Chuyên đề môn tiếng việt lớp 2

Phương pháp dạy đọc: Mục đích chủ yếu của dạy đọc trong nhà trường phổ thông là giúp học sinh biết đọc và tự đọc được văn bản, thông qua đó bồi dưỡng, giáo dục phẩm chất, nhân cách học

CHUYÊN ĐỀ NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 2 BỘ SÁCH CHÂN TRỜI SÁNG TẠO

I MỤC TIÊU:

- Giúp giáo viên nắm nội dung chương trình, cách sử dụng đồ dùng thiết bị dạy học và lựa chọn các phương pháp phù hợp để giảng dạy môn Tiếng Việt lớp

2 đạt hiệu quả

- Biết cách soạn giáo án và thực hành các tiết dạy theo phân phối chương trình đã quy định

II NỘI DUNG

1 Nội dung, chương trình môn Tiếng Việt lớp 2

Tổng số tiết: 350 tiết trong đó mỗi tuần 10 tiết

a Cấu trúc sách và các chủ đề:

Sách gồm có 2 quyển: quyển tập một và quyển tập hai Quyển tập một có 8 chủ đề gồm 16 tuần và 2 tuần ôn tập (giữa học

kì I và cuối học kì I) và 144 bài thực hiện trong 160 tiết/học kì I, 2 tuần ôn tập: 18 bài ôn thực hiện trên 20 tiết/ HKI Cụ thể:

Chủ đề 1: Em đã lớn hơn ( 18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 2: Mỗi người một vẻ (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 3: Bố mẹ yêu thương (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 4: Ông bà yêu quý (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 5: Những người bạn nhỏ (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 6: Ngôi nhà thứ hai (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 7: Bạn thân ở trường (18 bài gồm 20 tiết)

Chủ đề 8: Nghề nào cũng quý (18 bài gồm 20 tiết) Quyển tập hai có 7 chủ đề gồm 15 tuần và 2 tuần ôn tập (giữa học

kì II và cuối học kì II) và 135 bài thực hiện trong 150 tiết/học kì II, 2 tập

ôn tập: 18 bài ôn thực hiện trên 20 tiết/ HKII Cụ thể:

Chủ đề 1: Nơi chốn thân quen ( 18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 2: Bốn mùa tươi đẹp (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 3: Thiên nhiên muôn màu (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 4: Sắc màu quê hương (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 5: Bác Hồ kính yêu (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 6: Việt Nam mến yêu (18 bài gồm 20 tiết) Chủ đề 7: Bài ca trái đất (27 bài gồm 30 tiết)

b Cấu trúc nội dung một bài học:

Khởi động, Khám phá và luyện tập( cùng tìm hiểu, cùng sáng tạo, mẫu và bài tập lựa chọn), Vận dụng

Cấu trúc bài học: có 6 dạng trong 10 tiết

Tuần 1:

Bài 1: 1 Đọc : Bé Mai đã lớn (Tập đọc tiết 1, 2)

2 Viết (tập viết tiết 3)

3, 4 Từ và câu ( LTVC tiết 4) Bài 2: 1 Đọc : Thời gian biểu ( Tập đọc tiết 5)

2 Viết ( Viết chính tả tiết 6) 3,4 Mở rộng vốn từ Trẻ em ( LTVC tiết 7)

5 Nói và nghe (TLV tiết 8)

6 Nói, viết lời tự giới thiệu ( TLV tiết 9) Tuần 2 :

Bài 1 : 1 Đọc : Ngày hôm qua đâu rồi ( TĐ tiết 1,2)

2 Viết (tập viết tiết 3)

3, 4 Từ chỉ sự vật ( LTVC tiết 4) Bài 2: 1 Đọc : Út Tin ( Tập đọc tiết 5)

2 Viết ( Viết chính tả tiết 6) 3,4 Mở rộng vốn từ Trẻ em (tt) ( LTVC tiết 7)

5 Nghe – kể: Tử tài (Kể chuyện tiết 8)

6 Viết thời gian biểu ( TLV tiết 9,10)

2 Sử dụng đồ dùng thiết bị dạy học

- Thiết bị dạy tối thiểu theo Thông tư 09/2020

- Thiết bị dạy học kèm theo của bộ sách (hanhtrangso.nxbgd.vn)

- Thiêt bị dạy học tự làm, nhà trường

3 Phương pháp dạy học:

a Phương pháp dạy đọc:

