Slide Đạo đức hành nghề Dược - Đại học NTT - Mới nhất

Môn Đạo đức hành nghê Dược NTTQUY TẮC VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG CHĂM SÓC DƯỢC (Code of Ethics The Principles of Practice for Pharmaceutical Care) 7 nguyên tắc đạo đức trong thực hành chăm sóc dược Bệnh nhân Nghề nghiệp 1 Hãy xem hạnh phúc.

QUY TẮC VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG CHĂM SÓC DƯỢC

(Code of Ethics - The Principles of Practice for Pharmaceutical Care)

7 nguyên tắc đạo đức trong thực hành chăm sóc dược

2 Tôn trọng quyền tự chủ và nhân phẩm của mỗi bệnh nhân

3 Duy trì mối quan hệ nghề nghiệp với bệnh nhân

4 Tôn trọng sự bảo mật cho bệnh nhân

5 Đảm bảo năng lực trong hoạt động chuyên môn

6 Đảm bảo tính trung thực

7 Tận tụy với nghề

VỚI BỆNH NHÂN

Hold the well-being of each patient to be my primary consideration

1 Hãy hành động vì lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

2 Tích cực tìm kiếm thông tin để đưa ra quyết định đúng đắn.

3 Cung cấp thuốc/các sản phẩm liên quan đến sức khỏe từ các nguồn an toàn và đã được chứng minh.

4 Không để cho những lợi ích vật chất ảnh hưởng đến sự phán đoán về chuyên môn

5 Hợp tác với các đồng nghiệp và các chuyên gia y tế để đạt được mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân.

6 Tham khảo ý kiến với các chuyên gia y tế khác để mang lại lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

Nguyên tắc 1

Hãy xem hạnh phúc của người bệnh như hạnh

phúc của chính mình

Bác sĩ “bán thuốc”

Dược sĩ “ kê đơn”

1 Hãy hành động vì lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

2 Tích cực tìm kiếm thông tin để đưa ra quyết định đúng đắn.

 Rosuvastatin (liều sử dụng)

 Codein (hiệu quả giảm đau)

 Ức chế men chuyển - ACEI (gây ho)

codein chuy ể n thành morphin có tác d ụ ng gi ả m đ au, nh ư ng 40% ng ườ i Châu Á không chuy ể n đượ c codein thành morphin

(liều dùng)

FDA Public Health Advisory for Crestor (rosuvastatin) 3/2/2005

ng ườ i châu Á có n ồ ng độ Rosuvastatin g ấ p 2 l ầ n ng ườ i da tr ắ ng n ế u dùng

=> cân nh ắ c kh ở i đầ u li ề u th ấ p

CODEIN (Chuyển hóa – tác dụng giảm đau)

Ramipril chuy ể n thành Ramiprilat có th ờ i gian bán th ả i dài, Ramiprilat c ũ ng có

ho ạ t tính => khi s ử d ụ ng c ầ n tìm hi ể u thông tin tr ướ c khi dùng thu ố c cho b ệ nh nhân.

ACEI (Ramipril)

 Ho thường bắt đầu trong vòng 1-2 tuần sau khi

dùng thuốc, ngoại lệ có thể trì hoãn đến 6 tháng

 Nữ có nguy cơ cao hơn nam

 Người Trung quốc ít nhất là người

Hongkong có # 50% bị ho

ACEI (Ramipril)

 Chất tạo ngọt (aspartam)

 Domperidone

3 Cung cấp các sản phẩm liên quan đến sức khỏe

từ các nguồn an toàn và đã được chứng minh.

Chất tạo ngọt Aspartam

• Độ ngọt khoảng 180 đến 200 lần độ ngọt đường mía Vị ngọt của aspartam khá giống đường Vị ngọt này được cảm nhận chậm hơn và kéo dài lâu hơn so với đường.

• Năng lượng khoảng 4 Kcal/g (17 KJ/g).

• Dùng làm chất tạo ngọt trong ngành Dược và rất được

ưa chuộng trong việc sử dụng thay thế đường trong thực phẩm cho người ăn kiêng.

