Phát huy vai trò của thương mại điện tử ở việt nam trong bối cảnh đại dịch COVID 19

Phát huy vai trò của thương mại điện tử ở Việt NamHọc viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Bài viết là sản phẩm của đề tài: Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển hạ tầng

Phát huy vai trò của thương mại điện tử ở Việt Nam

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Bài viết là sản phẩm của đề tài: Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển hạ tầng

thương mại trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong quá trình hội nhập quốc tế

Sauhơn hai năm, khi bướcsangnăm 2022 người dân được tiêmchủng vaccine phòng bệnh, nền kinh

tế mới bắt đầu phục hồi, mà mộthình thức thương mạicóvaitrò vô cùng quan trọng tronggiao thương

toàn cầu trongbối cảnh đại dịch COVID-19 chính là thương mại điệntử Thương mại điện tử khôngcòn là

sựlựa chọn, mà là xuthế bắt buộc trong trạng tháibình thường mới,giúp ngườidân duytrì cuộc sống ổn định, giúp doanh nghiệp tồn tạivà phát triển,giúp chính phủ duy trì bộ máyquản lý nhànước

Theo Nghị 25 tháng 9định năm 202, "Dịch vụsố 85/2021/NDD-CP, ngày thương mại

điện tử là hoạt động thương mại điện tử

theo đó thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ

thương mại điện tử thiết lập website thương mại

điện tử để cung cấp môi trườngcho thươngnhân,tổ

chức, cá nhân khác tiến hành hoạt động xúc tiến

thương mại, bán hàng hóa hoặccungứngdịch vụ"

Trước đó, Nghị định số 52/2013/NĐ-CP ngày 16

tháng 5 năm 2013 định nghĩa, "Hoạt động thương

mại điệntử là việc tiến hành một phầnhoặctoàn bộ

quytrình của hoạt độngthương mại bằng phương

tiện điệntửcó kết nối với mạngInternet,mạng viễn

thông di động hoặc cácmạngmở khác"

Như vậy, thương mại điện tử là hình thức mua

bán, giao dịch thôngqua nền tảng internet và công

nghệ phần mềm Thương mại điện tử giúp xóa bỏ

hoàn toàn mọi rào cản về khoảng cách địa lýtrong

kỉnh doanh, mở rộng thị trường ra toàn thế giới,

giúp doanhnghiệpvà khách hàngtiếp cận vớinhau

mộtcáchdễ dàng với chi phí thấpnhất

Trước đây, thương mại điện tử chủ yếu được

thực hiện với các loại hàng hoá, nhưng hiện nay

thươngmạiđiện tử phát huy vai tròkết nối đối với

cả các dịch vụ như y tế, giáo dục, dịch vụ pháp lý,

dịch vụ tài chính Đặc biệt trong bối cảnhcovidl9,

thương mại điện tử trở thành một công cụ không

thể thiếu giúp mọihoạt động trongnền kinh tễ được

diễn ra binh thường Thương mại điện tử thực sự

trở thànhmột cuộc cách mạng cóthể thay đổi hoàn

toàncách thức mua sắm của con người

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư trở

thànhđộng lực; đại dịch Covidl9 là một cú hích lớn

cho thương mại điệntử phát triển đột phá tronggiai

đoạn vừa qua Thương mại điện tử, đặc biệt là thương mạiđiện tử xuyên biên giới thu hút sự tham

gia của hầu hết mọi thành phần trong xã hội, giúp

hoạt độngthương mạiđược thựchiện với số lượng

từ lớn đến nhỏở khắp mọi nơi trở nên vô cùng tiện

lợivà nhanhchóng TMĐT trở thành nhân tốcốt lõi của nền kinhtế toàn cầu vàlàxuhướngtấtyếu mà không một quốc gia nào có thểđứng ngoài cuộc Có thể thấy rõ vai trò củaTMĐTở một sốkhía cạnh cơ

bản như sau:

Một là, thương mại điện tử kết nối các doanh

nghiệp với kháchhàng trên phạmvitoàncầu.Trước đây, doanh nghiệp kinh doanh theo hình thức truyền thống thì mọi giao dịch bị phụ thuộc rất

nhiều vào vịtríđịa lý TMĐT tháo gỡ được hạn chế này Doanh nghiệp kinh doanh và người tiêu dùng thông qua TMĐT có thể trao đổi hàng hoá, dịchvụ ở khắpmọinơi trên thếgiới

Hai là, thương mại điện tử giúpviệc kinh doanh

nhanh chóng, thuận tiện Việc kinh doanh trên sàn thương mại điện tử được thực hiện 24/7 Người tiêu dùngcó thể thực hiện lựa chọn, mua hàng hoá dịch vụ bấtkỳ thời điểm nào trong ngày màkhông cần có "người bán",điềunày vừatăng số lượng hàng hoá, dịchvụbánra bán ra, vừa phụcvụnhu cầu của

khách hàng một cách kịp thời, mọi lúc mọi nơi không lo bị giớihạn về thời gian

Ba là, thương mại điện tửtiết kiệm tối đa thời

gianvà chi phí, sức lực của con người Đối với các doanh nghiệp cung cấp hàng hoá, dịch vụ trên sàn thương mại điện tử, số chi phí để thuê mặt bằng, thuê nhânviên phục vụ nhỏ hơn rất nhiều so với

hoạt động thương mạitruyềnthống, nhờ vậydoanh nghiệp có thểgiảmtối đachi phí phát sinhtínhvào

