1 Phân biệt giữa hậu môn nhân tạo và mở hồi tràng?- Hậu môn nhân tạo là một chỗ mở của hồi tràng hay đại tràng trên thành bụng, tạm thời hay vĩnh viễn.. - Phẫu thuật mở hồi tràng ra da l
Trang 11) Phân biệt giữa hậu môn nhân tạo và mở hồi tràng?
- Hậu môn nhân tạo là một chỗ mở của hồi tràng hay đại tràng trên thành bụng, tạm thời hay vĩnh viễn Phân di chuyển trong lòng ruột qua chỗ mở này thoát ra ngoài vào một túi gắn ở thành bụng Các lỗ thoát này không có van hoặc cơ nên sẽ không thể kiểm soát sự di chuyển của phân ra ngoài
=> Biến chứng:
+ Chảy máu vết mổ
+ Hậu môn nhân tạo tụt vào trong xoang bụng
+ Nhiễm trùng vết mổ
+ Hoại tử hậu môn nhân tạo
+ Sa hậu môn nhân tạo, thoát vị quanh hậu môn nhân tạo, hẹp miệng hậu môn nhân tạo, tắc ruột
- Phẫu thuật mở hồi tràng ra da là phẫu thuật tạo một lỗ mở trên thành bụng để một đoạn hồi tràng được mở ra da qua lỗ này và cố định vào thành bụng Có 2 loại mở hồi tràng ra da chính là kiểu quai và kiểu tận Ưu thế của mở hồi tràng so với hm
nhân tạo là: giảm lượng dịch tiêu hóa qua van hồi manh tràng giúp bảo vệ miệng nối tránh xì rò.
- Biến chứng: nguy cơ thất thoát dịch ra ngoài, dẫn tới tình trạng mất nước và rối loạn điện giải, lỗ mở hồi tràng rộng hay hẹp quá, viêm da quanh lỗ mở hồi tràng
2) Hình ảnh bệnh lí hậu môn – trực tràng:
2.1) Từ khóa:
- Nội soi (Endoscopy)
- Đường tiêu hóa trên và dưới (upper/lower GI tract)
- Nội soi đại tràng (colonoscopy)
- Nội soi đại tràng sigma bằng ống mềm (Flexible sigmoidoscopy)
- Nội soi đại tràng sigma bằng ống cứng (Rigid proctoscopy)
- Nội soi hậu môn (anoscopy)
2.2) Giải phẫu ống hậu môn trực tràng:
- Trực tràng dài 12-15cm
Trang 2- Ống hậu môn trực tràng được chia làm 3 đoạn: 1/3 trên (5cm), 1/3 giữa (5cm), 1/3 dưới (5cm)
=> Ý nghĩa: trong K trực tràng ở 1/3 giữa, 1/3 trên, u từ đó di căn qua tĩnh mạch trĩ trên, tĩnh mạch mạc treo tràng dưới về hệ cửa Trong K ở 1/3 dưới sẽ di căn theo tĩnh mạch đùi đổ về hệ chủ
- Cơ thắt: bệnh liên quan cơ thắt thường phải phẫu thuật (vd: nứt hậu môn….)
+ Cơ thắt ngoài hậu môn là một cơ vân vòng xung quanh ống hậu môn, là cơ vân (do dây thần kinh S4 chi phối) nên có hoạt động theo ý muốn Thần kinh chi phối cơ thắt ngoài: gồm 3 bó (dưới da, nông, sâu)
+ Cơ thắt trong hậu môn là một phần của lớp cơ vòng của ống tiêu hóa, do dây thần kinh S2,3,4 chi phối nên hoạt động không theo ý muốn
+ Cơ nâng hậu môn được chi phối bởi các thần kinh S3,S4, phần trước của cơ nâng hậu môn được chi phối bởi nhánh đáy chậu của thần kinh thẹn
- Đường lược: dùng phân biệt trĩ nội, trĩ ngoại Đường lược có khe hậu môn để các tuyến đổ vào (khe nằm giữa các cột hm ở đường lược) Bệnh áp xe hm do viêm khe tuyến hậu môn
- Ống hậu môn giải phẫu: 1,5 cm
- Ống hậu môn phẫu thuật: 3cm
2.3) Phân biệt trĩ nội, trĩ ngoại:
Xuất phát Đám rối tĩnh mạch trĩ trên
=> tĩnh mạch trĩ trên =>
hệ cửa
