Giáo án ngữ văn 10 bài 5 đại cáo BÌNH NGÔ bản đủ

Vai trò của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn GV: Bùi Thị Luyến – THPT Chuyên Thái Bình Email: luuluyentb@gmail.com... Yêu nước thương dân là cảm hứng chủ đạo trong các tác phẩm thơ văn của Nguyễ

Trang 1

ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ

NGUYỄN TRÃI

Trang 2

I Khởi động

Theo dõi video sau và chia sẻ những suy nghĩ của em về

1 Bối cảnh thời đại thế kỉ

XIV

2 Vai trò của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

GV: Bùi Thị Luyến – THPT Chuyên Thái Bình Email: luuluyentb@gmail.com

Trang 3

II Hình thành kiến thức

Trang 4

1.TÌM HIỂU CHUNG

Câu 1: Diễn đạt nào sau đây đúng và đầy đủ nhất?

A Thơ văn Nguyễn Trãi thấm nhuần tư tưởng yêu nước, nhân nghĩa vì

dân cùng với niềm suy tư thế sự và tình yêu thiên, đất nước

B Thơ văn Nguyễn Trãi thể hiện tư tưởng yêu nước, thương dân và

tình yêu thiên nhiên, đất nước.

C Yêu nước thương dân là cảm hứng chủ đạo trong các tác phẩm thơ

văn của Nguyễn Trãi

Trang 5

A Kế thừa, cách tân và phát triển

B Sáng tạo, phát triển và hoàn thiện

C Khởi đầu, phát triển và hoàn thiện

Câu 2: Điền những từ còn thiếu vào chỗ trống

Nguyễn Trãi có công lớn trong việc (…) nhiều thể loại văn học

1.TÌM HIỂU CHUNG

Trang 6

A Yêu nước, thương dân

B Dân tộc, nhân bản

C Nhân nghĩa, dân tộc

Câu 3: Điền những từ còn thiếu vào chỗ trống

Thơ văn Nguyễn Trãi bám chắc trên hai trụ cầu (…) và (…), từ

đó nối xưa với nay, Việt Nam với nhân loại

1.TÌM HIỂU CHUNG

Trang 7

Hoàn thiện những đặc trưng của thể cáo theo sơ đồ sau

ĐẶC ĐIỂM CỦA THỂ CÁO

lệ tượng trưng

- Kết hợp giữa lí lẽ và cảm xúc, tư tưởng và tình cảm

1.TÌM HIỂU CHUNG

1.1.Đặc điềm của thể cáo

Trang 8

Bản tuyên Ngôn độc lập

Đại cáo bình Ngô

Đại thắng quân Minh Nguyễn Trãi soạn thảo

Bình Ngô đại cáo

Hoàn cảnh sáng tác góp phần tạo nên những giá trị đặc sắc nào cho bài cáo?

Trang 9

2.ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

2.1 Đọc và giải thích từ khó Hãy ghi lại và giải thích những từ khó

theo hướng dẫn sau

Trang 10

Nêu luận đề chính nghĩa với nội dung cơ bản

là nhân nghĩa và lập trường dân tộc

Vạch trần tội ác man rợ của giặc Minh

Tóm lược cuộc chinh phạt gian khổ, hào hùng

và tất thắng của khởi nghĩa Lam Sơn

Tuyên bố kết quả và

khẳng định nền độc lập

Tiền đề cơ sở Căn cứ thực tiễn

2.2 Bố cục của bài cáo

Em hãy khái quát nội dung của từng phần và chỉ

ra mối liên hệ giữa các phần trong bài cáo?

=>Tư tưởng xuyên suốt: NHÂN NGHĨA GV: Bùi Thị Luyến – THPT Chuyên Thái Bình

Email: luuluyentb@gmail.com

Trang 11

2.ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

Nội dung nhân nghĩa

Nhân nghĩa

Chỉ ra những biểu hiện của tư tưởng

nhân nghĩa theo sơ đồ sau

Nhân nghĩa

Yên dân ( làm cho dân được yên ổn )

Nhân nghĩa là mối

Trang 12

LÀM VIỆC NHÓM

Phân tích việc lựa chọn hình ảnh, ngôn từ, nghệ tuật đối và nhịp điệu

của bài cáo.

