KHÍ máu ĐỘNG MẠCH

 Hậu quả nghiêm trọng và dấu hiệu lâm sàng tương đối muộn  Xử trí 2 vấn đề quan trọng thường phải giải quyết trong HSCC: - Khả năng cung cấp oxy và thông khí của phổi - Các rối loạn t

LOGO

KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH

Học phần: Thăm dò chức năng (Tín chỉ)

 Thường xảy ra ở các đơn vị cấp cứu và săn sóc đặc biệt

 Hậu quả nghiêm trọng và dấu hiệu lâm sàng tương đối

muộn

 Xử trí 2 vấn đề quan trọng thường phải giải quyết trong HSCC:

- Khả năng cung cấp oxy và thông khí của phổi

- Các rối loạn thăng bằng kiềm – toan

KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH

MỤC TIÊU

pháp TDCN Khí máu động mạch

một số thông số chính trong kết quả KMĐM

KMĐM

KMĐM (chủ yếu bước 1 và 2)

 Nguyên tắc

Các thông số thu được:

cực để đo các thông số trực tiếp trong mẫu máu và từ đó tính toán các thông số khác.

KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH

 Đánh giá khả năng oxy hóa máu ở phổi: PaO2, AaDPO2, và Qsp/QT

Phân áp oxy trong máu ĐM

Chênh lệch nồng

độ oxy giữa phế nang và máu ĐM

 Đánh giá khả năng thông khí của phổi: PCO2, pH và

 Đánh giá tình trạng thăng bằng toan kiềm: pH, pCO 2 , HCO 3- A([HCO3- thực sự), HCO 3- St ([HCO3-] chuẩn hóa), BB (Base Buffer): kiềm đệm;

BE (Base Excess): kiềm dư

- Các rối loại điện giải: tăng hoặc giảm K + máu, Cl — máu

- Td điều trị: oxy liệu pháp, thở máy, nuôi ăn đường tĩnh mạch, lọc thận, truyền dịch hay truyền máu lượng nhiều, điều trị lợi tiểu,

VAI TRÒ KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH

Các chỉ số cơ bản thường sử dụng phân tích:

PO 2

 ĐN: phân áp oxy (PO2) trong máu là áp suất phần của khí oxy đã cân bằng với máu

 PO2 trong máu tĩnh mạch trộn ký hiệu là P v O2.

 PO2 trong máu động mạch ký hiệu là P a O2,

→ phản ánh khả năng oxy hoá máu của phổi

Ý nghĩa kết quả đo PaO2

gây shunt phải – trái

- Thay đổi FiO2 và/hay điều chỉnh máy thở

- Kiểm tra chức năng phổi

- Điều trị nguyên nhân phổi và tim nếu được

FiO2 : phân xuất oxy trong khí thở vào FiO2 của khí trời là 21%.

PaCO 2

 Đn: phân áp CO2 (PCO2) trong máu là áp suất phần của khí CO2 đã cân bằng với máu

 PCO2 trong máu động mạch ký hiệu là P a CO2,

 PCO2 trong máu tĩnh mạch trộn ký hiệu là P v CO2.

tượng gia tăng thông khí (do lo lắng, sợ hãi, lên độ cao hơn 2500m).

→ PaCO2 phản ánh trực tiếp việc mức độ thông khí phế nang có phù hợp với tốc độ chuyển hóa của cơ thể hay không

(Thông khí phế nang gọi là bình thường khi đáp ứng với

nhu cầu chuyển hóa của cơ thể)

Gồm hai loại: Nhiễm toan chuyển hóa (hậu quả của sự tích tụ các acid cố định hoặc

của sự mất chất base) và nhiễm toan hô hấp (do giảm thông khí phế nang)

Nhiễm độc base hay nhiễm kiềm là một quá trình bệnh lý có khả năng làm tăng pH máu trên  mức bình thường Khi pH > 7,5 gọi là nhiễm kiềm mất bù Phân loại: nhiễm

kiềm chuyển hóa và nhiễm kiềm hô hấp

HCO 3

-Chỉ số Bicarbonate thực tế (Actual Bicarbonate – HCO3-A)

Chấp nhận được 24 ± 4

GIỚI THIỆU TRÌNH TỰ PHÂN TÍCH

BƯỚC CÂU HỎI VIỆC CẦN LÀM

pH đo được của bệnh nhân

— điều chỉnh với HCO3— đo được

Bước 1 : Toan hay kiềm ?

7.35 7,45

Toan Bình thường Kiềm

Bước 2 : Rối loạn tiên phát là hô hấp hay

PaCO 2 và HCO 3— thường thay đổi cùng chiều

Kiềm hô hấp Bình thường Toan hô hấp

Toan chuyển hóa Bình thường Kiềm chuyển hóa

mmol/L mmol/L

Bài tập 1

PaCO2 = 80 pH = 7, 18 HCO3- = 30 Na = 135

Cl- = 93

1 Toan

2 Toan HH

Bài tập 2

PaCO2 = 10 pH = 7,31 HCO3- = 5 Na = 123

Cl- = 99

1 Toan

2 Toan chuyển hóa

Bài tập 3

PaCO2 = 28 pH = 7,07 HCO3- = 8 Na = 125

Cl- = 100 K+ = 2,5

1 Toan

2 Toan chuyển hóa

4/ Chỉ số Bicarbonate thực tế (HCO3- A):

  Bình thường:       22 mmol/l ≤  HCO 3-  ≤ 26 mmol/l.

 Chấp nhận được: 20 mmol/l ≤  HCO 3-  ≤ 28 mmol/l.