Phòng, chống diễn biến hòa bình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc sách chuyên khảo tập 4, phòng, chống diễn biến hòa bình trên lĩnh vực văn hóa

LỜI NHÀ X U Ấ T B Ả NCùng với quá trình đổi mới toàn diện đất nước, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn quan tâm chăm lo công tác đấu tranh phòng, chống "diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực

[OA HỌC X Ã HỘI NHÂN VĂ N Q UÂN s ự

ƯƠNG, PGS, TS, NGND NGUYỄN BÁ DƯƠNG

(Tông Chủ biên)

PHÒNG, CHỐNG ‘DIỄN BIÊN HÒA BÌNH

TRONG Sự NGHIỆP XÂY DựMG

VÀ BAO VỆ TỔ GUỐC

T Ạ P 4 • PHÒNG, CHỐNG “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH”

TRÊN LĨNH Vực VĂN HÓA

PHÒNG, CHỐNG "DIỄN B ỂN HÒA BÌNH" TRONG s ư NGHIỆP;XÂY DỰNG

VÀ BẢO VỆ TÔ QUỐC

TẬP 4PHÒNG, CHÓNG "DIÊN biếnhòa BÌNH" TRÊN LỈNH Vực VÀN HÓA

V IỆN KH OA HỌ C X Ã H Ộ I NHÂN VĂN QU ÂN s ự Thiếu tướng, PGS, TS, NGND NGUYỄN BÁ DƯƠNG

(T ổng C hủ biên)

PHÒNG, CHỐNG "DIỄN BIẾN HÒA BÌNH"

TRONG sư NGHIỆP XÂY DỰNG

VÀ BẢO VỆ TỔ QUÔC

TẬP 4

PHÒNG, CHÕNG "DIÊN biến hòa BÌNH'

TRÊN LĨNH V ự c VĂN HÓA

(Sách chuyên khảo)

NHÀ XUẤT BẨN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN

Hà Nội - 2018

CHỈ ĐẠO NỘI DUNG

ĐẢNG ỦY VÀ CHỈ HUY

VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NHÂN VĂN QUÂN s ự

TỔNG CHỦ BIÊN

Thiếu tướng, PGS, TS, NGND NGUYỄN BÁ DƯƠNG

BAN BIÊN SOẠN

Đại tá, PGS, TS NGUYỄN VĂN HỮU - Chủ biên Đại tá, PGS, TS v ũ NHƯ KHÔI

Đại tá, PGS, TS NGUYÊN HOÀNG LÂN

Đại tá, PGS, TS LÊ QUÝ TRỊNH

Đại tá, ThS ĐẶNG VĂN THI

LỜI NHÀ X U Ấ T B Ả N

Cùng với quá trình đổi mới toàn diện đất nước, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn quan tâm chăm lo công tác đấu tranh phòng, chống "diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực văn hóa và đã giành được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa rất quan trọng trong sự nghiệp xây dựng

và phát triển văn hóa, con người Việt Nam thời kỳ mới Tuy nhiên, kết quả đạt được trên mặt trận này còn có những hạn chế nhất định Nhận thức về bản chất, âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình" của các th ế lực thù địch trên lĩnh vực vân hóa của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân chưa đầy đủ, sâu sắc Việc tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết của Đảng, các quy định của Nhà nước về phòng, chống "diễn biến hoà bình" trên lĩnh vực văn hóa, có nơi, có lúc còn xem nhẹ, buồng lỏng Đấu tranh ngăn chặn các sản phẩm phi văn hóa, phản văn hóa du nhập từ nước ngoài vào nước

ta còn thiếu tính chủ động, chưa kiên quyết và còn hạn chế, "Tình trạng nhập khẩu, quảng bá, tiếp thu dễ dãi, thiếu chọn lọc sản phẩm văn hóa nước ngoài đã tác động tiêu cực đến đời sống văn hóa của một bộ phận nhân dân, nhất là lớp trẻ"1.

Nguy cơ đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc và nới rộng khoảng trống về đời sông tinh thần đang bị thay bằng những thứ hỗn tạp, văn hóa ngoại lai trên mọi phương diện đời sống tinh thần của xã hội là điều không thể xem thường Nhiều độc tô'phi văn hóa, phản văn hóa nảy sinh từ trong nước cùng với sự tràn ngập các thứ "rác rưởi" từ nước ngoài vào Việt Nam dưới nhiều hình thức là lực cản lớn trên con đường hiện thực hóa mục tiêu xây dựng văn hóa, phát triển con người Việt Nám trong thời kỳ đẩy m ạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc t ế mà Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhấn m ạnh trong nhiều nghị quyết ở thời kỳ đổi mới Nhiệm vụ phòng, chống "diễn biến hòa bính" trên lĩnh vực văn hóa đang đặt ra yêu cầu cấp bách phải giải đáp cả về lý luận và thực tiễn.

"Phòng, chông "diễn biên hòa bình" trên lình vực văn hóa” là tập 4 của bộ sách: "Phồng, chống "diễn biến

hòa bình" trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ TỔ quốc" của tập thể tác giả Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng do Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vạn Hữu làm chủ biên, vói mong muốn góp phần giải quyết vấn đề lý luận - thực tiễn đang đặt ra Sách gồm 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận phòng, chống "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực văn hóa.

Chương 2: Kết quả và kinh nghiệm phòng, chống

"diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực văn hóa ở Việt Nam Chương 3: Yêu cầu và giải pháp phòng, chống "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực văn hóa ở Việt Nam hiện nay.

Cuốn sách là một công trình khoa học được nghiên cứu công phu, nghiêm túc, giàu tính thực tiễn và tính bút chiến, góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy, học tập và đay mạnh đấu tranh phê phán quan điểm sai trái, phản động, xuyên tạc bản chất truyền thống tốt đẹp của nền văn hóa Việt Nam Mặc dù đã rất cố gắng, song đây là một vấn đề lớn, rất phức tạp, tình hình còn đang diễn biến rất khó lường, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân và tập thê tác giả mong nhận được ý kiến đóng góp của bạn đọc để nâng cao chất lượng xuất bản lần sau.

Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc!

NHÀ XUẤT BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN

LỜ ỈN Ó IĐ Ầ U

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng

ta luôn quan tâm chăm lo xây dựng, bảo vệ nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, coi xây dựng

và phát triển văn hóa không chỉ là mục tiêu, động lực phát triển đất nước mà còn là "căn cước" của quốc gia - dân tộc Việt Nam trên con đường phát triển, hội nhập quốc tế Qua hơn 30 năm đổi mới đất nước, các nghị quyết của Đảng đều nhất quán khắng định, văn hóa "vừa

là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh

tế - xã hội"1; nhiệm vụ xây dựng nền văn hóa Việt Nam phát triển toàn diện là làm cho "Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"2 Đây là mục tiêu tổng quát, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta phải nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, nhất là

sự tiến công phá hoại của các th ế lực thù địch thông qua

1 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần

th ứ ix , Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr 114.

