Bài thuyết trình Hội thi giáo viên giỏi Tiểu học Bài thuyết trình: “Vận dụng dạy – học môn Toán lớp 2 theo định hướng phát triển năng lực học sinh”.. Tiếp tục thực hiện Công văn số 4612/
Trang 1Bài thuyết trình Hội thi giáo viên giỏi Tiểu học Bài thuyết trình: “Vận dụng dạy – học môn Toán lớp 2 theo định hướng phát
triển năng lực học sinh”
Kính thưa:
Ban tổ chức!
Thưa Ban giám khảo!
Hôm nay tôi rất vinh dự được tham gia thuyết trình trong hội thi “Giáo viên dạy giỏi” cấp Tiểu học năm học 2022 - 2023 với “Một số biện pháp nâng cao kĩ năng học toán ở tiểu học”
Kính thưa ban giám khảo!
Tiếp tục thực hiện Công văn số 4612/BGDĐT-GDTrH ngày 03/10/2017 của
Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất học sinh là một trong những nhiệm vụ cụ thể của năm học 2022-2023 đối với cấp tiểu học
Toán học với đặc trưng ngày càng có nhiều ứng dụng trong cuộc sống Môn Toán ở trường phổ thông góp phần hình thành và phát triển năng lực chung và năng lực toán học cho học sinh Thông qua phương pháp dạy học môn Toán còn góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm với những biểu hiện cụ thể như tính kỉ luật, kiên trì, chủ động, linh hoạt, độc lập; hứng thú và niềm tin trong học tập
Xuất phát từ những yêu cầu trên cùng với nhận thức phải nỗ lực nhằm giúp học sinh có nền tảng cơ bản để khám phá những điều bổ ích về môn Toán lớp 2; đồng thời phát triển tư duy, tránh lối học vẹt, làm bài rập khuôn mà nhiều học sinh mắc phải,…, bản thân tôi đã suy nghĩ, tìm hiểu, thực hiện sáng kiến: “Vận dụng dạy – học môn Toán lớp 2 theo định hướng phát triển năng lực học sinh”
* Thuận lợi.
Được sự quan tâm chỉ đảo của Ban giám hiệu nhà trường tới chất lượng dạy và học trong nhà trường
Nhìn chung các em học sinh nắm được các kiến thức cơ bản của môn Toán ở lớp Một
Gia đình quan tâm đến việc học của học sinh, Học sinh được trang bị đầy đủ đồ dùng học tập
Giáo viên trong khối nhiệt tình, năng động, tâm huyết với nghề, có trình độ chuyên môn vững vàng, luôn học hỏi để từng bước hoàn thiện nhiệm vụ được giao
* Khó khăn.
Một số gia đình kinh tế còn khó khăn nên chưa quan tâm tới việc học của học sinh
Một số học sinh còn chưa mạnh dạn trong việc học
Trang 2Học sinh với trình độ nhận thức khác nhau nên việc tiếp thu kiến thức không đồng đều, GV rất vất vả khi truyền đạt kiến thức theo chương trình mới cho các em
Nội dung và cách thức thực hiện các biện pháp
Các biện pháp chung
*Vận dụng trong đổi mới phương pháp trực quan
Trực quan là một phương pháp dạy học toán mà ở đó người giáo viên làm
cho học sinh nắm được tri thức, kĩ năng của môn Toán dựa trên các hoạt động quan sát trực tiếp của trẻ đối với các hiện tượng, các sự vật cụ thể có ở đời sống xung quanh trẻ Trước đây, khi sử dụng phương pháp trực quan cần lưu ý đồ dùng trực quan phải đẹp, phong phú, đa dạng Hiện nay, trực quan còn phải nêu được bản chất toán học của tri thức cần dạy – học; tăng cường đưa trẻ vào quan sát thực tiễn và thao tác đồ dùng trực quan
Ví dụ: Bài 9 cộng với một số 9 + 5
Để đáp ứng yêu cầu cần đạt của tiết học, tôi tổ chức cho học sinh thực hiện thao tác với que tính như hình vẽ trong sách giáo khoa và huy động các kiến thức đã học như: 9+1=10; 10+4=14; cách viết phép cộng theo hàng ngang, theo cột dọc rồi lần lượt tìm ra các kết quả theo bảng công thức
Để giúp học sinh thuộc các công thức 9 cộng với một số, tạo nền tảng để
thực hiện các phép cộng dạng 29+5 và 49+25, trong tiết Ôn Toán, tôi tổ chức trò chơi “Ai nhanh, ai đúng”, qua đó, giúp học sinh thao tác đúng để tìm ra kết quả
Cách thực hiện trò chơi “Ai nhanh, ai đúng”: Dùng giấy bìa màu hoặc có
hoa, cắt đủ 18 vòng tròn Tạo cơ hội cho các em chưa thuộc bài sẽ được giúp đỡ
và tham gia trò chơi Sử dụng câu hỏi đố bạn: “Có 9 vòng tròn, thêm … vòng tròn nữa Hỏi có tất cả bao nhiêu vòng tròn?: Học sinh có thể tìm ra những cách tính khác nhau (đếm thêm 1 hoặc 5+5=10; 10+4=14) Khi các em đã biết tính nhẩm nhanh và đúng thì không lạm dụng đồ dùng trực quan
*Vận dụng trong đổi mới phương pháp gợi mở - vấn đáp
Đây là một phương pháp dạy học toán mà ở đó người giáo viên không đưa
