dinh vd xd hpi
Trong mdt t h a p ky qua, Viet Nam da
ed nhffng tien bd trong viee phdt t r i e n thi trffdng lao ddng, md rdng eg hdi viee lam cho phu nff vd nam gidi Ty trgng lao ddng lam viec la nff dat 46,6% so vdi nam gidi la 53,4% ( k h o i n g edch gidi la 8,8%)
Vl tinh c h i t edng viec, phu nff thffdng cd
xu hffdng chgn vd lam ede edng viee d n
Trang 3I'l 1111 il "*"' ^^^^^ ^^^^ °°^'^" MOT SO GlAl PHAP THLTC HIEN BiNH DANG GIOI 6 VIET NAM
sff kheo leo, ti mi nhff n g a n h det, may
(chiem t r e n 70%) va n g a n h y te, giao due
(khoang t r e n 60%), trong khi nam gidi
thffdng chgn va lam nhffng cdng viec d n
ed sffc khde, tay n g h i nhff cdc n g a n h cdng
nghiep nang, khai thdc khodng san, xay
dffng Do dd, khoang cdeh gidi d trong cdc
n g a n h nay la khd cao VI du nhff trong
n g a n h cdng nghiep va xay dffng, ty le lao
nam la 25% nam gidi va nff 17,6%
-khoang each gidi la 7,4% Trong ede
n g a n h khde khdng ed sff k h a c biet dang
ke v l khoang cdeh gidi Theo sd lieu cua
Bd Lao ddng, ThffOng binh va Xa hdi,
ndm 2009 ty le lao ddng nff trong n g a n h
ndng, lam nghiep vd thuy s i n la 53,7%
va nam la 50,3% - k h o i n g edch gidi d mffe
3,4% Trong n g a n h dich vu lao ddng nff
chiem 28,6% vd nam la 24,7% - khoang
each gidi la 3,9%
Phu nff eung da ehu ddng va chia se
n h i l u hon vdi nam gidi trong d i thien
kinh te gia dinh va nam gidi khdng cdn
la ngffdi duy nha't gdnh t r d n h nhiem tru
cdt gia dinh Dilu nay dffgc minh chffng
bdng cac con sd nhff ty le nff chu doanh
nghiep ngay cang gia tang; ty le lao ddng
nff t h a m gia x u l t k h a u lao ddng h a n g
n a m chiem k h o a n g 33% - 34%
- Ba la, trong llnh vUc gido due - ddo tgo vd khoa hoc cong nghe, khodng edch gidi duge thu hep ddng ke d tUng cdp hoc, bdc hoc
Ty le di hge eua nff d ede d p hge trong vdng 10 n a m , tff n d m 1997 den nam
2007, da ed sff t h a y ddi ldn (xem b i n g 1) Theo ngudn cua bd Lao dgng, Thffgng binh va Xa hgi, ty le nff tri thffe ngay cang t a n g va nff cd t r i n h do cao dang dat
ty le eao nha't Ty le nff t r u n g tuyen vao cdc trffdng dai hge, eao d a n g t r e n d nffde
t a n g d i u qua cdc n d m va chiem ty le cao trong sd' thu khoa td't nghiep tai cdc trffdng dai hge Ben canh dd, ty le nff tien
Sl, t h a c si, gido sff va phd gido sff may
n d m g i n day t a n g n h a n h Trong boat ddng n g h i e n effu khoa hge, nff tri thffe ddng mdt vai trd ddng ke Chi t i n h rieng trong 3 n a m (tff 2007 den 2009) cac nha khoa hge nff da chu tri t h a n h cdng 42 de
t a i thudc cdc chffong t r i n h KHCN d p Nha nffde, 25 d l t a i ddc lap d p Nha nffde
va 18 d l t a i , dff dn hgp tdc qude t e
Bang 1 Ty 1^ hoc sinh ni? ff cac cap hoc qua cac nam hoc
Tieu hoc
Trung hoc
CO s6
Trung hoc
phd thong
Cao dang
Dai hoc
1996-1997
48,0
46,8
45,5
51,5
38,1
1997-1998
47,7
47,0
46,4
51,9
39,1
2001-2002
47,5
47,5
46,8
50,9
44,3
2003-2004
47,6
47,8
48,5
46,8
49,5
2004-2005
47,7
47,9
48,9
51,0
47,0
2005-2006
48,2
48,1
49,4
53,1
47,2
2006-2007
48,5
48,3
49,3
53,8
55,0
Nguon: Bp giao due va Dao tao nam 2008
Trang 4MOT SO GIAI PHAP THgc HIEN BiNH DANG GIOI 6 VIET NAM MOI TRirONG KINH DOANH [^^'j | \\
- Bdn Id, trong llnh vUc y te, sUc khde
cua bd me khdng ngdng duge cdi thien, ty
sudt chet me ed lien quan den thai sdn dd
gidm ddn qua cdc ndm
Binh dang gidi trong cham sde sffc
khde n h a n dan ludn la mgt trong nhffng
trgng t a m dac biet eua Chinh phu Theo
sd lieu edng bd cua Tong cue Thd'ng ke,
tudi thg binh quan cua ngffdi Viet Nam