Kinh tế Châu Á - Thái Binh Dương (Tháng 3/ 2022) 103

NGHIÊN CỨU

RESEARCH

giá hàng hoá, dịch vụ bán ra cho khách hàng, điều

này khiến số lượng hàng hoá dịch vụ bán ra tăng,

doanh thutăng, lợi nhuận tăng.Đối với khách hàng

thì tiết kiệm được khoảngthời gian rất lớn cho việc

đi lại,xem xét lựa chọnhàng hoá dịchvụ, không bị

giới hạn bởi số lượng hàng hoáso sánh.Qua thương

mại điện tửcó thể lựachọn hànghoá trên khắp the

giới 1 cách tiệnlợivà nhanhchóng

Bốn là, thương mại điện tử giúp hoàn thiện sản

phẩm, phát triển doanh nghiệp vànâng cao đời sống

con người Sự phát triển củathươngmại điệntửtạo

ra cơ hội cho tất cả cácdoanhnghiệp TMĐT làmgia

tăng sự cạnh tranh khốc liệt nhưng nhờ đó mà

những doanh nghiệp thực sự có năng lực khẳng

định được giá trị của mình và có cơ hội phát triển

với quy mô ngày càng lớn Sự cạnh tranh đó khiến

cho sản phẩm ngày càng hoàn thiện, đời sống của

con người ngày càng được nâng cao

Năm là, thương mại điện tử góp phần làm giảm

nhu cầu sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường Lý

do là khi con người ítdichuyểnhơn, ngoàiviệc tiết

kiệm chi phí về nguyên liệuxăng dầu,còn giảmthiểu

tác hại ô nhiễmkhông khí từ khói bụixe cộ, giảm tai

nạn giao thông và tìnhtrạngách tắc giao thông

Trong những năm gần đây,ứng dụngthươngmại

điệntử chính là dấu ấn của nền kinh tế số trong đời

sống của con người Theo nghiêncứucủa trung tâm

kinh doanh toàn cầu Đại học Tufts (Mỹ), Việt Nam

xếphạng thứ 48 trên 60 quốcgia có tốc độ chuyển

đổikinh tếsố hóa nhanhtrênthế giới, xếphạnh thứ

22 về tốc độ phát triển sốhóa Việc Việt Nam đang

trong nền kinh tế số hóa là cơ hội để lĩnh vực

thương mạiđiện tử có thểphát triển, tiếnxahơn

Theo Báo cáo của hiệp hội Thương mại điện tử

Việt Nam (VECOM), năm 2017 tốc đọ tăng trưởng

tăng25%; tỷ lệtăng trườngdoanhthu tăng 35%; số

lượng giao dịch trực tuyến thẻ nội địatăng khoảng

50%, giá trị giao dịchtăng tới 75%;tổnglượng truy

cập mua sắm trựctuyến thôngquathiếtbị di động

tăng 26% so với năm 2016 Các doanh nghiệp

thươngmại điện tử Việt Nam có tỷ lệ chuyển đổi cao

nhất trong khu vực, lên đến 65% Năm 2018, kết

quả khảo sát của hội doanh nghiệp hàng Việt Nam

chất lượng cao cho biết, số người tiêu dùng chọn

mua online đã tăng gấp ba lần so với năm 2017

(2,7%so với 0,9%) Năm 2019 bao gồm doanh thu

tấtcả hàng hoá, dịch vụ bán quakênhTMĐ(trừ các

giao dịch liên quan đến lĩnh vực tài chính, ngân

hàng, tín dụng, bảo hiểm, trò chơi trực tuyến) đạt

10,08 tỷ USD, chiếm 4,9% tổng mức bánlẻhàng hóa

và dịch vụ tiêu dùng trong cả nước Năm 2020,

thương mại điện tử tăng trưởng 18% với quy mô

đạt 11,8tỉ USD, chiếm 5,5%tổng mức bán lẻ hàng

hóa và doanh thu dịchvụ tiêu dùng cả nước Năm

2021 TMĐTtăng trưởng 53% so với 2020, lên 13tỷ

USD (theo tính toán của Google, Temasel, Bain &

Company).Việt Nam là nước duy nhấtở ĐôngNam

Á có tăng trưởng TMĐT hai con số Theo báo cáo

Thương mại điệntử(TMĐT) của các tổchức uy tín

thế giới, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường TMĐT phát triển nhanh nhất ở Đông Nam Á

