NGHIEN CdU - TRAO BOI Tác động của khoa học, công nghệ tới công tác kẽ toán ở Việt Nam hiện nay NGUYỄN THỊ KIỀU TH" Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, đặc biệt là Cách mạng công ngh
Trang 1NGHIEN CdU - TRAO BOI
Tác động của khoa học, công nghệ tới công tác kẽ toán ở Việt Nam
hiện nay
NGUYỄN THỊ KIỀU TH"
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, đặc biệt là Cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0, đã làm thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh trên mọi
lĩnh vực của nên kinh tế, trong đó có lĩnh vực kế toán Sự phát triển của khoa học, công nghệ đã khiến cho lĩnh vực kế toán Việt Nam hiệu quả hơn, tham gia tốt hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, vào thị trường dịch vụ tài chính thế giới Tuy nhiên, sự phát triển của khoa học, công nghệ cũng đặt lĩnh vực
kế toán của Việt Nam trước yêu cầu mới về sự thích ứng của nhân hực và cơ
sở vật chất
KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ CÓ TÁC ĐỘNG LỚN TỚI CÔNG TÁC KẾ TOÁN
Khi thế giới bước vào cuộc CMCN 4.0 với sự phát
triển mạnh mẽ về thành tựu khoa học công nghệ công tác kế toán đã có những đổi thay lớn Hoạt dộng kế toán không còn thực hiện một cách thủ công như trước kia mà thay vào đó là sự tự động hóa, từ khâu nhập
ệu, kết nối đữ liệu xử lý lập báo cáo và phân tích
báo cáo Tác động của CMCN 4.0 làm thay đổi cơ bẩn phương thức thực hiện kế toán - kiểm toán hiện nay
bằng việc áp dụng chứng từ điện tứ các phần mềm tổng hợp xử lý dữ liệu trong môi trường tin học hóa
tiết kiệm thời gian công sức cũng như không bị giới
hạn bởi không gian khoảng cách địa lý
Thco Đỗ Tất Cường (2020, hiện nay nhiều tập đoàn kiểm toán lớn trên thế giới đã chú động thực hiện nhiều giải pháp chuyển đổi khác nhau nhằm thích ứng
công nghệ 4,0, Họ xây dựng nhiều nên tảng công nghệ nhằm hỗ trợ quá trình kế toán và trao đổi thông tin trong quá tình thực hiện các dịch vụ kế toán: các kỹ
thuật phân tích để xác định vấn để các phương thức
khác nhau để sử dụng dữ liệu lớn và hoạt động kế toán
đã trở nên hiệu quả hơn,
Sự phát triển của khoa học công nghệ cũng đã làm thay đổi quy trình kế toán, kéo theo những thay đổi
Cu
g việc quần lý nhà nước đối với lĩnh vực nà
ật Kế toán sửa đổi năm 2015 đã để cập nh
nghệ thông tin vào chứng từ điện tử,
ghi sổ khóa số và lưu trữ số kế toán chữa
sổ kế toán Nhờ đó đã đáp ứng được đòi hỏi của thực
tế trong bối cảnh khoa học công nghệ ngày càng có
vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh tế
“ThS., Truéng Cao đẳng Kinh tế - Kế hoạch Đà Nang
22
Những tác động tích cực CMCN 4.0 mang lại cho người làm kế
toán, tài chính điểu kiện làm việc thuận
lợi hơn Nhờ việc sử dụng các ưang thiết
bị, các chương trình, công nghệ số hí
đại việc thu thập các thông tin trở nên dễ dàng hơn Thông qua internet công nghệ điện toán đám mây, đữ liệu có thể được chiết xuất từ những kho chứa khổng lỗ
để phục vụ cho lãnh đạo và những người
có liên quan ra các quyết định Internet
có thể giúp một người có thể làm việc cho nhiều doanh nghiệp trong cùng một khoảng thời gian Người làm kế toán chỉ cần tiến hành “nhập liệu”, quy trình tự động sẽ "xứ lý chế biến” dựa trên nên tảng trí tuệ nhân tạo để cho các thông tin