• Nutra Sweet, Equal, Spoonful, Aminosweet, Canderel, Sanecta…,

mã E951

c ầ n s ử d ụ ng ch ấ t t ạ o ng ọ t aspartame h ạ n ch ế

Đường fructose tham gia tạo acid uric -> gout

Thực phẩm chế biến, đồ hộp: đường fructose

Đường cn rẻ nhất, vị ngọt hấp dẫn.

Tác động lên gốc tự do -> sự lão hoá tb não-> sa sút trí tuệ Tấn công vào nối đôi – màng tb là màng phospholipid

Đường fructose

ch ỉ gan chuy ể n hóa đượ c fructose => dùng nhi ề u fructose gan b ị quá

t ả i => chuy ể n hóa fructose thành ch ấ t béo

Domperidone có cấu trúc hóa học giống risperidone, được biết từ

1980 với tác dụng kháng dopamine và sự vận động dạ dày

Domperidone

• [Canadian Boxed Warning]: Domperidone có thể gây loạn nhịp thất nghiêm trọng và gây tử vong, đặc biệt ở liều >30 mg hoặc khi dùng thuốc cho bệnh nhân >60 tuổi.

• Theo “guidelines” của Hội tiêu hoá Hoa Kỳ theo dõi ECG

& tránh sử dụng nếu QT >470 msec (nam) hoặc >450 msec (nữ) - Camilleri, 2013.

• Báo Prescrire (Pháp) số tháng 3 năm 2014 : liên quan từ

25 đến 120 ca tử vong năm 2012 tại Pháp và nên loại thuốc ra khỏi thị trường

ch ố ng nôn

• (CMDh) đưa ra khuyến cáo : thuốc chứa domperidone có thể vẫn sử dụng / điều trị triệu chứng buồn nôn và nôn, nhưng phải giảm liều xuống 10 mg uống ngày 3 lần

cho người lớn và trẻ em nặng trên 35 Kg

4 Không để cho những lợi ích vật chất ảnh hưởng đến sự phán đoán về chuyên môn

5 Hợp tác với đồng nghiệp và các chuyên gia y tế để đạt được mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân.

5 Hợp tác với đồng nghiệp và các chuyên gia y tế để đạt được mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân.

5 Hợp tác với đồng nghiệp và các chuyên gia y tế để đạt được mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân.

5 Hợp tác với đồng nghiệp và các chuyên gia y tế để đạt được mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân.

6 Tham khảo ý kiến với các chuyên gia y tế khác

để mang lại lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

Diazepam - Oxazepam

Diazepam có T1/2 ng ắ n, nh ư ng ch ấ t chuy ể n hóa Oxazepam v ẫ n có tác d ụ ng

=> th ờ i gian bán th ả i b ị kéo dài h ơ n 72h => ch ấ t này d ễ gây bu ồ n ng ủ

=> nên dùng luôn Oxazepam để d ễ ki ể m soát li ề u l ượ ng, nh ư ng nh ượ c đ i ể m là giá cao h ơ n Diazepam

CHỦNG NGỪA

Nghiên cứu phase III ngẫu nhiên, để xem paracetamol

có ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh trong và ngay sau khi tiêm vaccine.

Nghiên cứu phase III ngẫu nhiên, để xem paracetamol có ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh trong

và ngay sau khi tiêm vaccine.

Tiến hành khảo sát 459 trẻ trong độ tuổi từ 9 và 16 tuần

từ các trung tâm y tế tại Cộng hòa Séc từ tháng 9 năm

2006 và tháng 4 năm 2007 Thử nghiệm được tiến hành trong hai đợt 3-5 tháng tuổi và 12 đến 15 tháng tuổi.

Những trẻ này được chọn ngẫu nhiên để cho dùng hoặc không cho dùng paracetamol mỗi 6-8 giờ trong

24 giờ sau tiêm chủng.

