Việt Nam với các điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi để phát triển ngân hàng số như dân số, tăng trưởng kinh tế, mức độ sẵn sàng sử dụng công nghệ kỹ thuật số của người tiêu dùng, môi t
Trang 1PHÁT TRIỂN NGÂN HÀNG KỸ THUẬT SỐ:
NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ CÁC NGÂN HÀNG TRÊN THẾ GIỚI
□ TS Lê Hà Diễm Chi *
* Đại học Ngân hàng Thành phố Hô Chí Minh
Tóm tắt: Bài viết sử dụng phương pháp thống kê, phân tích các nghiên cứu về phát triển ngân hàng kỹ thuật số trên thế giới, tập trung ở các nước châu Á, để tìm kiếm những kinh nghiệm cho thị trường ngân hàng Việt Nam Bài viết giới thiệu hai mô hình cấp phép hoạt động ngân hàng kỹ thuật số phổ biến trên thế giới, những vấn đề cần xem xét khi cấp phép, một số yếu tố tạo nên sự thành công cho ngân hàng kỹ thuật số, từ đó, liên hệ đến thực tế thị trường ngân hàng Việt Nam Việt Nam với các điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi để phát triển ngân hàng số như dân số, tăng trưởng kinh tế, mức độ sẵn sàng sử dụng công nghệ
kỹ thuật số của người tiêu dùng, môi trường hệ sinh thái khởi nghiệp, cơ sở hạ tầng kỹ thuật
số và các chính sách khuyến khích của Chính phủ, đã hứa hẹn sự phát triển thành công lĩnh vực ngân hàng kỹ thuật số trong thời gian ngắn
Từ khóa: Ngân hàng kỹ thuật số, giấy phép, thành công, hệ sinh thái
DIGITAL BANKING DEVELOPMENT: LESSONS LEARNED FROM INTERNATIONAL BANKS
Abstract: The article uses statistical methods and analyzes research on digital banking development in the world, focusing on Asian countries, in orderto get lessons learned forthe Vietnamese banking industry The article introduces two popular digital banking licensing models in the world, issues to consider when licensing, a number of factors that make digital banking successful, then relates to the Vietnamese banking sector Vietnam with favorable socio-economic conditions for digital banking development such as population, economic growth, consumers'willingness to use digital technology, startup ecosystem environment, digital infrastructure and Government incentive policies have promised the successful development of the digital banking sector in a short time
Keywords: Digital banking, license, success, ecosystem
1 Giới thiệu
Với sự bùng nô của công nghệ,
nhiều mô hình kinh doanh mới
đã ra đời, một trong số đó là sự
xuất hiện của các công ty cung
Cấp dịch vụ tài chính kỳ thuật số, đặc biệt là sự hiện diện của ngân hàng kỹ thuật số Ngân hàng kỹ thuật số cung cấp một số dịch vụ hoàn chỉnh hơn so với các công
ty Fintech, chủ yếu dựa vào các
kênh phân phối kỳ thuật số Sự
có mặt của ngân hàng kỹ thuật
số đã mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và cho cả đất nước vì
nó đã lấp khoảng trống phân khúc khách hàng chưa được phục vụ
ẤT'MB Chuyên mục này do Ngân hàng Thương mại cổ phán
Quân đội tài trợ
Trang 2từ ngân hàng thương mại truyền
thống, tiết kiệm chi phí giao dịch,
tiết kiệm thời gian và tiện lợi cho
khách hàng sử dụng Ngoài ra,
mô hình hoạt động ngân hàng kỹ
thuật số là cơ hội để phát triển
sâu tài chính toàn diện Các tính
năng nổi trội này của ngân hàng
kỹ thuật số đã được các cơ quan
quản lý xem xét khi phát triến
các chính sách liên quan, đặc biệt
trong bối cảnh thúc đẩy hội nhập
tài chính Tuy nhiên, các ngân