Mục đích chủ yếu của dạy đọc trong nhà trường phổ thông là giúp học sinh biết đọc và tự đọc được văn bản, thông qua đó bồi dưỡng, giáo dục phẩm chất, nhân cách học sinh

- Phương pháp chung trong dạy đọc hiểu văn bản: GV cần yêu cầu học sinh đọc trực tiếp toàn bộ văn bản, chú ý quan sát các yếu tố hình thức của văn bản, từ đó có ấn tượng chung và tóm tắt được nội dung chính của văn bản; tổ chức cho học sinh tìm kiếm, phát hiện, phân tích, suy luận ý nghĩa các thông tin, thông điệp, quan điểm, thái độ, tư tưởng, tình cảm, cảm xúc,…được gửi gắm

trong văn bản; hướng dẫn học sinh liên hệ, so sánh giữa các văn bản, kết nối văn bản với trải nghiệm cá nhân học sinh,…để hiểu sâu hơn giá trị của văn bản, biết vận dụng, chuyển hóa những giá trị ấy thành niềm tin và hành vi ứng xử của cá nhân trong cuộc sống hằng ngày Mỗi kiểu văn bản có những đặc điểm riêng, vì thế cần có cách dạy đọc hiểu văn bản phù hợp

- Dạy đọc hiểu văn bản văn học:

Khi dạy học đọc hiểu, giáo viên chú ý giúp học sinh tự phát hiện thông điệp của văn bản Giáo viên có những gợi ý nhưng không lấy việc phân tích của mình thay thế cho những suy nghĩ của học sinh; tránh đọc chép và hạn chế ghi nhớ máy móc; sử dụng đa dạng các loại câu hỏi ở những mức độ khác nhau để thực hiện dạy học phân hóa và hướng dẫn học sinh đọc hiểu văn bản, hình thành

kỹ năng đọc; có thể sử dụng các hình thức dạy học đọc hiểu như: đọc diễn cảm, đọc phân vai, kể chuyện, đóng vai để giải quyết một tình huống, diễn kịch, sử dụng câu hỏi, dùng phiếu học tập, nhật ký, đọc sách, vẽ tranh,…

- Dạy đọc hiểu văn bản thông tin:

Khi dạy văn bản thông tin, GV cần đặt câu hỏi để học sinh phát hiện các chi tiết và toàn bộ nội dung văn bản Nhiều văn bản thông tin được giới thiệu ở tiểu học có tính khuôn mẫu cao (về cấu trúc văn bản, về việc sử dụng từ ngữ) Để học sinh hiểu được các văn bản này, GV nên gợi ý để học sinh hiểu cấu trúc văn bản và nội dung của từng phần trong cấu trúc đó Mặt khác, không nên bỏ qua việc hướng dẫn học sinh kĩ thuật đọc (trình tự đọc) ở những văn bản thông tin dạng bảng hoặc sơ đồ, bởi vậy đây chính là điều kiện để các em hiểu nội dung văn bản

b.Phương pháp dạy nói và nghe

Mục đích của dạy nói và nghe là nhằm giúp học sinh có khả năng diễn đạt, trình bày bằng ngôn ngữ nói một cách rõ ràng, tự tin; có khả năng hiểu đúng; biết tôn trọng người nói, người nghe; có thái độ phù hợp trong trao đổi, thảo luận Dạy nói và nghe không chỉ phát triển năng lực giao tiếp mà còn giáo dục phẩm chất và nhân cách học sinh

- Trong dạy nói, GV hướng dẫn cho HS quan sát, phân tích mẫu đồng thời hướng dẫn cách làm và tổ chức cho học sinh thực hành; hướng dẫn cách thức, quy trình chuẩn bị một bài thuyết trình và trình bày trước nhóm, tổ, lớp; cách thức và quy trình chuẩn bị một cuộc thảo luận, tranh luận và cách tham gia thảo luận, tranh luận

- Trong dạy nghe, GV hướng dẫn cho HS cách nắm bắt được nội dung nghe, cách hiểu và đánh giá quan điểm, ý định của người nói; cách kiểm tra những thông tin chưa rõ; có thái độ nghe tích cực và tôn trọng người nói, tôn trọng những ý kiến khác biệt; cách hợp tác, giải quyết vấn đề với thái độ tích cực

- Đối với kỹ năng nói, nghe tương tác, GV hướng dẫn để học sinh biết lắng nghe và biết đặt câu hỏi để hiểu nội dung nghe, biết nói theo lượt lời trong hội thoại, biết dùng các phương tiện nghe nhìn khác để hỗ trợ cho lời trình bày miệng

