Chuyển đổi số hướng đến kinh tê sô và việc vận dụng vào các doanh nghiệp việt nam

CHUYỂN ĐỔI số HƯỚNG ĐẾN KINH TÊ sô VÀ VIỆC VẬN DỤNG VÀO CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THANH BÌNH * Trong bối cành hiện nay, tận dụng các giải pháp số để thấu hiểu khách hàng và cung c

CHUYỂN ĐỔI số HƯỚNG ĐẾN KINH TÊ sô

VÀ VIỆC VẬN DỤNG VÀO CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

NGUYỄN THANH BÌNH *

Trong bối cành hiện nay, tận dụng các giải pháp số để thấu hiểu khách hàng và cung cấp các địch vụlà tấtyếu, tùđó, tạoramộtnên tảng số hướng tới khách hàng, tập trung vào khách hàng để mang lại lợi ích sống còn và phát triển bền vững cho doanh nghiệp.

Từ khóa: Chuyển đổi số; kinh tế số; doanh nghiệp; kết cấu hạ tầng; quản lý nhà nước.

Taking advantage of digital solutions to understand customers and provide services is inevitable to create a customer-oriented, customer-centric digital platform and bring vital benefits and sustainable development for enterprises in the current context.

Keywords: Digital transformation; digital economy, business; infrastructure; state management.

Kinh tế số đangtừng bước hiệndiệntrên

tấtcả các lĩnh vựccủađời sống xã hội Nền

các tập đoàn kinh tế nói riêng Kinh tế số

với nhiều tháchthức, như: sự tin cậy(trust);

bảo mật(security) và thông tin cá nhân (pri­

vacy);đầu tư nhânsự (skills), công cụ (tools)

vàhạ tầng công nghệ thôngtin đểcó những

chính sách, quytrìnhvà mô hình phù họp

hiệnđang chiếm ưu thế vượttrội so với các

môhìnhtruyền thống Trên thế giói, các mô

hình nền tảng số chiếm ưu thế nhờ hailợi thế nổi bật: (1) Chi phí cận biên gần như bàngkhông trong sản xuất và phân phối;(2) Giá trị được tạo ra từhiệu ứng mạng tích cựckhi giatăngsản xuất sẽ dẫnđến tiêuthụ nhiềuhon vàngược lại Facebook, Google,

rađột phá trên thị trường ngaytừ khi mới xuất hiệnnhờ vàonhững lợithế trên Khác

nghệ, kỹ thuậtsẽdẫn đến cát giảm việclàm

kinh tế số đang tạo ra nhiềuviệc làm mới, góp phần giatăng thu nhập ổnđịnh và lâu

Chuyển đổisố (CĐS) (digitaltransforma­

* TS, Học viện Ngân hàng

Q^IFC SSEs?”""

N ĐÀN DOANH NGHIỆP V 'AM THƯỜNG NIÊN

Phục hái kinh tế & Phát triền chuôi cung úng trong bồi cảnh binh thường mới

Hà Nội, ngáy 21 thảng 02 râm 2022 ANNUAL VIETNAM BUSINESS FORUM

Restoring the economy & Developing supply chain in the new normal

Hanoi, February 21, 2022

r “ lUKOWH KOCHAM w V 1

WORLD BANK

1 f iT" VIETNAM

1 M |w BUSINESS

w w I FORUM

PHIÊN CẤP CA0/ HIGH-LEVEL SESSION

Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam thường niên, ngày21/02/2022.

Nguồn: WWW diendandoanhnghiep vn

công nghệ kỹ thuật để giải quyết vấn đề1

hóathông tin(digitization) nhàm tạo rabiểu

diễn số của các thực thể (tức tạo ra dữ liệu

đặc trưng cho các thực thể này); (2) Số hóa

tổchức (digitalization) nhằm tạora hoặcđổi

(business model) của cáctổchứchay DN để

thích nghi vớimôitrường số hóa, tức chuyển

nghệ số và dữliệu để tạo ra giá trị mớilớn

mation) tổng thể vàtoàn diệntổ chức, gồm

lãnh đạo, nhân viên,vănhóa, quy trình ,

mà cảchiếnlượcthích ứng vớiđổi thay của

thờiđạiđể tăng sức cạnh tranh vàphát triển

của DN cả trước mát và lâu dài Vì vậy, nỗ

2 Ưu thế của chuyến đổi số và xu hướng phát triển kinh tế số ttong các doanh nghiệp