hàng kỳ thuật số cũng cần phải
đảm bảo một số quy định đang áp
dụng cho ngân hàng thương mại
truyền thống Dù rằng, ngân hàng
kỳ thuật số ngày càng trở nên phổ
biến hơn nhưng nó vẫn là mô hình
hoạt động khá mới mẻ, do đó các
quy định dành riêng cho ngân
hàng kỳ thuật số vẫn luôn được
nhiều quốc gia sửa đổi, bổ sung,
cập nhật liên tục, nhàm đảm bảo
cân bằng giữa việc Chính phủ
ủng hộ sự đổi mới trong lĩnh vực
ngân hàng với nhiệm vụ bảo vệ
sự ổn định của thị trường và bảo
vệ người tiêu dùng Đối với thị
trường ngân hàng Việt Nam, ngân
hàng kỳ thuật số đầu tiên thành
lập vào năm 2016, Timo Bank, so
với thời gian ra đời của ngân hàng
kỳ thuật số đầu tiên trên thế giới
vào năm 1968, Ngân hàng Phát
triển Singapore, thì khoảng cách
là quá xa, nhưng điều này lại là cơ
hội tốt để Việt Nam học tập kinh
nghiệm Đây cũng là mục tiêu của
bài viết, tìm kiếm kinh nghiệm
phát triển ngân hàng kỳ thuật số
từ các nước trên thế giới, nhằm
phát triển ngân hàng kỳ thuật số
tại Việt Nam thành công hơn,
nhanh hơn và ít tổn thất hơn
2 Ngân hàng kỹ thuật số
Ngân hàng kỳ thuật số là tổ chức
cung cấp các dịch vụ tài chính chủ
yếu thông qua các kênh kỹ thuật
số, gắn liền với các thuật ngữ như
ngân hàng chỉ cung cấp các dịch
vụ trên Internet, hoặc ngân hàng
ảo (Jenik, 2020) Trong khái niệm ngân hàng kỳ thuật số, cần tránh nhầm lẫn giữa ngân hàng kỳ thuật
số đặc thù và ngân hàng truyền thống cung cấp dịch vụ thông qua các kênh kỳ thuật số, chẳng hạn như ngân hàng truyền thống cung cấp dịch vụ ngân hàng số (Digital banking) hoặc dịch vụ ngân hàng điện tư (e-banking) (AFI, 2016)
Hiện nay có nhiều khái niệm cho rang ngân hàng kỳ thuật số là sự kết hợp giữa các dịch vụ ngân hàng trực tuyến (Online banking)
và dịch vụ ngân hàng di động (Mobile banking) Tuy nhiên, đặc điểm để phân biệt ngân hàng kỳ thuật số với ngân hàng thương mại truyền thống là việc các ngân hàng kỳ thuật số cung cấp các dịch vụ tài chính chủ yếu thông qua các kênh ảo Đa số các quốc gia cho phép ngân hàng kỳ thuật
số hạn chế sự hiện diện thực tế, ngoài địa điểm kinh doanh chính của họ Một số ít quốc gia lại cấm hoàn toàn các ngân hàng kỳ thuật
số có các điểm kinh doanh thực tế với khách hàng, các dịch vụ của ngân hàng được phép thông qua các đại lý nhận tiền gửi bằng tiền mặt và các nhà cung cấp dịch vụ khác đu điều kiện (Bảng 1)
3 Giấy phép hoạt động ngân
hàng kỹ thuật sô
Các cơ quan quản lý trên thế giới cấp phép hoạt động ngân hàng
kỳ thuật số theo một trong hai
mô hình (McKinsey&Company, 2021;AFI, 2021):
Giấy phép ngân hàng kỹ thuật
so đặc thù (specific license):
Các cơ quan quản lý tại các nước như Trung Quốc, Đặc khu hành chính Hồng Kông, Malaysia, Philippines, Ả Rập Xê-Út, Singapore, Hàn Quốc và các tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) thực hiện cấp giấy phép dành riêng cho kỹ thuật số, thường
bao gồm các điều khoản chỉ định sản phẩm nào được phép, phân khúc khách hàng mục tiêu, và địa diêm kinh doanh thực có được phép hay không Chẳng hạn, theo giấy phép ngân hàng kỳ thuật của Hàn Quốc cấp cho KakaoBank, ngân hàng có thể cung cấp đầy đủ các sản phẩm khi ra mắt Trong khi đó, giấy phép kỹ thuật số của Singapore, quy định khoảng thời gian và các giới hạn về số tiền gửi