Thực hành nghe nói là hoạt động chính, nhằm rèn kĩ năng nghe nói cho học sinh Để tạo điều kiện cho mọi học sinh được thực hành nói, giáo viên linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động học tập như: yêu cầu từng cặp học sinh nói cho nhau nghe hoặc học sinh trình bày bài nói trước nhóm, lớp; tổ chức cho học sinh thảo luận, tranh luận, qua đó hiểu được tính chất tương tác của ngôn ngữ nói

và hình thành thái độ tích cực, hợp tác khi trao đổi, thảo luận và có khả năng giải quyết vấn đề qua trao đổi, thảo luận; chia nhóm, lắng nghe nhận xét, rút kinh nghiệm dựa trên những hướng dẫn cụ thể về tiêu chí đánh giá mà giáo viên cung cấp

c Phương pháp rèn luyện theo mẫu

- Phương pháp rèn luyện theo mẫu là phương pháp truyền thống Giáo viên đọc mẫu học sinh chú ý lắng nghe, sau đó học sinh sẽ đọc theo mẫu Ví dụ: Khi giáo viên đọc mầu học sinh phải chú ý lắng nghe cách đọc, phát âm, ngắt nghỉ hơi cho phù hợp, sau đó học sinh đọc phát âm, ngắt nghỉ hơi cho phù hợp theo hướng dẫn của giáo viên

d Phương pháp học nhóm

- Đối với phương pháp này hầu hết đều sử dụng trong các bài tập đọc, LTVC, TLV, Kể chuyện, đều có thể tổ chức học theo nhóm đôi, nhóm bốn

- Nếu như trước đây chỉ có giáo viên làm việc với từng cá nhân của từng học sinh trong việc gọi học sinh đọc nối tiếp câu văn, đoạn văn nhưng khi chúng

ta cho HS làm việc nhóm thì lúc này giáo viên có điều kiện đi đến các nhóm giúp

đỡ các em học sinh học còn yếu hoặc các bạn trong nhóm cũng có thể giúp đỡ lẫn nhau có cơ hội tương tác lẫn nhau thông qua việc đọc nối tiếp câu văn, đoạn văn

đ Phương pháp tổ chức trò chơi

- Làm thế nào để thu hút học sinh tích cực, tự giác tham gia các hoạt động học tập? Đó là câu hỏi tất cả giáo viên chúng ta đặt ra Sau khi tìm hiểu, thử nghiệm ở các năm vừa qua tôi nhận ra rằng học sinh rất hứng thú khi được tham gia trò chơi học tập Đối với phương pháp này phổ biến rất nhiều trong các môn học khác Phương pháp trò chơi học tập có thể sử dụng được trong tất cả các phân môn và các hoạt động trong tiến trình một tiết dạy

e Phương pháp dạy viết:

Ở cấp tiểu học, dạy viết có hai yêu cầu: dạy kĩ thuật viết và dạy viết đoạn văn, văn bản

- Dạy kĩ thuật viết ( tập viết, chính tả) chủ yếu sử dụng phương pháp thực hành, theo mẫu

- Dạy viết đoạn văn, bài văn một cách linh hoạt, có thể sử dụng các phương pháp như rèn luyện theo mẫu, đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, viết sáng tạo,

…Giáo viên sử dụng những phương pháp như phân tích mẫu, đặt câu hỏi, nêu vấn đề, gợi mở,…để hướng dẫn học sinh hình thành dàn ý, lựa chọn cách triển khai, diễn đạt; tổ chức cho học sinh thực hành viết văn bản, có thể viết từng phần như mở bài, kết bài, một hoặc một số đoạn trong thân bài Tổ chức dạy viết đoạn

và bài văn thường gồm các hoạt động chủ yếu như: nêu nhiệm vụ mà học sinh

cần thực hiện; yêu cầu học sinh làm việc cá nhân, cặp đôi hoặc theo nhóm; tổ chức trình bày kết quả làm việc; thảo luận về các nhiệm vụ được giao và tự rút ra nội dung bài học; nhận xét, đánh giá,… ; sau khi viết xong, học sinh cần có cơ hội nói, trình bày những gì đã viết

f Phương pháp quan sát theo mẫu

Phương pháp này dành cho hoạt động viết, hoạt động viết trong môn Tiếng Việt gồm có tập viết (viết âm, tiếng, từ, câu) và chính tả

Bước 1: Quan sát mẫu

Giáo viên cho học sinh đọc lại chữ cần viết sau đó giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát chữ cần viết