Nguyên tắc 2

1 Lắng nghe bệnh nhân (người chăm sóc bệnh nhân)

để có cách giải quyết đúng đắn

2 Đáp ứng nhu cầu giao tiếp của bệnh nhân

3 Cung cấp thông tin và thảo luận với bệnh nhân về những giải pháp có thể áp dụng cho việc điều trị

4 Thông tin cho bệnh nhân về việc chọn lựa thuốc và

Tôn trọng quyền tự chủ và nhân

phẩm của mỗi bệnh nhân

1 Lắng nghe bệnh nhân (người chăm sóc bệnh nhân) để có cách giải quyết đúng đắn

2 Đáp ứng nhu cầu giao tiếp của

bệnh nhân

Đối thoại trực tuyến – Radio, TV

Hình thức đối thoại trực tiếp

Hình thức hỏi đáp qua báo chí

3 Cung cấp thông tin và thảo luận với bệnh nhân về những giải pháp có thể áp dụng cho việc điều trị

THOÁI HÓA KHỚP

4 Thông tin cho bệnh nhân về việc chọn

lựa thuốc và sử dụng thuốc thay thế

5 Tôn trọng sự lựa chọn của bệnh nhân v/v điều trị hoặc dịch vụ chăm sóc sức khỏe

Phá thai ngoại khoa

① Tai biến : chảy máu, sót nhau, thủng tử cung, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và tương lai sinh sản.

② Viêm nhiễm đường sinh dục.

③ Tỷ lệ tử vong bà mẹ ở nước ta thấp hơn các nước trong khu vực, song trong số tử vong mẹ # 5% liên quan đến nạo phá thai (nhiễm khuẩn 20%, chảy máu 40%).

Phá thai nội khoa

cản trở quá trình ngăn trứng làm tổ

thai ra ngoài

Phá thai nội khoa

1.Chỉ dùng phương pháp PTNK cho thai phụ khi tuổi thai dưới 49 ngày (mới có kết quả).

2.Thuốc có thể gây một số hiện tượng như: ra máu, rỉ máu kéo dài, buồn nôn, nôn Thực chất đây là những hiện tượng bình thường vẫn

có trong sảy thai tự nhiên nhưng thai phụ cần được báo trước để khỏi hoang mang.

3.Thuốc có thể gây ra một số tác dụng phụ do bản chất của thuốc Mifepriston gây bất lợi cho người suy gan suy thận, misoprostol gây bất lợi cho người chậm đông máu Những tác dụng phụ do bản chất của thuốc gây ra đã được nêu trong chống chỉ định của thuốc (xem phần trên).

4.Tai biến do PTNK tuy ít gặp nhưng nếu xảy ra thì rất nặng (các tai biến về tim mạch dẫn đến tử vong), cũng có những tai biến xảy ra khó nhận biết (như khi không hiệu quả mà bỏ dở thì thai sẽ phát triển bị dị dang, dị tật).

Duy trì mối quan hệ nghề nghiệp với bệnh nhân

Nguyên tắc 3

Maintain a professional relationship

with each patient

1 Dấn thân trong công tác chuyên môn để thiết lập mối quan hệ và sự tin cậy cho bệnh nhân

2 Cư xử với bệnh nhân một cách ân cần và lịch sự

3 Tác phong chuyên nghiệp và ứng xử trong mọi tình huống với mọi đối tượng (nhất là với những bệnh nhân dễ bị tổn thương

Nguyên tắc 4

Tôn trọng sự bảo mật cho bệnh nhân

Respect each patient’s right to confidentiality

1 Thông báo cho mỗi bệnh nhân về việc điều trị, trừ

trường hợp không được phép

2 Chỉ được tiết lộ thông tin cá nhân với sự đồng ý của bệnh nhân, trừ trường hợp phải khai báo theo quy định của pháp luật.