hien nay da vffgt t r e n 72 tudi; trong dd
tudi thg cua nff gidi eao hon nam gidi tff
4 den 5 tudi Cdc ty le ehinh p h a n anh
chdm sde sffc khde phu nff nhff ty le phu
nff mang thai dffgc khdm thai t r e n 3 l l n ,
ty s u i t chet ciia cdc ba me ed lien quan
den thai san, ty le phu nff dffgc tiep can
vdi dich vu y te, ty le cdc ea sinh dffgc hd
trg eua edn bd y te ed tay nghe d i u dffgc
cdi thien ddng ke
- Ndm Id, vai trd cua phu nU trong
llnh vUe vdn hda, thong tin, the thao vd
gia dinh ngdy cdng tdng
Cdc boat dgng van hda, nghe thuat da
ed nhffng ddi mdi, eai tien v l ndi dung,
chat lffgng n h i m ddp ffng td't hon nhu d u
thffdng thffe cua mdi gidi Dinh kien gidi
ve vai trd t r u y i n thd'ng eua phu nff va
nam gidi trong gia dinh va xd hdi da ed
sff thay ddi tich cffe so vdi trffdc day Tren
cdc phffong tien thdng tin dai ehung, hinh
I n h ngffdi phu nff tff tin vffOn len, k h a n g
dinh minh trong edng viec xua't hien ngdy
edng nhilu; n h i l u bdi vie't, hinh anh
quang cao da the hien vai trd cua nam
gidi trong chia se viec nhd Phu nff da
tham gia h i u h e t cdc bd mdn thi da'u
trong n i n the thao nffde nha va dat n h i l u
t h d n h tich eao, trong dd phai ke tdi bd
mdn bdng dd
Trong gia dinh, vi tri, vai trd cua phu
nff da dffgc d i t h i e n so vdi trffdc day, ddc
biet la phu nff d t h d n h thi Ngffdi phu nff
dffgc tdn trgng va dffgc t h a m gia n h i l u
hgn vdo cdc quyet dinh quan trgng trong
gia dinh Ty le phu nff thffe hien cae boat
ddng van hda, the thao, vui choi, giai tri trong thdi gian rdi ngay cang cao Bao lffc dd'i vdi phu nff dang cd chiiu hffdng giam
d i n so vdi trffdc day
3 Nhu'ng t o n t a i c h u y e u t r o n g
thi^c h i ^ n b i n h d a n g gidfi cf V i e t N a m
va n g u y e n n h a n
3.1 Nhiing ton tai chd yeu
- Thu nhdt, trong llnh vUc chinh tri,
ty le cdn bp qudn ly, Idnh dgo nd cdn thdp so lUe lugng lao dpng nd vd cdn bp qudn ly, Idnh dgo ndi ehung
Dd'i vdi nff dai bieu Qud'c hdi, ty le nff tdng nhffng khdng b i n vffng Vi du, trong khda X la 26,2%, khda XI t a n g len 27,3% nhffng khda XII ehi ed 25,8% Neu so vdi chi tieu da ddt ra trong Chien Iffgc qud'c gia VI sff tien bd cua phu nff den 2010 la tff 33% trd len thi khdng dat Ty le edn
bd nff trong khd'i cO quan h a n h chinh (nhiem ky 2005-2010) giam m a n h so vdi nhiem ky trffdc, eu t h e : chi ed 7/30 Bd, co quan ngang Bd, co quan thudc Chinh phu
cd nff trong ban lanh dao, trong dd duy nha't cd mdt trong sd' 30 Bd trffdng va tffOng dffong la nff va trong so' khoang 100 Thff trffdng va tffong dffffng cd 8 nff Viet Nam xep thff 89/93 nffde xep h a n g ve cdc chffc danh bd trffdng la nff O dia phffong,
ed nffde hien ehi cd duy nha't mdt nff trong sd 63 Chu tich Uy ban N h a n dan
d p tinh va cdn khoang 19 t i n h / t h a n h khdng ed nff lanh dao ehu chd't So vdi
n h i l u qud'c gia khae t r e n the gidi, nffde ta van chffa cd sff tham gia cua phu nff trong
h i u b e t cdc chffc danh lanh dao cap cao eua Dang vd Nhd nffde nhff Thu tffdng, Phd Thu tffdng Chinh phu va trong Bd Chinh tri
- Thu hai, trong llnh vUc kinh te vd lao dpng, khodng edch gidi trong lao dong dang Id viec vd qua ddo tgo cdn khd ldn
Theo so' lieu dieu t r a dan sd va nha d
n a m 2009, tinh ehung ty le tham gia lffc
Trang 5I l l 11 i n MO'TRtfgNG KINH DOANH MOT SO GlAl PHAP THLTC HIEN BiNH D A N G GIOI 0 VIET NAM
lffgng lao ddng cua d nffde dat dat 82,2%,
trong dd nff chiem 78,2% so vdi n a m la