Bước 2: Phân tích mẫu

Giáo viên gợi ý cho học sinh phân tích mẫu để nhận biết đặc điểm, chức năng của mẫu câu hỏi gợi ý

Bước 3: Hướng dẫn học sinh viết theo mẫu

Bước 4: Đánh giá kết quả của học sinh

4 Tiến trình tiết dạy

4.1 Bài học Tập đọc

* Các hoạt động dạy học chủ yếu

- Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ

- Tranh Khởi động

- Đọc mẫu

- Đọc nối tiếp câu, tìm từ khó đọc

- Luyện đọc từ khó

- Đọc nối tiếp đoạn, hướng dẫn cách ngắt nghỉ hơi

- Đoạn đọc trong nhóm, tìm từ ngữ giải nghĩa

- Đọc đoạn trong nhóm

- Hoạt động mở rộng, tìm hiểu nội dung bài đọc

- Củng cố, dặn dò

4.2 Bài học ôn tập

* Các hoạt động dạy học chủ yếu

- Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ (Khởi động)

- Ôn tập các bài được học trong tuần

- Luyện đọc trơn, tìm hiểu nội dung bài đọc

- Hoạt động mở rộng

- Củng cố, dặn dò

4.3 Dạy tập viết

* Các hoạt động dạy học chủ yếu

- Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ (Khởi động)

- Luyện viết hoa, sáng tạo

- Hoạt động mở rộng

- Củng cố, dặn dò

4.4 Dạy chính tả

- Mục đích: Giúp HS viết đúng chính tả trong từ, câu, đoạn.

- Dạng bài chính tả:

Chính tả nghe - viết

- Chính tả nhìn - viết

- BT chính tả có quy tắc

- BT chính tả phương ngữ

4.5 Dạy Luyện từ và câu

* Các hoạt động dạy học chủ yếu

- Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ

- Khởi động

- Luyện tập tìm các từ ngữ

- Hoạt động mở rộng

- Củng cố, dặn dò

4.6 Dạy học bài kể chuyện

* Các hoạt động dạy học chủ yếu

- Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ

- Khởi động

- Luyện tập nghe kể chuyện và kể chuyện

- Củng cố, dặn dò

4.7 Dạy bài luyện tập tổng hợp (kiểu bài 4 tiết)

* Các hoạt động dạy học chủ yếu

- Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ

- Khởi động

- Luyện đọc văn bản

- Luyện tập viết hoa, chính tả

- Luyện tập nói, viết sáng tạo

- Hoạt động mở rộng

- Củng cố, dặn dò

4.8 Dạy bài luyện tập tổng hợp (kiểu bài 2 tiết)

* Các hoạt động dạy học chủ yếu

- Giống bài luyện tập tổng hợp kiêu bài 4 tiết nhưng bỏ phần “luyện tập viết hoa,chính tả”

III KẾT LUẬN

Để tổ chức dạy học môn Tiếng Việt lớp 2 đạt hiệu quả, Giáo viên cần chú ý các vấn đề :

- Giáo viên cần nắm vững được kiến thức xuyên suốt trong toàn cấp học đối với môn Tiếng Việt nói riêng và các môn học nói chung

- Giáo viên cũng cần có kiến thức tích hợp cho từng bài, từng chủ điểm, trong từng khối lớp để thuận tiện trong việc thiết kế bài học, định hướng các phương pháp dạy học trong từng chủ điểm cho phù hợp

- Nắm được các kiến thức có liên quan ở các môn học khác để vận dụng phối hợp trong việc hướng dẫn học sinh nắm bắt kiến thức

- Đặc biệt cần động viên khuyến khích học sinh thường xuyên Giúp học sinh tự tin và chủ động hơn trong việc chiếm lĩnh kiến thức

- Giáo viên có thể vận dụng linh hoạt các hình thức dạy học theo cá nhân, theo nhóm nhỏ, theo lớp ở trong hoặc ngoài phòng học Tổ chức trò chơi học tập

để khuyến khích học sinh tích cực hoạt động chiếm lĩnh kiến thức

- Ngoài ra đồ dùng dạy học là phương tiện không thể thiếu trong những tiết dạy Sưu tầm và sử dụng đồ dùng trực quan hợp lý và có hiệu quả

- Tích cực sử dụng giáo án trình chiếu để giới thiệu đến học sinh nhiều hình ảnh sinh động trong thực tế

Duyệt của BGH Thạnh Hòa, ngày … tháng … năm 2021

Người báo cáo

Trần Thị Út Linh