đang ứng dụng sâu rộng sẽ thay thế quy

trìnhsố kếthọp giữa người vói máy Nhờ đó, rào cản giữa các phòng, ban, bộ phận liên

thể thống nhất, kếtnối và linh hoạt, sân sàng thích nghivới những thay đổi liêntục DN

số hiệnnaysở hữu nềntảng liên thông với

chuyên sâu, cập nhật liên tục và sản sàng cungcấpchobộ phận quản trị ở bấtcứ thòi điểm nào Mô hìnhnày giúptối ưutốc độ và khả năng phảnứngcủa toàntổ chức, từ đó

trình vận hành số phù họptheoquy mô,tập trung vào tối ưu chiphí và gia tăng nguồn vốn tái đầu tư

Tạp chí Quản lý nhà nước - Sô 318 (7/2022)

Trong quátrình CĐS, việc tậndụng sức

gian nan cho bất kỳtổ chức nào Theo Tổ

sốnhữngkhókhăn lớnnhất màDN khi CĐS

“ngôn ngữ" củanhau, làmchậm điquá trình

(1) Thiếulãnhđạo cókhả năng thúcđẩy đổi

(4) Hiểu sai về nănglực số; (5) Sai lầm trong

chiếnlượcCĐS2

thiếu sự gán kết giữa lợi ích củaCĐSvói mục

tiêu kinh doanh; nhận thức về CĐS chưađồng

đều giữa các bộ phận nghiệp vụvàthiếu sự

mạnh dạn đầu tư từ cácnhà lãnh đạo

Khó khăn lớn nhất của hầuhết các DN

mục tiêukinhdoanh Thay đổi thói quen và

hề dê dàng Bên cạnh đó, mặcdù quá trình

nhưng tốc độ chậm vì nhiều nhà lãnh đạo

quanhquẩnởbước tối ưu hóa các hoạt động

nhưng thực tế việc chuyển đổi phải bátđầu

Vai trò của côngnghệ thông tin chưa đi cùng

các nhà quản lývề chiến lược kinh doanh

nhiều DN vừa và nhỏcó nguy cơbị loại bỏ

naycòn chần chừ trongviệc CĐS Theomột khảo sát mói đây của Liên đoàn Thương mại

thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực để thực hiện; có đến 90% số DN được khảo sát

biết cách thức CDS như thếnào, 72% không biết bát đầu CDS từhoạt động nào của tổ

đểtriểnkhai3

đượcGoogle, Temasekvà Bain & Company

thuậtsốcủa Việt Nam dự kiến tăng trưởng 31% lên 21 tỷ đôla Mỹ nhờ sự tăng trưởng 53% của thương mạiđiện tử so với cùngkỳ năm ngoái, dùthịtrường du lịch trựctuyến đang thu hẹp và dự kiếntiếp tụcđạt57 tỷđô

la vào năm20254

trương, chínhsách chủ động tham gia cuộc

hướng cho CDS Việt Namvới mục tiêukinh

tếsốchiếm tói 30% GDP vàonăm 2030 Chỉ

tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần

đứngđầu các bộ, ngành và địa phương tập trung chỉđạo, tổ chức thựchiện 6nhóm giải pháp vềhạ tầng; môitrường kinhdoanh và

hành động; đổi mới sáng tạo; nguồn nhân

quốc gia Nội dung CĐS của Việt Nam

nhau trong từng giai đoạn: kinh tế số, chính

phủ số và xã hộisố

mạngcông nghiệp 4.0vớixu hướng số hóa

và CĐSmang đến cơ hội nâng caonăngsuất

lao động trên phạm vi toànthế giói, trongđó

có Việt Nam.Những vấnđề được cácchuyên

gia nhấn mạnh là: thứ nhất, việcứng dụng

năng suất lao động và hiệu suất công việc,

đồng thòi, thúc đẩy việc đào tạonâng caokỹ

năng và thái độ làm việc của người lao động

robot, họ phải được đào tạo,phảitự đào tạo

để tồn tại và phát triển; thứ hai,cácDN nhỏ

và vừa cũng cần phải tậndụng CĐS nhưmột

tranh Trước khi ứngdụng công nghệsố, các

trình và quy trình công việc, đào tạo nhân

lực ; thứ ba, phầnlớncácDNcó kết quả tốt

trong CĐS làDNcó chiếnlược đổi mớisáng

tiến Do đó, CDS nàm trong chiến lượcđổi

phẩm, tổchức bộ máy, cũng như cách thức

tiếp thị, bán hàng

nên theo cũng như cơ hội DN chưa thể thực

hiện được,từ đó xây dựng lộtrìnhCDS.Điều

nàyđòi hỏi tầm suy nghĩchiếnlược và khả

Namnăm2021, Việt Nam có khoảng 700.000

DN vừa và nhỏ, chiếmkhoảng 97,5%tổng số

Tạp chí Quản lý nhà nước - Sô 318 (7/2022)

