Việc chuyển đổi laođộng và phát triển nguồn nhânlực số trongtiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóamột mặt thúcđẩykinh tế phát triển, nhưng cũnglàmộttrong những tháchthức lớn nhất của V
Trang 1TẠP CHÍ CÔNG THUONG
GIẢI PHÁP QUẢN TRỊ NHÂN sự TRONG GIAI ĐOẠN CHUYEN Đổi sô
• TRẦN VĂN CỐC - PHẠM THỊ LÝ
TÓM TẮT:
Cáchmạngcông nghiệp lần thứ tư xuấthiện và bùng nổ đã tác độngmạnh mẽ đến tấtcả các
lĩnhvực đời sống kinh tế -xã hội, nhấtlàtrong việc vậnhànhnhân sự của cácdoanh nghiệp (DN) Việc chuyển đổi laođộng và phát triển nguồn nhânlực số trongtiến trình công nghiệp hóa, hiện
đại hóamột mặt thúcđẩykinh tế phát triển, nhưng cũnglàmộttrong những tháchthức lớn nhất của Việt Nam.Vì vậy, bàiviếtphân tíchtổngquan về quản trị nhân sự trongthời kỳ chuyển đổi
số, nhữngtháchthứcmà DN phải đối mặt,từ đóđưa ra một sốgiảipháp quản trị nhân sự
Từ khóa: quản trịnhânsự, quản trị nguồn nhân lực, chuyển đổi số, nhân sự
1 Đặt vấn đề
Quản trị nhânsự luôn là vấn đềquantrọng đối
với các DN trong tất cả các lĩnh vực Quản trị nhân
sự tốt không chỉ thể hiện ở công tác tuyển dụng,
đàotạovàpháttriển nhân viên, mà cònở việc đảm
bảo sự nhanh chóng, chính xác, rõ ràngtrong việc
châm công, tính lương, các chính sách xã hộikhác
Hiệnnay, khi cách mạng công nghiệplần thứtư
pháttriểnmạnh mẽ,cácứng dụng công nghệ rađời
ngày càng nhiều đã ảnh hưởng đếntất cả các lĩnh
vực Các chính phủ trên thế giới dần chuyển sang
chínhphủ số, nền kinhtếcũng dần chuyểnthành
kinh tế số Điều này đã tác động và thay đổi cách
quản trịnhân sự,từcáchtruyền thống dần chuyển
sang quản trị nhân sự số để đáp ứng với nhu cầu
hiện nay.Đặc biệt, trong thờikỳdịch bệnhCovid-
19 diễn biếnvô cùng phức tạp, làm đóng băng nền
kinh tế toàn cầu,nhiều DNbuộcphảichuyển sang
hình thức làmviệc trựctuyếncũng ảnh hưởngđến
cáchquảntrị nhân sự trong các DN
Trong DN, hoạtđộng quản trị nhân sự luôn cần
sự thay đổi và pháttriển để phù hợp với xu hướng
phát triển củathời đại Vớixu hướng chuyển đổi số,
hoạtđộng quản trị nhân sựdần được số hóa với quy trình tự động và dựa trên các dữ liệu có được cùng với các ứng dụng công nghệ
Dovậy,bàiviết nghiên cứu “Giải pháp quản trị
nhân sự trong giaiđoạn chuyển đổi số” nhằm giúp
các DN có các giải pháp phù hợp với quátrình quản trị nhân sự số' của mình, từđó nângcao chấtlượng nguồnnhân lực và đảm bảo quá trình số hóanhân
sự thuận lợi hơn
2 Tổng quan về chuyển đổi số trong quản trị nhân sự
Chuyển đổi số trong quản trị nhân sự là việc triển khai và áp dụng công nghệ thông tin vàoquá
trình số hóa trong hoạt động vận hành và quản trị
nhân sự tạiDN, nhằmnâng cao năng lực và tinh gọn,tốiưu bộphận nhân sự của DN
Cóthể hiểu, chuyển đổi số trong quản trị nhân
sựlà quá trình thay đổi cách thức làm việc, quản
lý nhân sự của một tổ chức trong môi trường số, với các ứng dụng công nghệ số Theo đó, cách thức làm việc truyền thốngcủa bộ phậnnhânsự
sẽ dần được thay thế bằng việc áp dụng các công