2 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứXII, Sđd, tr 126.

thực hiện "diễn hiến hòa bình" trên lĩnh vực văn hóa với muôn vàn thủ đoạn tinh vi, quỷ quyệt và nguy hiếm đê hảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

"Diễn biến hoà bình" là chiến lược chống phá các nước

xã hội chủ nghĩa và tỉếri bộ trên th ế giới bằng biện pháp phi vũ trang là chính diễn ra trên quy mô toàn cầu do chủ nghĩa đ ế quốc chủ mưu, nhằm mục đích xóa bỏ các nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam được xác định là một trọng điểm chống phá và là một mắt xích quan trọng trong mục tiêu tổng thể của chúng Đ ể thực hiện mưu đồ này, các thế lực thù địch đã sử dụng nhiềụ thủ đoạn chống phá cách mạng Việt Nam; trong đó tiến công trên lỉnh vực văn hóq là đòn đánh dễ đạt hiệu quả, thậm chí

"còn có lãi" xét về góc độ kinh tế thuần túy thông qua con đường thẩm lậu bất hợp pháp các ấn phẩm sách, báo, phim ảnh, băng hình

Là một mủi tiến công hệt sức lợi hại trong tổng thể

âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình" của các th ế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam, mục tiêu của chúng trên lĩnh vực này là từng bước làm phai nhạt bản sắc vặn hóa dân tộc trong đời sôhg văn hóa , tinh thần của người dân Việt Nam, hạ bệ chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về xây dựng, phát triển nền văn hóa và con người mới xẫhội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Trên cơ sở phân tích, làm rõ bản chất, âm mưu, thủ đoạn, tác hại của chiến lược "diễn biến hòa bình" chống phá Việt Nam, tập thể tác giả cuốn sách tập trung

khái quát, luận giải rõ hơn một số vấn đề lý luận, thực tiễn, tác động của tình hình mới, yêu cầu và những giải pháp cơ bản phòng, chống "diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực văn hóa ở Việt Nam hiện nay.

Nhân dịp tập 4 của bộ sách "Phòng, chống "diễn

biến hòa bình" trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ TỔ

quốc" ra đời và đến tay bạn đọc, tập thể tác giả cuốn sách xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học trong và ngoài quân đội, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, đặc biệt là cán bộ, giảng viên Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự Bộ Quốc phòng, Học viện Chính trị đã đóng góp nhiều ý kiến bô ích đê chúng tôi xây dựng, hoàn thiện và đưa sách sớm đến tay bạn đọc.

Mặc dù tập thể tác giả đã có nhiều cố gắng nhưng cuốn sách chắc chắn chưa thê thỏa mãn nhu cầu của bạn đọc, chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp, phê bình

đê tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng cuốn sách trong lần xuất bản sau.

Chủ biên Đại tá, PGS, TS NGUYỄN VĂN HỮU

Chương 1

MỘT SỐ VẤN ĐỂ LÝ LUẬN PHÒNG, CHỐNG "DIỄN BIẾN HÒA BÌNH"

TRÊN LĨNH V ự c VÃN HÓA

I LĨNH Vực VĂN HÓA VÀ "DIỄN BIẾN HOÀ BÌNH"

TRÊN LĨNH Vực VĂN HÓA CHỐNG PHÁ VIỆT NAM

Trong tác phẩm "Văn hoá nguyên thủy" (1871), E.B Taylơ - một trong những người đặt nền móng cho Văn hoá học đã đưa ra định nghĩa: "Văn hoá, hay văn minh, theo nghĩa rộng về tộc người học, nói chung gồm có tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, tập quán và một sô" năng lực và thói quen khác

được con người chiếm lĩnh với tư cách là một thành viên của xã hội"1.

Hồ Chí Minh viết: "Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sông, loài người mởi sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh, đó tức là văn hoá Văn hoá là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhầm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn"2

Cơ quan văn hoá, khoa học và giáo dục của Liên hợp quốc định nghĩa: Trong ý nghĩa rộng nhất, "Văn hoá hôm nay có thể coi là tông thể những nét riêng biệt tinh thần và vật chất, trí tuệ và xúc cảm quyết định tính cách của một xã hộị hay của một nhóm người trong xã hội Văn hoá bao gồm nghệ th u ậ t và văn chương, những lốì sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thông các giá trị, những tập tục và những tín ngưỡng Văn hoá đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân Chính văn hoá làm cho chúng ta trở thành những sinh vật đặc biệt nhân bản, có lý tính, có óc phê phán và dấn thân một cách đạo lý Chính nhờ văn hoá mà con người tự thể hiện, tự ý thức được bản thân, tự biết mình

là một phương án chưa hoàn thành đặt ra để xem xét

1 E.B Taylơ, Văn hoá nguyên thủy, Tạp chí Văn hoá nghệ thuật xuất

bản, Hà Nội, 2000, tr 13.

2 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr 458.

những thành tựu của bản thân, tìm tòi không biết mệt những ý nghĩa mới mẻ và sáng tạo nên những công trình vượt trội lên bản thân"1.

Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Vinh quan niệm: "Văn hôa là một tổng thể sáng tạo của con người, tích lũy lại trong quá trình hoạt động kiếm sống, được đúc kết thành hệ giá trị và chuẩn mực xã hội, biểu hiện thông qua vốn di sản văn hóa và hệ ứng xử văn hóa của cộng đồng người

Hệ giá trị xã hội là yếu tố cốt lõi làm nên bản sắc của một cộng đồng người, nó có khả năng chi phôi đời sống tâm lý và mọi hoạt động của những con người sông trong cộng đồng xã hội ấy"2

Con người vừa là chủ nhân của văn hóa, vừa là cái

"mang vác" giá trị văn hóa Hai đặc trưng cơ bản nhất của văn hoá là sáng tạo và nhân văn Trong tấ t cả các lĩnh vực hoạt động xã hội, hai đặc trưng đó được thể hiện thành những hệ giá trị, chuẩn mực, hướng con người tới chân, thiện, mỹ Những gì ngược lại với các nội dung (đặc trưng) cơ bản đó đều có thê coi là không phải văn hoá, thiếu văn hoá hay phản văn hoá

Văn hoá là hiện tượng phức tạp và đa diện Nó bao gồm cả hoạt động sáng tạo, tức là toàn bộ quá trình sản xuất ra những giá trị vật chất và tinh thần, cả những tính cách của con người như một chủ thể

1 Cơ sở văn hoá Việt Nam (tái bản lần thứ nhất), Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1999,

tr 23, 24.

2 Tổng cục Chính trị, Cơ sỏ lý luận văn hóa và đường lối xây dựng văn

hóa thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ỏ nước ta (Giáo trình dùng cho bậc đại học), Hà Nội, 2001, tr 23.

hoạt động; cả những quá trình con người khám phá, nắm bắt các quy lu ật của tự nhiên, xã hội và tư duy Bởi vậy, khó có thể đưa ra một định nghĩa hoàn chỉnh

về văn hoá Nhìn tổng quát, văn hoá là "thiên nhiên thứ hai" tức là tấ t cả những gì do con người sáng tạo ra; nó đối lập với tự nhiên (kể cả bản chất tự nhiên của con người) Trong toàn bộ thành tựu sáng tạo (văn hoá) của con người, lại có thể chia thành hai lĩnh vực: văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần Theo c Mảc

và Ph Ãngghen, mỗi hình thái kinh tế - xã hội có phương thức sản xuất vật chất và tương ứng với nó là phương thức sản xuất tinh thần, sả n xuất vật chất là làm ra những sản phẩm vật chất nhằm thoả mãn nhu cầu vật chất; còn sản xuất tinh th ần là làm ra những sản phẩm tinh thần nhằm thoả mãn nhu cầu tinh thần của con người Trong các văn kiện, sách báo và trong cuộc sống hàng ngày, khái niệm "văn hoá" được

sử dụng chủ yếu để chỉ những hoạt động sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng các sản phẩm (giá trị) tinh thần

Sản phẩm (giá trị) văn hoá tinh thần do con người sáng tạo vô cùng đa dạng và phong phú Song, chung quy lại, nó gồm hai hình thái cơ bản là: hình thái vật thể (hữu hình) như đình, chùa, đền, miếu và hình thái phi vật thể (vô hình) như truyền thông, phong tục, tập quán, huyền thoại, âm nhạc, ngôn ngữ Tuy nhiên, những sự phân biệt nêu trên chỉ là tương đối Giáo sư Phan Ngọc viết: "Trước hết, văn hoá không phải là một vật Không có một vật gì chỉ là văn hoá mà không đồng thời không là cái gì khác nữa Thứ hai, không có cái gì

lại không có cái mặt văn hoá của nó"1 Vì biên độ quá lớn của văn hoá như vậy, nên cần phải tiếp cận văn hoá theo cả nghĩa rộng và nghĩa hẹp (đương nhiên, rộng, hẹp cũng chỉ là tương đốì).