86%, trong so' dd, phu nff v a n chie'm ty
trgng lao ddng dang lam viec tha'p hon
kha n h i l u so vdi nam gidi, dat 46,6% so
vdi nam gidi la 53,4% - khoang cdeh gidi
la 8,8% Ty le lao ddng nff, ddc biet la lao
ddng nff khu vffe ndng thdn, chffa qua ddo
tao cdn d mffe eao so vdi lao ddng d nffde
va thffdng tha'p hon nam gidi Theo so'
lieu Nien gidm thd'ng ke Lao dgng, ty le
lao ddng nff chffa qua dao tao cua d nffde
la 80,9% - cdn d mffe cao so vdi mffe ehung
eua d nffde la 74,9% Cd tdi g i n 90% lao
ddng nff khu vffe ndng t h d n chffa qua ddo
tao va chi cd 3,65% lao ddng d khu vffe
nay ed chffng chi nghe O khu vffe t h a n h
thi v i n edn tdi 58,3% lao ddng nff chffa
qua dao tao va ehi cd 9,8% lao ddng nff d
khu vffe nay cd chffng chi n g h i Trong so'
63 tinh t h a n h phd' trffe thudc trung ffong,
v i n cdn 5 tinh cd t r e n 90% lao ddng nff
chffa qua ddo tao (trong dd cao nha't la
Ddng Thdp vdi ty le 94,4%) va ed 3 tinh
(tap trung d m i i n nui phia Bac) chi dat
0,1% ty le lao ddng nff cd chffng chi nghe
Day ehinh la nguyen n h a n khien phu nff
thffdng khd kiem viec lam td't (viee lam
b i n vffng) hon nam gidi va cung d l bi sa
t h a i hffn nam gidi
Lao ddng nff chiem sd' ddng trong
nhffng ngdnh n g h i khdng ddi hdi chuyen
mdn ky t h u a t cao, vdi thu n h a p tha'p va
viee lam bap benh, do rui ro cao Ty le
phu nff lam lao ddng gian don chiem tdi
53,6% va chi cd 20,2% la l a n h dao trong
cac d p , ede nganh, ty le lao ddng nff
trong khu vffe phi ndng nghiep la 47,3%
Mac du khdng cd sff p h a n biet v l gidi
trong ehinh sdch tien Iffong, song
thu-n h a p thffe te giffa lao ddthu-ng thu-nam va thu-nff
v i n chenh leeh do lao ddng nff it ed dilu
kien lam viec trong nhffng n g a n h , n g h i
ddi hdi chuyen mdn ky t h u a t eao Trong
t i t d cdc n g a n h n g h i , linh vffe, thu n h a p
cua nff chi bdng 74,5% so vdi thu n h a p
cua n a m gidi Do t r i n h do chuyen mdn, ky
t h u a t tha'p, phu nff thffdng d t h e b a t lgi hgn so vdi n a m gidi trong tie'p can eg hdi viec lam ed thu n h a p eao hoac tim dffgc viee l a m mdi sau khi t h a t nghiep
- Thu ba, trong llnh vUc gido due, khodng edch gidi trong cdc cdp hge dugc thu hep so vdi trUdc day, tuy nhien, tre
em gdi vd phu nU ddn tpc thieu so d cdc vung sdu, vung xa cdn nhiiu khd khdn vd trd nggi han so vdi cdc em trai vd nam gidi trong viec tiep can vdi viec hoc tap
Ty le phu nff va t r e em gdi, ddc biet d vung d a n tdc thieu sd' - khdng biet dge, biet viet eao Theo k e t q u i d i l u t r a ' D a n sd' vd n h a d n a m 2009, ty le d a n sd'^hff 15 tudi trd len biet dge, biet viet g i n tffgng dffgng vdi nam gidi Tuy n h i e n , k h o i n g edch gidi cua ty le n a y d a t mffe khd eao
la 5,5% d khu vffe ndng t h d n va ddc biet cao d mgt sd' t i n h m i i n nui phia B l e nhff
t i n h Dien Bien la 34% Cdng tdc xda mu ehff cho phu nff d Iffa tuoi tff 15 den dffdi
40 hien v i n edn gap n h i l u khd k h a n , ddc biet la phu nff d vung sau, vung xa, vung dan tdc thieu sd' Tai mdt sd' t i n h m i i n nui phia Bac va Tay Nam Bd, chi tieu xda
mu ehff eho phu nff dffdi 40 tudi ehi dat khoang 70-75% T r i n h do hge va'n cua phu nff so vdi n a m gidi d bae hge cdng cao, cang cd sff chenh lech ddng ke Cu the, ty le nff t i e n si, t h a c si t a n g nhffng khdng b i n vffng, n d m 2000 ty le nay l l n Iffgt la 14,9% va 29,1%; n a m 2004 ty le
n a y l l n Iffgt la 17,5% va 39,1% nhffng de'n n a m 2007, ty le n a y giam cdn 17,1%
