Cácnhàđầu tư đều có những mục tiêu đầutư tài chính khác nhau dựatrênmục tiêu cá nhân trong đời sống,bài viết tìmhiểu về đặc điểm quatừng giai đoạnsông để biết cách xác địnhmụctiêu, khả n
Trang 1TẠP CHÍ CONG mưÓNG
• NGUYỄN THỊ PHƯƠNG Ý
TÓM TẮT:
Để quá trình đầu tư tàichính hiệu quả, mỗinhà đầu tưcá nhâncần xây dựng kế hoạchđầu
tư phù hợp cho riêng mình Cácnhàđầu tư đều có những mục tiêu đầutư tài chính khác nhau
dựatrênmục tiêu cá nhân trong đời sống,bài viết tìmhiểu về đặc điểm quatừng giai đoạnsông
để biết cách xác địnhmụctiêu, khả năngchịu đựng rủiroừong mỗigiai đoạn Từ đó, việcđáp
ứng những yêu cầu cơ bản vềtiền mặt dựphòng, bảo hiểmnhân thọ cũng là những yếu tô' đảm bảo khả nănghiện thực hóakê' hoạch đầu tưmà nhàđầu tư cần quan tâm
Từ khóa: nhàđầu tư cá nhân, kế hoạch đầu tưtàichính,cácgiaiđoạncủa đời sống, mục tiêu
đầu tư,tiền mặt dự phòng
1 Đặt vâ'n đề
Đối với nhà đầu tư cá nhân việc lập kế hoạch
cho việc đầu tư tài chính là quan trọng Chính vì
vậy, việcxem xét và phân tích cácyếutố cá nhân
trướckhixây dựng kê' hoạch là điều hết sức cần
thiết Điều này không chỉ cần thiết đô'i với bản
thân nhà đầutư mà còn với cả nhân viên tưvâ'n
đầu tư, quản lý danh mục đầu tư Đầu tiên, nhà
đầu tư muốncó được một kê' hoạch đầu tư phùhợp
và khả thi thì phải hiểu về điều kiện bản thân,
mục tiêu củabảnthân trong đờisống Từđó,sẽ có
cơsở xâydựng kê' hoạch đầu tưtài chính dựa trên
nền tảng này Đô'ivớitư vâ'nviên, nhân viên quản
lý danh mục đầu tư, việc hiểu về yếu tô' cá nhân
tác động đến việc xây dựng kê' hoạch đầu tư tài
chính sẽ hỗ trợ hiệu quả trong việc tư vân cho
khách hàng khithực hiện cung câ'p dịch vụ
2 Cơ sỗ lý thuyết
Trong giáo trình: “Phân tích và quản lý danh mục đầu tư”(Reilly và Brown) được Nhà xuâ't bản Cengage tái bản lầnthứ 10vàonăm 2012 đã đề
cập hệ thốngcácyếutô' cá nhânmà nhà đầu tưcá nhân cần xem xét trước khi xây dựng kê' hoạch đầu tư tài chính Giáo trình bắt đầu từ việc xem
xét mứcđộ đáp ứng các nhu cầucá nhân tại thời
điểm lập kế hoạch đầu tư, sau đó đề cập đến các
giai đoạn của đời sông nhà đầu tư, rồi từ những đặc điểm các giai đoạn này đưa ra các mục tiêu
Trang 2TÀI CHÍNH-NGÂN HÀNG-BẢO HIỂM
phổ biến, trên cơ sở những mục tiêu này sẽ xác
lậpmục tiêu trong đầu tưphù hợp
Thứ nhất, nhà đầu tư phải quan tâm đến mức độ
đáp ứng các nhu cầu cá nhân ở thời điểm lập kế
hoạch đầu tư.