Đám rối tĩnh mạch trĩ dưới
=> hệ chủ
Vị trí Phía trên đường lược
Có 3 búi chính: 3h,8h,11h Phía dưới đường lược.Do da che phủ Đặc điểm Bề mặt là lớp niêm mạc
=> màu hồng Không có thần kinh cảm giác
Bề mặt là lớp biểu mô lát tầng => màu của da
Có Diễn tiến & biến chứng Chảy máu, sa, nghẹt Đau (do tắc), mẩu da thừa
- Trĩ vòng: khi các búi trĩ chính và phụ liên kết với nhau
- Trĩ hỗn hợp: trĩ nội + ngoại, trĩ nội độ 3 thường hiện diện dưới hình thái hỗn hợp
=> Chẩn đoán: trĩ hỗn hợp tắc mạch (khi có trĩ nội + ngoại + tắc mạch)
- Trĩ thuyên tắc (là phân loại theo biến chứng): có màu tím, đau
Trang 3- Cần phân biệt với ung thư trực tràng: hỏi về thay đổi thói quen đi tiêu, tính chất máu khi đi tiêu:
+ Trĩ: chỉ chảy máu khi đi tiêu, tiêu máu đỏ tươi, máu ra sau phân và không lẫn với phân
+ K trực tràng: tiêu đàm máu, mót rặn, phân dẹt, thăm thấy găng dính máu bầm lẫn chất nhày
2.4) – Tư thế khám: tư thế sản khoa, thường nhất là nằm nghiêng, tốt nhất là tư thế gối ngực
- Thăm trực tràng: tối đa 8cm, đè bụng xuống tối đa được 12cm
- Không mô tả hậu phẫu trĩ là: chỉ khô, không rỉ dịch
- Áp xe hm-tt, rò hm:
+ Áp xe hm-tt: mô tả vị trí, cách bờ hm bao nhiêu cm, sưng nóng đỏ đau, mất nếp nhăn da Triệu chứng lâm sàng: đau nhức vùng hậu môn, sốt
+ Rò hm (mãn tính của áp xe hm-tt) Triệu chứng lâm sàng: chảy nước vàng thỉnh thoảng dính ít máu hay mủ kéo dài vùng hậu môn Khám: tầng sinh môn có nốt sần, giữa có lỗ, ấn nốt sần dịch vàng đục tràn qua lỗ, sờ phần da giữa nốt sần và hm có cảm giác 1 dây xơ cứng, thăm trực tràng sờ được lỗ trong nằm trên đường lược
Phân loại rò hm (chia theo thầy Năng):
+ Rò gian cơ thắt (giữa cơ thắt ngoài và cơ thắt trong hậu môn), chiếm
tỉ lệ khoảng 70%
+ Rò ngang cơ thắt, chiếm tỉ lệ khoảng 24%
+ Rò trên cơ thắt, chiếm tỉ lệ khoảng 5%
+ Rò ngoài cơ thắt, chiếm tỉ lệ khoảng 1%
Đinh luật goodsall (đúng trong 40-60%): cho bn nằm sấp Nếu lổ ngoài nằm ở
½ trên đường ngang qua ống hậu môn, lổ trong sẽ nằm trên đường giữa Nếu lổ ngoài nằm ở ½ dưới, lổ trong sẽ nằm trên đường hướng tâm (đặc điểm này sẽ thay đổi nếu lổ ngoài nằm cách rìa hậu môn 2-3 cm)
+ Nguyên nhân:
Viêm ống tuyến hm (95%)
Chấn thương
Ung thư
Trang 4Lao, Crohn, viêm túi thừa…
Nứt hậu môn
- Nứt hậu môn: do tăng trương lực cơ thắt trong + thiếu máu cục bộ tại vết nứt Triệu chứng: đau hm, chảy máu, ngứa hm
Bộ 3 giúp chẩn đoán: da thừa chỉ điểm, vết nứt hình vợt, nhú phì đại
- Ngứa hậu môn: do mẩu da thừa, rò hm, giun kim, vô căn…
- Viêm mủ tuyến bả
- K trực tràng
- Polyp đại trực tràng: polyp tuyến gia đình có hội chứng peutz-jeghers
- Polyp hậu môn
- Condyloma (thường ở người suy giảm md)
- Sa trực tràng: nếp niêm mạc xếp đồng tâm, màu hồng, là niêm mạc (gặp ở phụ nữ sinh đẻ nhiều, lớn tuổi táo bón nhiều, rặn nhiều do K…)
- Rò trực tràng-âm đạo
- Rò trực tràng- bàng quang
- Sa trực tràng ra âm đạo kiểu túi