HÌNH TƯỢNG TRẦU CAU vôi TRONG TRUYỆN kể dân GIAN, CA DAO, tục NGỮ

Những điều đó đã tạo nên những giá trị văn hóa mà cho tới nay vẫn cho tới nay vẫn còn tồn tại ở làng quê nông thôn vùng văn hóa đồng bằng Bắc Bộ đó là: hình thái xã hội, gia đình, họ hàn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

BÀI TẬP ĐIỀU KIỆN MÔN HỌC: CƠ SỞ VĂN HÓA VIỆT NAM MÃ HỌC PHẦN:

COMM105 GIẢNG VIÊN: HÀ VĂN MINH

Năm học: 2021-2022

Mục lục

LỜI MỞ ĐẦU 3

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 3

II GIỚI THIỆU ĐÔI NÉT VỀ TỤC ĂN TRẦU CỦA NGƯỜI VIỆT

NAM 4

III SỰ THẬT THÚ VỊ VỀ TỤC ĂN TRẦU CỦA NGƯỜI VIỆT

NAM 5

IV TRẦU CAU TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỔ TRUYỀN CỦA

NGƯỜI VIỆT 6

V Ý NGHĨA CỦA PHONG TỤC ĂN TRẦU 12

VI HÌNH TƯỢNG TRẦU - CAU - VÔI TRONG TRUYỆN KỂ DÂN

GIAN, CA DAO, TỤC NGỮ 13

KẾT LUẬN 16

L I M Đ U Ờ Ở Ầ

Việt Nam là một đất nước được hình thành từ nền văn hóa văn minh lúa nước, bởi vậy nền văn hóa lúa nước ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt lối sống, cách ăn

mặc, sản xuất, giao lưu cho tới phong tục tập quán được hình thành từ rất sớm và

rất đa dạng Cùng với quá trình lao động sản xuất những cư dân trồng lúa nước đã

tạo ra cho mình những phong tục tập quán riêng mang đậm đà tính bản sắc của

mình Những điều đó đã tạo nên những giá trị văn hóa mà cho tới nay vẫn cho tới

nay vẫn còn tồn tại ở làng quê nông thôn vùng văn hóa đồng bằng Bắc Bộ đó là:

hình thái xã hội, gia đình, họ hàng, cấu trúc nhà ở, quan hệ sản xuất, phương thức

sản xuất cho tới văn hóa, phong tục tập quán,… vì văn hóa nông thôn Việt rất đa

dạng phong phú nên ở đây chúng em xin phép trình bày về một phong tục tập quán

của nông thôn Việt Nam có trong cuộc sống đời thường đó là phong tục trầu cau Thông qua đó chúng em muốn giới thiệu về nguồn gốc sự ra đời và quá trình phát

triển của phong tục này để đóng góp thêm một số kiến thức cho những người

muốn tìm hiểu về văn hóa về đất nước con người Việt Nam Do còn thiếu kinh

nghiệm nên bài viết chưa được hay, còn sơ sài, thiếu sót Vì vậy chúng em mong

nhận được sự thông cảm và đóng ý kiến của thầy và các bạn đọc Chúng em xin

chân thành cảm ơn!

I LÝ DO CH N Đ TÀI Ọ Ề

Đất nước Việt Nam ta có 54 dân tộc sinh sống, đa dân tộc, đồng thời cũng đa bản sắc dân tộc , mỗi dân tộc có một nét văn hoá riêng, nhưng do sự giao thoa, tiếp xúc giữa các nền văn hoá, mà các dân tộc này có những phong tục, tập quán giống nhau Trong đó có tục lệ ăn trầu, một phong tục văn hoá truyền thống của người Việt, không chỉ dân tộc Kinh ăn trầu mà ở một số dân tộc khác cũng ăn trầu, mà còn dùng trầu cau vào các nghi lễ lớn như cưới xin, cúng gia tiên, đám ma, ngày lễ tết… Có lẽ trầu cau là một thứ mà không thể thiếu được trong văn hoá cổ truyền của dân tộc ta Mặc dù ngày nay, một số nghi thức đã mất dần đi, thêm vào đó là những nét văn hoá hiện đại nhưng phong tục ăn trầu vẫn còn có những giá trị về mặt văn hóa Gắn liền với tục ăn trầu là những hiện tượng văn hoá phong phú mà người xưa thường làm Qua tục ăn trầu ta có thể hiểu thêm về nếp sống, mối quan