Trướckhibắt đầu xây dựng kế hoạch đầu tư,
những nghĩa vụ cá nhân cần được đảm bảo: 1
khoản tài chínhdự phòng và có bảo hiểm nhân thọ
để phòng ngừa trong trường hợp bất trắc xảy ra,
điều này sẽ đảm bảo kế hoạch đầu tưkhông bị
ảnh hưởng
Khoản tiền mặt dự phòng: sẽ đáp ứng trong
những trường hợpkhẩn cấp và ngoài dự tính như
thất nghiệp,dịch bệnhhoặc cũng có thể làmột cơ
hộiđầu tưtốt xuấthiện Khicó những biếncố xảy
ra, khoản tiền mặtdự phòng này sẽ được lấy rasử
dụng và đảm bảo không ảnh hưởng đến quá trình
đầu tư, không phải bán những khoản đầu tư tại
thờiđiểmkhông thích hợp đểrút tiền mặt đápứng
nhu cầukhẩncâp
Bảo hiểm nhân thọ: có thể giúp nhà đầu tư
đảm bảoviệcthựchiện nghĩa vụ của bảnthânvới
giađình Cónhững hợp đồng bảo hiểm liên quan
đến nghĩavụ tài ữỢ chi phí giáo dục, đảm bảo chi
phí y tế hoặc mộtsô' hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
đáp ứng mụctiêu dài hạncủabản thân mà không
làm ảnh hưởng đến quátrình đầu tư, hiện thực hóa
kế hoạch đầu tư
Thứ hai, nhà đẩu tư phải phân tích đặc điểm
chung qua từng giai đoạn đời sống của con người.
Nhu cầu về đầu tưtài chínhgiữacácnhómnhà
đầutưtheo độtuổi không giông nhau, nhu cầu này
thay đổi theo mỗi giai đoạn của đờisốngnhà đầu
tư.Cụ thể là, nhữnggiai đoạn trong đời sống của
nhà đầu tưsẽ khác nhau về tình trạng tài chính,
mục tiêu hiện tại, mục tiêutương lai Và,họ tìm
đến kênh đầu tư tài chính với những mục tiêu
không giông nhau.Cuộc sống củanhà đầu tư kểtừ
lúcbắtđầuviệcđầu tư có thể đượcchia làm 4 giai
đoạn,như sau:
Giai đoạn tích lũy: là giai đoạn từ lúc bắt đầu đi
làm đến khoảng 35 tuổi, những năm thuộc giai
đoạnđầu đến giữa sự nghiệp của nhà đầu tư Đầu
giai đoạn này, nhà đầu tư cá nhân thường có nghĩa
vụ chi trả những khoản chihiện hữu như mua nhà,
mua xe, ngoàira một phần tích lũy cho mục tiêu dài hạnhơn, đó là kếhoạch họctập của con cái
trong tương laivà kế hoạch nghỉ hưu Khi ở giai
đoạn đầu của sự nghiệp, vừa phải đảm bảo các
mục tiêu trước mắt vềnhu cầu ổn định cuộcsống,
vừa phải hoạch định cho mục tiêudài hạn tài sản ròng sẽ tăngtheo mức độtích lũy từ thấp lêncao hơn qua thời gian.Trên cơsỗnày,đểđảm bảocho mục tiêu dài hạn trong cuộc sống, nhà đầu tưđặt
ra mục tiêu đầu tư dài hạn tương ứng, với khả
năng chịu rủi ro cao (dựavào thời gian đầutư dài
và số tài sản ròng họ có thể tích lũy dầnqua thời
gian) và kỳ vọng sẽ có được tỷ suất sinh lợicao hơn mức trung bình Giai đoạn này trung bình
khoảng hơn 15 năm, nếu việc tích lũy và đầu
tư bắt đầu sớm, thì kết quả của việc đầu tư rất
đáng kể
Giai đoạn củng cố: khoảngtừtrên35 tuổi đến
60 tuổi, là giai đoạn đãvượt qua những năm giữa của sự nghiệp mỗi cá nhân.Giai đoạn này, những khoản nợ liênquan đến việc mua nhà, muaxe đã hoàn tất, chủ yếu nhiệm vụ liên quanđếnchiphí giáo dục của concái Tuy nhiên, đây cũng đã từng
là mục tiêu dài hạncủa giai đoạntrước đó vàbây
giờ trở thành mục tiêu ngắn hạn Giai đoạn này,
thu nhậplàm ra nhiều hơn nhu cầu chitiêu, tài sản
ròng tăng nhiều, nên tài chính dành cho đầu tư nhiều hơn, lúcbây giờ mục đích đầu tư làtích lũy