va 30,53% Ty le nff tri thffe l a m khoa bgc tuy cd t a n g nhffng chffa tffong xffng vdi lffc lffgng va t i i m n a n g lao ddng nff eua nffde
ta, h i e n nay ty le nay k h o i n g 38,5%
- Thu tu, trong llnh vUc y te, cdc chi so phdn dnh chdm sde sUc khde phu nU co cdi thien, tuy nhien ehUa cd thay ddi ldn
Mdt thffe te h i e n n a y dd la n h i l u dia phffong k h d n g d a n h gia dffgc ty s u i t che't
Trang 6MOT SO GlAl PHAP THgc HIEN BINH O A N G Gldl 6 VIET N A M Mdl TRirONG KINH DOANH rn?ii
me lien quan de'n t h a i s i n Theo sd lieu
thdng ke y te h a n g n d m eho tha'y sd' phu
nff m i c va chet do 5 benh tai bien san
khoa van ed xu hffdng gia tdng trong
nhffng ndm g i n day, gay khd k h d n trong
viee giam ty le tff vong ba m e , nha't la d
eac vung sau, xa va khd k h a n M a t khde,
ne'u nhff so' ngffdi nhiem HIV t a p trung
cao d nam gidi cao nhffng cd xu hffdng
giam d i n qua ede n d m t h i ty le nff tuy
n h i i m HIV tha'p hffn nhffng lai cd xu the
tdng d i n Ndm 2005 n a m gidi nhiem HIV
chie'm ty le 80,5% so vdi nff gidi la 19,5%,
ndm 2007 n a m gidi giam edn 76,5% va nff
gidi tdng len la 23,5% Tam ly thieh sinh
con trai dan tdi ty sd gidi tinh khi sinh
t r e n todn qud'c dang vffgt mffe eho phep la
110,5 nam/lOO nff Ty le ndy ddc biet eao
d mdt sd tinh thudc Ddng bang sdng
Hong nhff Hffng Yen 130,7 nam/lOO nff,
Hdi Dffgng 120,2 nam/lOO nff, Bae Ninh
119,4 nam/lOO nff
- Thd ndm, trong llnh vUe vdn hda,
thdng tin, the thao vd gia dinh, suy nghi
vd quan niem binh ddng gidi edn hi rdng
bupc khd nhiiu bdi nhUng khudn mdu vi
gidi
Phu nff v i n la ngffdi d i m n h a n ehinh
cdc cdng viec ndi trg, ehdm sde, cdn nam
gidi van dffgc xem la ngffdi giff vai trd tru
cdt trong gia dinh Tuy thdi gian vffa qua,
ede phffong tien thdng tin dai ehung boat
dgng khd m a n h nhffng nhin ehung chffa
phdt huy dffgc vai trd dinh hffdng trong
viee ehuyen ddi quan niem mang dinh
kien gidi trong mdi ea n h a n vd edng ddng
B i t binh dang gidi trong gia dinh edn khd
phd bien Phu nff dffgc t h a m gia n h i l u hgn
vao qud trinh ra quyet dinh eua gia dinh
nhffng nhin ehung cdc quyet dinh ldn van
thude v l nam gidi Dieu t r a gia dinh Viet
Nam ndm 2008 eho biet, cd tdi t r e n 50%
y kien cho r a n g phu nff la ngffdi lam
chinh trong ehdm sde ngffdi dm va con edi,
trong khi dd chi ed khoang 2,7-3,7% y
$633(6/2010)
kien eho r i n g nam gidi la ngffdi lam ehinh trong cdng viec nay
Ben canh dd, bao lffc gia dinh van dien
ra khd phd bien, ddc biet d khu vffe ndng thdn N a n n h a n ehu yeu la ngffdi phu nff
vd con cdi trong gia dinh Thffe te dd ehi
ra rang, bao lffc gia dinh dang trffe tiep
gay ra nhffng tdn t h a t d v l vat c h i t va
tinh t h i n cho mdi n a n n h a n va b a n t h a n gia dinh cd bao lffc Ngodi ra, bao lffc gia dinh cung gidn tiep gay a n h hffdng xa'u tdi nhffng t h a n h q u i chung v l kinh te-xa hdi cua da't nffde (nhff tdng tinh t r a n g benh t a t va tff tff, ma't k h a ndng t h a m gia san xua't, I n h hffdng den dao dffc xa hdi ) Tinh t r a n g budn bdn phu nff dien bien phffc t a p d mdt sd dia b a n trgng diem g i n khu vffe bien gidi: trong sdu thdng d i u ndm 2009, ca nffde da xay ra
191 vu budn bdn phu nff, tre em
3.2 Nguyen nhdn cua nhitng ton tai
Nhin chung, trong 10 n a m qua, b e n canh viee d a t dffgc nhffng k e t qua quan trgng trong edng tdc binh dang gidi, b i t binh dang gidi t r e n ede linh vffe vdn cdn tdn t a i va p h i n ldn nghieng v l phia phu nff Vay nguyen n h a n eua thffe t r a n g dd
la gi?