mà ngân hàng có thê nhận Việc thiết lập các quy định cho việc cấp giấy phép hoạt động ngân hàng kỳ thuật số sẽ mất thời gian, nhưng nó rất cần thiết đê các cơ quan quản lý có sự giám sát thích hợp đối với các hoạt động ngân hàng kỹ thuật số
Giấy phép ngân hàng truyền thong: Nhiều quốc gia - chẳng
hạn như Hoa Kỳ và một số quốc gia châu Âu - quy định các ngân hàng kỳ thuật số phải có giấy phép ngân hàng tiêu chuẩn Trong những trường hợp này, các ngân hàng kỳ thuật số thường bắt đầu với một giấy phép bổ sung, chẳng hạn như giấy phép cho hoạt động thanh toán điện tử hoặc ví điện tử,
và tiếp tục tăng thêm các giấy phép cho các dịch vụ mới xuất hiện Trường họp giấy phép không phải
là giáy phép ngàn hàng kỹ thuật
số đầy đủ có thể bao gồm các điều khoản áp đặt giới hạn thấp đối với tiền gửi hoặc loại trừ việc cho vay khỏi các hoạt động được phép Chẳng hạn, từ năm 2018, NuBank của Brazil đã có được giấy phép là tổ chức tài chính cung cấp các dịch vụ ngân hàng bán lẻ, nhưng đến giữa năm 2021, NuBank vẫn chưa có được giấy phép hoạt động ngân hàng đầy đủ Đối với các quốc gia áp dụng mô hình cấp phép ngân hàng kỳ thuật
số không đầy đủ, một số người đi theo hướng mua các ngân hàng truyền thống nhỏ và biến chúng
Trang 3Bảng 1: Kênh phân phối của một sô' ngân hàng
Bank Negara Malaysia Ngân hàng kỹ thuật số Hoàn toàn ảo hoặc gần như ảo.
Bangko Sentral Ng Pilipinas Philippines Ngân hàng kỹ thuật số Không có địa điểm kinh doanh thực.
State Bank of Pakistan Ngân hàng kỹ thuật số Gần như ảo.
Monetary Authority of Singapore Ngân hàng kỹ thuật số Chỉ có điểm kinh doanh chính là thực.
Hong Kong Monetary Authority Ngân hàng ảo Chủ yếu là ảo.
Financial Services Commission - South Korea Ngân hàng Internet Phấn lớn là ảo.
Financial Supervisory Commission -Taiwan Ngân hàng Internet Phần lớn là ảo.
European Banking Authority Viện kỹ thuật số Phẩn lớn là ảo và không có địa điểm kinh doanh thực.
Financial Services Authority - Indonesia Ngân hàng kỹ thuật số Chủ yếu thông quacác kênhđiện tử, khôngcó vân phòng thực
ngoài trụ sở chính hoặc rất hạn chế các điểm kinh doanh thực.
Nguồn: AFI - 2021
thành ngân hàng kỹ thuật số hoặc
chỉ đơn giản là thêm các sản phẩm
cho vay và thanh toán vào hệ sinh
thái của họ Ví dụ: Ở Indonesia,
chi nhánh thương mại điện tử
Shopee của Sea Group đã mua
lại ngân hàng cho vay địa phương
Bank Kesejahteraan Ekonomi,
với ý định biến nó thành một ngân
hàng chỉ sử dụng kỳ thuật số
Thời gian gần đây, nhiều quốc
gia ở châu Á như Trung Quốc,
Đặc khu hành chính Hồng
Kông, Malaysia, Ả Rập Xê-Út,
Singapore, Hàn Quốc và UAE
đang tích cực cấp phép hoạt động
ngân hàng kỳ thuật số Bởi Ngân
hàng Trung ương ở các nước này
nhận thấy rằng các ngân hàng kỳ
thuật số với chi phí hoạt động
thấp, là giải pháp tốt đế lấp khoảng
trống phân khúc khách hàng được
phục vụ ít hoặc chưa được phục
vụ như khách hàng doanh nghiệp
nhỏ và vừa, hộ gia đình Còn đối
với hoạt động giám sát, dù ngân
hàng có giấy phép đặc thù chuyên
kỳ thuật số hay giấy phép ngân
hàng tiêu chuẩn, cho đến nay,
những thách thức đối với việc
giám sát các ngân hàng kỳ thuật
số cũng giống như việc giám sát
các ngân hàng truyền thống ngày
càng được số hóa
Ở hầu hết các quốc gia, yêu cầu
để được cấp phép ngân hàng kỳ
thuật số đặc thù khác biệt so với
ngân hàng truyền thống Bảng
2 trình bày một số yêu cầu khác biệt ở các quốc gia như Malaysia, Philippines, Đặc khu hành chính Hồng Kông (Trung Quốc), Đài Loan, Singapore, Hàn Quốc