tài sản cho giai đoạn về hưu và có nhu cầu bảo toàn vốn Do đó,những khoản đầu tư có mức rủi
ro vừa phải sẽ hấp dẫn những nhà đầu tưở giai đoạn này, họ đầu tưdàn ưải để giảm rủi ro
Giai đoạn chi tiêu: bắt đầu khi nhà đầu tưvề hưu, từ 60 tuổi trở lên Giai đoạn này đa phần
không còn thu nhập từ công việc chính và có thể
có thu nhập từđầu tư của những giai đoạn trướcvà
lương hưu Nhữngchi tiêu củagiai đoạn nàyphần
lớn làchi phí sinhhoạt và chi phí về y tế(nếu có)
Giai đoạnnày, nhà đầu tư không cònduy trì được
tốc độ, mức độtăngtài sảnròng, mà tài sản ròng
có thể giảm dần.Chính vì vậy,giai đoạn này, nhà
SỐ 19-Tháng 8/2021 317
Trang 3TẠP CHÍ CÔNG THIÍ0NG
đầu tưrất có ý thức bảo vệ nguồn vốncủa mình,
nhưng bêncạnh đó còn có nhữngsuy nghĩ vềviệc
tự bảo vệ mình trước những sụt giảm về giá trị
thực của khoản đầu tư do lạm phát
Giai đoạn tặng quà: có thể diễn ra đồng thời
với giaiđoạn chi tiêu,khicánhânnhậnthấy mình
đủ thu nhập và tài sản để trang trải các chi phí
hiện tại và tương lai saukhi họ đã dựliệu về rủi
ro.Trong trường hợp này, những tài sản thừa dùng
để hỗ trợngườithân,làm từ thiện,
Thứ ba, tính chất của các mục tiêu ứng với mỗi
giai đoạn của cuộc sống sẽ ảnh hưởng đến việc
xác định mục tiêu hợp lý trong đẩu tư tài chính.
Mỗi nhàđầu tư đều có mục tiêu,tuynhiên các
mục tiêu khácnhau về độ dài thời gian thực hiện
vàmức độ quan trọng Mục tiêu có thể đặt ra để
thực hiện trong dài hạn hoặc ngắn hạn.Có những
mục tiêu được ưu tiên thực hiện, có những mục
tiêu vì tính chát quan trọng nên không được ưu
tiên thực hiện trong một giaiđoạn cụ thể Đầu tư
tài chính là một trong nhữngkênh đầu tưđể dựa
vào kết quả của đầu tư đó nhằm hiện thực hóa những mục tiêu trong cuộc sống Chính vì vậy,
nhà đầu tư phảiquan tâm phân tích tínhchất các mục tiêu đời sông để biết đâu là mục tiêu ngắn hạn, đâulà mụctiêu dàihạn, những mục tiêu nào
cần ưu tiên thực hiện, những mục tiêu nàochưa
cần ưu tiên ở từng giaiđoạn (Hình 1, Bảng1)
Qua Bảng 2, theo thứ tự từ dưới lên trên, các chiến lược sẽ tăngdần rủi ro và tỷ suất sinh lời theo mức chịu đựngrủi ro của nhàđầu tư; theo thứ
tự từtrái qua phải, các chiến lược cũngtăngdần
rủi ro và tỷ suất sinh lờitheo thờigianđầutư Càn
cứ theo tài sản đầu tư, tiền là an toàn nhất, tiếp đếnlà trái phiếu và sau cùng là cổ phiếu Chính vì vậy, đầu tư vào cổ phiếu sẽ mang lại lợi nhuận cao nhất, sau đó đến tráiphiếu và tiền Nếu cùng
1 mứcđộvề chịuđựngrủi ro, mục tiêu đầu tư dài
hạnchophép nhà đầu tư xây dựngcác danh mục
có mức sinh lờitrungbình cao hơnsovớimụctiêu
ngắn hạn Đồngthời, cùng 1 khoản thờigian đầu
tư như nhau, nhưng nhà đầu tư có khả năng chịu
Hình ỉ: Giá trị tài sản ròng của cá nhân qua từng giai đoạn
Giá trị tài sản ròng
Tuổi nhà đầu tư
Nguồn: Giáo trình
Trang 4TẢI CHÍNH - NGÂN HÀNG - BẢ8 HIỂM
Bảng 1 Xác định mục tiêu đầu tư dựa trên mục tiêu đời sống qua các giai đoạn
Giai đoạn lãi sản ròng
i-V
Đặc điểm, mục tiêu đời sổng (thông thưởng)
Mục tiêu khi đẩu tư
Khả năng ch|u rùi ro trong đẩu tư * í ’ Ngắn hạn Dài hạn
cuộc sôhg
Chuẩn bỊ tài chính cho con học hành, nghỉ hưu.