đầu ra dưới dạng các báo cáo có thỂ so
sánh được
Các phẩn mềm và công nghệ mới
ngày càng được cập nhật và đổi mới
nhanh hơn với nhiều tính năng đa dạng phục vụ cho ngành ngày một tốt hơn Công nghệ Blockchain sử dụng số cái phân tán giúp nâng cao chất lượng dữ
liệu thông qua các lịch trình tốt hơn tính
chính xúc cao hơn và nhiều chí tiết hơn
để cải thiện hiệu quả, sự đảm bảo về mặt
đữ liệu Công nghệ này còn góp phan
cải thiện việc truyền tải dữ liệu cho việc
hoạch định và quản lý nâng cao độ tin cậy và hợp lý của v áo cáo thông qua
tự kiểm soát hoặc các hệ thông tự kiểm Cơ chế hoạt động của Blockchain
dim bao su tin cay, minh bach và bảo
Ried te i Du bas
Trang 2đối với các giao địch giữa các chủ
thể trong mạng lưới
Sự phát triển khoa học, công nghệ và
CMCN 4.0 đã tạo điều kiện cho việc khai
thác dữ liệu, nâng cao độ tin cậy của việc
lập báo cáo thông qua các hệ thông tự
động kiểm toán và kế toán theo nhu cầu
Từ đó, tạo cơ hội để các công ty kế toán
nâng cao chất lượng dịch vụ, mở rộng thị
trường trong nước và quốc tế,
CMCN 4.0 đã giúp nâng cao nhiều
lần năng suất làm việc của người lao
động trong lĩnh vực kế toán Điều này sẽ
giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chỉ phí
nhân công hoặc có thể cung cấp dịch vụ
cho nhiều công ty cùng lúc với số lượng
lao động như trước đây chỉ làm cho duy
nhất ] công ty
Việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân
tạo giúp tự động hóa việc nhập chứng từ,
hạch toán kế toán đẳng thời kết nối với
cơ quan thuế íc ngân hàng; có thể
gửi báo cáo thuế, thực hiện các giao dịch
thanh toán, nhận sao kê đối chiếu với
ngân hàng hoàn toàn trên phần mềm:
Qua đó, tạo thuận lợi cho các đoanh
nghiệp siêu nhỏ hoạt động
Khoa học, công nghệ cũng làm thay
đổi vai trò của Kế toán viên trong hoạt
động nghề nghiệp CMCN 4.0 với hệ
thống internet kết nối vạn vật cho phép
người làm kế toán có khá năng thu thập
thông tin kế toán, mà không bị gidi ha n
bởi các khoảng cách địa | Có thể ng
tại nhà, người làm kế toán vẫn có thể thu
thập, tổng hợp các thông tin bao gdm cd
bên trong và bên ngoài doanh nghiệp
như: tình hình của các đối thủ cạnh tranh,
môi trường pháp lý, nhu cầu tiêu dùng
mà không mất nhiều thời gian, hay chỉ
phí như trước đây Bên cạnh đó thay
vì tập trung quá nhiều vào v chuyên
môn truyền thống, họ sẽ chuyển sang tập
trung vào phân tích dữ liệu phục vụ cho
quá trình ra quyết định của doanh nghiệp
thay vì tập trung vào đấm bảo tính xác
thực và sự phù hợp với các chuẩn mực kế
toán của các giao dịch
Theo Đồ Tất Cường (2020)
toán k toán viên có vai trò mới là
những nhà tư vấn có các kỹ năng độc đáo
trong phân loại và xử lý dữ liệu phục vụ
cho quá trình ra quyết định của lãnh đạo
doanh nghiệp Xử lý và phân tích các con
số tài chính của những kế toán viên giúp
cho lãnh đạo doanh nghiệp hiểu sâu sắc
hơn hoạt động của mình; điểu mà giúp
cho họ xác định được những khâu lĩnh
các kế
Leeonemy cud Burgcast Review
vực nào của doanh nghiệp sẽ phải cải thiện để gia tăng
