Mở đâu thức đánh thuế các công ty toàn cầu hoạt độngtrên thành lập các chi nhánh địa phương ở cácquốc gia có thuế suất doanh nghiệp tương đối thấp và khai yếuđến từ việc bán hàngởnơi khá
Trang 1NGHIÊN CỨU
RESEARCH
Vũ Thị Bích Duyên
Trường Đại học Thái Bình
Hộiđồng Bộ trưởng tài chính và Thống đốcngân hàng TW các nước có nền kinh tế phát triển vàmới nổi G-20 họp tháng 7/2021 tại Italia đưa ra sáng kiến mứcthuếdoanh nghiệp tối thiểu toàn cầuở mức 15%
số vềcácnước có mứcthuế thấp đangphổ biến hiệnnay Sáng kiếnnày đã có ảnh hưởng lớn đến cáctập đoàn kinh tếtoàn cầu, cáccôngty đa quốc giavàảnhhưởngđến Việt Nam
1 Mở đâu
thức đánh thuế các công ty toàn cầu hoạt độngtrên
thành lập các chi nhánh địa phương ở cácquốc gia
có thuế suất doanh nghiệp tương đối thấp và khai
yếuđến từ việc bán hàngởnơi khác Dựavào chính
hay rất thấp, mà các công ty đa quốc gia đã khaithác
vào quá trình sản xuất kinhdoanh,hoặcđôi khichỉ
Bộ trưởng tàichính và thống đốc ngân hàng TW các
tháng 7/2021 tại Italia đưa ra sáng kiến mứcthuế
doanhnghiệp tối thiểu toàn cầu ở mức15% để ngăn
đa quốc gia trốnthuế, đưa doanh sốvề các nướccó
2 Chiến lược tránh thuê' của các công ty đa
quốc gia
hoạt động sản xuất hoặc cung cấp dịch vụở ítnhất
trên thế giới
Dựa vào chínhsách thuể của mỗi quốc gia khác
thác lợithế nàyđể thành lập nhiềucông ty contham
của dòngchi phívà doanhthu giữacác công ty con
tạicác quốc gianhằmtốithiểuhóa nghĩa vụthuế và tối đa hóa lợinhuậncủa MNC
Chiến lược tránh thuếtiêubiểu được cácbáo chí
và nhiều chuyên giakinhtế nghiêncứulà chiếnlược Sandwich Hà Lan là mô hình kết hợp hai côngty con
dụng để tối thiểu hóa việc nộp thuế của các MNC này Các côngty này thỏa thuận cho phép một công
sẻ chi phí giữa công ty mẹ tại Mỹ và công ty nước
của Mỹ Công ty nước ngoài sẽ nhận tất cả các lợi
ngoài nước Mỹ, nhưng khôngnộp thuếthu nhậpcho
Lợi dụng luật thuế tại Ireland chỉ đánh thuế thu
công ty Ireland được thành lập tại các nước khác Nên công ty Ireland đầu tiên hoạt động tại thiên
công tyIrelandđầu tiên và được khấu trừ trước khi
này tránh được việc phải chịu kiểm soátthu nhập
chịu thuế tại Mỹ của các công ty như Apple hay
Chiến lược tránh thuế Sandwich Hà Lan với mô
cáo
thẳng cho công tyIrelandthử haicó quyềnkhai thác
sởhữutrítuệ
(4) Công ty Ha Lan chuyển tiền cho công ty
chuyển lợi nhuận vì cùng khối với Liên minh Châu
Âu Bermuda Ireland Hà Lan Đức
(5) Công ty Irelandthứ nhất không phải trả thuế
vì dù là công ty Irelandnhưng nó có cơ sở nằm ở
Bermuda bênngoài lãnh thổ cua Ireland
Thuế thunhậpdoanh nghiệp (TNDN) là loại thuế
trực thu,thu trênkết quảhoạt động sản xuất, kinh
doanh nghiệp
Tuy nhiên, trong nhiều năm qua các nước đã sử
trong đó miễn thuế tạm thời, giảm thuế suất, cho
phépđầu tư và miễn thuế nhậpkhẩucho hàng hóa
thuế Việc áp dụng cácbiện pháp ưu đãi thuế chắc
Thiên đườngthuế đượcxem là nơi trúẩnantoàn
thuế đánhvào thu nhập cá nhân haythu nhập doanh
nghiệp rất thấp hay bằngkhông (0%) Hiệnnay, Việt
Nam có thuế suất thuế thu nhập phổ biển ở mức
hoặc 0% để nộp thuếthu nhập ít hơn hoặc không
3 Ảnh hưởng của thuê' doanh nghiệp tổì
thiểu toàn câu
nghiệp tối thiểu toàn cầu
Thuế doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu sẽ chấm
dứt "cuộc đua xuốngđáy”trong thuế TNDN giữa các
quốc gia trên thế giới: Trong nhiều năm qua, các quốc gia giàu có đã gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm sự đồngthuận về cách thức ápthuế đối với
hàng tỷ USD trên toan cầu này, thường chỉ nộpmột