của các DN vừa và nhỏ, đạt xấp xỉ 121 tỷ

các DN Hàng năm, các DN vừa và nhỏ đóng

nhà nước, 33% giá trị sảnlượngcôngnghiệp, 30% giá trịhàng hóa xuất khẩuvà tạora gần 60% việc làm5 Có thể nói, vai tròcủa DN vừa

và nhỏ làvô cùng lớn đối vói nền kinhtế- xã hội của Việt Nam

Mặcdù cách mạng công nghiệp 4.0 và

là: con người, thể chế và công nghệ, trong đó yếu tố con người là then chốt Nhà nước có

khungpháp luật cho nền kinhtế số Trong công cuộc phát triển kinh tếtheo nền tảng

số,cơ sở dử liệu số là cốt lõi quantrọng mà

ở đó, Nhà nước phải là chủ thể trong việc tạo

cơ sở để chia sẻ dữ liệu thông tin Phải có một cuộc cách mạng thực sựvề tưduy chính sách, đem cách thứcđiều hành móivào kinh

mang tính độtphá vàbền vững

Trước hết, cầnhoàn thiện thể chế, xây dựng cơ chế quản lý phù họp với môi trường kinh doanh số, tạo thuận lợi cho đổi mới

suốt đểđịnh hình nền kinh tếsố cần bao gồm các chính sách vàquy định liên quan

mật dữ liệu, an ninh mạng, bảo vệ khách

thương mại điện tử vàthuế Việt Nam cần chủ độngtham giavàocác khuôn khổ pháp

lý khu vực vàtoàncầu đểpháttriển kinh tế

số Có chính sáchkhuyến khích phát triển,

nghệ mới; chú trọng tới các chính sách để

bảo đảm mang lại cơ hội thực hiện thanh toán điện tử cho cả kháchhàng, DN trong nước cũng như nước ngoài

Ỉ3

Hai là, tăngcường các biện pháp quản lý

chung, thưong mạiđiện tử nói riêng Đểchủ

động phát hiện, đấu tranh ngăn chặn kịp

thòi, hiệu quả vấnnạnhàng nhái,hàng giả

người tiêu dùng, cần tăng cường các biện

lý và giải quyết phản ánh, khiếu nại, tranh

Ba là, nâng cao nhậnthức của lãnhđạo

các DNvề CĐS, họ cần hiểu rõ vềCĐS,kinh

tế số , để có những quyết định, quyết sách

Bốn là, phát triển đồng bộ kết cấu hạ

tầng thiết yếu, bao gồm triển khai băng

thôngrộng chất lượng caotrên phạm vitoàn

tầng dữ liệu quốc gia; đầu tưnâng cấp hạ

thác, vận hànhhệ thống kếtcấu hạ tầngcủa

toàn bộ nền kinh tế Tậptrung phát triển

như: côngnghiệp công nghệ thông tin, điện

tử- viễn thông; antoàn, an ninh mạng;công

nghiệpchế tạothôngminh; tài chính - ngân

du lịch số; công nghiệp văn hóa số; y tế; giáo

dục và đào tạo

Năm là, với DN, CĐS phải bát đầu từ

côngnghệ để tương tácvóikháchhàng

Sáu là, các DN cần chủ động tìm hiểu, lựa chọn các côngnghệ phù họpvớilĩnh vực hoạt độngcủa DN mình,từđó lựachọnđối tác cung cấp các giải pháp, các công nghệ để thựchiệnquá số hóachoDN; chủ động đầu

phù họp với tốc độ phát triểnhạ tầng công nghệ thông tin quốcgia, tốc độ phát triển của internet, các ứng dụng của các công

4.0 manglạiẼJ

Chú thích:

1 Chuyển đổi số.https://vi.wikipedia.org

chuyển đổi số chưa thành công

, ngày 03/7/2020

https://bao-dantri.vn

3 Nhiều doanh nghiệp chần chừ chuyển đổi

số.https://nhandan.vn, ngày 10/6/2022

4 Nền kinh tế internet Việt Nam dự kiến đạt

ngày 10/11/2021

https://vneconomy.vn

5 Kết nối giao thưongẤn độ - Mekong: thúc đấy thưong mại xuyên biên giới, , ngày 20/8/2021

https://mpi.gov

Tài liệu tham khảo:

1 Chỉ thị số 16/CT- TTg ngày 04/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

2 Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị vê một số chủ trưong, chính sách chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

3 Tậpđoàn FPT. Phưongpháp luận chuyển đổi số FPT Digital Kaizen.

4 Think Tank VINASA Việt Nam thời chuyển đổi số.H.NXB Thế giói,2019

5 Defining Conceptualising and Measuring the Digital Economy, http://dx.doi.org