Văn hoá là "những lực lượng bản chất" của con người (bao gồm: năng lực tư duy, năng lực sáng tạo, năng lực chuyên môn, tình cảm và ý chí ) tức là những phẩm chất bên trong của con người Những phẩm chất (năng lực) ấy lại được biểu hiện qua các lĩnh vực hoạt động của

họ và được kết tinh trong những sản phẩm vật chất và tinh thần mà họ sáng tạo ra Hoạt động sáng tạo của cá nhân và cộng đồng diễn ra trong suốt quá trình tồn tại của họ, qua tầng tầng, lớp lớp thời gian đã đọng lại những phẩm chất trí tuệ, tinh thần, những sản phẩm - giá trị - tinh thần; những dạng thức hoạt động tinh thần của cá nhân và cộng đồng

Cách tiếp cận văn hoá là những hệ thống giá trị do con người sáng tạo ra làm nổi bật vai trò của con người đôi với văn hoá Hoạt động thực tiễn của con người không ngoài mục đích làm cho cuộc sống cá nhân và cộng đồng ngày càng văn minh, tiến bộ Quá trình hoạt động thực tiễn, con người đã sáng tạo ra những hệ thông giá trị Mỗi loại giá trị tương ứng với một mặt của đời sống, đáp ứng nhu cầụ của cá nhân và cộng đồng

Hệ thống giá trị văn hoá tinh thần thường in đậm dấu

ấn của chủ thê sáng tạo, cho nên nó mang bản sắc của

từng cộng đồng văn hoá Nhìn vào hệ thống giá trị văn hoá tinh thần, đặc biệt là truyền thông, phong tục tập quán, lối sông, thị hiếu người ta có thể phân biệt cộng đồng này với cộng đồng khác.

Văn hoá đánh dấu sự xuất hiện con người và là thưốc

đo "trình độ người" của mọi thành viên xã hội Thiếu hụt văn hoá là thiếu hụt bản chất người Chúng ta đang chứng kiến một trong những nghịch lý của lịch sử đương đại: khoa học kỹ thuật và công nghệ phát triển rất cao (kinh tế tri thức, văn minh trí tuệ - văn minh tin học ) nhưng bản chất người đang có nhiều biểu hiện suy giảm Cuối thế kỷ XX, UNESCO đã đẩy mạnh việc truyền bá

"Văn hoá khoan dung", "Văn hoá hoà bình", phát động

"Thập kỷ quốc tế phát triển văn hoá" Nhiều nhà khoa học đang hy vọng thế kỷ XXI sẽ là thế kỷ phục hưng văn hoá mà trung tâm là phục hưng bản chất người, đưa con người trở về đúng quỹ đạo của mình Xã hội văn minh phải là xã hội có sự hài hoà giữa đời sông vật chất và đời sống tinh thần, giữa con người với thiên nhiên, giữa cá nhân với cộng đồng, giữa bộ phận với toàn thể trong một môi trường bình đẳng, tôn trọng, hữu nghị và hợp tác Có thể nói, văn hoá là sự hoá thân - sự thăng hoa - của đòi sống, "nó thấm vào mọi lĩnh vực hoạt động của con người", "nó xuyên suốt cơ thể xã hội" Văn hoá là biểu hiện cửa "trình độ người", trình độ xã hội, trình độ văn minh, văn hiến của quổc gia - dân tộc

Con người là chủ thể sárig tạo văn hoá, đồng thời là sản phẩm của chính nền văn hoá do mình sáng tạo ra

Sự tác động của văn hoá đến con người và xã hội là khách quan; song, nhận thức của con người về vai trò

của văn hoá là một quá trình, mang tính chủ quan, phụ thuộc vào trình độ, năng lực và điều kiện lịch sử nhất định Không có văn hoá chung chung, trừu tượng tách khỏi cuộc sống con người Văn hoá bao giờ cũng gắn bó, cũng thuộc một chủ thể nhất định; chủ thể đó là cá nhân hay cộng đồng người Văn hoá tồn tại hiện thực với tư cách là những nền văn hoá dân tộc Thế giới có bao nhiêu dân tộc thì cũng có bấy nhiêu cộng đồng văn hoá với những sắc thái độc đáo, được biểu hiện bằng những hệ thống giá trị mà dân tộc luôn gìn giữ, phát triển và vận dụng trong điều kiện mới.

Văn hoá thâm nhập vào tất cả các lĩnh vực của đời sông con người, từ vĩ mô đến vi mô Bản chất của văn hoá

là sáng tạo và nhân văn Do đó, những hoạt động vì sự phát triển xã hội và con người, làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp, cuộc sống con người ngày càng hạnh phúc đều bao hàm ý nghĩa văn hoá

"Lĩnh vực" là một thuật ngữ chỉ giới hạn, phạm vi

trong đó hàm chứa nhiều mặt, nhiều nội dung, nhiều bộ phận hợp thành sự vật, hiện tượng cùng nhóm, loài nào

đó Có thể quan niệm: "Lĩnh vực văn hóa" là một phạm

trù hao quát nội dung rộng lớn và hết sức phong phú của đời sống xã hội; là tập hợp của nhiều thành tố có mối quan hệ nội sinh gắn chặt với phạm trù văn hóa, hàm chứa trong các dạng thức văn hóa vật chất, vàn hóa tinh thần; văn hóa xã hội, văn hóa chính trị, văn hóa ngoại giao, văn hóa thương mại, văn hóa thẩm, mỹ, văn hóa tiêu dùng, văn hóa ứng xử, văn hóa giáo dục, văn hóa giao tiếp, văn hóa ẩm thực; đường lối văn hóa, quản lý văn hóa, hoạt động văn hóa, đời sống văn hóa,

công tác văn hóa, lý luận văn hóa, tư tưởng văn hóa, giáo dục văn hóa; V.V

Văn hóa thâm nhập vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Do vậy, không chỉ có mốĩ quan hệ nội sinh chặt chẽ giữa các thành tô" tập hợp thành lĩnh vực văn hóa mà

từng thành tố cũng như cả lĩnh vực văn hóa còn có mối

quan hệ ở những mức độ nh ất định đến các lĩnh vực khác của đòi sống xã hội Vì vậy, biên độ giới hạn của phạm trù "lĩnh vực văn hóa" chỉ là sự tương đối, không

phải là sự đóng kín với các thành tố của các lĩnh vực

khác ngoài lĩnh vực văn hóa

Liên quan trực tiếp đến vấn đề phòng, chống "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực văn hóa thì trọng tâm của phạm trù "lĩnh vực văn hóa" mà cuốn sách xác định là nghiên cứu tìm ra hệ giải pháp ngăn chặn, đẩy lùi, đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn phi vũ trang của các th ế lực thù địch chống phá hệ tư tưởng nền tảng, đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam, luật pháp, chính sách của Nhà nưóc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về văn hóa, xây dựng, quản lý, bảo

vệ nền văn hóa Việt Nam và đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng dân tộc Việt Nam

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, nhất

là trong hơn 30 năm đổi mới đất nước, Đảng ta luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến lĩnh vực xây dựng, phát triển văn hóa, con người, phát huy vai trò của văn hóa, con người Việt Nam trong tiến trình cách mạng Tư duy

lý luận của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người có những phát triển mới, đạt thành tựu hết sức

quan trọng Khẳng định vai trò to lớn của nền văn hóa mối, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải phát triển kinh tế và văn hoá"1

và "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải bồi dưõng con ngưòi xã hội chủ nghĩa Con ngưòi xã hội chủ nghĩa

là con người có đạo đức cần kiệm liêm chính, chí công vô

tư, một lòng một dạ phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng"2 Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm văn hóa và xây dựng nền văn hóa phải được xem xét là một thành tố

có vị trí ngang hàng với các thành tô" kinh tế, chính trị Theo Người, văn hóa xã hội, văn hóa văn nghệ, vặn hóa giáo dục, văn hóa lãnh đạo là những nội dung của lĩnh vực văn hóa phải được tập trung xây dựng, phát triển đáp ứng yêu cầu của chế độ mới Để phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong chê độ mới, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra phương châm chỉ đạo có ý nghĩa xuyên suốt

là cái gì lạc hậu, xấu xa thì cắt bỏ, cái gì tiến bộ, phù hợp thì duy trì, bồi đắp, phát triển

Trong hơn 30 năm đổi mới, Đảng ta đã không ngừng phát triển nhận thức và cụ thể hóa nội dung, yêu cầu, phương hướng xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam phù hợp với từng giai đoạn cụ thể Đảng ta khái quát rất rõ: "Văn hoá Việt Nam là thành quả hàng nghìn năm lao động sáng tạo, đấu tranh kiên cường dựng nước

và giữ nước của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là kết quả giao lưu và tiếp thu tinh hoa của nhiều nền văn minh

1 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 12, Sđd, tr 470.