hệ tình cảm giữa những người lao động cùng những ước mơ lành mạnh của họ bắt nguồn từ xa xưa Ngày nay, số người ăn trầu ngày càng ít dần, tục ăn trầu sẽ không còn trong xã hội tương lai, nhưng những giá trị tinh thần chân chính biểu hiện qua tục ăn trầu thì vẫn tồn tại Tất cả những vốn quý đó cần được nghiên cứu và sử dụng nhằm phát huy cao độ những di sản văn hoá quá khứ để góp phần cải tạo và xây dựng nếp văn hoá mới ở nước ta Vì vậy em đã chọn đề tài trên

Nghiên cứu tục lệ ăn trầu của người Việt nhóm em đi sâu và tìm hiểu tục lệ

ăn trầu trong văn hóa cổ truyền của người Việt Từ đó hiểu thêm bản sắc văn hóa của người Việt Nam

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, nhiều tập quán, thói quen cũng đã thay đổi, giờ đây ăn trầu không còn phổ biến nữa Tuy nhiên trầu cau và ý nghĩa của nó vẫn được lưu truyền gần như nguyên vẹn trong đời sống và tâm linh của người

Việt Trầu cau, một giá trị đẹp, một văn hóa ứng xử tình nghĩa trước sau, một triết

lý nhân sinh nồng hậu, thắm đượm tình người Vì thế mà những giá trị, nét đẹp của trầu cau sẽ mãi là văn hóa, là vật thiêng, sẽ không thể thiếu vắng cho dù cuộc sống rồi có phát triển đến đâu đi chăng nữa

Với những lý do trên, đề tài “Trầu cau trong văn hóa Việt” không chỉ

có ý nghĩa đóng góp về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc

II GI I THI U ĐÔI NÉT V T C ĂN TR U C A Ớ Ệ Ề Ụ Ầ Ủ

NG ƯỜ I VI T NAM Ệ

Từ lâu đời, trầu cau đã gắn liền với đời sống của người Việt Trầu cau được dùng để tiếp khách hằng ngày, trầu có mặt trong mỗi cuộc vui buồn của làng quê Ngày xưa, trầu cau là lễ vật trong các lễ tế thần, tế gia tiên, lễ tang, lễ cưới hỏi, lễ mừng thọ, Ngày nay trầu cau vần là thứ không thể thiếu trong việc giao hiếu, kết thân, cưới hỏi, bởi miếng trầu tuy đơn giản nhưng mang bao ý nghĩa sâu đậm trong đời sống văn hóa của người Việt Nam

Ăn trầu là phong tục cổ truyền của người Việt và phố biến ở vùng nhiệt đới Châu Á, châu Đại Dương (ở Miến Điện trầu gọi là “kun-ya”, Ấn Độ trầu gọi là

“paan”, Philippines trầu gọi là “nga-nga”,…) Ở mỗi nơi, mỗi vùng, vật liệu ăn trầu

có khác nhau nhưng sự khác nhau đó không đáng kể, về cơ bản là dùng hỗn hợp lá trầu không, cau, vôi

Với người Việt Nam, trầu cau còn là biểu hiện nét văn hóa độc đáo của cộng đồng Miếng trầu tuy rẻ tiền nhưng chứa đựng nhiều tình cảm, ý nghĩa, giàu nghèo

ai cũng có thể có, vùng nào cũng có Dân gian có câu “Miếng trầu là đầu câu chuyện”, miếng trầu thắm têm vôi nồng luôn là sự bắt đầu, sự khởi mở tình cảm Miếng trầu đi đôi với lời chào, lời thăm hỏi hay làm quen:

“Tiện đây ăn một miếng trầu Hỏi rằng quê quán ở đâu chẳng là”

Miếng trầu còn là tượng trưng cho tình yêu lứa đôi; miếng trầu đi đầu, tác hợp cho lứa đôi và là sợi dây kết chặt mối lương duyên trai, gái thành vợ thành chồng Tục ăn trầu đã để lại nhiều tục lệ rất ấn tượng và được truyền lại cho thế hệ sau Ở Nam Bộ, với quan niệm mâm trầu trong lễ cưới tượng trưng cho vạn vật trong vũ trụ, cho nên tàu, ghe kiêng cử không dám chở Ngày nay, mâm lễ là để sang thưa chuyện cưới với nhà gái, dù hoàn cảnh nào, nhà trai cũng không thể thiếu

lá trầu, quả cau

III S TH T THÚ V V T C ĂN TR U C A NG Ự Ậ Ị Ề Ụ Ầ Ủ ƯỜ I VI T NAM Ệ

Ăn trầu là một tập tục phổ biến ở vùng nhiệt đới châu Á và châu Đại Dương.