hiệu quả, giảm chỉ phí và quản lý Khoa học, công nghệ cũng khiến mô hình tổ chức các doanh nghiệp kế toán Việt Nam thay đổi Nhiều doanh nghiệp kế toán đã bất đầu thay đối mô hình tổ chức để ứng dụng các công nghệ chuỗi khối dữ liệu
lớn và trí tuệ nhân tạo nhằm giảm chỉ phí và sử dung hiệu quả tối đa các nguồn lực
Ngoài ra, sự phát triển của khoa học, công nghệ và
CMCN 4.0 cũng tạo ra cơ hội để các tổ chức tài chính
kế toán không ngừng phát triển dịch vụ tài chính kế
toán chuyên nghiệp, góp phần công khai minh bạch các thông tin nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế: giúp kế toán Việt Nam tham gia ngày càng hiệu quả hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu vào thị trường dịch vụ tài chính đóng
góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế
Những tác động tiêu cực
Sự phát triển của khoa học công nghệ và CMCN 4.0 lĩnh vực kế toán tài chính của Việt Nam trước sức ép cạnh tranh lớn theo những phương thức mới và yêu cầu thích ứng nhanh trong cung cấp các dịch vụ
kế toán
CMCN 4,0 cũng đặt ra những thách thức về bảo
mật, do đó an ninh mạng trở nên vô cùng quan trọng, Những lo ngại ngày càng nghiêm trọng về rủi ro tấn công tin tặc, khi còn tồn tại những lỗ hồng bảo mật
Thị trường lao động trong lĩnh vực kế toán cũng sẽ
có sự thay đổi do việc ứng dụng những thành tựu của
CMCN 40 có thể khiến số lượng nhân viên của các
ngân hàng, tổ chức tài chính, công ty chứng khoán sụt giảm một cách đáng kể bởi sự cạnh tranh của robot
Các cán bộ công chức và người lao động làm trong
lĩnh vực kế toán, không thể không kịp thời nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin, để đảm bảo
dáp ứng được yêu cầu trong công việc đáp ứng yêu
cầu hội nhập
Tuy nhiên, biện nay, theo khảo sát của Hội Kế toán viên hành nghề Việt Nam, thách thức lớn nhất
23
Trang 3NGHIÊN CứU - TRAO ĐỔI
mà ngành kế toán hiện phải đối diệ :êu cầu về lao
động có trình độ công nghệ thông tin "Nhiều nghiên cứu cho thầy, nguồn nhân lực kế toán của Việt Nam đã
sẵn sàng hội nhập nhưng số lượng và chất lượng còn
nhiều hạn chế (có tới 2/3 sinh viên tốt nghiệp ngành
Kế toán chưa đáp ứng yêu câu của các nhà tuyển dụng xét trên nhiều khía cạnh (Nguyễn Văn Bảo 2019)
MỘT SỐ GIẢI PHÁP CẦN THỰC HIỆN
Để có thể khai thác tối đa sức mạnh khoa học công nghệ trong bối cảnh CMCN 4.0 và hạn chế tác động tiêu
cực, theo tác giả cần chú trọng một số giải pháp sau:
Về phía cơ quan quản lý
- Tiếp tục tuyên truyền, phổ biến kiến thức về hoạt động kế toán trong bối cảnh CMCN 4.0 Tăng cường nhận thức của người lao động đối với vai trò và tầm quan trọng của công nghệ để có những biện pháp chủ động vận hành hệ thống lài chính kế toán có hiệu quả, tranh thủ các lợi ích và hạn chế những tác động bất lợi
từ CMCN 4.0
~ Tạo điều kiện thuận lợi cho các hôi, tổ chức nghề
nghiệp nghiên cứu và thúc day ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực kế toán phát triển
Về phía ngành kế toán
- Khẳng định vai trò của hội nghề nghiệp như: Hội
Kế toán và Kiểm toán Việt Nam (VAA) Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA), Chi hội Kế
toán hành nghề Việt Nam (VICA) Các hội cần làm
tốt vai trò cầu nối trong việc kết nối hoạt động giữa