Đối với việc cấp phép ngân hàng kỹ thuật so, có 03 van đề sau đây cơ quan quản lý cần xem xét:
Thứ nhất, về tư cách pháp nhân:
Là các điều kiện liên quan đến quyền sở hữu (cơ cấu cổ phần), kế hoạch kinh doanh, yêu cầu quản
lý rủi ro, kế hoạch rút lui Đối với yêu cầu về tư cách pháp nhân, các cơ quan quản lý ở các nước
có tiêu chí khác nhau Chẳng hạn,
cơ quan quản lý tiền tệ Singapore
- MAS (Monetary Authority of Singapore) yêu cầu ít nhất một pháp nhân trong nhóm thành viên sáng lập ngân hàng kỳ thuật sô, phải có kinh nghiệm hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ hoặc thương mại điện tử từ
03 năm trở lên (MAS 2018a) và người nộp đơn hoặc công ty mẹ phải có thành tích trong việc điều hành một doanh nghiệp hiện tại, trong lĩnh vực công nghệ hoặc thương mại điện tử, MAS sẽ không xem xét những người nộp đơn không có doanh nghiệp hiện tại (MAS 2018b) Singapore và Hàn Quốc hạn chế tỷ lệ cổ phần đối với các công ty công nghệ và
truyền thông đầu tư vào các ngân hàng kỳ thuật số mới Hàn Quốc sửa đổi luật ngân hàng, nâng trần
tỷ lệ cổ phần của các công ty thông tin và truyền thông nắm giữ trong ngân hàng kỳ thuật số từ 4% lên 34%
Thứ hai, về các hoạt động được phép: Cơ chế hoạt động hội đồng quản trị và ban quản trị, mục tiêu sản phẩm và phân khúc khách hàng, mức vốn pháp định Đối với việc xác định các dịch vụ sản phẩm được phép cho các ngân hàng kỹ thuật số, tại UAE, cơ quan quản lý thị trường toàn cầu Abu Dhabi (Abu Dhabi Global Market - ADGM) đã cấp giấy phép cho ngân hàng kỳ thuật số hoạt động ở một số phân khúc doanh nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa Trong khi đó, các cơ quan quản lý ờ Hồng Kông không cho phép các ngân hàng kỳ thuật
số yêu cầu số dư tối thièu áp dụng cho các tài khoản khách hàng Hoặc ngân hàng kỳ thuật số của Trung Quốc không nhận tiền gửi trực tiếp bằng tiền mặt
Thứ ba, địa điếm kinh doanh: Là
các điều khoản liên quan đến địa điểm trụ sở chính, các chi nhánh, phạm vi phủ sóng ATM và mạng lưới đại lý Điều khoản cấp phép liên quan đến trụ sở ngân hàng đặt ra những vấn đề liên quan đến các chi nhánh, quyền truy cập vào
Trang 4Bảng 2: Quy định cấp phép ngân hàng kỹ thuật số đặc thù
Quốc gia Yêu cẩu khác biệt so với ngân hàng truyền thống
Malaysia
- Chỉ cho phép sử dụng vốn cổ phần thường (vốn cấp 1).
- Chỉ cho phép các phương pháp tiếp cận chuẩn hóa trong quản trị rủi
- Trọng số rủi ro thị trựờng tính cho tài sản đươc đơn giản hóa.
- Tỷ lệ thanh khoản tối thiểu 25% tổng nợ phẳi trả, đơn giản hơn tỷ lệ
đảm bảo khả năng thanh khoản (LCR).
- Không có yêu cẩu stress testing.
- Miễn vêu cầu công bố thông tin (Trụ cột 3).
- Glam phạm vi tai san the chap được châp nhận.
Philippines
- Vốn thị trường thẫp hơn 50% so với ngân hàng thương mại.
- Không được phép có trụ sở thực và các dịch vụ yêu cẩu địá điểm kinh
dọanh Ịhực như tu lưu trừ đồ vất - tài liệu, tủ an toàn
- ít nhất rhôt thành viên hội đồng quấn trị và một nhân viên quản lý
cấp cao có kinh nghiệm tối thiểu 3 năm trohg một doanh nghiệp công
nghệ hoặc thương mại điện tử.
Hồng Kông
-Các quy định đươcđiều chỉnh cho phù hợp với ngân hàng kỹ thuật số.
-Thànn viên hội đống quản trị và nhân viền quản lý cấp cao được yêu
cầu có chuyên môn lien quan.
Đài Loan
- Không được phép có trụ sở thực.