cụ số, nhằm mục đích gia tăng năng suât, tiết
172 SỐ2-Tháng 2/2022
Trang 2QUẢN TRỊ - QUẢN LÝ
kiệm thời gian, nâng cao độ chính xác khi thực
hiện các nghiệp vụnhân sự Việc chuyển đổi sô'
trong quản trị nhân sự mang lại nhiều giá trị đô'i
với nguồn nhân lực của DN
Việc chuyển đổi số trong quản trị nhân sự tại
DN tậptrungvào4 vấn đề sau, gồm: (1) Thuhút và
tuyển dụngnhântài, (2) Quản lý thông tin nhân sự
và các thủ tục,(3)Tự động báocông tác chấm công
và tính lương, (4) Đào tạo và phát triển đội ngũ
nhân sự sô'
Việc chuyển đổi sốtrong quản trịnhân sự tại
DN nhằmmụctiêu:
- Tự động hóa các quytrình nhân sự nhằm tiết
kiệm thời gian vàchi phí hoạt động của DN.Từ đó,
các hoạt độngnhân sự được quản lý tập trung và
nhấtquán trên một hệ thông, giúp các quản trị dễ
dàng thao tác, tìm kiếm trongcác dashboard, giảm
sai sót và nhầmlẫn nhờcác tính nănghỗ trợ thông
minh của công nghệ
- Thu thập và phân tích dữ liệu từ các quy trình
đó để đưa ra các quyết định chính xác, khách quan
và hiệu quả trong từng giai đoạn hoạt động Việc
kết nối vớinhân viên trởnêndễ dàng và đơngiản
hơn, cácthắc mắc nhanh chóng được giải đáp, đảm
bảo sựkhách quan dựa trên dữliệu đãcó
Việc chuyển đổi sốsẽlà bước đệm đểDN nâng
cao khả năng cạnhtranh trên thị trường trong giai
đoạn hậu Covid-19 nhờ việc tối ưu hóa quy trình
làm việc, quy trìnhquản lý, cũngnhư cắtgiảm các
chi phí không hiệu quả trong toàn bộquá trình hoạt
động của DN
Lợi ích của chuyển đổi số trong quản trịnhân sự:
- Tạo ra lực lượng lao động trong tương lai:
chuyển đổi số trong quản trị nhân sự sẽ đem đến
cách tiếp cận mớicho DN trong quá trình tinh hóa
nguồnnhân lực, dịch chuyển nhânkhẩuhọc nguồn
nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu số hóa hiện nay
Mộtchiến lược chuyển đổi rõ ràngsẽ giúp DN phát
triển nguồnnhân lực của mình, giúp ngườilaođộng
được làm việc đúng vịtrí,thúc đẩyngười lao động
họctậpvàphát triển năng lựcbản thân
- Đảm bảo trải nghiệm của người lao động
tốt hơn
- Tăng độ chính xác tổngthốngkê và phân tích
dữliệu: Chuyển đổi số trong quảntrịDN đảmbảo
cho DN và bộ phận nhânsự đưa ra cácquyết sách
thôngqua hệ thốngdữ liệu, từđó giúp nhânđôilợi
nhuận, năng suất lao động và tăng cường sự tham gia của người laođộng
- Quản lý lực lượng lao động: Chuyển đổi số
trong quản trị nhân sự giúp DN đảmbảo tầm nhìn
hoàn chính, quản lý nguồn nhân lực và kiểm soát toàn bộ các quy trình thiết yếu
- Tănghiệu quả và sự nhanh nhẹn để đáp ứng
nhu cầu kinh doanh: Chuyển đổisố trong quản trị nhân sự cho phép DN đáp ứng nhanh chóng các thay đổi tronghoạt độngkinh doanh, đảm bảo trải nghiệmchongười lao động và nâng cao hiệu suất Thông qua các nền tảngcông nghệ,DN kết nối với
nguồn dữ liệu nhân sự, từđó mởrộngkhảnăngcải thiện các quyết sách đề ra
3 Những thách thức phải đôi mặt
Việt Nam hiệncó nguồnlaođộng trẻ, dồidào
Tuy nhiên, nguồnnhân lực này chưa đáp ứng yêu
cầu của thế giới, nhất là trong mộtsố lĩnh vực công nghệ cao,đòi hỏi nguồn nhân lực phảihiểuvà nắm