Nguyen n h a n ldn va bao trum chinh Id
I n h hffdng eua dinh kien va chuan mffe gid tri cu tdn t a i lau dai trong y thffe va quan niem xa hdi Cdc e h u i n mffe nay da khep phu nff vd nam gidi vao nhffng khudn mau chung, khd thay ddi, ddi khi gay ba't lgi eho phu nff Trong khi dd, ban
t h a n phu nff chffa vffgt qua dffgc nhffng quan niem, chuan mffe eu cua xd hdi;
n h i l u phu nff chffa tff tin, tich cffe, ehu ddng n a n g eao ndng lffc eho b a n t h a n de
cd the tham gia vao qud t r i n h ra quyet dinh
He thdng ehinh sdch, phap luat eua nffde ta cdn chffa thffe sff nhay d m gidi Mgt sd chinh sdch phdp luat cd quy dinh thien ve bao ve quyin cua phu nff, nhffng
QUAN LY KINH TE ^
Trang 7I J ^ i l l i l MO'TRl/ONG KINH DOANH MOT SO GlAl PHAP THdC HlfN BlNH DANG Gldl 6 V|6T NAM
t r e n thffe te lai trd t h a n h rao d n khie'n
hg khd tiep can vdi eg hgi binh dang
trong edng viee va d i t h i e n thu n h a p
Luat Binh dang gidi dffgc ban h a n h n a m
2006 nhffng viec ban h a n h cae van b a n
hffdng dan thi h a n h Luat dffgc thffe h i e n
cham so vdi yeu d u Trong linh vffe
ehinh tri, nhffng quy dinh v l tudi dao tao,
bdi dffdng, d l bat, bd nhiem va nghi hffu
dang vd tinh ddt nff gidi vao the b a t lgi
so vdi nam gidi Cae chi tieu v l cO d u
gidi da dffgc dat ra nhffng cdn thieu quyet
t a m chinh tri eua nhffng ngffdi ed trdeh
nhiem, dae biet la ngffdi dffng d i u cff
quan, cdc d p uy dang va cdn bd td chffc
cua CO quan, don vi;
Bg mdy qude gia ve binh dang gidi va
vi sff tien bg eiia phu nff mdi dffgc cung
ed', hinh t h a n h vd cdn n h i l u khd k h a n
trong qua trinh t r i e n khai boat ddng
Thieu eg che phd'i hgp lien n g a n h hieu
qua trong thffe hien binh dang gidi Cong
tae kiem tra, gidm sdt, ddnh gid eua ede
CO quan chffc n a n g trong cdng tdc nay cdn
chffa thffe sff hieu qua
Mdt nguyen n h a n quan t r g n g khdng
the khdng ke den, dd la thieu ede dich vu
hd trg giffp phu nff giam bdt gdnh ndng
cdng viec gia dinh; nam gidi chffa san
sang chia se viee n h a vdi phu nff Mac du
Bd Gido due vd Dao tao da ban h d n h Dilu
le mdi v l m i m non ndm 2008 n h a m giup
cdc ba me, dng bd' yen t a m cdng tac,
trong dd quy dinh cdc trffdng m i m non cd
t r a c h n h i e m n h a n tre tff 3 t h d n g tudi
Tuy nhien, t r e n thffe te quy dinh nay
chffa phdt huy tdc dung, r a t it trffdng ed
ldp giff tre trong do tudi nay Mat khde,
nha tre hodc ldp mau gido chi ed d r a t it
doanh nghiep nha nffde va hau nhff khdng
cd d cdc doanh nghiep ngodi n h a nffde
Khd k h a n nay cung vdi viec p h a n cdng
vai trd gidi t r u y i n thd'ng khie'n cac ba me
tre khd toan t a m cho edng viec, dac biet
la khi con hg dffdi mdt tudi
E ? l QUAN LY KINH TE
4 Q u a n d i e m , m u c t i e u v a g i a i
p h a p thi^c h i ^ n b i n h d a n g gidri d e n
n a m 2020 of V i e t N a m
4.1 Quan diem vd muc tieu thiic hien binh ddng gidi
Binh d i n g gidi la chu trffffng, chinh sdch ldn eua Dang va Nha nffde, la mdt trong nhffng n h i e m vu t r g n g t a m eua chien Iffgc, ke hoach p h a t t r i e n kinh
te-xa hdi, p h d t t r i e n ngudn n h a n lffc Thffe hien tdt chien Iffgc qudc gia v l binh dang gidi, tao eg hdi, d i l u kien cho d nam gidi
va phu nff tie'p can binh d a n g eac ngudn lffc phdt t r i e n se gdp p h a n quan trgng thuc day t d n g trffdng k i n h t e , xay dffng
xa hdi dn dinh va ddng t h u a n , p h d t trien
b i n vffng da't nffde Trong thdi gian tdi