Người ta nhai một hỗn hợp gồm lá trầu không và cau trong miệng cho tiết ra nước Đây được coi là cách để làm thơm miệng và là nghi thức xã giao ở một số nước Đông Nam Á

Nhai trầu từ xa xưa đến nay là thói quen của một bộ phận phụ nữ người Việt Thông thường, đó là những người ở độ tuổi trung niên, những cụ già Ngoài ra, ăn trầu cau còn thể hiện văn hóa giao tiếp ở nông thôn Phụ nữ khi đến thăm nhà bạn đều được mời miếng trầu, sau đó họ mới hàn huyên, đàm đạo

Tương truyền “Tục ăn trầu các dân tộc Việt Nam” có từ thời vua Hùng Vương

và gắn liền với câu chuyện cảm động về tình cảm anh em, vợ chồng Từ đó, trở thành tập quán không thể thiếu trong cuộc sống của người Việt Nam Miếng trầu, nhân lên niềm vui mỗi khi khách đến chơi nhà được mời trầu; tiệc cưới có đĩa trầu

để chia vui; ngày lễ, tết có miếng trầu mời người lạ để kết bạn; với người quen miếng trầu là tri kỷ Miếng trầu còn là sự thành kính của thế hệ sau với thế hệ trước qua mâm cỗ cúng gia tiên, tế lễ thần linh…

*Nguồn gốc của tục lệ ăn trầu

Có từ sự tích trầu cau, có 2 anh em sinh đôi là Tân và Lang, do một hiểu lầm với người chị dâu là Lưu Liên nên người em là Lang đã bỏ đi đến một dòng suối vì sầu não, cô đơn mà thác, biến thành phiến đá vôi

Tục ăn trầu có từ rất sớm, nhưng chưa biết từ thời điểm nào Phải đợi đến tận cuối thế kỷ XV, sách Lĩnh Nam chính quái của Trần Thế Pháp ra đời, nó mới được ghi chép thành một truyện tích rõ ràng, có một nguồn gốc mang nhiều ý nghĩa thâm thuý

Sau khi đọc sự tích trầu cau trong Lĩnh Nam Chích Quái, ta nhận thấy một truyện được ghi chép lại không những có kết cấu chặt chẽ, lại phối hợp được cả những yếu tố hiện thực lẫn huyền ảo một cách khéo léo và như thế tác giả của nó

đã khiến một câu chuyện vụn vặt, còn mờ nhạt trong dân gian trở thành một truyện

cổ tích có đầu đuôi, vừa lý thú hấp dẫn, vừa hàm chứa nhiều ý nghĩa thâm thuý

Ở giai đoạn đầu truyện có tính hiện thực với dấu vết hiện đại, với những tên tuổi rõ ràng, có ý nghĩa, với những tình tiết hợp lý, tự nhiên Ở giai đoạn cuối, hai anh em họ Cao và vợ người anh vì không hiểu nhau nên đã tự chia lìa chỉ đến khi

cả ba người cùng chết đi và chết bên nhau, người anh hoá thành cây cau, người em hoá thành phiến đá, vợ người anh hoá thành cây trầu không, họ mới có được sự cảm thông hoàn toàn, từ nay họ sẽ mãi mãi gắn bó bên nhau và kết hợp làm một qua miếng trầu tình nghĩa , một dòng nước đỏ tươi như máu được tiết ra, tượng trưng cho tình gia đình muôn đời thiêng liêng, bền chặt