tăng cao
Tài chính cho con học hành
Chuẩn bị cho kế
Chi tiêu
Tặng quà
Giảm dần
Sở hữu bất động sản (để đảm bảo thu nhập
và ít chỊU tác động bởi lạm phát)
Làm từ thiện
Đảm bảo thu nhập đểu, tránh được tác động của lạm phát
Rủi ro thấp
Nguồn: Tổng hợp từ giáo trình
Bảng 2 Minh họa về sự khác biệt mục tiêu đầu tư dân đến sự khác biệt
về quyết định phân bổ tài sản đâu tư
Chiểnlược
phán bổ tài sàn
Thời gian đẩu tư (năm) :-4: • H
V'
MứcchỊU
rủi ro
Cao
20% tiển 40% trái phiếu 40% cổ phiếu
10% tiển 30% trái phiếu 60% cổ phiếu
100% cổ phiếu
Trung bình
30% tiền 50% trái phiếu 20% cổ phiếu
20% tiển 40% trái phiếu 40% cổ phiếu
20% trái phiếu 80% cổ phiếu
30% tiển 50% trái phiếu 20% cổ phiếu
10% tiền 30% trái phiếu 60% cổ phiếu Nguồn: Giáo trình
đựng rủi ro cao hơn thì hướng đến những danh
mụccó tỷsuâ't sinh lợi cao hơn
Bên cạnh đó, nghiên cứu của tác giả Van den
BerghA (2019) cũng đã chothấy, việc nghiên cứu
mứcđộ gánhchịu rủi ro của nhà đầu tư qua các
giai đoạn của đời sống là điều cần thiết khi xây
dựng kếhoạch đầutư
3 Một vài quan sát trên thị trường Việt Nam
về nội dungđápứng các nhu cầu của cánhân
liên quan đến tiền mặt dự phòng và bảo hiểm
nhânthọ, theo các nghiên cứu, nên để một khoản tiền mặt dựphòng từ6 -9 tháng lương,nhưngtùy
vào đặc điểm tiêu dùng của cá nhânở từng quốc
gia mà con số này sẽ được điều chỉnh phù hợp Hiện tại, người tiêu dùng Việt Nam có các khoản
vay tiêu dùng dài hạn liên quan đến mua nhà, mua
xe chưa nhiều như những nước phát triển, nên nếu
có biếncô xảy ra liên quan đến việc mất thu nhập thì áp lực trả tiền vay ít Tuy nhiên, mức chi phí sinh hoạtlại chiếm một tỷ trọng khácao trong thu
SỐ 19-Tháng 8/2021 319
Trang 5TẠP CHÍ CÔNG THIÍƠNG
nhập trung bình nên đây lại là một yếu tố làm
tăng yêu cầu về lượng tiền dựphòng Trong giai
đoạn dịch kéo dài như hiện nay đã làm thay đổi
suynghĩ nhiều nhà đầu tư cá nhân vềkhoản tiền
mặt dự phòng này
về bảo hiểm nhân thọ, hiệnnay, thị trường bảo
hiểm nhân thọ Việt Nam đã rất đa dạng về sản
phẩm đểđáp ứng các nhu cầu củangười mua bảo
hiểm về nhân thọ, sức khỏe, nhân thọ kết hợp
đảm bảo lợi íchgiáo dục, đầu tư, nên nhà đầu tư
có khá nhiều sự lựa chọn
về độ tuổi nhà đầu tư, theo Quỹ dân sô Liên
hiệp quôc điều tra về tỷ lệ phân bổ độ tuổi thì lứa
tuổi từ 15- 24 tuổi chiếm 12,8% của lực lượng lao
động, lứa tuổi từ 25 -49 chiếm 61,5% lực lượng
lao động, từ 50 tuổi trở lên chiếm 25,7% lực
lượng lao động Với phân bổ về độ tuổi nhưvậy,
có thể thây được số lao động trong giai đoạn tích
lũy và củng cốchiếm sốlượng lớn dân sốViệt
Nam Trên thị trường chứng khoán, những năm
gần đây ghinhận xu hướng “trẻ hóa” của độ tuổi
gia nhập thị trường của các nhà đầu tư chứng
khoán Cụ thể, theo thông tin của Công ty cổ
phần Chứng khoán VNDIRECT, tỷ lệ các nhà
đầu tư tuổi từ 18 - 34 mở mới tài khoản tạicông ty
chiếm liên tục tăng và đạt 81% trong giai đoạn năm 2017 - 2020, đây là những nhà đầu tư đang trong giai đoạn tích lũy