d n phdi tdng hudc ddm bdo tren thUc te
sU binh ddng gidi trong mpi llnh vUe cua ddi sdng xd hpi, thu h e p d i n khoang cdeh
gidi va xda bd dinh kien gidi; giai phdng
va phdt huy td'i da t i i m n a n g cua con ngffdi t r e n eg sd tao co hgi nhff nhau giffa nam va nff t h a m gia vao qud t r i n h phdt trien; thffe h i e n cdng bdng xa hdi giffa nam va nff trong hffdng thu ede t h a n h qua
p h a t t r i e n , nha't la trong p h a n phd'i thu
n h a p l l n d i u va p h a n phd'i lai thdng qua chinh sdch xa hdi, phuc lgi xa hdi, an sinh xa hdi ;thffe h i e n hd trg nam va nff trong qua t r i n h p h a t t r i e n , trffdc h e t cho nhdm yeu the n a m cung nhff nff de giup
hg tff vffOn len trong qud t r i n h p h a t trien Ben canh dd d n t a p t r u n g ngudn lffc va sff ehi dao thffe h i e n b i n h d a n g gidi trong nhffng n g a n h , vung, khu vffe ed sff bat binh dang hodc cd nguy eg b a t binh dang gidi cao; giai quye't nhffng v a n de bffe xuc
v l b a t binh d a n g gidi, nha't la trong quan
he lao ddng, quan he gia dinh, d vung ndng thdn, vung ngheo, vung m i i n nui cdn n h i l u t a p tuc lae hau, vung cd ddng ddng bao d a n tgc thieu so
Viec thffe h i e n binh d a n g gidi phai trd
t h a n h cam k e t t r a c h n h i e m cao cua Dang,
So 33 (6/2010)
Trang 8MOT SO GlAl PHAP THLfC HIEN BiNH BANG GIOI 6 VIET NAM MOI TRlfONG KINH DOANH | ^ I H
Nha nffde va d he thd'ng chinh tri Trong
dd, d n tdng cffdng sff l a n h dao cua ede
d p uy Dang; vai trd chi dao cua ehinh
quyen ede d p , dong thdi md rdng sff
tham gia cua cae dd'i tdc xa hgi, p h a t huy
vai trd va trdeh nhiem cua cd nhdn, hd
gia dinh, ngffdi lao ddng, doanh nghiep va
cdng ddng trong viec td chffc thffe hien
cdc mue tieu binh dang gidi C i n md rdng
hgp tdc qud'c te trong linh vffe binh dang
gidi trong qua t r i n h hgi n h a p , nha't la ddi
mdi cdeh tiep can binh dang gidi phu hgp
vdi n i n kinh te thi trffdng va thdng le
qude te; thffe hien d i y du ede cam ket
qud'c te v l binh dang gidi; t r a n h thii sff
giup dd qud'c te da phffong, song phffong
va phi chinh phu v l ky thuat, ddo tao cdn
bd, tdi chinh de cd t h e m ngudn lffc cho
cdng tdc binh dang gidi
Den ndm 2020, muc tieu tdng qudt v l
binh dang gidi d n dat dffgc Id thu hep
CO ban khoang cdeh gidi trong ede linh
vffe ehu yeu nhff chinh tri, kinh te, lao
ddng va viec lam, gido due vd dao tao, y
te, van hda, gia dinh vd giai quyet cdc
van de gidi ndi len trong thdi ky Nang
thff h a n g cua Viet Nam trong bdng xep
hang cdc nffde v l ehi sd' phdt t r i e n gidi
(GDI) len mffe khd
De dat dffgc muc tieu nay, d n tap
trung dat dffgc cdc muc tieu eu the sau
day: (i) tdng cffdng sff tham gia cua phu nff
vao cdc vi tri quan ly, lanh dao n h i m tffng
bffdc giam d i n k h o i n g cdeh gidi trong
linh vffe ehinh tri; (ii)giam k h o i n g cdeh
gidi trong linh vffe kinh te - lao ddng Hd
trg phu nff ngheo ndng thdn, phu nff dan
tdc thieu sd cd viec lam, thu n h a p dn dinh
va tham gia thi trffdng lao ddng; (iii) nang
cao c h i t lffgng nguon lao ddng nff, tffng
bffdc dam b i o sff tham gia binh d i n g cua
phu nff vdi nam gidi trong linh vffe gido
due vd ddo tao, khoa hge vd edng nghe;
(iv) bao d i m binh d i n g gidi va t a n g cffdng
sff tiep can eua phu nff tdi eac dich vu y
te; (v)bao dam binh dang gidi trong linh vffe van hda, thdng tin, the thao va gia dinh, tffng bffdc xda bd bao lffc tren co sd gidi vd (vi) t a n g cffdng ndng lffc quan ly nha nffde v l binh dang gidi