rõ cáchthựchoạt động của các ứng dụng cồng nghệ trong hoạt độngsảnxuất - kinhdoanh và dịch vụ Điềunàyđặtra vấn đề về chính sách lương, thưởng hợplýtrong các DNnhằm thu hút nguồn nhân tài, tránh tình trạngchảy máu chất xám ra nước ngoài, còntrong nước thì thiếu hụt trầm trọng Hiệnnay,
tại ViệtNam, nguồn nhân lực chưa quađàotạovẫn chiếmtỷ lệ cao, thiếucác kỹ sư công nghệcó trình
độvà năng lực quản lýnhằmđápứng nhu cầu phát triển thờiđạisố của DN
Bêncạnh đó, rất nhiều DN chưa có khoản ngân
sáchdành cho việc đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực trẻ, môi trường làm việc còn chưa đáp ứng được điều kiện lao động như môitrường quốc tế,
dù Việt Nam đã mởcửa giao thương ở tất cả các lĩnhvực bao gồm lao động và việc làm Nhất là khi việc ứng dụng công nghệ thông tin,ứng dụng
trí tuệ nhân tạo và quá trìnhchuyển đổi sô' trong
DNđang là xu hướng tất yếu trong thời đại cách mạng côngnghiệp lần thứ tư bùng nổ và pháttriển hiện nay
về các trường đại học, DN cònchưa phối hợp
sâu rộng với các cơ sở giáo dục để tạo ra các chương trình học đápứng với nhu cầu tuyển dụng,
đào tạo độingũ nhânlực đápứng nhucầuđổimới
của DN Hệthống giáo dục đại học tại Việt Nam hiện nayvẫncòn theomô hình truyền thống nhiều,
chưa đượcápdụngcôngnghệ Sô'trường áp dụng
SỐ 2-Tháng 2/2022 173
Trang 3TẠP CHÍ CÔNG THƯƠNG
các ứng dụng công nghệ, các chương trình học các
ngành nghề mới được tạo ra từ cuộc cách mạng
công nghiệp lần thứ 4 vẫn cònít, đây cũnglà các
thách thức đối với DN Việt Nam, khicần phát triển
ngànhnghề mới, nhưng lại thiếuhụtđội ngũ nhân
lực chuyên môn Các chương trình đào tạo nhiều
lúc chưa đúngmức,chưa đápứng yêucầu thực tế
của DN Điểmhạn chế này sẽ khiếnnăngsuất lao
động của DN thấp, năng lực cạnh tranh và giá trị
nguồn nhân lực số trên thị trường lao độngkhông
cao,nhất làkhi tự động hóađang dầnthay thế lao
động chân tay trong nền kinh tế, khiến nhiều lao
động rơi vào cảnh thất nghiệp
4 Một sô'giải pháp đề xuất
Trước sự phát triển của cách mạng công
nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi sô' là xuhướng bắt
buộc đốivới các DN, trong đó có chuyển đổi sô'
đô'i với quảntrịnhân sự, bởi con người là nguồn
tài sản quý giá đô'i với mỗi DN Do đó, DN cần
đưara các chính sách,chương trìnhthu hút nhân
tài, tạođiều kiện của nhân viên phát triển ýtưởng
sáng tạo, nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ Đô'i
vối các phát minh, sáng kiến có hiệu quả, nâng
cao châ't lượng sản phẩm, tinh gọn quá trình làm
việc, DN nên có chế độ thưởng hợp lý nhằm
khuyến khích ngườilao động
Ngoài ra, DN cần:
Thứ nhất, xây dựng chiến lược phát triển DN
trongtương lai nhằmcó kếhoạch xác định nhu cầu
nhânlực,từ đó phòng nhân sự đưa racác chiến lược
và kế hoạchđàotạo, phát triển nhân lực, đápứng
với nhu cầu chuyển đổisô' và chiếnlược pháttriển
của DN Trong đó, chú trọng thu hút, động viên,
đánh giá châ't lượng nhân viên, đào tạo và phát
triển các chương trìnhnângcaochuyênmônvà tay