- Được đăng ky như là một công ty đai chúng.
- ít nhất một thành viên của nội đồng quan trị có hơn 5 năm kinh
nghiệm trohg lĩnh vực công nghệ, thương mại điện tử hoặc viên thông.
Singapore
- Không được truy cập vào mạng lưới ATM
- Chỉ đựợc phép có í địa điểm kinh doanh.
-Yêu cẩú von cao hơn.
Hàn Quốc
- Vốn tối thiểu được yêu cầu thấp hơn.
- Mức vốn cao hơn đoi với các co đông phi tài chính.
- Không cho phép cổ đông chính vay mượn.
Nguồn: AFĨ, 2021
mạng ATM và đại lý Bàn chất là
các ngân hàng kỳ thuật số, xét về
mặt lý thuyết, là không cần có trụ
sở cụ thể trên thực tế (xem Bảng
1) Tại Trung Quốc, Đặc khu hành
chính Hồng Kông, Malaysia, Ả
Rập Xê-út, Singapore, Hàn Quốc
và UAE cho phép các ngân hàng
kỳ thuật số thông qua mạng lưới
đại lý của mình để thực hiện
dịch vụ nhận tiên gửi Ngược lại,
Singapore, quốc gia đang hướng
tới một xã hội không dùng tiền
mặt, thì không cho phép các ngân
hàng kỹ thuật số thông qua mạng
lưới ATM để nhận tiền gửi của
khách hàng
4 Những yếu tố ỉạo nên sự thành
công của ngân hàng kỹ thuật số
Nghiên cứu của Choi và cộng
sự (2021) cho thấy một số yếu
tố chính cần thiết trong việc đảm
bảo ngân hàng kỳ thuật số phát
triển thành công, bao gồm: Hoạt
động ngân hàng theo tiêu chí
khách hàng là trung tâm; mô hình
hoạt động số hóa; hệ sinh thái sẵn
có; công nghệ hiện đại và sử dụng
dừ liệu lớn
Hoạt động theo tiêu chỉ khách hàng là trung tâm
Khách hàng là trọng tâm của thế giới kỳ thuật số hiện đại Các nhà lãnh đạo công nghệ kỳ thuật số
đã cố gắng tạo ra một môi trường thuận tiện, nhanh chóng, nơi các sản phàm và dịch vụ được thiêt
ké đế mang lại trải nghiệm khách hàng dề dàng trong một loạt các hoạt động hàng ngày Xây dựng các giải pháp lấy khách hàng làm trọng tâm là thành phần cốt lõi trong sự phát triến của ngân hàng
kỳ thuật số Sản phẩm phải được thiết kế để giải quyết các nhu cầu chưa được đáp ứng của khách hàng, loại bỏ mâu thuẫn trong các quy trình, thúc đẩy sự tương tác
và cung cấp một sản phẩm độc đáo hoặc khác biệt KakaoBank, Hàn Quốc và TMRW là hai ngân hàng kỹ thuật số đã sử dụng trải nghiệm khách hàng như một yếu
tố khác biệt quan trọng Cả hai
ngân hàng đều tìm cách tận dụng
ý tưởng về sự mong muốn và
sự tương tác của khách hàng đê cho ra các mô hình áp dụng thực tiễn Trung tâm Eat Lover Club của KakaoBank cho phép chia
sẻ tài khoản thanh toán xã hội đến các thành viên, để họ có the
dễ dàng theo dõi nguồn tiền này KakaoBank đã có những thành công ấn tượng sau 4 năm hoạt động, tháng 6/2021, ngân hàng đã công bố kế hoạch huy động 2,3 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng Ngân hàng
kỳ thuật số TMRW cung cấp công
cụ quản lý tài chính cá nhân và dịch vụ tiết kiệm thông minh, cùng với một chatbot hoạt động
24 giờ, để đảm bảo chức năng tập trung vào khách hàng dề dàng nhất Những ngân hàng kỳ thuật
số luôn khám phá những gì khách hàng muốn, thử nghiệm và hiểu, xây dựng những vấn đề được đánh giá tốt và liên tục hồ trợ các sản phẩm đến cuối cùng
Mô hình hoạt động so hóa hoàn toàn