4.2 Mpt sd gidi phdp chd yeu thiic hien binh dang gidi den ndm 2020
1) Khdn truang xdy dUng vd trien khai thUe hien ede ehuang trinh mue tieu vi hinh ddng gidi, ndng cao ndng lUc Idnh dgo cho cdn bp nd Mud'n vay d n xay
dffng Dl dn ra sodt, ddnh gid tinh h i n h cdn bd nff, edn bd nff trong quy hoach
t r e n todn qud'c Trien khai xay dffng chien Iffgc phdt trien ngudn can bg nff den n a m 2020; xdy dffng vd thffe hien hieu qua bien phdp thuc day binh dang gidi trong linh vffe ehinh tri; thffe hien cdc chffOng trinh dao tao, bdi dffdng de phu nff tham gia ngay edng n h i l u vao cdc boat ddng xa hdi, cdc vi tri q u i n ly, lanh dao ede d p va long ghep kien thffe ve gidi va binh dang gidi trong dao tao, bdi dffdng ddi ngu cdn bd, cdng chffc, vien chffc Cd ede chien dich ldm thay ddi
n h a n thffe giffa nam vd nff v l vai trd lanh
dao qudn ly ciia d hai gidi
2) Tdng eUdng cdc hd trg cho phu nd trong llnh vUe kinh te - lao dpng De lam
dffgc dieu nay d n t a p trung hd trg phu nff ngheo ndng thdn, phu nff dan tdc thieu sd' ed viee lam, thu n h a p dn dinh va tham gia thi trffdng lao ddng thdng qua: (i) thue day viee xay dffng va thffe hien cdc bien phdp thue day binh dang gidi trong linh vffe lao ddng; (ii) nghien effu ban h a n h cdc quy dinh ffu dai v l thue va tdi chinh eho doanh nghiep sff dung
n h i l u lao ddng nff; cdc quy dinh hd trg tin dung khuyen ndng, khuyen lam, khuyen ngff eho lao ddng nff khu vffe ndng thdn; (iii) nghien effu, hodn thien chinh sdch nhdm bdo ve lao ddng lam viec trong khu vffe phi chinh thffe, khu vffe ndng nghiep ( d i thien an toan ve
Trang 9i'l 1 ii I ii""' ^"^'^ '^'^" °°^'*"
sinh lao ddng, t d n g cffdng t i e p can he
thd'ng bao hiem y t e , , bao h i e m xa
hdi, )va (vi) t r i e n khai tuyen t r u y i n
n a n g eao n h a n thffe v l gidi va phdp luat
v l binh dang gidi eho cdc nhdm dd'i tffgng
thffe h i e n binh d a n g gidi trong linh vffe
kinh te va lao dgng nhff ngffdi sff dung
lao dgng, quan ly lao ddng, ngffdi lao
ddng ; t r u y i n t h d n g ve binh d a n g gidi
n h i m xda bd dinh kien v l gidi t r e n thi
trffdng lao ddng va trong Iffa chgn n g h i
nghiep, viec lam
3) Tdng eUdng edng tdc ddo tgo, ndng
cao chdt lugng ngudn lao dpng nd De
lam dffgc dieu nay d n tffng bffdc d i m b i o
sff t h a m gia binh dang cua phu nff vdi
nam gidi trong linh vffe gido due va dao
tao, khoa hge va edng nghe thdng qua xay
dffng va thffe hien ede bien phdp thuc day
binh dang gidi trong linh vffe gido due va
dao tao Cd ehinh sdch thu h u t gido vien
nam d d p tieu hge vd m i m non; t r i e n
khai tuyen t r u y i n n a n g cao n h a n thffe v l
gidi va phdp luat v l binh d i n g gidi eho
cac nhdm dd'i tffgng thffe hien binh dang
gidi trong linh vffe gido due va ddo tao,
khoa bgc va cdng nghe: ngffdi lam cdng
tdc quan ly gido due, t h i y , cd gido, hge
sinh, sinh vien dffa gidi vao trong chffOng
t r i n h ddo tao eua cdc trffdng thudc he
thd'ng gido due qud'c d a n va cd cdc chinh
sdch, chffong t r i n h hge bdng n h i m hd trg,
ddng vien tre em gdi vd phu nff t h a m gia
hge t a p n a n g eao t r i n h do, dac biet dd'i
vdi tre em gai va phu nff ndng thdn va d
vung dan tdc thieu sd'
4) Bdo dam binh ddng gidi vd tdng
cUdng sU tiip can eua phu nU tdi ede dich
vu y te cpng dong C i n ed chinh sdch
mien phi va de tiep can cho phu nff, ddc