nghềthường xuyêncho người lao động; giảiquyết
các vân đềxung đột về quản lý, đồngnghiệp; tạo
môi trường thuận lợi và điều kiện để người lao
động có thể tham gia đào tạo và áp dụng các kỹ
năngvàkiếnthứcđãhọcvào công việc
Thứ hai, tiến hành thường xuyên đào tạo năng
lựccho cấp quản lý, bao gồm: kỹ năngphỏng vâ'n,
bô' trívị trí làm việc thích hợp cho người lao động,
đánh giá thành tích, pháthiện nhân tài, phát triển
năng lực nhân viên Người quản lý nhân sự trong
DNphảicótưduy đổi mới nhằmnâng cao nănglực
cạnh tranh, xây dựng đội ngũ đảm bảo số lượng và
chất lượng cho DN cần biết tận dụng sức mạnh của công nghệ để xác định nguồn lực vàchiến lược
phù hợp cho DN
Thứ ba, cầnđẩymạnh truyền thôngnộibộ để người lao động hiểu, nắm vững kỹ năng, đápứng yêu cầu của thời kỳ chuyển đổi số cần tìm rangười lao động có tầm nhìn sâu rộng, tiếnbộ, sẵn sàng
tiếp thu kiến thức và côngnghệ mới, giao tiếp đa
phương tiện
Thứ tư, cần có sự phối hợp chặtchẽ giữa “Nhà trường - DN - Người lao động” DN nên có kế
hoạch cụ thể về nhân sự mìnhcần, phối hợp với
phía nhà trường đàotạo phùhợpvới yêucầu, châ't
lượng đặt ra Bởi châ't lượng đầu vào là nhân lực
cho DN sẽ quyết định bước tiến nhanh hay chậm
của DNtrong thời kỳcạnh tranh gaygắt hiện nay
DN cũng cóthểthamgia trực tiếpvàoquátrình xây dựng chương trình đào tạo với nhà trường, cử câ'p quản lý đến trực tiếp tham gia giảng dạy kỹ năng
cho học viên
Thứ năm,cần đầu tư vàocơ sởhạ tầng, ứngdụng
công nghệ vào hoạt động của DN, nhất là phần mềm quản lý nhân sự vào vận hànhvà quản trị tổ
chức Tự động hóacông tácquản trị nguồn nhânlực sô', mang lạigiải pháp quản lý toàn diện cho DN, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian thực hiện, mang lại giá trị cao
5 Kết luận
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư không chỉ
thay đổicách thứchoạt độngcủa nền kinh tế, thay đổi phương thức hoạtđộng sản xuâ't - kinh doanh
của DN, mà cònthay đổi thói quen tiêu dùng của kháchhàng.Do đó, để bắtkịp xu hướng chuyển đổi sô' hiệnnay, các DN buộcphảithay đổi cách thức
vậnhànhvà quản lý trong các hoạtđộng của mình, nhâ'tlà cách thức quản trị nhân sự Việc ứng dụng các phần mềm công nghệ quảnlý để đánhgiá hiệu
quả làm việc củangười laođộng là hết sức cầnthiết trong quátrình chuyển đổi sô' củaquản trị nhân sự
Vìvậy, các DN ViệtNam cần xâydựng đội ngũ
chuyên gia,nhân sự có đủ trình độ và kỹ năng sẵn
sàng tham gia vào quá trình chuyển đổi số, có thể
áp dụng công nghệởmứctô'iưu và cao nhất, cần
phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu, phát triểnvănhóa chuyển đổi sô' trong DN để tăng
khảnăng làm chủ công nghệ, phát triển tưduy áp
dụng công nghệ hiện đại vàovậnhành DN ■
174 SỐ2-Tháng 2/2Ũ22
Trang 4QUẢN TRỊ - QUẢN LÝ
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 Trần Thị Nguyệt cầm - Hoàng Thị cẩm Tú - Nguyễn Thị Linh (2021) Quản trị nguồn nhân lực số của các doanh nghiệp Việt Nam ữong thời đại 4.0 Tạp chí Công Thương, 13,184-187.