2 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 14, Sđd, tr 140.

thế giới để không ngừng hoàn thiện mình Văn hoá Việt Nam đã hun đúc nên tâm hồn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam, làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân tộc.

Trong thời đại Hồ Chí Minh, với đường lốĩ đúng đắn

và sáng tạo của Đảng ta, văn hoá Việt Nam tiếp tục được phát huy, đã góp phần quyết định vào những thắng lợi to lớn của nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội"1

Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) chỉ rõ: Phương hướng chung của sự nghiệp văn hoá nước ta là phát huy chủ nghĩa yêu nước và truyền thông đại đoàn kết dân tộc, ý thức độc lập tự chủ, tự cường xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, làm cho văn hóa thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội, vào từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư, vào mọi lĩnh vực sinh hoạt và tạo

ra trên đất nước ta đời sống tinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Đảng ta nhận thức ngày càng rõ hơn sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế phải gắn chặt với văn hóa, coi văn hóa là cái đích cần đạt được bên cạnh những thành tựu về kinh tế; đồng thời,

1 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành

Trung ương khoá VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998, tr 40-41.

đặt văn hóa là yếu tố- nền tảng, là động lực của sự phát triển Cương lĩnh xây dựng đất nước (bổ sung, phát triển năm 2011) trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, văn hóa được đề cập một cách toàn diện, sâu sắc.

Cứơng lĩnh xác định: Nền văn hóa tiên tiến, đậm đà

bản sắc dân tộc là một trong sáu đặc trưng của xã hội

xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng, chỉ ra "Xây

dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc

dân tộc, phát triển toàn diện, thống nhất trong đa dạng, thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ, tiến bộ; làm cho văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, sức mạnh nội sinh quan trọng của phát triển Kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, vì lợi ích chân chính và phẩm giá con người, với trình độ tri thức, đạo đức, thể lực và thẩm mỹ ngày càng cao P hát triển, nâng cao chất lượng sáng tạo văn học, nghệ thuật; khắng định và biểu dương các giá trị chân, thiện, mỹ, phê phán những cái lỗi thời, thấp kém, đấu tranh chông những biểu hiện phản văn hóa Bảo đảm quyền được thông tin, quyền tự

do sáng tạo của công dân Phát triển các phương tiện thông tin đại chúng đồng bộ, hiện đại, thông tin chân thực, đa dạng, kịp thời, phục vụ có hiệu quả sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"1

1 Đảng Cộng sản Việt Nam, Ván kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứXI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr 75-76.

Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ chín' khóa XI xác định bốn đặc trưng của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trong đó dân tộc

là đặc trưng hàng đầu, tiếp theo là các đặc trưng nhân văn, dân chủ và khoa học Trong quá trình đổi mới, môi quan hệ giữa xây dựng nền văn hóa với xây dựng con người đã được Đảng ta nhận thức ngày càng rõ hơn Xây dựng, phát triển văn hóa nhằm hoàn thiện nhân cách con ngưòi; xây dựng con người, đồng thời là để thúc đẩy phát triển văn hóa Con người vừa là chủ thể sáng tạo, truyền bá, thụ hưởng văn hóa, vừa là trung tâm của chiến lược phát triển Xây dựng con người có nhân cách, lôi sông đẹp là cốt lõi của sự phát triển văn hóa Mọi hoạt động văn hóa đều phải hướng tới xây dựng, phát triển con người toàn diện cả về tư tưởng, trí tuệ, tâm hồn, thể chất, đặc biệt là đạo đức, lối sông, nhân cách.Điểm nổi bật trong tư duy của Đảng về văn hóa trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tê là đã gắn vấn đề công nghiệp hóa, hiện đại hóa vối xây dựng một nền văn hóa

mói theo tinh thần văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động

lực của sự phát triển Đẩy mạnh phát triển kinh tế phải

đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển nền văn hóa dân tộc, phù hợp với xu th ế thời đại, làm cho văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển Đó là cơ sở của sự phát triển bền vững theo đúng chiến lược phát triển đất nước đã xác định, tránh nguy cơ mất cân bằng, phát triển kinh tế, nhưng nghèo nàn về văn hóa

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng tiếp tục phát triển lý luận, khẳng định rõ: "Xây dựng nền

văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa thực

sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội,

là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh""1

Để thực hiện mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ đã xác định, Đại hội lần thứ XII chỉ ra tám vấn đề lớn cần phải quán triệt và thực hiện trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đó là: Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phù hợp với bốì cảnh phát triển kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốic tế; xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động văn hóa; làm tốt công tác lãnh đạo, quản lý báo chí, xuất bản; phát triển công nghiệp văn hóa đi đôi với xây dựng, hoàn thiện thị trường dịch vụ và sản phẩm văn hóa; chủ động hội nhập quốíc tế về văn hóa, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; tiếp tục đổi mói phương thức lãnh đạo của Đảng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực văn hóa

Tám vấn đề được Đảng xác định ở Đại hội lần thứ XII vừa là thể hiện sự kế tục, tiếp nốì những thành quả của

sự nghiệp xây dựng, phát triển văn hóa, con người trong

1 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần

íhứX//, Sđd, tr 126.

thời kỳ đổi mới, vừa thể hiện rõ sự phát triển vượt gộp lên một nấc thang mối trong nhận thức lý luận, thực tiễn của Đảng ta về lĩnh vực văn hóa, con người 'Văn hóa, con người được gắn kết rấ t chặt chẽ và sát với đời sống hiện thực Xác định con người là chủ thê sáng tạo, truyền bá, thụ hưởng văn hóa là trung tâm của chiến lược phát triển Xây dựng con người có nhân cách tốt, lối sông đẹp là trọng tâm, cốt lõi của phát triển văn hóa; mọi hoạt động văn hóa đều phải hướng tới xây dựng, phát triển con người.