Các mô hình hoạt động của một ngân hàng kỳ thuật số phải được dựa trên một quy trình kỳ thuật số
từ đầu đến cuối, đảm bảo số hóa hoàn toàn các quy trinh đánh giá
từ những trài nghiệm của người dùng bên trong lẫn bên ngoài Kinh nghiệm từ ngân hàng kỹ thuật số Ba Lan mBank, ra đời năm 2000, cung cấp các dịch vụ chỉ dưới hình thức trực tuyến (online-only offering), không có chi nhánh và vận hành bằng kỳ thuật số từ đầu đến cuối Đây là yếu tố cốt lõi trong mô hình hoạt động của mBank Năm 2013, mBank đã khởi chạy lại các dịch
vụ trực tuyến và di động thông qua các kênh thương mại điện tử
và quảng cáo kỹ thuật số Đầu tư liên tục vào mô hình kinh doanh tinh gọn, linh hoạt, nhanh nhẹn
Trang 5và công nghệ đã giúp ngân hàng
này trở thành ngân hàng lớn thứ
ba ở Ba Lan hiện nay và là một
trong những ngân hàng kỳ thuật
số thành công và có lợi nhuận cao
nhất trên toàn cầu
Tận dụng hệ sinh thái
(Ecosystem) sẵn có
Tài chính kỳ thuật số đi kèm với
việc sử dụng và phát triển ngày
càng tăng cùa các doanh nghiệp
kỹ thuật số khác Các dấu tích kỳ
thuật số sẽ được tạo ra bới người
dùng trong các hoạt động giao
thông vận tải, thương mại điện
tử, giải trí và truyền thông, đảm
bảo nguồn dữ liệu đánh giá phong
phú, cùng với nhiều kênh thông
tin xã hội khác để gia tăng dữ liệu
kỳ thuật số ngày càng nhiều hơn
Các ngân hàng kỳ thuật số nên
tìm cách để hưởng lợi từ phương
pháp tiếp cận hệ sinh thái, tận
dụng dữ liệu sằn có để phục vụ
cho các sản phâm và dịch vụ của
ngân hàng Ví dụ: Với hệ sinh thái
viễn thông phong phú, sẵn có sẽ
giúp các ngân hàng kỳ thuật số
xác định phương thức thanh toán,
hành vi di động, xác minh địa
chỉ và thông tin chi tiết về KYC
Với hệ sinh thái thương mại điện
tử sẽ cung cấp thông tin chi tiết
về lịch sử chi tiêu và giao dịch,
nhân khẩu học cũng như các tùy
chọn xếp hạng và đánh giá Tuy
nhiên, các ngân hàng kỹ thuật số
cần xây dựng một hệ sinh thái
riêng cho ngân hàng mình, nhằm
bảo vệ quyền tự do hoạt động của
ngân hàng Các ngân hàng không
có hệ sinh thái riêng hoặc tài sản
không phù họp sẽ gặp rủi ro về
vấn đề tái tạo, đổi mới và do đó
dễ bị thách thức và có thể bị thay
thế bởi những ngân hàng mới nổi
Có rất nhiều ví dụ điên hình về
những doanh nghiệp sử dụng hệ
sinh thái công nghệ thành công
trên khắp thế giới Riêng ở Đông
Hình 3: Cơ hội chuyển đổi ngân hàng sô của ngành Ngân hàng Việt Nam
KINH TÊ vĩ MÔ
• Dân số 97,3 triệu người, 70% dân số ở độ tuổi 15-64.
• GDP bình quân đẩu người ước tính đạt 4.700 - 5.000 USD đến năm 2025.
02
NGƯỜI TIÊU DÙNG SẴN SÀNG CHO THỜI ĐẠI
• Tỷ lệ người sử dụng Internet 68,7%.Tỷ lệ hộ gia đình có truy nhập Internet 71,3%.
• Tỷ lệ sử dụng điện thoại
di động chiếm 70% dân
số, trong đó, tỷ lệ người
sử dụng điện thoại thông minh chiếm hơn 45%.
• GMV dự báo sẽ tăng lên mức 52 tỷ USD vào năm 2025.
03 MÔI TRƯỜNG SINH THÁI KHỞI NGHIỆP
Môi trường hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam có vị trí thứ 59 trên thế giới, hướng tới vị thế trung tâm khởi nghiệp hàng đầu khu vực Đông Nam Á.