Riêng trong sự tích Trầu cau, các tác giả muốn giải thích cho mọi người rằng, dân tộc ta đã có một đời sống văn hoá khá cao ngay từ xưa từ thời Hùng Vương kia (Theo Đại việt sử lược, vào khoảng thế kỷ VII trước Tây lịch) Ngay từ thuở đó, xã hội Việt Nam có truyền thống lấy gia đình làm gốc, anh em biết thương quý nhau, trên kính dưới nhường, vợ chồng lấy nhau vì tình, vì nghĩa, và người đàn

bà đã biết trọn đời chung thuỷ son sắt với chồng… Không phải đợi đến khi bọn phong kiến Trung Hoa sang đô hộ nước ta, giáo hoá ta, dân ta mới biết thế nào là hiếu lễ, thế nào là biết nghĩa

Vì sự tích Trầu cau có ý nghĩa sâu sắc như vậy nên tục ăn trầu của dân ta

đã được thăng hoa, trở thành một mỹ tục mang tính chất đặc thù của một nền văn minh cổ Đông Nam Á

IV TR U CAU TRONG Đ I S NG VĂN HÓA C TRUY N Ầ Ờ Ố Ổ Ề

C A NG Ủ ƯỜ I VI T Ệ

1 Nghệ thuật têm trầu cánh phượng

Trầu têm cánh phượng là biểu tượng cho sự duyên dáng, quyến rũ và khéo léo của người phụ nữ Chẳng phải vô tình mà hình ảnh của các bà, các cô mời trầu, giã trầu, têm trầu lại thu hút được sự chú ý và ngưỡng mộ của người Pháp đến mức

đã đưa lên bưu ảnh một thời và ông Henry Oger đã khắc họa bằng những hình khắc sinh động trong sưu tập tranh của ông cách đây hơn 100 năm

Têm trầu được người Việt tiến hành: Lá trầu đã rửa sạch được rọc ra làm đôi (nếu như lá trầu to), hoặc chỉ rọc bớt cọng già, sau đó để cuốn lại Rọc xong quệt vôi lên trên lá trầu, dùng tay cuốn lại, rồi ghim chặt bằng cọng trầu, miếng trầu đều đặn như chiếc kén xinh xinh Từ lúc rọc lá trầu đến khi làm nên những miếng trầu gọi là têm trầu; têm trầu phải đạt 2 yêu cầu: vừa vôi và đẹp mắt

Để têm được miếng trầu đẹp gồm: cau, lá trầu, thuốc xỉa và vôi, đòi hỏi người têm trầu phải khéo tay, gấp nếp miếng trầu vuông vắn.Người Việt Nam nói chung xưa kia coi việc têm trầu là một nghệ thuật Vì thế, miếng trầu có sức hấp dẫn đặc biệt và để lại ấn tượng sâu sắc cho bất cứ ai, dù chỉ một lần được mời.Nhìn miếng trầu têm có thể phán đoán được tính cách, nết người têm trầu

Trần Quốc Vượng viết: “Ăn miếng trầu, càng biết được “tính nết” người têm

nó Giản dị hay cầu kỳ Đậm đà hay nhạt nhẽo Do chất lượng và số lượng vôi bôi trên lá trầu Và khi có miếng trầu “ở giữa đậm quế hai đầu thơm cay…”

2 Cách ăn trầu cau của người Việt Nam 2.1 Cấu tạo của miếng trầu

Nguyên liệu ăn trầu cau sẽ gồm lá trầu (loại lá có màu xanh sẫm bóng và có các gân nổi rõ ở mặt bên dưới), quả cau (có màu xanh ánh vàng, hình nón, kích thước xấp xỉ cỡ quả trứng gà, bên trong lốm đốm) và ít vôi (loại vôi tôi để lâu, nhão, màu trắng hoặc màu hồng, thường bán chung ở nơi mua trầu cau) Lá trầu và cau sẽ được cất trong cơi trầu làm bằng đồng, vôi thì đặt trong bình vôi

Vào vườn hái quả cau xanh

Bổ ra làm sáu mời anh xơi trầu

2.2 Cách bổ cau

Đầu tiên, người ta sẽ bổ cau ra làm sáu miếng nhỏ Cau được chọn phải là cau tươi hoặc cau khô Nếu là cau khô thì cần ngâm nước trước khi ăn khoảng 20 phút cho cau mềm ra Tiếp đến, người ta sẽ dùng chìa vôi để quét vôi lên lá trầu, gấp lại rồi lấy một miếng cau vào miệng nhai nát hỗn hợp 3 món này