Đi đôi với xác định rõ phương hướng, nhiệm vụ xây dựng nền văn hóa, Đảng ta đồng thời chỉ ra phải đặc biệt coi trọng "Đấu tranh phê phán, đẩy lùi cái xấu, cái

ác, thấp hèn, lạc hậu; chông các quan điểm, hành vi sai trái, tiêu cực ảnh hưởng xấu đến xây dựng nền văn hóa, làm tha hóa con người"1 Trong và qua phòng, chống

"diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực văn hóa phải "Khắng định, tôn vinh cái đúng, cái tốt đẹp, tích cực, cao thượng, nhân rộng các giấ trị cao đẹp, nhân văn ngăn chặn và đẩy lùi sự xuống cấp về đạo đức xã hội, khắc phục những m ặt hạn chế của con ngưòi Việt Nam"2.Ngăn chặn, đập tan được mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch trên lĩnh vực văn hóa không những tạo ra môi trường xây dựng nền văn hóa, con người Việt Nam "phát triển toàn diện, hưống đến chân - thiện -

mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ

và khoa học" mà còn góp phần giữ vững sự ôn định về

1, 2 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứ XII, Sđd, tr 127.

mọi mặt của đất nước, nhất là sự ổn định về chính trị, tạo điều kiện thuận lợi cho sự nghiệp đổi mới, bảo đảm xây dựng đất nưốc giàu mạnh và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

2 Bản chất, âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hoà bình" trên lĩnh vực văn hóa

Thuật ngữ "diễn biến hòa bình" xuất hiện lần đầu tiên trong sinh hoạt chính trị quốc tế vào năm 1949 Ngày 20 tháng 7 năm 1949, ngoại trưởng Mỹ lúc đó là Akisơn trong một bức thư gửi Tổng thông Tơruman đã

sử dụng khái niệm "diễn biến hòa bình" để chỉ sự chuyên hóa chế độ xã hội chủ nghĩa thành chế độ tư bản chủ nghĩa Sau đó khái niệm này đã nhanh chóng trở thành phổ cập trên thế giới Bộ trưởng ngoại giao Mỹ A Đalét trong bản tường trình trước Quốc hội Mỹ ngày 15 tháng 1 năm 1953, cho rằng: "Muôn giải phóng nhân dân bị nô dịch ở các nước xã hội chủ nghĩa cần phải dùng phương pháp phi chiến tranh", tức là dùng "thủ đoạn hòa bình để giành thắng lợi" và nhấn mạnh rằng

"những ai không tin tưởng vào sức ép tinh thần và sức

ép tuyên truyền có thể sản sinh ra hậu quả thì quả thực

là người đó không hiểu biết" Ông ta chủ trương thúc đẩy "những thay đổi theo hướng đi lên" trong các nước

xã hội chủ nghĩa, gửi gắm hy vọng vào những người thuộc th ế hệ thứ ba, thứ tư ỏ các nước xã hội chủ nghĩa.Hoạt động "diễn biến hòa bình" xuất hiện từ những năm 50 và trên thực tế cho đến những năm 80 của thế

kỷ XX thì nó vẫn chỉ là một th ủ đoạn hỗ trợ cho đòn tiến công quân sự Khi cải tổ, cải cách, đổi mới ở các

nước xã hội chủ nghĩa diễn ra trên quy mô sâu rộng

kèm theo không ít những sai lầm, biến cố thì các nhà

hoạch định chiến lược của chủ nghĩa đế quốc coi đó là

"phương tiện" để thực hiện "chiến tran h th ế giới mối không có khói súng"

Năm 1988, trong cuốn Nam 1999 - chiến thắng không

cần chiến tranh, Níchxơn, cựu Tổng thống Mỹ, đã tổng

kết kinh nghiệm thực hiện "diễn biến hòa bình" đối với các nước xã hội chủ nghĩa, trình bày một cách toàn diện mục tiêu và thủ đoạn nhằm thông qua "diễn biến hòa bình" để giành chiến thắng mà không cần chiến tranh

"Diễn biến hoà bình" là một dạng thức hoạt động cơ bản của các th ế lực thù địch nhằm lật đô chế độ chính trị - xã hội của các nước xã hội chủ nghĩa từ bên trong, chủ yếu bằng biện pháp phỉ quân sự, nhằm xóa bỏ các nước xã hội chủ nghĩa, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản cầm quyền, làm sụp đổ chế độ chính trị

ô các nước xã hội chủ nghĩa mà không cần phát động chiến tranh vũ trang.

Tính chất phản động của "diễn biến hoà bình" được thể hiện ở mục tiêu xoá bỏ chủ nghĩa xã hội với tư cách

là một hình thái kinh tế - xã hội tiên tiến nhất và là xu thế vận động, phát triển của tiến bộ xã hội

Chống phá các nước xã hội chủ nghĩa một cách toàn diện trên tấ t cả các mặt, các lĩnh vực của đời sống xã hội như chính trị - tư tưởng, kinh tế, văn hoá, quốc phòng, an ninh là nội dung bao trùm, xuyên suốt của chiến lược

"diễn biến hoà bình" Các th ế lực thù địch đòi dân chủ hoá chính trị, tự do hoá kinh tế, và áp đặt văn hoá, lốì sống

tư sản; kết hợp với răn đe quân sự để phá hoại, làm suy yếu từ bên trong các nước xã hội chủ nghĩa Chúng đẩy mạnh kích động các mâu thuẫn trong xã hội, tạo ra lực lượng đôi lập núp dưới chiêu bài tự do, dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo, sắc tộc; khuyến khích tư nhân hoá

về kinh tế và đa nguyên chính trị; truyền bá mô hình chính trị, kinh tế, văn hoá, lối sống tư sản, làm mơ hồ giai cấp và đấu tranh giai cấp trong nhân dân lao động; làm phai nhạt mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa của quần chúng nhân dân lao động, nhất là tầng lớp thanh niên, học sinh, sinh viên Chúng triệt để khai thác và lợi dụng những khó khăn, thiếu sót của Đảng, Nhà nước của các nưốc xã hội chủ nghĩa trên các lĩnh vực đời sống xã hội, tạo nên sức ép, từng bước chuyển hoá và làm thay đổi đường lối chính trị, chế độ xã hội theo quỹ đạo của chủ nghĩa tư bản Âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch có những đặc trưng cơ bản là:

Thứ nhất, từng bước giành ảnh hưỏng có lợi và

đánh bại chủ nghĩa xã hội, dập tắ t phong trào cách mạng th ế giới không phải bằng chiến tranh vũ trang,

mà bằng phương thức "hòa bình" "Diễn biến hòa bình"

là cuộc chiến tran h không có xe tăng, đại bác, không có khói thuốc súng, không rõ phân tuyến nhưng cực kỳ nguy hiểm

Thứ hai, thông qua "công cụ mềm" như ngoại giao,

kinh tế, văn hóa, tư tưởng rồi đến chính trị, và cuối cùng khi cần mới dùng đến lực lượng vũ trang Tuy dùng công cụ mềm, nhưng bên cạnh đó chúng luôn coi sức mạnh quân sự là phương tiện răn đe, gây áp lực tạo

hậu thuẫn hữu hiệu nhất R Níchxơn, cựu Tổng thống Hoa Kỳ nói rấ t rõ rằng: Một điều kiện tiên quyết để thực hiện "diễn biến hòa bình" là đòn răn đe về quân sự.

Thứ ba, chúng tìm mọi cách làm xói mòn tư tưởng,

đạo đức và niềm tin cộng sản của th ế hệ trẻ để "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", dẫn đến sụp đổ, tan rã chế độ ở một sô" nước xã hội chủ nghĩa còn lại; dùng lực lượng gián tiếp là con người và mọi phương tiện có thê của chính đối phương, đánh phá từ trong nội bộ kết hợp với

hỗ trợ bên ngoài làm cho chế độ của các nước đó sụp đổ

và tan rã nhanh chóng Đó là việc sử dụng những thủ đoạn khôn khéo, tinh vi tạo nên sức "hủy diệt" lởn từ bên trong, đẩy đô"i phương đến trạng thái suy yếu toàn diện dẫn đến rốì loạn nội bộ và sụp đổ nhanh, rất nhẹ nhàng êm ả mà kẻ chủ mưu vẫn tạo được vỏ bọc "vô tư",

"trong sạch", "hữu nghị", nhân đạo", "không can thiệp vào công việc nội bộ" của nước khác