Nguồn: The Australian Trade and Investment Commission - Austrade (2020)
Nam Á, Grab và Gojek đại diện cho những doanh nghiệp ứng dụng nền tảng công nghệ, đã nhanh chóng mở rộng quy mô
để trở thành những cái tên quen thuộc, chuyển từ hoạt động ban đầu trong lĩnh vực đặt xe sang các dịch vụ sản phẩm tài chính khác trong các lĩnh vực như cho vay, bảo hiềm, quản lý tài sản và ngân hàng bán lẻ như là dịch vụ Gopay của Gojek và dịch vụ Grabpay của Grab Ở Trung Quốc, Alipay
là một minh họa ấn tượng về sự thành công của việc tận dụng giá trị hệ sinh thái để thâm nhập vào một loạt các hoạt động tiêu dùng
Alipay tự hào cung cấp các sản
r -05
CHOFINTECH
Các quyết định, chỉ thị liên tiếp được ban hành nhằm
hỗ trợ và khuyến khích sự đổi mới công nghệ ngành Ngân hàng.
I 1
04
CƠSỞHẠTÃNG KỸTHUẬTSỐ
✓ Thuê bao di động gần 127 triệu.
✓ Thuê bao băng rộng động (3G, 4G) 65,33 triệu.
/ Mạng 4G hiện đã phủ sóng trên 95% hộ gia đình.
/ Mạng 5G năm 2022 đang triển khai thử nghiệm.
phẩm và dịch vụ trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ ví điện thoại
di động truyền thống và các ứng
dụng thị trường, vận chuyên và
gọi xe, ăn uống và giao hàng, giải trí, bán vé xem phim, và cả hoạt động bán lẻ truyền thông Thông qua việc tận dụng các ứng dụng dành cho thiết bị di động, Alipay
đã tạo ra một nền tảng thanh toán
có mặt trên nhiều ngành dọc, với
sự chấp nhận cùa khách hàng cao
40% khách hàng của Alipay sử dụng từ 4 dịch vụ trở lên và 78%
sử dụng từ 2 dịch vụ trở lên
Công nghệ hiện đại
Công nghệ phát triển giúp ngân hàng kỹ thuật số giảm chi phí
Trang 6nhiều hơn và đơn giản hóa các
quy trình, mang lại trải nghiệm
người dùng mượt mà và dễ hiếu
Chẳng hạn như tự động hóa, hợp
lý hóa các quy trình thu công
truyền thống trong quá trình xét
duyệt và đăng ký khoản vay Kiến
trúc kỹ thuật hiện đại mang lại sự
on định và linh hoạt có the giúp
các ngân hàng kỳ thuật số mới
thành lập, dễ dàng và tiết kiệm chi
phí khi tung ra các sản phâm, dịch
vụ mới vào thị trường Đe các
ngân hàng kỳ thuật số thành công,
điều bắt buộc là cấu trúc chi phí
và mô hình kinh doanh kỳ thuật
số của họ phải được kích hoạt
bởi cơ sở hạ tầng và công nghệ
phù hợp
Sử dụng dữ liệu lớn
Dừ liệu lớn và kỹ thuật phân
tích là xương sống chiến lược để
ra quyết định, tạo nên sự thành
công của các ngân hàng kỹ thuật
số Điều này kết hợp các yếu tố
từ thiết kế sản phâm cho đến dịch
vụ và sự hài lòng của khách hàng
Việc hiểu và kết họp dữ liệu này
là rất quan trọng đối với sự thành
công của các ngân hàng kỳ thuật
số, bởi vi dừ liệu lớn là thành
phần chính, quan trọng của các
thuật toán phát hiện gian lận hiện
đại Chăng hạn sử dụng kỹ thuật
máy học và các chương trình trí
tuệ nhân tạo về xu hướng của
khách hàng được thu thập từ dừ
liệu lớn, các ngân hàng có the
phát hiện và gắn cờ các giao dịch
bất thường và có khả năng gian
lận; đánh giá điểm tín dụng của
khách hàng nhanh và chính xác
hơn; dự đoán rủi ro và xác suất
vỡ nợ của khách hàng; cung cấp
những dịch vụ mới phù hợp với
nhu cầu khách hàng hơn tất cả
những điều này là kết quả tích cực
của việc tận dụng dữ liệu lớn kết
họp với kỹ thuật học máy và trí
tuệ nhân tạo
5 Liên hệ thị trường ngân hàng Việt Nam
Timo Bank là ngân hàng kỳ thuật số đầu tiên của Việt Nam, được phát triển trên nền tảng sử dụng đường truyền Internet để hoạt động thông qua 2 kênh là ứng dụng Mobile Banking và Internet Banking, không đơn thuần là dịch vụ ngân hàng điện
