TƯ TƯỞNG VỀ SỰ THỐNG NHẤT GIỮA PHÉP BIỆN CHỨNG, LÍ LUẬN NHẬN THỨC VÀ LOGIC BIỆN CHỨNG TRONG TÁC PHẨM BÚT KÍ TRIẾT HỌC Lenin đã đề ra tính thống nhất giữa phép biện chứng, lí nhận thức luận và logic bi[.]
Trang 1TƯ TƯỞNG VỀ SỰ THỐNG NHẤT GIỮA PHÉP BIỆN CHỨNG, LÍ LUẬN NHẬN THỨC VÀ LOGIC BIỆN CHỨNG TRONG TÁC PHẨM
BÚT KÍ TRIẾT HỌC.
Lenin đã đề ra tính thống nhất giữa phép biện chứng, lí nhận thức luận và logic biện chứng
Logic học là lý luận nhận thức và phép biện chứng
Logic và lý luận nhận thức là phải được suy diễn từ sự phát triển của toàn
bộ đời sống của tự nhiên và tinh thần
Những phát triển của tư duy không phải là công cụ của con người mà là biểu hiện của tính quy luật của giới tự nhiên, cũng như của con người Bản chất của những phạm trù, phản ánh bản chất khách quan của tự nhiên, của con người
Nhận thức về lôgích học:
Chủ nghĩa khác quan: những phạm trù của tư duy không phải là một công
cụ của con người, mà là biểu hiện của tính quy luật của một giới tự nhiên như của con người.(.)
Những phạm trù không phải chỉ là chủ quan của con người như Canto chủ trương mà nó phản ánh bản chất khách quan của giới tự nhiên và con người (theo cách nói của chủ nghĩa duy vật)
Giải thích lôgích học:
Lôgích học: Lôgích không phải là học thuyết về những hình thức bên ngoài của tư duy, mà là học thuyết về những quy luật của sự phát triển của “tất thảy mọi sự vật vật chất, tự nhiên và tinh thần”, tức là học thuyết về quy luật của sự phát triển, của tự nhiện, xã hội, tinh thần
Ông đã tiếp thu tư tưởng logic học của Hegel, và lột bỏ tư tưởng duy tâm,
đề ra định nghĩa logic biện chứng và sự thống nhất giữa phép biện chứng tự nhiên, tư duy biện chứng, và logic học
Trang 2Lôgích biện chứng là sự tổng kết, tổng số, kết luận của lịch sử nhận thức thế giới
Trong tác phẩm khoa học Lôgích của Hêghen về phần Lôgích chủ quan
có nói rõ thêm về sự thống nhất của ba vế: Lôgích học, nhận thức luận và phép biện chứng
Tính chủ quan trong khoa học Lôgích của Hêghen, nêu Lôgích là học thuyết về nhận thức, là lý luận nhận thức
Nhận thức luận là phép biện chứng và Lôgích biện chứng
Nhận thức là quá trình biện chứng, và là phép biện chứng Trong đó, xuất phát từ thực tiễn, những nguyên lý, những quy luật
V.I.Lênin đã vận dụng học thuyết về sự phát triển vào quá trình nhận thức Phép biện chứng không đầy đủ khi thiếu sự thể
hiện của vận động trong Lôgích của các khái niệm, có nghĩa là, phép biện chứng đó có tư tưởng chân thực như lôgíc và lý luận nhận thức Trong mối quan hệ này, phạm trù thực tiễn có ý nghĩa rất quan trọng Phạm trù này trong dạng duy tâm đã bắt đầu được đưa vào lôgíc học của Hêghen
Biện chứng của thế giới tự nhiên, được nhận thức một cách khách quan thông qua lăng kính chủ quan, hình thành nên tư duy biện chứng tuy nhiên, chúng phản ánh một cách khách quan, thế giới tự nhiên Đồng thời, biện chứng
tự nhiên còn được thể hiện thong quan hệ thống logic học biện chứng, chúng được khái quá hóa, trừu tượng hóa thông qua, các khái niệm, các nguyên lý, các quy luật
V.I.Lênin nhấn mạnh tính tích cực của nhận thức, tìm thấy
sự thể hiện tính tích cực đó trong sự cải tạo tự nhiên và trong hoạt động xã hội của con người, trong sự sáng tạo ra nền văn hoá trên cơ sở nhận thức được các qui luật khách quan của thế giới: “ý thức của con người không chỉ phản ánh thế giới mà còn sáng tạo ra thế giới đó”
Trang 3Phép biện chứng là logic và nhận thức
Phép biện chứng phụ luộc lẫn nhau giữa tất cả những khái niệm không trừ khái niệm nào, tính tương đối, tính đồng nhất của những khái niệm khác Bởi vậy, phép biện chứng như là khoa học triết học- đó đồng thời là Bản thể luận, vừa là Nhận thức luận, là Lôgích nội dung, Lôgích này nhất thiết, dù ở trong chừng mực nào đó, không được dẫn tới mô hình chung, mô hình minh hoạ cho “tổng số các tấm gương”
Chính thế giới tự nhiên - đối tượng của hoạt động được V.I.Lênin coi là cơ sở cho việc hình thành cấu trúc, kết cấu phạm trù, lôgíc của tư duy, trong đó phép biện chứng nhớ lại,
tái tạo lại thế giới khách quan
Như vậy, tính thống nhất giữa phép biện chứng, nhận thức luận và logic học biện chứng được thể hiện một cách sâu sắc trong tác phẩm Trong đó, LêNin đã gọt rửa tính chất duy tâm thần bí trong triết học của Hegen, giữ lại những hạt nhân hợp lý, xây dựng nên tính thống nhất của chúng Chúng luôn đan xen vào nhau, làm cơ sở để cùng tôn tại