Thứ tư, phương tiện chủ yếu để đạt mục đích trong

thực hiện "diễn biến hòa bình" là sự hấp dẫn về vật chất, núp dưới danh nghĩa viện trợ của các tổ chức kinh

tế, xã hội, văn hóa , bằng cún đường quan hệ nhà nước, hoặc phi chính phủ (kể cả dưới danh nghĩa của Liên hợp quốc), được tiến hành rất đa dạng và linh hoạt, làm cho người ta lóa mắt, bập phải mồi câu là mê muội, khó thoát Đây là chiến lược mang tính toàn cầu, về không gian, thời gian là không có giới hạn Đặc trưng này phản ánh tính quy mô, không chiến tuyến, dai dang của cuộc chiến tranh gậm nhấm lòng người, phá từ trong nội

bộ, kết hợp với hỗ trợ tích cực từ bên ngoài, làm tiêu tan

ý chí của đốì phương

Thứ năm, nhịp điệu phát triển và kểt cục của "diễn

biến hòa bình" diễn ra từ từ, không vội vã, ít khốc liệt như chiến tranh vũ lực nhưng hiệu quả thu được lại rất lớn, thậm chí vượt xa dự đoán và mong đợi khi nó đã chín muồi Kẻ thua cuộc vì mất cảnh giác phải cay đắng, nuối tiếc cơ đồ hầu như còn nguyên vẹn nhưng đã nằm trong tay người khác, không còn quần chúng đứng về phía mình, do thế cùng lực tận mà chịu "chết đứng", đẩy đất nưởc và dân tộc vào cảnh khôn cùng, lệ thuộc Hướng sự tập trung chủ yếu vào việc xây dựng và sử dụng lực lượng tại chỗ, tạo dựng ngọn cờ, tập hợp lực lượng ngay bên trong nước đôi phương để làm nội công,, còn kẻ chủ mưu chỉ là lực lượng ngoại kích khi thời cơ cho phép

Như vậy, âm mưu, thủ đoạn cơ bản trong thực hiện

"diễn biến hoà bình" của các thế lực thù địch là tạo dựng và thúc đẩy những nhân tô" phản động chống đôi ngay trong lòng các nước xã hội chủ nghĩa, đẩy các nước này vào tình trạng khó khăn, khủng hoảng toàn diện về chính trị, tư tưởng, kinh tế, khoa học kỹ thuật, văn hoá, quân sự, ngoại giao; trong đó lấy tiến công về chính trị,

tư tưởng là then chốt, kinh tế là mũi nhọn, quân sự giữ

vị trí răn đe, gây áp lực hỗ trợ cho các biện pháp khác; qua đó hòng làm chuyển hoá từng bước các nước xã hội chủ nghĩa theo con đường tư bản chủ nghĩa; hoặc sử dụng lực lượng chống đôì ngay trong nước kết hợp với sự

hỗ trợ bên ngoài để thực hiện bạo loạn phản cách mạng, lật đổ chính quyền các nước xã hội chủ nghĩa

Việt Nam là một trong những nước xã hội chủ nghĩa còn lại sau sự tan rã, sụp đổ của hệ thống xã hội chủ

nghĩa th ế giới, nên có vị trí hết sức quan trọng vượt ra ngoài phạm vi quốc gia về sự phát triển đi lên chủ nghĩa

xã hội của nhân loại tiến bộ Vì thế, Việt Nam trở thành một trong những mục tiêu trọng điểm trong thực hiện

âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình" của các th ế lực thù địch Điều này đã được Đảng ta xác định rõ trong nhiều văn kiện, nghị quyết ở thời kỳ đổi mới

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng chỉ ra:

"Các thế lực thù địch tiếp tục thực hiện âm mưu "diễn biến hòa bình", gây bạo loạn lật đổ, sử dụng chiêu bài

"dân chủ", "nhân quyền" hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở nước ta"1 Sự sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa theo mô hình xôviết ở Đông Âu và Liên Xô làm cho chủ nghĩa đế quốc nuôi tham vọng sẽ nhanh chóng xóa bỏ ngay các nước xã hội chủ nghĩa còn lại Xóa được chế độ xã hội chủ nghĩa ỏ Việt Nam, chúng vừa rửa được mốì nhục của kẻ bại trận, vừa triệt phá được ảnh hưởng cửa chủ nghĩa xã hội ở khu vực Đông Nam Á.

Tiến hành và đẩy mạnh âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình" đốì với cách mạng Việt Nam, các th ế lực thù địch đã và đang điên cuồng tiến công ta bằng mọi thủ đoạn mà chúng đã từng sử dụng với các nước xã hội chủ nghĩa trên th ế giới, có tính đến đặc điểm cụ thể của Việt Nam Chủ trương chiến lược của chúng là chia rẽ Việt Nam với Lào, Campuchia, tận dụng triệt để địa

bàn một số nước trong khu vực để tiến hành chông

1 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứXI, Sđd ư 29.

phá ta; cản trở quan hệ Việt Nam - Trung Quốc; tăng cường áp lực chính trị, ngoại giao, đẩy Việt Nam vào tình trạng cô lập; vô hiệu hóa quân đội và công an, từ đó chuyển hóa chế độ từ bên trong, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

Nhằm thực hiện mục tiêu "diễn biến hòa bình", một trong những mũi nhọn mà các th ế lực thù địch tiến công

là lĩnh vực văn hóa Âm mưu sâu xa của chúng là thông qua xâm nhập phá hoại tư tưởng văn hóa để dẫn dắt, làm nảy sinh biến động về chính trị của xã hội ta Chúng tìm mọi thủ đoạn tạo ra khoảng trống về ý thức

hệ trong xã hội, từ đó làm rốì loạn về tư tưỏng chính trị

và niềm tin cách mạng của nhân dân

Thông qua các thủ đoạn nấp dưởi vỏ "văn hóa", các

th ế lực thù địch gieo rắc vào các giai tầng của xã hội ta

tư tưởng rằng, cộng sản là "chuyên chế, độc tài" không

có tự do dân chủ, chứng minh sự tồn tại vĩnh hằng của chủ nghĩa tư bản; khuyến khích thực hiện đa nguyên chính trị, đa đảng đôi lập, chia rẽ và làm suy yếu và từng bước loại bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước, các lực lượng vũ trang cách

mạng và toàn xã hội nói chung Có thể khái quát một số

âm mưu, thủ đoạn chủ yếu sau:

Thứ nhất, xuyên tạc, bôi đen giá trị văn hóa, đạo

đức, lốì sống trong đời sống xã hội ta, đồng thời xâm nhập về văn hóa, tuyên truyền quảng bá văn hóa, lối sống phương Tây; chúng kích động khuynh hướng đòi văn hóa, văn nghệ hoạt động độc lập với chính trị,

không chịu sự quản lý của Nhà nước, phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng đồi với văn hóa, văn nghệ; lôi kéo văn nghệ sĩ sáng tác theo các trường phái khác lạ theo kiểu phương Tây, coi rẻ truyền thống văn hóa dân tộc, làm phai mờ các giá trị văn hốa truyền thống và cách mạng, gieo rắc lôi sông phản động, lạc hậu, suy đồi, biến Việt Nam thành "thuộc địa văn hóa" của ngoại bang.

