Đề 2 Phân tích và đánh giá thực tiễn hoạt động chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân.Trong các kỳ họp thường kỳ, phiên chất vấn và trả lời chất vấn là phiên họp quan trọng mang tính thời sự, được đông đảo cử tri, nhân dân, các cơ quan báo đài theo dõi bình luận và đánh giá, bởi hoạt động chất vấn mang tính chất giám sát trực tiếp tại nghị trường, nó không chỉ dừng lại ở việc đánh giá năng lực người chất vấn, người trả lời chất vấn, người điều hành phiên chất vấn mà qua đó đánh giá được vai trò, vị trí của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.
Trang 1ĐỀ KIỂM TRA TỰ LUẬN Học phần Luật Hiến pháp Việt Nam
Họ và tên sinh viên : Nguyễn Hữu Thành
Lớp : HTBD517 Khoá : K17
Đề 2 Phân tích và đánh giá thực tiễn hoạt động chất vấn của đại biểu Hội đồng
nhân dân cấp xã
Trong các kỳ họp thường kỳ, phiên chất vấn và trả lời chất vấn là phiên họp quan trọng mang tính thời sự, được đông đảo cử tri, nhân dân, các cơ quan báo đài theo dõi bình luận và đánh giá, bởi hoạt động chất vấn mang tính chất giám sát trực tiếp tại nghị trường, nó không chỉ dừng lại ở việc đánh giá năng lực người chất vấn, người trả lời chất vấn, người điều hành phiên chất vấn mà qua đó đánh giá được vai trò, vị trí của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương
Hoạt động chất vấn được coi là một biện pháp quan trọng để thực hiện dân chủ, nâng cao vai trò, chức năng, uy tín của HĐND (Hội đồng nhân dân) trong bộ máy chính quyền cơ sở Trong thực tế tại mỗi kỳ họp HĐND nói chung, HĐND cấp xã nói riêng, vấn đề chất vấn như thế nào, làm sao để việc chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp HĐND vừa nghiêm túc vừa thẳng thắn lại vừa đúng mức và có hiệu quả tốt là điều rất cần được quan tâm Đây là một trong những việc khó của người đại biểu dân cử
Các kỳ họp HĐND xã cơ bản các đại biểu đã lựa chọn được những nội dung và những vấn đề nóng có liên quan trực tiếp đến việc phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của nhân dân để chất vấn, được đông đảo cử tri và xã hội quan tâm Tuy
Trang 2nhiên, chất lượng các phiên chất vấn tại các kỳ họp HĐND xã còn chưa đạt được kết quả mong muốn thể hiện ở một số điểm sau:
+ Câu hỏi chất vấn của đại biểu chưa mang tính bao quát, chưa phản ánh được những vấn đề bức xúc hoặc vấn đề lớn ở địa phương và chưa đi sâu vào trọng tâm vấn đề;
+ Người trả lời chất vấn còn dài dòng, né tránh trách nhiệm, chưa làm rõ nguyên nhân, thực trạng tình hình nội dung vấn đề đại biểu chất vấn;
+ Số lượng ý kiến chất vấn ở một số HĐND xã còn ít, có nơi mỗi kỳ họp chỉ có một vài ý kiến chất vấn, có kỳ họp không có ý kiến chất vấn
Việc ít tham gia chất vấn tại các kỳ họp có rất nhiều nguyên nhân nhưng tập trung
ở một số nguyên nhân cơ bản sau:
- Một số đại biểu thiếu thông tin, kiến thức còn hạn chế, thiếu tự tin trong trình bày
ý kiến chất vấn, còn có tâm lý e ngại, sợ bị cho là gây không khí căng thẳng trong
kỳ họp
- Một số đại biểu thiếu bản lĩnh và thiếu trách nhiệm trước cử tri, ngại đụng chạm,
sợ sau chất vấn "liên lụy" đến bản thân… có đại biểu một vài kỳ họp đầu rất hăng hái chất vấn nhưng các kỳ họp sau không tham gia chất vấn nữa với lý do chất vấn không những không được trả lời, giải quyết thỏa đáng, không quy được trách nhiệm cho ai mà còn "ảnh hưởng" đến bản thân nên phiên chất vấn tại kỳ họp HĐND một số xã còn mang tính hình thức
Từ thực tế nêu trên, để hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn có chất lượng và hiệu quả, trước hết trách nhiệm phải thuộc về cá nhân từng đại biểu HĐND
Trang 3Đại biểu phải dành nhiều thời gian để nghiên cứu kỹ các quy định của pháp luật, phải nắm vững nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND và UBND (Uỷ ban nhân dân) các cấp, quyền và trách nhiệm của đại biểu HĐND, nắm vững nội dung Nghị quyết của HĐND đã ban hành tại các kỳ họp
Đại biểu phải chủ động chuẩn bị câu hỏi chất vấn, đúng thực tế, có trọng tâm, đúng pháp luật gửi trước cho Thường trực HĐND xã để tổng hợp:
- Câu hỏi chất vấn cần ngắn gọn, dễ hiểu đi thẳng vào vấn đề cần chất vấn, yêu cầu đối tượng bị chất vấn xác định rõ trách nhiệm và hướng giải quyết, thời gian giải quyết để đại biểu HĐND tiếp tục giám sát thực hiện
- Chủ tọa phiên chất vấn cần phải đổi mới cách thức điều hành hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn, phải linh hoạt, hướng người chất vấn và trả lời chất vấn vào nội dung chính, trọng tâm, trọng điểm, cắt bớt những vấn đề không quan trọng khác
- Phải định hướng vào những vấn đề quan trọng bức xúc hoặc nổi cộm để các đại biểu chất vấn theo từng nhóm vấn đề và người trả lời chất vấn cũng theo từng nhóm vấn đề Cần tạo không khí cởi mở, thẳng thắn, trách nhiệm giữa người chất vấn và người trả lời chất vấn
Đối với người trả lời chất vấn cần đi thẳng vào trọng tâm câu hỏi, không giải trình quá dài, tránh sa vào báo cáo thành tích hoặc vòng vo né tránh và thẳng thắn nhận trách nhiệm đối với những tồn tại, yếu kém thuộc lĩnh vực mình phụ trách và phải có những giải pháp khắc phục; đồng thời phải thực hiện đúng lời hứa của mình; đối với những vấn đề cần có thời gian nghiên cứu hoặc kiểm tra thực tế, thì phải xác định thời gian cụ thể trả lời bằng văn bản cho người chất vấn Và đại biểu HĐND tiếp tục giám sát việc thực hiện của người trả lời chất vấn cho đến khi vấn
đề đã được giải quyết thỏa đáng