các doanh nghiệp trong và ngoài nước để tăng cường
sự hiếu biết và liên thông trình độ giữa các kê toán
- Tiếp tục đổi mới và ứng dụng “công nghệ hiện đại thông qua việc xây dựng và hoạch định chiến lược về phát triển công nghệ thông tin; chú trọng tăng cường quần lý an ninh mạng đặc biệt là cần xây dựng Trung
tâm Dự phòng dữ liệu; nâng cao hệ thống an ninh, bảo
mật ở mức Cao, đảm bảo việc mở rộng phạm vi hoạt động được ổn định, an toần, màng lại hiệu quả lâu dài
- Xây dựng và hoàn thiện hạ tầng huật đảm bảo cho các hoạt động ứng dụng trong phạm vi toàn ngành;
đảm bảo phương tiện thông tin và truyền thông phục
vụ các hoạt động kiểm toán, chỉ đạo điều hành và quần
TÀI LIỆU THAM KHẢO
lý nôi bộ hoạt động một cách ổn định
an toàn, bảo mật và hiệu quả trên môi
trường mạng
VỀ phía các doanh nghiệp
- Cần nhận thức đầy đủ về vai trò của công nghệ và CMCN 4.0 với công tác kế
toán của doanh nghiệp Cần tăng cường
việc tuyên truyện và phổ biến kiến thức
về tài chính, kế toán của nền kinh tế thị trường trong bối cảnh CMCN 4.0: nhận
dạng và đánh siá đây đủ các rủi ro thông
ún dữ liệu kế toán khi kết nối internet
- Phát triển đội ngũ kế toán có trình
độ đảm bảo phù hợp với sự phát triển của công nghệ Tuyển dụng sử dụng những
nhân viên kế toán có trình độ chuyên
môn và công nghệ thông tin tốt để cùng lúc thực hiện tốt hai nhiệm vụ trên
- Chuẩn bị nguồn lực tài chính để đầu
tư cho công nghệ để đảm bảo khả năng
cạnh tranh và tổn tại phát triển lâu dài
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động kế toán, kiểm toán tăng cường ấp dụng các phương phấp và
công nghệ hiện đại để tăng dẫn số lượng,
giảm dân thời gian thực hiện tại đơn vị
nhằm giảm chỉ phí: đẩy mạnh ứng dụng
công nghệ thông ún vào công tác chỉ đạo
điều hành và quản lý các hoạt động của các công ty kế toán kiểm toán
Về phía đội ngũ kế toán
- Nhận thức rõ những tác động của
công nghệ tới nghề nghiệp của bần thân
để tìm cách thích ứng cho phù hợp
- Không ngừng học tập rèn luyện kỹ năng năng nghiệp vụ năng công nghệ thông tin kỳ năng kỹ thuật số và công nghệ và ứng dụng những tiến bộ công nghệ vào quá trình làm việc
Ngoài ra người làm kế toán cũng cần trau đổi vốn ngoại ngữ, kỹ năng mềm để tăng khả năng thu nhận thông tin, trao
đổi và sẵn sàng để hội nhập Q
1 Nguyễn Ánh Hồng (2019) Tác động của CMCN 4.0 đến kế loán quản trị và những vấn đề đặt
ra đối với Việt Nam, Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế "Sử dụng dữ liệu và công nghệ trong kế
toán quản trị - chìa khóa nâng cao hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp ”
2, Trần Thị Ngọc Anh (2019) Tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đến lĩnh vực kế toán, Tạp chí Tài chính, kỳ 2 tháng 9/2019
3 Nguyễn Văn Bảo (2019) Cơ hội và thách thức đối với kế toán - kiểm toán Việt Nam trong bối cảnh mới, Tạp chứ Tài chính kỳ 2 tháng 12/2019
4, Vũ Đức Chính (2020) Triển khai chiến lược kế toán kiểm toán Việt Nam: kết quả và định hướng đến năm 2030, Tạp chí Tài chính, số tháng 4/2020
5 Đỗ Tất Cường (2020) Dự báo những xu hướng thay đổi trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán, Tạp chí Tài chính số tháng 4/2020