Ở Nam Bộ, quả cau to người ta thường bổ làm 8 miếng, quả cau được róc vỏ xanh, tiện bỏ chũm rồi mới bổ ra thành miếng Dao bổ cau phải chọn dao sắc miếng cau mới đẹp do đó ngôn ngữ Việt có từ “dao cau” để chỉ dao sắc và đó là sự hình thành mỹ từ “mắt sắc như dao cau”

Nếu những người lớn tuổi hoặc những người răng yếu thì sẽ cho hỗn hợp trầu cau và vôi vào ống giã trầu Đây là dụng cụ có hình dáng tương tự như chum uống rượu với kích thước to nhỏ khác nhau tùy vào nhu cầu người dùng Tiếp đến, người ta sẽ dùng một cái que bằng kim loại (gọi là ống ngoáy trầu) để nghiền nhỏ

lá trầu và quả cau ra rồi mới nhai hỗn hợp này Trong đời sống hằng ngày, người ta

ăn trầu theo một cách đơn giản Thế nhưng, vào những dịp quan trọng như đám cưới, đám hỏi, lễ hội thì miếng trầu sẽ được xếp cầu kỳ hơn và cách têm đó gọi là têm trầu cánh phượng Cách têm trầu này xuất phát từ vùng Kinh Bắc (khi xưa là tên một địa danh cũ ở phía Bắc của Việt Nam, nay bao gồm toàn bộ ranh giới 2 tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh và một phần nhỏ các tỉnh thành lân cận là Lạng Sơn, Hưng Yên và Hà Nội)

Người Việt đã tổ chức chu đáo việc ăn trầu, gắn liền tục ăn trầu, một nếp sống văn hoá cao và một trình độ thẩm mỹ tinh tế hình thành qua các thời kỳ lịch sử

3 Cau trầu trong một số nghi lễ

“Đồ sính lễ quý nhất nước Nam không gì bằng trầu cau…”, Trầu cau là lễ vật của khá nhiều hình thức nghi lễ hàng năm của người Việt Bên cạnh lễ vật khác, Trầu cau thuộc loại lễ vật đơn sơ, tinh khiết Ở đây em chỉ phân tích một vài hình thức nghi lễ trong đó cau trầu là lễ vật chủ yếu:

3.2 Trong nghi lễ hôn nhân.

Hôn nhân là một lễ nghi quan trọng trong đời sống mỗi con người, trong hôn

nhân, miếng trầu, quả cau là nền tảng, dân gian ta có câu: “Miếng trầu là đầu câu chuyện, miếng trầu nên dâu nhà người.” Trong mâm cỗ cúng tổ hông - vị thần của

hôn nhân bao giờ cũng có buồng cau và tệp lá trầu, tục lên này không chỉ tồn tại từ xưa nữa mà nó còng tồn tại cho đến tận ngày nay Không như các tục lệ khác như tục lệ cưới xin của người Việt, một số nghi lễ trong cưới xin trong lễ cưới hay vào các ngày cúng gia tiên, như trong dịp lễ tết, ở một số nơi, vào lúc đón giao thừa

mới, gia đình có nhiều niềm vui, ăn nên làm ra, thì người xông nhà đó thường mang trầu cau đến và trong buồng cau người ta xem có đẹp không, lá trầu có tươi không mà ước đoán rằng đôi lứa ấy có đẹp duyên không, có được bách niên giai lão không

a/ Cau trầu trong lễ dạm ngõ: là lễ vật đầu tiên để đặt quan hệ giữa hai họ,

trong nghi thức này, đây là cuộc gặp gỡ chính thức đầu tiên của 2 gia đình, lễ dạm ngõ ngày nay không còn như xưa nữa mà chỉ là buổi gặp gỡ giữa hai gia đình, nhà trai đem trầu cau đến nhà gái đặt vấn đề chính thức cho đôi nam nữ được tự do đi lại tiếp tục qúa trình tìm hiểu nhau trước khi đi đến hôn nhân, và nếu nhà gái nhận trầu cau của nhà trai là nhận lời gả con gái sau lễ giạm thì cô gái đã là người có nơi

có chốn, không tìm hiểu ai nữa Nếu cô vẫn thầm yêu người khác cũng chỉ còn luyến tiếc mà thôi

“Yêu nhau chẳng nói khi đầu

Để thầy cho mẹ nhận trầu người ta”