3 Cung cấp thông tin của bệnh nhân cho ai phải

nhằm mục đích điều trị

4 Chỉ tìm kiếm những thông tin phục vụ cho việc điều trị

5 Bảo vệ tính riêng tư của bệnh nhân trong quá trình tham vấn

NGHỀ NGHIỆP

Đảm bảo năng lực trong hoạt

động chuyên môn

Nguyên tắc 5

Ensure that you’re competent

1 Cải thiện liên tục trình độ chuyên môn và kỹ năng

2 Có trách nhiệm trong việc duy trì đẳng cấp cao về năng lực chuyên môn.

3 Tự đánh giá công tác thực tế của cá nhân và có ý thức để không ngừng cải thiện.

4 Cập nhật thông tin về kiến thức dược học

5 Giới hạn phạm vi thực hành nghề nghiệp trong khả năng của mình.

1 Cải thiện liên tục trình độ chuyên

môn và kỹ năng

" Y khoa là một nghề cao quý nếu ta muốn cao quý, cũng là một nghề thấp hèn nếu ta muốn thấp hèn Bác sĩ là một sinh viên y khoa suốt đời.

Trong khi hành nghề khó tránh khỏi đôi lúc ân hận nhưng đừng bao giờ để phải hối hận "

Giáo sư Phạm Biểu Tâm

2 Có trách nhiệm trong việc duy trì đẳng cấp cao về năng lực chuyên môn.

4 Cập nhật thông tin về kiến thức dược học

Đào tạo liên tục

cập nhật kiến thức chuyên môn về Dược tối thiểu là 8 giờ

4 Cập nhật thông tin về kiến thức dược học

To educate community pharmacists on the appropriate management

of patients with hyperlipidemia and its importance in reducing the

incidence of cardiovascular-related diseases.

OBJECTIVES:

After completing this activity, the participant should be able to:

Define specific classes of lipoproteins and their potential roles in

hyperlipidemia.

Identify risk factors associated with hyperlipidemia.

Understand the role that various risk factors play in the incidence of

coronary heart disease.

Outline the goals of therapy of patients who present with hyperlipidemia Describe the mechanism of action, adverse effects, potential drug

interactions, and specific effects on the lipoprotein component of various medications used in the management of hyperlipidemia.

Define strategies to improve patient adherence to lipid-lowering medications and to

improve patient-centered therapeutic outcomes

The management of plasma cholesterol levels is of utmost importance

in reducing the risk of cardiovascular-related diseases.

Elevations in plasma cholesterol levels, particularly of LDL cholesterol

(LDL-C), has proven to be a significant risk factor in the incidence of

coronary heart disease.

Furthermore, lipid-related risk factors produce additive effects when

combined with other nonlipid-related risk factors The National

Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III (ATP III)

encourages the management of hyperlipidemia to be inclusive of

targeting both lipid-related and modifiable nonlipid-related risk factors In addition , ATP III identifies several pharmacologic and nonpharmacologic therapies to target cholesterol levels, with reductions in LDL-C being the primary target of therapy Community pharmacists may play a unique role

in the management of hyperlipidemia by educating practitioners about available therapies, assessing potential drug interactions, and counseling patients about the appropriate use of medications and side-effect

management

5 Giới hạn phạm vị thực hành nghề nghiệp trong khả năng của mình.

Đảm bảo tính trung thực

Nguyên tắc 6

Act with honesty and integrity

1.Trung thực trong giao dịch với bệnh nhân; nhân viên

Đảm bảo tính trung thực

Nguyên tắc 6

Act with honesty and integrity

5 Không có bất kỳ can thiệp nào làm ảnh hưởng đến

phán đoán độc lập của người kê đơn.

6 Không chấp nhận hành vi phi đạo đức hoặc không

chuyên nghiệp của bản thân hoặc của đồng nghiệp

7 Trả lời một cách trung thực, công khai và lịch sự mọi khiếu nại và phê bình.

8 Chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp / chăm sóc bệnh nhân.

1 Trung thực trong giao dịch với bệnh nhân; nhân viên y tế, nhà cung cấp,…

ISOTRETINOIN

NHÃN THUỐC Liều thuốc điều trị nên khởi đầu mức 0,5 đến 1mg/kg cân nặng/ngày, chia làm 2 lần trong thời gian từ 15 đến

20 tuần Liều tối đa là 2mg/kg cân nặng/ngày đ/v bệnh nhân ở tình trạng trứng cá rất nặng hoặc bệnh khởi đầu

Vấn đề quảng cáo thuốc Giới thiệu sản phẩm

Tận tụy với nghề

Nguyên tắc 7

Nurture the profession

1.Thực hành nghề nghiệp với lương tâm của người dược sĩ, tuân thủ các nguyên tắc về chuyên môn

2.Duy trì mối quan hệ chuyên nghiệp với các đồng nghiệp và các chuyên gia chăm sóc sức khỏe khác.