tử E-Banking của các ngân hàng truyền thống Thực chất, ngân hàng số Timo mang một bản chất hoàn toàn khác biệt, bởi những chức năng mà ngân hàng số Timo cung cấp cho người dùng hoàn toàn là những chức năng của một ngân hàng đầy đù Ngân hàng số Timo chi có trụ sở chính là thực, các văn phòng giao dịch hoàn toàn là ảo Do mới ở giai đoạn đầu của việc áp dụng ngân hàng số vào thị trường Việt Nam, việc phố cập và làm quen cũng cần có thời gian để khách hàng thích nghi và chấp nhận Nhưng, với những lợi ích mà ngân hàng số mang lại cho khách hàng nói riêng, cho kinh tế
và xã hội nói chung và đặc biệt là
sự phù hợp với tốc độ phát triển công nghệ, ngân hàng số ở Việt Nam dự đoán sẽ phát triển mạnh
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 Alliance for Financial Inclusion - AFI, Digital Financial Services Working Group (DFSWG), (2021) Policy Framework on the Regulation, Licensing and Supervision of Digital Banks org/publications/policy-framework-on-the-regulation-licensing-and-supervision-of-digital-banks/
https://www.afi-global
2 Alliance for Financial Inclusion- AFI, Digital Financial Services Working Group (DFSWG) (2016) Digital Financial Services Basic Terminology Guideline Note No 19 Available at: org/publications/guideline-note-19-digital-fnancialservices-dfs-basic-terminology/
https://www.af-global
3 Choi Jungkiu, Yashraj Erande, and Yu Yang (2020) Winning the Digital Banking Battle in Asia-Pacific Boston Consulting Group.
4 Choi Jungkiu, Santhanam Prasanna, Wray Pauline, Shubhankar Shobhit, and Vandensteen Jeroen, (2021) The Rise of Digital Banking in Southeast Asia McKinsey & Company.
5 Jenik, I., Flaming, M., & Salman, A (2020) Inclusive digital banking: Emerging markets case studies Consultative Group to Assist the Poor Working Paper Washington, DC.
6 Monetary Authority of Singapore, (2018b) Digital Full Bank Framework Available at: mas.gov.sg/-/media/Annex-A-Digital-Full-Bank-Framework.pdfMcKinsey&Company (2021) Lessons from the rapidly evolving regulation of digital banking,
https://www https://www.mckinsey.com/industries/financial- services/our-insights/lessons-from-the-rapidly-evolving-regulation-of-digital-banking
7 Monetary Authority of Singapore, (2018a) Eligibility Criteria and Requirements for Digital Banks Available at: https://www.mas.gov.sg/-/media/Digital-BankLicence/Eligibility-Criteria-and- Requirements-forDigital-Banks.pdf
8 The Australian Trade and Investment Commission - Austrade (2020) Digital banking Vietnam report
> ArticleDocuments https://www.austrade.gov.au
9 Timo Bank, (2022) Timo Bank là ngân hàng gì, được đảm báo bởi ngân hàng nào Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2022 https://timo.vn/blogs/timo-la-ngan-hang-gi-duoc-bao-dam-boi-ngan-hang-nao/
Bên cạnh ngân hàng số Timo, các ngân hàng thương mại Việt Nam cũng đã có các dịch vụ ngân hàng kỳ thuật số như Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam - BIDV, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Vietcombank, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Vietinbank, Ngân hàng TMCP Tiên Phong - TPBank, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng - VPBank Xu hướng phát triển này hoàn toàn phù hợp với các nước trong khu vực và nhu cầu khách hàng Ngoài ra, theo báo cáo của The Australian Trade and Investment Commission - Austrade (2020), Việt Nam CÓ những lợi thế đế phát triển ngân hàng kỳ thuật số, đó là: Dân số trẻ
và đông; tăng trưởng kinh tế ổn định và tốt; sự sẵn sàng sử dụng công nghệ kỳ thuật số của người tiêu dùng; môi trường hệ sinh thái khởi nghiệp hướng đến vị thế hàng đầu Đông Nam Á; cơ sở hạ tầng kỳ thuật số sằn có và được sự ùng hộ của Chính phủ (Hình 3) Đây là những yếu tố tạo nên sự thành công cho ngân hàng kỳ thuật số như nội dung trên đã đề cập Do đó, lĩnh vực ngân hàng kỳ thuật số ở Việt Nam hứa hẹn một tương lai sáng lạn.B