mức thuế không đáng kể nhờ các biệnphápne thuế
tranh lành mạnh trên thế giới: "Thiên đườngthuế"
là cách gọi bóngbẩy để chỉ nhữngnơiápmức thuế
thu nhập và tài sản Nhằm nỗ lực giải quyết tình
trạngtrốn thuế củacácdoanh nghiệp, các nước G20
nhất trí rằng, những tập đoàn đa quốc gia có doanh
thuế toàn cầu tối thiểu là 15% Văn kiện này cũng
thay đổi cách đánh thuế đối với các MNC có lợi
vào nơi đặt trụ sở như trước kia, qua đógóp phàn
Nếu chính sách thuế trên được thông qua, nósẽ vẫn ảnh hưởng đẽn nhiều thị trường quốc tễ Theo
đó, mức thuế 15% sẽ khiến một so quốc gia vốn
khôngđược coi là thiên đường thuế trở nênantoàn,
như TháiLan, Vương quốc Anh và Việt Nam Trong khi đó, tại khu hành chính đặc biệt Hong Kong
(Trung Quốc) và Singapore, nơi thuế suất doanh
dụng ở hai nơi trên thấp hơn đáng kể nhờ các chính
lợi nhuận 15% vẫn sẽ ảnh hường xấu đến Hong
Kong và Singapore Trong khi đó, Ireland và Khu
ty ở đây đã trả mức thuế trên 21%
3.2 Hạn chế của thuế doanh nghiệp tối thiểu
toàn càu
một số quốc gia đang áp dụng chính sách ưu đãi
Đứng đầu trong số này làAlien: nhờ biện pháp ưu đãi thuế khóa mà hàng năm Dublin thu về 2,5 tỷ
thuế từ các doanh nghiẹp
Thuếdoanh nghiệptối thiểu toàn cầu gâyra bất đồng quan điểm giữa các quốc gia khi áp dụng mức
thuế Một số chuyên gia cho rằng, mức thuế 15%
Trang 3NGHIÊN CỨU
RESEARCH
không đủ hấp dẫn đối với các nước Mỹ la-tinh và
lượt là 26% và 27% trong năm 2020 Nghiên cứu
gần đây của EU Tax Observatory, mộttổ chức quan
triệu euro, 600 triệu eurovà 900 triệueuro từ thuế
doanh nghiệp trong năm 2021 Tuy nhiên, nếu tỷlệ
3.3 Tác động thuế doanh nghiệp toàn cầu đến
Việt Nam
Thứ nhất,hiệpđịnh thuế mới này có thể làm giảm
nghệ cao đủ điềukiện Nếu mức thuế tối thiểu toàn
có dẫnđếnsự thay đổinào trong chính sách ưu đãi
thuế ở Việt Nam hay không cònphụthuộc vàonhiều
ngắn tới đây, do còn một số lượng đáng kể đối
tượng được hưởnglợi từchínhsách ưu đãi sẽ không
Trong mọi trường hợp, các tổchức/dựán đang triển
khai và đã được hưởngưu đãi sẽ được bảođảmtheo
quy định của LuậtĐầu tư Việt Nam
Thử hai, đối với việc phân bổthuế cho cácquốc
trườngnội địa tương đối lớn, sáng kiến thuế này có
được quyền đánh thuế, ở một chừng mực nào đó,
có doanhthulớn tại ViệtNam
số 126/2020/ND-CP hướngdẫn Luật Quản lýthuế
thương mại điệntử (thông qua hình thức tựđăngký
công tynày
thể cũng sẽ khó mang lại kết quả tốt hơn cho Việt Nam, vì cơ chế chia sẻ thuế cho các quốc gia thị
trườngcũng sẽ đòi hỏi mộthệ thống quảnlý thuế có
năng lực và các nỗ lực phối hợp ởtầm quốc tế Đây
với năng lựcquản lýthuế thường cònyếu
Thứ ba,mức thuế doanh nghiệp tối thiểu mới có
của các MNC là một lĩnh vực mà các cơ quan chức
4 Kết luận
góc độ đơn giản hóa,là việc một quốcgia yêu cầu tập
đoàn trong nước có thu nhập phát sinh từ hoạt động
nước sở tạitheo mức thuế suất TNDN toàn cầu Điều
lâu dài NéthuếTNDN bằng cách chuyển lợinhuận và
thuế", nơi có thuế suất cực kìthấp so vớinơi đặtđại
bản doanh hay kinhdoanh chính Không nhữngthể, ngày càng cónhiềucác nguồn thu nhập từ tàisảnvô
hình như bằng sángchế, bảnquyền, phần mềm, thuê bao các sản phẩm là tài sản trí tuệ được đẩy sang cho
các công ty bìnhphong./
Tài liệu tham khảo
Vũ Hạo (2021).G-7 tiến tới thỏa thuận lịchsửvề
https://vietstock.vn/2021/06/g-7-tien-toi-thoa- thuan-lich-su-ve-thue-doanh-nghiep-toan-cau-775-864081.htm
https://vov.vn/kinh-te/thue-doanh-nghiep-toan-
http://consosukien.vn/thoa-thuan-thue-doanh-