3.Đóng góp vào tương lai nghề nghiệp bằng cách tham gia vào việc giáo dục dược sĩ, kỹ thuật viên và sinh viên, bao gồm cả việc chia xẻ kinh nghiệm và hợp tác đa ngành

4.Nâng cao mối quan tâm về chính sách y tế trong công tác chăm sóc cộng đồng

5.Hãy hành động thích hợp nếu bản thân có làm điều gì

không đúng hoặc đón nhận những phản hồi cho mình

6.Ý thức rằng dược sĩ là một nghề vinh dự và cũng là trọng trách đ/v xã hội trong hoạt động của các tổ chức y tế

Nâng cao mối quan tâm về chính sách y tế trong công tác chăm

sóc cộng đồng

Chương trình tiêm chủng mở rộng

Vaccin ngừa ung thư cổ tử cung

Chương trình mục tiêu quốc gia phòng

chống HIV/AIDS và dự án phòng chống lao

Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống bệnh đái tháo đường

Tài liệu tham khảo

1- ROBERT M VEATCH, AMY

HADDAD - Case Studies in Pharmacy Ethics - Oxford University Press ,

2008

Tồn tại xã hội

1 Đại cương

SS sự khác nhau giữa đạo đức và Pháp luật

+ ĐẠO là đường đi, đường sống của con người

+ ĐỨC là đức tính, nhân đức, là các nguyên tắc luân lý

• Theo khổng tử: sống đúng luân thường

• Theo lão tử: tu thân tới mức hợp nhất với trời đất, chan hoà

với mọi người

• Theo Hồ Chí Minh: đức là gốc của tài, hồng là gốc của

chuyên, phẩm chất là gốc của năng lực Cây phải có gốc,

nước phải có nguồn, người cách mạng phải có đạo đức

1 Đại cương

+ Đạo đức thuộc hình thái ý thức xã hội, là hệ thống những nguyên tắc nhằm điều chỉnh, đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ giữa con người với con người, xã hội, tự nhiên trong quá khứ, hiện tại và tương lai, được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội

+ Đạo đức được xem là nguyên tắc cơ bản và phổ biến

mà mỗi người trong xã hội phải tuân theo

1 Đại cương

Trong tiếng Anh hai danh từ ``morality´´ và ``ethics´´ đều có nghĩa là

đạo đức

 Morality xuất phát từ tiếng la tinh Moralitas có nghĩa là tư cách cư xử

(behavioral Conduct) giúp phân biệt giữa cái đúng với cái sai trong ý

muốn, quyết định và hành động

 Ethics bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp Ethikos liên quan đến bản tính

(nature) hay tâm tính ( disposition) là khoa học về đức hạnh trong

hành vi con người (morals in human conduct)

Trong ngành y tế hay dùng từ đạo đức theo tiếng Hy lạp

1 Đại cương

Morality có 2 nhánh chính:

• Đạo đức học mô tả (descriptive morality):

Đề cập đến các giá trị cá nhân hay văn hoá, chuẩn mực của hành vi giúp con người phân biệt giữa cái đúng với cái sai trong xã hội Không khẳng định rõ ràng hay cụ thể mà chỉ đề cập đến cái được cho là đúng hay sai bởi cá nhân hay nhóm người

• Đạo đức học qui chuẩn (normative morality):

Đề cập trực tiếp đến cái đúng và cái sai bất chấp suy nghĩ của cá nhân

ra sao Xem như là hành vi của một người đạo đức lý tưởng (the conduct of the ideal moral person) phải có trách nhiệm

1 Đại cương