Thứ hai, cổ xúy cho lôì sống vị kỷ, bản năng, suy đồi,

thác loạn làm con người Việt Nam m ất gốc, thành những kẻ nô lệ lối sông cặn bã phương Tây, có thể biến thành đồng lõa, thậm chí làm tay sai cho bọn phản động Chúng dùng "đòn văn hóa" để tiến công về chính trị, chuyển hóa chế độ xã hội chủ nghĩa Các th ế lực thù địch tác động phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng và

xã hội ta (bao gồm cả nền tảng về tư tưởng văn hóa).Lợi dụng sự khủng hoảng trên nhiều mặt ở các nước

xã hội chủ nghĩa, sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực theo mô hình xô viết ở Liên Xô và các nước Đông

Âu, cách mạng th ế giới lâm vào thoái trào, chúng ra sức rêu rao chủ nghĩa xã hội là "quái thai lịch sử", loài ngưòi đã bước lầm vào con đường xã hội chủ nghĩa xa lạ với bản chất con người và đã phải trả giá Chúng cho rằng giờ đây chủ nghĩa xã hội đã diệt vong, loài người

đã trở lại con đường duy nhất đúng, đỏ là con đường tư

bản chủ nghĩa (!) Chúng cố tình hạ thấp giá trị bản sắc

văn hóa các quốc gia - dân tộc nhỏ yếu, chậm phát triển, đề cao, quảng bá văn hóa phương Tây hiện đại, thực hiện cuộc "xâm lăng văn hóa"

Thứ ba, trắng trỢn xuyên tạc lịch sử, tung ra luận

điệu Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam du nhập

chủ nghĩa Mác - Lênin vào là gieó tai họa, là nỗi bất hạnh của dân tộc Việt Nam Cho rằng, vì theo lý luận

"tả khuynh" của chủ nghĩa Mác - Lênin nên Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đã đưa dân tộc Việt Nam vào hai cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ hao người, tôn của, đất nước bị tàn phá, nghèo đói, dân tộc phân ly, huynh đệ tương tàn, nồi da nấu thịt Những luận điệu dối trá, đổi trắng thay đen đó nhằm thực hiện ý đồ chính trị nham hiểm là hạ bệ thần tượng Hồ Chí Minh, lên án vai trò lãnh đạo xã hội của Đảng Cộng sản Việt Nam, loại bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh - nền tảng tư tưởng của Đảng, của xã hội khỏi đòi sống xã hội Việt Nam

Thứ tư, xuyên tạc, bài xích, bác bỏ văn hóa, đạo đức,

lôĩ sống truyền thống dân tộc, vằn hóa, đạo đức, lôi sống

xã hội chủ nghĩa Đồng thòi thông qua các hình thức giao lưu, hợp tác về văn hóa, khoa học, giáo dục, thông tin, để tuyên truyền cổ vũ cho đạo đức, lối sống phương Tây Dùng mọi thủ đoạn, mọi con đường công khai và lén lút, đưa các sản phẩm phi văn hóa, phản văn hóa có nội dung phản động, đồi trụy từ nước ngoài vào Việt Nam nhằm thu hút lớp trẻ đi theo lối sống thực dụng, bản năng, vị kỷ, phi nhân tính, sùng ngoại, vong bản Mặt khác, chúng chỉ đạo bọn cơ hội trong nước sản xuất những sản phẩm có nội dung tư tưởng độc hại, bôi nhọ nền văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Thứ năm, chống phá cơ sở nền tảng tư tưởng văn

hóa xã hội chủ nghĩa của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh hòng làm thay đổi quan điểm, đường lối, cương lĩnh xây dựng nền văn hóa Việt Nam

do Đảng Cộng sản Việt Nam xác định; từ đó đi đến xoá bỏ vai trò nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong đời sông chính trị - tinh thần của xã hội

ta nói chung Thông qua các hoạt động thực hiện âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hoà bình" trên lĩnh vực văn hóa, các thế lực thù địch nhằm làm cho nhân dân Việt Nam, nhất

là lớp trẻ và các lực lượng vũ trang xa rời mục tiêu, lý tưởng chiến đấu vì độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội

Thứ sáu, mua chuộc, lôi kéo những phần tử cơ hội,

thoái hoá, biến chất trong bộ máy của hệ thống chính trị

và xã hội, sử dụng các phần tử này như là những công

cụ đắc lực xuyên tạc, và chống đối đường lốĩ xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam Những thiếu sót, khuyết điểm của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể quần chúng trong xây dựng đời sống văn hóa, con người trong đổi mói đất nước được các phần tử thoái hoá, biến chất thổi phồng, hòng làm suy giảm uy tín của Đảng và Nhà nước, làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào thắng lợi của sự nghiệp xây dựng nền văn hóa và chuẩn mực con người mới

Thứ bảy, tuyên truyền, cổ xúy cho văn hoá, lôi sống,

đạo đức tư sản phương Tây nhằm từng bước làm thay đổi các giá trị văn hoá, đạo đức, lôT sống cách mạng, các giá trị văn hoá, đạo đức, lối sống truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, của con người Vỉệt Nam Chúng cho rằng, một khi đã làm sụp đổ các giá trị văn hoá, đạo đức, lối sống cách mạng và thay vào đó là văn hoá, đạo đức, lối sống tư sản phương Tây thì mục tiêu xoá bỏ nền tảng

tư tưỏng của Đảng, của chế độ, làm mất vai trò chủ đạo

của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưỏng Hồ Chí Minh trong đời sống tinh thần xã hội là việc tất yếu sẽ diễn ra.

Thứ tám, lợi dụng các vấn đê' dân tộc, tôn giáo, vùng,

miền về văn hóa để kích động chia rẽ làm mất đoàn kết giữa các lực lượng trong xã hội Chúng ra sức mua chuộc, dụ dỗ, khống chế, làm chuyển hóa cán bộ, thế hệ trẻ, làm cho họ tha hóa vê' văn hóa, đạo đức, lối sống; lợi dụng sự hội nhập quốic tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam để du nhập các sản phẩm phi văn hóa, phản văn hóa Thông qua các hoạt động như xâm nhập bằng băng nhạc, đĩa hình, sách bảo có nội dung xấu, độc phản văn hóa để khuyến khích lôi sống sa đọa, khuyến khích

ăn chơi xa hoa, trụy lạc, trái với thuần phong mỹ tục, những chuẩn mực văn hóa, đạo đức, lối sống của người Việt Nam

Thứ chín, thông qua hoạt động sáng tác sản phẩm

văn hoá - nghệ thuật để làm phai nhạt mục tiêu, lý tưỏng chiến đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, tạo ra những thế hệ trong xã hội ta có lốì sống thực dụng, thích hưởng thụ, xa ròi lý tưởng cách mạng, coi thưồng luân lý truyền thống dân tộc Mục đích của chúng là làm thay đổi quan niệm, nhận thức của mọi người Việt Nam

về các giá trị chân, thiện, mỹ, vê' quan niệm và quan điểm sáng tác, phục vụ của văn học nghệ thuật Từ nội dung đê' tài đến hình thức thể hiện chúng lái theo quan điểm tư sản phương Tây; làm phai mờ dòng văn học nghệ thuật cách mạng, kháng chiến, xoá hình tượng người chiến sĩ cách mạng, hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ" trong

sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam dưối sự lãnh đạo của

Đảng Cộng sản Vỉệt Nam; tạo dựng lớp người cực đoan theo quan điểm "phi giai cấp", đứng ngoài chính trị, xa lạ với chính trị của Đảng, của dân tộc.

Chúng đưa ra nhiều quan điểm sai trái trong định hưống xây dựng, phát triển văn hóa; cổ vũ cho những phần tử bất mãn, cơ hội lợi dụng "tự do", "dân chủ" để sáng tác và tung ra những sản phẩm văn hóa thiếu lành mạnh, đi ngược với chủ trương, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, chính sách, pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và thuần phong, mỹ tục của các tầng lớp nhân dân thấm đầy bản sắc văn hóa truyền thông tốt đẹp của dân tộc Thông qua hoạt động được nấp dưới vỏ "văn hóa" để cổ xúy cho những dòng, luồng tư tưởng, những xu hướng sáng tác

và thưởng thức văn hóa thiếu lành mạnh, đặc biệt là việc đầu độc lớp trẻ, nhiễu loạn thị trường văn hóa, phương hại xây dựng, phát triển và sinh hoạt văn hóa

xã hội, văn hóa cộng đồng và bản sắc văn hóa dân tộc.Biến thái của "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực văn hóa rất đa dạng, nó diễn ra trên toàn bộ thiết chế văn hóa với tính chất, mức độ ngày càng nguy hiểm Chúng tiến hành "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực văn hóa từ những việc nhỏ nhất mà chúng có thể lợi dụng được như phê phán thói hư tật xấu; m ặt trái của lễ hệi; cổ xúy, nhào nặn, lăng xê, đánh bóng tên tuổi cho những văn nghệ sĩ, những tác phẩm vặn chương đi ngược vối chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước về định hướng xây dựng, phát triển văn hóa