biet la phu nff ngheo, phu nff vung dan
tdc thieu sd trong chdm sde sffc khde sinh
s a n cff b a n (thdng tin dich vu va tff van
ve ke hoach hda gia dinh, cham sde trffdc
khi sinh, khi sinh con va chdm sde sau
sinh, phdng ngffa nao phd thai ); thffe
h i e n long ghep gidi trong cdc chinh sdch
y te va t a n g cffdng n h a n thffe ve binh
d i n g gidi, v l kien thffe sinh s a n va tinh due cho d phu nff va n a m gidi
5) ThUc hien ede gidi phdp bdo ddm binh ddng gidi trong llnh vUc vdn hda, thdng tin, the thao vd gia dinh Can
tffng bffdc xda bd bao lffc t r e n cff sd gidi
t h d n g qua xay dffng quy che va yeu d u cdc eg quan t h d n g t a n bao chi d TW vd dia phffgng cam ke't ndi "khdng" vdi cdc
s i n p h a m t r u y e n t h d n g m a n g t i n h dinh
k i e n gidi Ap dung cdc h i n h thffe xff phat dd'i vdi ede a n p h a m t r u y i n t h d n g vi
p h a m Luat b i n h d a n g gidi (nhff ed vu eho dinh k i e n gidi); xay dffng md h i n h cdc eau lae bd gia dinh h a n h phue, binh
d i n g va k h d n g ed bao lffc gia dinh; hinh
t h a n h va p h d t t r i e n cae loai h i n h dich
vu giup g i i i p h d n g sffc lao ddng trong gia dinh (dich vu t r d n g t r e an t o a n , dich
vu l a m viee nha, ) va to chffc ede chien dich t r u y i n t h d n g n a n g cao n h a n thffe Clia n a m gidi va phu nff ve b i n h dang gidi, keu ggi n a m gidi chia se cdng viec gia dinh eung phu nff
6) Tdng eUdng ndng lUc qudn ly nhd nUde vi binh ddng gidi Van d l nay phdi
dffgc thffe h i e n t h d n g qua eung ed, phdt
t r i e n d ve so lffgng va n a n g lffc quan ly cua ddi ngu can bd l a m edng tdc binh dang gidi tff trung ffgng tdi dia phffgng
C i n h i n h t h a n h mdt ddi ngu can bd tam huyet, cd t r a c h n h i e m vdi cong tdc binh dang gidi; ra soat, d a n h gid sd lffgng, kien thffe, ky n d n g nghiep vu cdng tdc binh dang gidi cua ddi ngu can bd lam cdng tae binh d a n g gidi d ede Bd nganh, dia phffgng N a n g cao n d n g lffc cua Trffdng Lao ddng T Thffgng binh va Xa hdi trong viec cung d p cac chffong t r i n h dao tao n g i n b a n t r a n g bi kie'n thffe va ky
n d n g trong thffe h i $ n cdng tdc binh dang gidi; xay dffng t a i lieu t a p huan; phdt
Trang 10MOT SO GlAl PHAP THgc HIEN BlNH D A N G GIOI 6 VlgT NAM MOITRlfCfNG KINH DOANH | ^ ^ I 1
trien va bdi dffdng ddi ngu bdo edo vien
ndng cd't phuc vu edng tdc dao tao, bdi
dffdng cdn bd lam cdng tdc nay; huy ddng
sff tham gia eua nhffng ngffdi lam edng
tae nghien effu, gidng day, phdng vien
cua cdc eg quan thdng t a n bdo ehi tham
gia edng tdc binh dang gidi Ben canh dd
d n xay dffng eo ehe phd'i hgp t h a m dinh
long ghep van d l binh dang gidi trong
vdn b i n quy pham phdp luat; n a n g eao
ndng lffc rd sodt, xay dffng ehinh sdch,
vdn b i n quy p h a m phdp luat dffdi gde do
bao d i m binh dang gidi vd n a n g cao ndng
lffc kiem tra, t h a n h t r a viec thffe hien
phdp luat v l binh d i n g gidi./
TAI LIEU THAM KHAO
• Bdo edo nghien effu chinh sach cua Ngan
h a n g The gidi, Dua vdn de Gidi vdo phdt
triin, nha xuat ban Van hoa - Thong tin,
Ha Noi, 2001
• Chinh phu Viet Nam, Bdo edo ve thifc hien
cdc muc tieu qudc gia ve binh ddng gidi cac
n a m 2001- 2009
• Chinh phu Viet Nam, Ki hogch hdnh dgng
qudc gia vi sU tiin bg phu nd giai dogn
2006 - 2010, Ha Noi 2006
• Chinh phu Viet Nam, Chiin lugc qudc gia vi
sU tiin bg eda phu nd Viet Nam din ndm
2010, Ha Noi 2001
• Lien Hop Quoc, Bdo edo phdt triin con
ngudi, 2009