NHÓM 1 Tiền đề chính nghĩa

NHÓM 1

Tiền đề chính nghĩa

NHÓM 2 Lên án tội ác giặc Minh

NHÓM 3 Quá trình kháng chiến

NHÓM 3

Quá trình kháng chiến

NHÓM 4 Tuyên bố độc lập

NHÓM 4

Tuyên bố độc lập

3.Thực hiện nhiệm vụ

GV: Bùi Thị Luyến – THPT Chuyên Thái Bình

Email: luuluyentb@gmail.com

Trang 13

Nhận xét về: - Hiệu quả của phép liệt kê, phép đối, giọng điệu đoạn trích;

- Quan niệm về quốc gia của Nguyễn Trãi

Cách xưng tên Đại Việt: Trang trọng, hào

Nền văn hóa, văn hiến

Nền văn hiến lâu đời

Chân

lí nền độc lập dân tộc

Nhận xét: liệt kê phong phú các căn cứ xác đáng, phép đối tạo thế cân bằng giữa phương Nam và

phương Bắc, tạo giọng điệu nhịp nhàng, hung hồn.

Quan niệm quốc gia của Nguyễn Trãi kế thừa và hoàn thiện so với trước (Nam quốc sơn hà), đặt văn

hiến, phong tục lên đầu, thể hiện tầm nhìn và tư tưởng tiến bộ đi trước thời đại của ông.

Trang 14

(3b) Lên án tội ác của giặc Minh

Bản cáo trạng về tội ác của quân xâm lược được tác giả trình bày trong đoạn 2

như thế nào?

GV: Nguyễn Thị Liên – THPT Tùng Thiện - Hà Nội Email: nguyenthilien.ntl@gmail.com

Trang 15

Nhân họ Hồ chính sự phiền hà,

Để trong nước lòng dân oán hận.

Quân cuồng Minh thừa cơ gây hoạ,

Bọn gian tà bán nước cầu vinh.

…

Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế,

Gây binh kết oán trải hai mươi năm.

Tàn sát

dã man

Bóc lột,

vơ vét tàn tệ

Nhiễu nhân dân, bẫy hươu đen, nơi nơi cạm đặt.

Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ,

Trang 16

Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ.

Nhiễu nhân dân, bẫy hươu đen, nơi nơi cạm đặt.

Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ,

 hình ảnh có thật, vừa tiêu biểu,

vừa khái quát, vừa cụ thể

 giọng văn thống thiết, vừa đau

đớn, xót xa, đanh thép

Trang 17

Thằng há miệng, đứa nhe răng, máu

mỡ bấy no nê chưa chán ; Nay xây nhà, mai đắp đất, chân tay nào phục dịch cho vừa.

Khốn khổ điêu linh – Tội nghiệp

Tàn bạo vô nhân tính – quỷ khát máu

Trang 18

Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,

Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi.

Lẽ nào trời đất dung tha,

Ai bảo thần nhân chịu được?

Trang 19

Đoạn thứ hai hiện lên như một bản cáo trạng chi tiết, cặn kẽ về những tội ác mà quân Minh đã gây ra đối với dân tộc Đại Việt Bên cạnh đó, đoạn văn còn là hồi

chuông gióng lên đòi quyền sống của người dân vô tội.

Lời văn trong bản cáo trạng đanh thép, thống thiết, khi uất hận trào sôi, khi cảm thương tha thiết, lúc lại nghẹn ngào chua xót…

VỀ NGHỆ THUẬT

VỀ NỘI DUNG

Trang 20

………

……….………

………

……… ………

……….

………

……….

………

……….

………

Liệt kê Tương phản

So sánh

Câu văn giàu hình ảnh

Chiến thắng vang dội của

ta

Thất bại thảm hại của quân

thù

><

Nhiệm vụ:

- Mỗi HS lựa

chọn phân tích

chiến thắng

của quân ta

hoặc thất bại

của kẻ thù

- Thảo luận

hoàn thành

phiếu học tập

(3c) Quá trình kháng chiến gian khổ giành thắng lợi

GV: Đỗ Thị Hương Thơm – THPT Yên Mô B – Ninh Bình Email: huongthom263@gmail.com

Trang 21

(3c) Quá trình kháng chiến gian khổ giành thắng lợi

- Khí thế xung trận ào ạt như vũ bão: qua những câu văn đối ngẫu, nhịp điệu nhanh, mạnh, dồn dập

- Quân giặc tổn hại nặng nề: qua những hình ảnh giàu tính gợi hình như khiếp vía

mà vỡ mật, thây chất thành núi, cỏ nội đàm đìa máu đen, …

- Tinh thần nhân đạo, nhân nghĩa của ta - Sự tham sống sợ chết, dẫm đạp lên nhau của kẻ thù

mà hống hách

Chiến thắng vang dội của ta >< Thất bại thảm hại của quân thù

Bài cáo là một khúc tráng ca thể hiện niềm tự tôn, tự hào vào sức mạnh nội lực và tinh thần đoàn kết bất

diệt của dân tộc.

