Giáo án trình chiếu ngữ văn 10 cánh diều TRI THỨC CHUNG về THƠ ĐƯỜNG LUẬT

Câu 6: Bài thơ “ Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh được viết theo thể thơ nào?Thất ngôn tứ tuyệt đường luật QUAY VỀ... Thơ Đường luậtThơ Nôm đường luật Chủ thể trữ tình... - Các sáng tác của h

THƠ ĐƯỜNG LUẬT

Vòng quay may mắn

Khởi động

3 0

Câu 1: Xem tranh và đoán tên 1 bài thơ – tác giả đã học ở chương trình THCS?

Bài ca nhà tranh bị gió thu phá – Đỗ Phủ

QUAY VỀ

Câu 2: Một địa danh, gắn với bài thơ nào ? Của ai?:

Qua đèo Ngang – bà Huyện Thanh Quan

QUAY VỀ

Câu 3: Được đánh giá là bản Tuyên ngôn độc lập lần thứ … của dân tộc:

Lần thứ nhất

QUAY VỀ

Câu 4: Đọc phần dịch thơ của văn bản sau:

Câu 5: Tĩnh dạ tư là tên bài thơ Tác giả là ai?

Lý Bạch

QUAY VỀ

Câu 6: Bài thơ “ Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh được viết theo thể thơ nào?

Thất ngôn tứ tuyệt đường luật

QUAY VỀ

Hình thành kiến thức

Thơ Đường luật

Thơ Nôm đường luật

Chủ thể trữ tình

I Thơ Đường luật và

một số yếu tố trong thơ Đường luật

1 Thơ Đường luật

- Thơ Đường hay Đường thi (chữ Hán: 唐唐 ) là toàn

bộ thơ ca đời Đường được các nhà thơ người

Trung Quốc sáng tác trong khoảng từ thế kỉ 7 - 10 ( 618 - 907)

- Các sáng tác của hàng nghìn nhà thơ đời Đường

được bảo tồn trong cuốn Toàn Đường thi gồm 48.900 bài

1. Thơ Đường luật

- Thơ Đường luật: còn được gọi với cái tên là thơ luật

đường Đây là một thể thơ đường với các luật được

xuất hiện từ thời nhà Đường của Trung Quốc, phát triển rất mạnh mẽ ở một số đất nước Đông Á lân cận với tư cách là thể loại thơ tiêu biểu: Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam

2 Một số yếu tố trong thơ Đường luật

- Hình ảnh thơ: thường có tính ước lệ tương trưng cao, chưa đựng cảm xúc của tác giả về thiên nhiên, thời cuộc và con người

2 Một số yếu tố trong thơ Đường luật

- Hình ảnh thơ:

- Vần: thông thường chỉ gieo một vần ( vần bằng) ở cuối các câu 12468 ở thơ bát cú, và 124 ở bài thơ tứ tuyệt

2 Một số yếu tố trong thơ Đường luật

- Hình ảnh thơ

- Vần:

- Đối: được sử dụng khá đa dạng và được chú trọng

+ Vị trí đối: Thường sử dụng trong 2 câu thơ thực, luận trong bát

cú, từ đối cùng thể loại ( tính, danh, động từ, số từ )

+ Các cách đối:

Đối 2 vế trong cùng 1 câu

Đối câu trên và dưới theo từ ngữ, các vế ( phổ biến nhất)

Đối giữa 2 câu thực - luận

- Các dạng đối ý: đối tương đồng, đối tương phản

Người nhàn hoa quế rụng, Đêm xuân núi vắng teo

Trăng lên chim núi hãi Dưới khe chốc chốc kêu.

( Khe chim kêu - Vương Duy, Tương Như dịch)

- Ngắt nhịp: 2/3

- Số tiếng: mỗi dòng 5 tiếng

- Số dòng: 4 dòng (ngũ ngôn tứ tuyệt)

- Hiệp vần: 1 vần ( độc vận):

Eo - êu gieo vần cách vào các tiếng cuối của dòng 2-4

- Hài thanh: Luân phiên B-T ở tiếng 2 và tiếng 4

3 Thơ Nôm Đường luật

- Khái niệm : Thơ Nôm Đường luật là một thành tựu rực rỡ của thơ ca Việt Nam Đó là những bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể Đường luật (gồm cả những bài thơ theo thể Đường luật hoàn chỉnh và cả những bài theo thể Đường luật phá cách)

3 Thơ Nôm Đường luật

- Thời gian hình thành : Thơ Nôm Đường luật ra đời

từ thế kỉ XIII, cuối thời nhà Lý đầu thời nhà Trần sau sự xuất hiện của chữ Nôm

( Tiên phong: Nguyễn Thuyên ( hay Hàn Thuyên) - nhà Trần thế kỉ 13)

3 Thơ Nôm Đường luật

- Đặc trưng : Sự kết hợp hài hòa giữa “yếu tố Nôm” Việt hóa của dân tộc đời sống quen thuộc, và “yếu tố

Đường luật” như niêm, luật, đối Hai yếu tố này hòa

quyện, đan xen vào nhau tạo nên giá trị của mỗi tác phẩm thơ Nôm Đường luật

4 Chủ thể trữ tình

02

03

04

em, anh, ta, chúng tôi, chúng ta, đôi khi ẩn

- Trong thơ trung đại: thường ở dạng ẩn, nhân danh bao hàm bộ phận xã hội, ít mag tính cá thể.

II Cách đọc hiểu thơ Đường luật

Ngâm thơ

II Cách đọc hiểu thơ Đường luật

- Chú ý thể loại, đề tài, văn tự, đề tài, chủ đề, không gian, thời gian và sự liên kết giữa các câu

- Nếu là văn tự Hán, chú ý phần dịch nghĩa để hiểu rõ bài thơ trước khi dọc dịch thơ

Luyện tập Vận dụng

RUNG CHUÔNG VÀNG

NĂM HỌC 2022 - 2023

HƯỚNG DẪN

HS Nghe câu hỏi, lựa chọn và có đáp án nhanh n hất giơ tay xin trả lời Trả lời đúng sẽ được cộng

điểm

Qua Đèo Ngang là tác phẩm viết theo thể thơ gì?

Tác giả không ảnh hưởng đến thơ Đường?

Thể thơ văn xuôi

Thể thất ngôn xen lục ngôn Thể thất ngôn tứ tuyệt

Nguyễn Thuyên

Nguyễn Du

Hồ Xuân Hương

Người đi tiên phong trong việc phát triển

Hồ Xuân Hương

Ngọc Hân công chúa

Bà Huyện Thanh Quan