2 Thương hiệu và Công luận (2021) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Yếu tố cốt lõi thời đại CMCN 4.0 Truy cập tại https://khcncongthuong.vn/tin-tuc/tl0604/nang-cao-chat-luong-nguon-nhan-luc-yeu-to-cot-loi-thoi-dai-cmcn-
4-0.html
3 Nguyễn Thị Thu Hoài (2021) Phát triển nguồn nhân lực của các doanh nghiệp trong điều kiện kinh tế số ở Việt Nam hiện nay Tạp chí Công Thương, 10,254-257.
4 Nguyễn Hoàng Nam (2021) Đánh giá tác động của chuyển đổi sô'đến quản lý nguồn nhân lực tại Việt Nam Kỷ yếu
hội thảo “Chuyển đổi số và quản trị nhân sự”, T12/2021 (Tr 734-754) Hà Nội: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
5 Thủ tướng Chính phủ (2020), Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt “Chương trình Chuyển đổi sô' quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030
6 Chu Thị Bích Ngọc (2018) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 Truy cập tại http://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/trao-doi-binh-luan/nang-cao-chat-luong-nguon-nhan-luc-
viet-nam-trong-cuoc-cach-mang-cong-nghiep-40-147363.html
7 Võ Văn Lợi (2019) Phát triển nguồn nhân lực Việt Nam đáp ứng yêu cầu của cách mạng Công nghiệp 4.0 Truy cập tại http://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doưphat-trien-nguon-nhan-luc-viet-nam-dap-ung-yeu-cau-cua-cach-
mang-cong-nghiep-40-302127.html
Ngày nhận bài: 10/1/2022
Ngày phản biện đánh giá và sửa chữa: 10/2/2022
Ngày chấp nhận đăng bài: 20/2/2022
Thông tin tác giả:
1 ThS TRẦN VĂN CỐC
Giảng viên Trường Đại học Đại Nam
2 TS PHẠM THỊ LÝ
Giảng viên Trường Đại học Công nghệ Đông Á
SOLUTIONS FOR HUMAN RESOURCE MANAGEMENT
IN THE CONTEXT OF THE DIGITAL TRANSFORMATION
• Master TRAN VAN COC ’
• Ph D PHAM THILY 2
'Lecturer, Dai Nam University 2Lecturer, East Asia University of Technology
ABSTRACT:
TheFourthIndustrial Revolution hasstronglyimpactedall socio-economic aspects, especiallythe human resource management ofenterprises.Thetransformationoflabor and development ofdigital
human resources in the process of industrialization and modernization to promote the nationaal economic growth is one of the biggest challenges forVietnam Therefore, this paper presents an
overview ofhuman resource management in the contextof the digital transformation period and
challengesfacing by enterprises, therebyproposingsome humanresource management solutions
Keywords:human resource management, digital transformation, human resources.
So 2 -Tháng 2/2022 175