Trang 22

3.Thực hiện nhiệm vụ (3d).Tuyên bố nền độc lập

Trang 23

Tuyên bố nền độc lập dân tộc: hào sảng, ngân

vang về một dân tộc kiên cường, bất khuất,

chiến thắng ngoại xâm

Nghệ thuật

đối

Trang 24

4.Yếu tố biểu cảm trong Đại cáo bình Ngô

Tình cảm, cảm

xúc

Bút pháp, nghệ

thuật chủ đạo

Cách biểu đạt tư tưởng, giá trị nhân

đạo ………

………

Nhịp điệu, giọng điệu ………

………

Trang 25

Sông núi

nước Nam

………

……….

 ………

………

………

………

 ………

………

………

……….

 ………

………

5 Quan niệm về quốc gia, dân tộc

Chỉ ra sự

kế thừa và sáng tạo của Nguyễn

Trãi

Trang 26

 Ý thức độc lập xác định dựa trên ba yếu tố: văn

hiến, phong tục tập quán, lịch sử

5 Quan niệm về quốc gia, dân tộc

Nguyễn Trãi vừa kế thừa một cách sâu sắc, vừa

có sự đổi mới trong tư tưởng

Kết hợp ý thức độc lập dân tộc và niềm tự tôn

về truyền thống dân tộc

Trang 27

6 Ý nghĩa của Đại cáo bình Ngô

• Là lời bố cáo trước toàn dân

về chiến thắng lịch sử của dân tộc

• Là một văn kiện lịch sử, chính trị quan trọng

Trang 28

III.TỔNG KẾT

Giá trị nội dung

………

……….

Giá trị nghệ thuật ND NT ………

………

……….

Đại cá o

bình Ngô

Trang 29

Giá trị nội dung

Trên cơ sở chính nghĩa tất thắng, Đại cáo

bình Ngô là một bản anh hùng ca đề cao

sức mạnh của truyền thống yêu nước và

tinh thần độc lập tự cường, nêu bật sức

mạnh của quân và dân ta trong cuộc khởi

nghĩa, đập tan cuộc xâm lăng phi nghĩa

của giặc, mở ra kỉ nguyên hòa bình, hạnh

Đại cá o

bìn

h Ngô

III.TỔNG KẾT

Trang 30

Cách đọc hiểu văn bản nghị luận thời trung đại – thể Cáo

Trang 31

III Hoạt động luyện tập

Trang 32

Có 8 câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến nội dung văn bản Đại

Trang 33

C Lời khuyến cáo, sai bảo của vua đối với các quan.

D Lời tấu trình lên vua của quan lại dưới quyền.GV: Đỗ Thị Hương Thơm – THPT Yên Mô B – Ninh Bình

Email: huongthom263@gmail.com

Trang 34

2 Một bài cáo thường được

Trang 35

3 Nội dung của phần thứ hai

của bài cáo là

A Tố cáo tội ác của giặc

B Nêu luận đề chính nghĩa.

C Kể lại quá trình chiến đấu và chiến thắng.

D Tuyên bố, khẳng định sự thắng lợi.GV: Đỗ Thị Hương Thơm – THPT Yên Mô B – Ninh Bình

Trang 36

4 Đại cáo bình Ngô được sáng

tác vào thời điểm nào ?

A Sau cuộc kháng chiến chống quân Nguyên thắng lợi.

B S au cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán thắng lợi.

c Sau cuộc kháng chiến chống quân Minh thắng lợi.

D Sau cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ thắng lợi. GV: Đỗ Thị Hương Thơm – THPT Yên Mô B – Ninh Bình

Trang 37

5 Trận đánh nào mà quân giặc thất bại

“thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm”?

Trang 38

6 Qua bài cáo, em nhận thấy điều nào sau đây nhận định không chính xác về Lê Lợi?

A Xuất thân bình thường, có khát vọng cứu nước mạnh mẽ.

B Xuất thân quyền quý, mong muốn lập công danh

C Biết tập hợp nhân dân, hoài bão lớn lao.

D Yêu nước, thương dân, căm thù giặc.GV: Đỗ Thị Hương Thơm – THPT Yên Mô B – Ninh Bình

Trang 39

7 Đại cáo bình Ngô được xem

Trang 40

8 Đại cáo bình Ngô được xem là

“thiên cổ hùng văn”

gì?

A Áng văn hào hùng của muôn đời

B Áng văn muôn đời của người anh hùng

C Áng văn ca ngợi người anh hùng cả muôn

đời GV: Đỗ Thị Hương Thơm – THPT Yên Mô B – Ninh Bình

Trang 41

IV Hoạt động vận dụng

Trang 42

Chia sẻ những bài

học

Sau khi học xong văn bản Đại

cáo bình Ngô, em rút ra

được những bài học nào?

Với em, bài học nào thấm thía nhất và còn ý nghĩa với ngày nay?

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	15,95 MB