Thâm hiểm hơn là chúng triệt để lợi dụng tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sông cũng

như sự kém cỏi về văn hóa của một bộ phận cán bộ, đảng viên và tệ quan liêu, tham nhũng từ đó chúng tạo nên những hình ảnh bi hài từ góc độ văn hóa dưới các hình thức như thơ, ca, hò, vè để phê phán, chế giễu

và kích động dân chúng hết sức nguy hiểm, có sức tàn phá rất lớn, làm suy giảm vai trò lãnh đạo của Đảng, đe dọa đến sự tồn vong của chế độ và nền văn hóa giàu bản sắc của dân tộc Việt Nam

Các biện pháp chúng quen dùng là thông qua các diễn đàn văn học nghệ thuật, phê bình, hội thảo, toạ đàm, quảng bá để tác động và tuyên truyền cho xu hướng sáng tác văn học nghệ thuật phi chính trị, phi

lịch sử; chuyển hoá ý thức, quan điểm một số nhà thơ,

nhà văn, nhà phê bình văn học Mũi nhọn của chúng trong phạm vi này là tuyên truyền phê phán dòng văn học cách mạng, đòi mở rộng "tự do", "dân chủ" trong sáng tác và hưởng thụ nghệ thuật; đòi tách văn nghệ ra khỏi sự lãnh đạo của chính trị; khoét sâu những mặt tiêu cực, những khuyết điểm, mặt trái của chiến tranh giải phóng dân tộc do Đảng lãnh đạo, làm mơ hồ, lẫn lộn tính chất chính trị của chiến tranh, xoá nhoà ranh giới giai cấp trong văn học - nghệ thuật, kích động và tuyên truyền thương mại hoá các hoạt động văn học - nghệ thuật trong xã hội; hình thành một xu hướng hưởng thụ văn học - nghệ thuật thực dụng, thấp kém, phi chính trị, phi nhân văn

Mặt khác, chúng đẩy mạnh kích động tâm lý, lợi dụng tôn giáo, dân tộc, lôi kéo các tổ chức quần chúng chông chế độ xã hội chủ nghĩa; gây mơ hồ, làm mất phương hướng và lòng tin đôi với chủ nghĩa xã hội,

tung ra nhiều quan điểm lệch lạc, phản động, xa rời chủ nghĩa Mác - Lênin; kích động làm suy yếu tinh thần, thực hiện "phi chính trị hóa" lực lượng vũ trang.

Những âm mưu, thủ đoạn "diễn biến hòa bình" của

các th ế lực thù địch là hết sức nguy hiểm Trước hết, đó

là những thách thức nghiệt ngã với bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc Sự hòa tan văn hóa không chỉ diễn ra trên bình diện quan hệ của nước ta vối các nước trên thế giới, mà còn thẩm th ấu diễn ra trong bản thân các vùng văn hóa ngay trong nước Việc các th ế lực phản động quốc tế sử dụng văn hóa làm phương tiện để gây sức ép chính trị đối với ta, hoặc phân biệt đốì xử với ta, gây khó khăn cho sự nghiệp xây dựng một nền văn hóa mối của ta Việt Nam không những là nước đang phát triển, mà còn là nước xã hội chủ nghĩa, cho nên thách thức trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng càng trở nên phức tạp hơn

Thứ hai, nguy cơ làm đảo lộn thang giá trị truyền

thống, về cách sống, sự lệch lạc trong nếp sông, nếp nghĩ của cộng đồng, rơi vào tình trạng lai căng, khiến cho đời sống văn hóa cơ sở bị xáo trộn, chệch hướng Nếu chúng ta không vượt qua được những thách thức từ

bên ngoài thì không thể xo á bỏ được nguy cơ tụ t hậu về

văn hóa Thách thức lớn nh ất trong vấn đề xầy dựng nền văn hóa bền vững là việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa Nhiều quốc gia cố tham vọng khuếch trương lốì sống, con người và văn hóa của mình trên toàn th ế giới, đồng dạng hóa các nền văn hóa khác theo văn hóa của mình Nền văn hóa của các nước đang phát triển khó có thể

tránh khỏi sự ảnh hưởng của xu hướng này Một th ế hệ thanh niên đã và đang chịu ảnh hưởng sâu sắc bỏi văn hóa phương Tây được quảng bá thông qua điện ảnh Một bộ phận nhân dân ta đã bị nhiễm theo lối sống hiện đại của phương Tây, quên đi những giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Điều đó tác động không nhỏ đến tinh thần, lý tưởng sống, đến ý thức xã hội chủ nghĩa, gây ra khó khăn đối với mục tiêu xây dựng nền văn hóa mới tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làm mai một bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc, hướng nền văn hóa các nước ta theo văn hóa, lối sống phương Tây.

Thứ ba, nó khơi dậy nhu cầu bản năng của con

người, lôi cuốn đam mê vào những mục đích thấp hèn, hủy hoại phẩm giá tót đẹp của mỗi người, nhất là với thế hệ trẻ Hiện tượng sùng bái tư tưởng, văn hóa, quan niệm đạo đức, lối sống nước ngoài, chê bai thuần phong

mỹ tục cô truyền như nhân nghĩa lễ trí tín, cần kiệm liêm chính, cầu danh, mưu lợi, ham ăn chơi trụy lạc, chà đạp lên đạo đức xã hội, phỉ báng tình yêu Tổ quốc, quê hương, lòng hiếu đễ thủy chung với cha mẹ, anh em,

vợ chồng, bạn hữu, đồng chí, đồng đội có chiều hướng ngày càng phát triển Đây là những vết đen xuất hiện trong nền văn hóa dân tộc, trong đời sông tinh thần xã hội và dễ dẫn đến sa ngã, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống Đáng chú ý

là đối tượng bị tiêm nhiễm này không chỉ trong lốp trẻ

mà còn cả nhiều cán bộ, đảng viên có chức, có quyền ở các cấp, các ngành, các địa phương, trong đó có không ít cán bộ cao cấp trong hệ thống chính trị đất nước đã đi vào con đường thoái hóa, biến chất

Sự tiến công có chủ định của các thê lực thù địch bằng "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực vặn hóa và sự tham gia hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam trên lĩnh vực này đang đặt ra những thách thức rất nặng nề đốĩ với sự nghiệp xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ mới Điều đó đặt

ra nhiệm vụ bức thiết đốĩ với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta là phải đẩy mạnh phòng, chông các âm mưu, thủ đoạn của các th ế lực thù địch tiến công ta trên lĩnh vực văn hóa Mặc dù âm mưu và thủ đoạn của "diễn biến hòa bình" trên từng lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực văn hóa hàm chứa những đặc trưng khác nhau, nhưng tựu trung lại đều hướng tới mục đích cuối cùng và duy nhất là xóa bỏ sự lãnh đạo cua Đảng, thủ tiêu chế độ xã hội chủ nghĩa ồ Việt Nam, đưa nước ta đi theo con đường tư bản chủ nghĩa

II QUAN NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, NHỮNG VẤN ĐỀ c ó TÍNH NGUYÊN TẮC

PHÒNG, CHỐNG "DIỄN BIẾN HÒA BÌNH"

TRÊN LĨNH Vực VĂN HÓA

1 Quan niệm phòng, chống "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực văn hóa ở Việt Nam

Phòng, chống "diễn biến hoà bình" trên lĩnh vực văn hóa là một bộ phận quan trọng của cuộc đấu tranh tư tưởng mang dấu ấn đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc cực kỳ gay go, quyết liệt, lâu dài và phức tạp Đây là một trong những nhiệm vụ vừa cơ bản, vừa cấp bách của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta hiện nay