ra kiến thức trực tiếp mà giáo viên dùng hệ thống câu hỏi cho học sinh suy nghĩ trả lời từng câu Muốn vậy, câu hỏi phải rõ ràng, ngắn gọn, chính xác, phải làm cho học sinh suy nghĩ, giải thích kết quả của mình, biết tự sửa sai của mình với của bạn Khi học sinh trả lời, giáo viên cần chú ý lắng nghe để sửa chữa về mặt ngôn ngữ hoặc về mặt toán học Không nên kết luận quá sớm hoặc áp đặt cho trẻ
Ví dụ: Bài 11 trừ đi một số 11 – 5
Cách thực hiện tương tự kĩ thuật “Khăn trải bàn”:
- Chia nhóm 4 hoặc 6 học sinh Mỗi nhóm nhận một tấm bảng phụ (bảng
nhóm làm “khăn”), mỗi em làm việc độc lập trong khoảng 2 phút, viết kết quả vào giấy nhỏ hoặc ô bảng của mình
2 + 9 = …
Trang 39 + 2 = …
… = 11- 2
… = 11- 9
- Kết thúc thời gian làm việc cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận và
thống nhất đáp án Viết kết quả chung của nhóm vào ô giữa tấm bảng Các em
dễ dàng nhận biết mối quan hệ:
2 + 9 = 11
9 + 2 = 11
9 = 11- 2
2 = 11- 9
- Giáo viên tổ chức gắn các mẩu giấy lên bảng để cả lớp cùng nhận xét Có thể dùng máy chiếu để phóng lớn
Qua đây, học sinh được phát triển năng lực tư duy, thể hiện qua các thao tác chủ yếu như: phân tích và tổng hợp, so sánh và tương tự, đặc biệt hóa và khái quát hóa Bên cạnh là năng lực giao tiếp toán học với khả năng sử dụng ngôn ngữ toán học (chữ, kí hiệu, biểu đồ, đồ thị, các liên kết logic ) kết hợp với ngôn ngữ thông thường, thể hiện qua việc hiểu các văn bản toán học, đặt câu hỏi, trả lời câu hỏi, lập luận khi giải toán
*Vận dụng trong đổi mới phương pháp dạy học đặt và giải quyết vấn đề
Dạy học đặt và giải quyết vấn đề là một phương pháp dạy học toán mà ở đó giáo viên tạo ra các tình huống có vấn đề, rồi hướng dẫn học sinh tự phát hiện vấn đề hoạt động tự giác và tích cực để giải quyết vấn đề thông qua đó đạt được mục tiêu học
Các bước giải quyết vấn đề theo thứ tự logic:
Bước 1: Xác định vấn đề;
Bước 2: Xác định mục tiêu;
Bước 3: Xác định các giải pháp khả thi;
Bước 4:
Lập kế hoạch;
Bước 5: Theo dõi, đánh giá
Ví dụ: Toán lớp 2 - BẢNG CỘNG
Mục tiêu: Giúp HS củng cố việc ghi nhớ và tái hiện nhanh bảng cộng có
nhớ (phạm vi 20) để vận dụng khi cộng nhẩm, cộng các số có 2 chữ số (có nhớ) giải toán có lời văn… Phát triển năng lực sử dụng công cụ và phương tiện học toán, năng lực giao tiếp toán học, năng lực tư duy và lập luận toán học Rèn luyện phẩm chất chăm học, chăm làm, có trách nhiệm trong học tập
Đồ dùng dạy học: SGK, Bảng phụ, bút dạ; vở, Bộ thực hành Toán
Khi dạy – học “Bảng cộng”, tôi tổ chức cho 2 em cùng bàn thảo luận để
viết các phép tính Sau đó mời 1 nhóm lên xếp các phép tính tiếp theo Cho HS quan sát tranh sau đó viết phép tính thích hợp Mời 1 HS lên chữa bài/ HS nhận xét/ HS chia sẻ về tình huống dẫn đến phép tính mà bạn đã viết
Năng lực giải quyết vấn đề có nhiều thuận lợi để phát triển cho học sinh
qua việc tiếp nhận khái niệm, quy tắc toán học và đặc biệt là qua giải toán
*Vận dụng trong đổi mới phương pháp luyện tập thực hành
Khoảng ¾ tổng số tiết toán là luyện tập thực hành Ở đó, giáo viên tổ chức
Trang 4cho học sinh giải quyết các nhiệm vụ hay các bài tập để tự học sinh khắc sâu kiến thức đã học hoặc phát triển kiến thức đó trở thành kiến thức mới hoặc vận dụng kiến thức đó làm tính giải toán và áp dụng thực tế Đặc biệt, đối với dạng toán có lời văn, tôi hướng dẫn các em làm từng phần, từng bước đúng quy trình nhưng dễ hiểu, dễ nhớ
- Bài toán cho biết gì? Bài toán hỏi gì?
- Gợi ý tóm tắt Dùng hệ thống câu hỏi, gợi mở để dẫn dắt HS tìm hiểu
- Thực hiện các phép tính theo trình tự thiết lập
- Ví dụ (khuyến khích không rập khuôn lời giải):
Số xăng-ti-mét Đào cao là:
95 + 3 = 98(cm)
Đáp số: 98cm
Đào cao là:
95 + 3 = 98(cm)
Đáp số: 98cm
Sau đó, với kĩ thuật, hình thức đánh giá nhận xét phù hợp đã góp phần hình thành và phát triển cho các em năng lực mô hình hóa (toán học hóa tình huống thực tiễn), thể hiện và đánh giá lời giải trong ngữ cảnh thực tế
Tôi vừa trình bày xong bài thuyết trình: “Vận
dụng dạy – học môn Toán lớp 2 theo định hướng phát triển năng lực học sinh” Cuối cùng xin kính chúc Ban tổ chức, ban giám khảo luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành đạt
Chúc Hội thi thành công tốt đẹp!
Trân trọng cảm ơn!