về tài sản đầu tư thị trường chứng khoán Việt Nam đang trong giai đoạn nỗ lực để được nâng hạngthị trường cậnbiên lên thị trường mới nổi, là thị trường hứahẹn sẽđáp ứng những nhucầu hiện
thực hóakếhoạchđầu tư của các nhà đầutư thuộc
giai đoạn tích lũy và củng cố được tốt hơn Thị
trường chứng khoán với 1.655 mã cổ phiếu (với
những rủiro và tỷ suấtsinh lợi kỳ vọngkhác nhau) đang giao dịchtại2sàn chứng khoán và 404 mã trái
phiếu (với những mức lãi suất và đa dạng về kỳ
hạn) trên sàn giao dịch HàNội đã thể hiện sựđang dạngcho nhữngchiến lược phânbổ tài sản
4 Kết luận
Phần trình bày về cácyếutố cần xem xéttrước
khixây dựng kế hoạch đầu tư tàichính đã cho các nhà đầu tư cá nhânthây sự cần thiết củacông việc
này Đối với nhà đầu tư Việt Nam, hiện tại thị
trường cũng đã cung cấp nhiều lựa chọn về các bảo hiểm nhânthọ, sản phẩm đầu tư tài chínhđể nhómnhà đầu tư thuộcgiai đoạn tích lũy vàcủng
cố (lànhóm đầu tư chiếm số đông)có sựchuẩnbị chitiếtcho kế hoạch đầu tưcủa mình ■
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
2 Anzel Van den Bergh (2019) Analysis risk tolerance during the invertor life cycle Economic and Managerment Science, 3374.
của Việt Nam.
4 Tổng cục Thống kê (2021) Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý I năm 2021 Truy cập tại: https://www.gso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2021/03/bao-cao-tmh-hinh-kmh-te-xa-hoi-quy-i-nam-2021/
5 Tổng cục Thống kê (2021) Infographic dân số, lao động và việc làm năm 2020 Truy cập tại: https://www.gso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2021/01/infographic-dan-so-lao-dong-va-viec-lam-nam-2020/
6 Sáng kiến phát triển mở Việt Nam - ODV (2021) Dân số và tổng điều tta dân số Truy cập tại: https://vietnam.opendevelopmentmekong.net/vi/topics/vietnams-population-and-census/
Trang 6TÀI CHÍNH-NGÂN HÀNG-BẢO HIỂM
7 Duy Thái (2020) Tài khoản nhà đầu tư F0 đã đạt 100.000 tại VND1RECT trong năm 2020 Truy cập tại:
trong-nam-2020-96855 aspx
http://thoibaotaichinhvietnam.vn/pages/chung-khoan/2020-12-15/tai-khoan-nha-dau-tu-jD-da-dat-100000-tai-
sach-trai-phieu.html
9 Dân số Việt Nam Truy cập tại: https://danso.org/viet-nam/bieu-do
Ngày nhận bài: 8/6/2021
Ngày phản biện đánh giá và sửa chữa: 8/7/2021
Ngày chấp nhận đăng bài: 18/7/2021
Thông tin tác giả:
ThS NGUYỄN THỊ PHƯƠNG Ý
Trường Đại học Văn Lang
FACTORS THAT INDIVIDUAL INVESTORS SHOULD CONSIDER BEFORE MAKING
A FINANCIAL INVESTMENT PLAN
• Master NGUYEN THI PHUONG Y
Van Lang University
ABSTRACT:
Tosucceedin financial investment,itisnecessary for individualinvestors to build their own suitableinvestment plans Each investor has differentfinancial investment goals based on his or
her personal goals, this paper examinesdifferent stages of a life cycle to determine financial
investment goalsand risk tolerance Having provisionsin cash andlife insurance are important factorsfor investorsto realize theữ financial investmentplans
Keywords: individual investor, financial investment plan, stages ina life cycle,investment goals, provisionin cash
SỐ 19 - Tháng 8/2021 321