Sau khi nhận trầu cau, mà do một nguyên nhân nào đó mà hai người không đến với nhau được, nhà gái trả lại trầu cau cho nhà trai

b Cau trầu trong lễ ăn hỏi: là lễ vật mà nhà trai đem đến nhà gái để biếu họ

hàng, lễ ăn hỏi này là một thông báo chính thức về sự kết giao của hai gia đình và hai họ, đánh dấu một sự chuyển đoạn quan trọng trong quan hệ hôn nhân: cô gái được hỏi đã trở thành vợ chưa cưới của chàng trai đi hỏi Trong nghi thức này lễ vật thường là: cau tươi, bánh cốm, chè, tượi, bánh xu xê (phu thê) đó là những lễ vật tối thiểu trong tục lễ cưới cổ truyền Trong các lễ vật đó thì trầu cau luôn được đặt lên hàng đầu, đứng thứ nhất trong các lễ vật, có nghĩa là nó mang một vai trò quan trọng trong nghi thức này Quả cau tuy là lễ vật để nhà gái đem biếu họ hàng,

nó không lớn lắm, và không có giá trị về vật chất nhiều nhưng nó lại mang nhiều ý nghĩa, là thông điệp báo tin với họ hàng, làng xóm rằng đám cưới sẽ diễn ra, xưa kia nó thay cho lời mời (thay cho thiếp mời ngày nay) Trong nghi thức này, nhà trai phải mang đến nhà gái hàng trăm, có khi hàng ngàn quả cau Trong thời kỳ xã hội phong kiến suy tàn, tục thách cưới trở thành một tục lệ hạ thấp phẩm giá người con gái, thì số lượng cau trong lễ ăn hỏi lại phản ánh mặt hạn chế của phong tục

Từ chỗ quả cau có giá trị như một lời báo hỉ đến lúc hàng ngàn quả cau cùng với những ràng buộc khác gây công mắc nợ cho người lao động thì một phong tục có thể rất ý nghĩa tốt đẹp ban đầu

c/ Cơi trầu xin dâu: là cơi trầu nhà trai đem đến nhà gái lúc đón dâu, đầy là

nghi thức tổ chức lễ cưới, là đỉnh điểm của cả quá trinh tiến tới hôn nhân, là hình thức liên hoan, báo hỷ, mừng hạnh phúc cô dâu, chú rể, nó có ý nghĩa rất thiêng liêng, do đó cả xưa và nay mọi người đều rất coi trọng Trong nghi thức này, cơi trầu thường được tô điểm rất đẹp, trầu têm cánh phượng, cau bổ khéo, xếp trên cơi sao cho màu sắc hài hòa Trong lễ đón dâu, một bà đứng tuổi đại diện mẹ chồng bưng cơi trầu nói xin dâu Đây là ngày cô gái từ biệt cha mẹ về nhà chồng “Cơi trầu nên dâu nhà người” có ý nghĩa như vậy

4 Trầu cau trong giao tiếp xã hội

4.1 Mời trầu tiếp khách.

Theo phong tục cổ truyền của nhân dân ta, khi khách đến nhà, lúc nào cũng phải có trầu mời khác Nếu không, đó là điều ân hận đầu tiên của gia chủ Nó được ghi lại trong câu ca cao

“Rễ quạch còn chưa đi đào Trầu không chưa có, thuốc lào chưa mua”

Nhờ có miếng trầu, chủ và khách cảm thấy gần gũi, thân mật nên từ xưa đã có câu

“Miếng trầu là đầu câu chuyện”, sau miếng trầu đến bát nước chè xanh, đậm đà hương vị thơm ngon, đãi khách miếng trầu và bát nước chè xanh gắn liền với đời sống hàng ngày của người lao động nông nghiệp

IV.2 Mời trầu để bắt chuyện làm quen.

“Tiện đây ăn một miếng trẩu Hỏi rằng quê quán ở đâu chăng là

Xưa kia ai biết ai đâu Chỉ vì điếu thuốc, miếng trầu nên quen.”

Nhất là khi đến chỗ xa lạ, muốn được đón nhận vui vẻ, người khôn ngoan phải có cơi trầu đem ra mời chào mọi người để gây thiện cảm, nếu vì một lẽ gì mà thiếu sót thì họ vô cùng áy náy, băn khoăn, xa xưa quan họ tiếp khách, đi mời khách, hoặc đi