Lưọt truy cập trung bình tháng trên website

Nguồn: Bẳn đồ thương mà điện tử Việt Nam

• Shopee * Lazada • TikỀ * Sendo

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành thương mại điện tử giaiđoạn vừa qua vẫn còn những điểm phải cải thiện, như: thời gian nhậnhàng lâu, có những đơn hàng quốc tế kéo dài 1-2 tháng; tỷ

lệ hàng Việt trên các sàn thương mại điện tử vẫn thấp (khoảng 20%); năng lực các doanh nghiệp

logistics còn hạn chế; thanh toán không dùng tiền mặt còn chưa phổ biến (tỷlệ thanh toán tiền mặt - CÓDnăm 2020 là 60%, năm2021 là 42%)

Để phát huy vai trò của thương mại điện tử trong

bốicảnhdịch bệnh covidl9,khuyến khích cácdoanh

nghiệp, đơn vị, tổ chức đẩy mạnh triển khai ứng dụng các phần mềm trên nền tảng công nghệ mới của cuộcCách mạng công nghiệp lần thứ tư gắn với việc thực hiện Quyết định số 645/QĐ-TTg ngày

15/5/2020 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt

Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn2021-2025,cần tập trung một số giải pháp sau:

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm đápứngnhu cầu phát triển thương mạiđiệntử theo hướng: tạo điều kiện,khuyến khích, hỗ trợ các hoạt động ứng dụng TMĐT và các mô hình kinh doanh mới trênnền tảng côngnghệ số,ứng dụng thành tựu

khoa họccủa cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư phù hợp với các điều ước quốctế mà Việt Nam là

thành viên

Thứ hai, nâng cao năng lực tổ chứcvà quảnlý hoạt

động TMĐT như: hoàn thiện hạtầngthươngmại điện

tử; ban hành bộ quy tắc trong giao dịch thương mại điện tử; theo dõi, giám sát hoạt độngtrên sàn thương

mại điệntử; xây dựngquy định xửlý vi phạmtrên sàn TMĐT; đào tạo nănglực cho đội ngũ thực thi pháp luật; chốngcáchành vi gian lậnthương mại, buôn lậu,

hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và cạnh

tranhkhông lành mạnh trong TMĐT

Thứ ba, phát triển thịtrường TMĐT Khuyến khích,

hỗ trợ các đơn vị cungcấp hàng hoá hoạt động trên

104 Kinh tế Châu Ả - Thái Bình Dương (Tháng 3/ 2022)

sàn TMĐT; nângcao lòng tin người tiêu dùng bằng

cách kiểmtrađảmbảo nguồn hàng, chất lượng hàng

hoá, dịch vụ Bên cạnh đó, thựchiện tuyêntruyềngiúp

người tiêudùng và doanhnghiệp hiểu được những lợi

íchTMĐT mang lại; xây dựngmô hình thanh toán, giải

pháp bán hàng trực tuyến; đẩy mạnh hỗ trợ doanh

nghiệp xuất khẩu thông qua TMĐT

Thứ tư, hoànthiện hệ thống hạ tầng và dịch vụ

hỗ trợ cho TMĐT: bảo mật thông tin trên môi

trường mạng; hoàn thiện hạ tầng dịch vụ chuyển

phát và hạtầng logistics; hoàn thiện hạ tầngthanh

toán,tăngcường phát triển cáctiện ích thanh toán

trên nền tảng di động, ví điện tử,mã QR code, NFC,

POS để từng bướcthay đổi nhận thức vàthói quen

người tiêu dùng đốivới việcthanh toán khôngdùng

tiềnmặt

Thứ năm, tăng cường phối hợp giữa các địa

phương trong nướcvà cácquốc gia trênthế giới qua

sànTMĐT Hỗ trợ các ngànhhàng xuất khẩuchủ lực,

mở rộng tiêu thụ cho hàng hóa nội địa, như: xây

dựng gianhàng quốc gia trênmột số sàn TMĐT lớn

củẩ thế giới; tổ chức chuỗi cung ứng cho các mặt

hàng nông sản, xây dựng mối liên kết 4 bên: Nhà

nước, doanh nghiệp sản xuất, doanhnghiệp logistics

và người tiêudùng

Thứsáu, ứng dụng công nghệ mới trong TMĐT,

hỗtrợquátrình chuyểnđổi sốcủadoanh nghiệp và

người dân Hỗ trợ đào tạo về chuyển đổi số, phát

triển giải pháp công nghệsố và hỗ trợ doanhnghiệp

triểnkhai ứng dụng trongtừng côngđoạn của chu

trình kinh doanh;triển khaithí điểm và từng bước

nhân rộng mô hình doanh nghiệp số đối với từng

ngành, lĩnh vực phùhợp với điều kiện củatừng địa

phương

Như vậy, để đời sống của người dân, doanh nghiệp, chính phủ diễn ra bìnhthường, thực hiệnhội nhập quốctế trong bối cảnh dịch bệnh covidl9 như hiện này thì phát triển TMĐT là một điều tất yếu

Phát triển TMĐT làmột hướngđi đúng đắn, antoàn

để duy trì các hoạt động kinh tế trongnước và quốc

tế,nâng cao năng lực cạnh tranhcủa nền kinhtế Việt

Nam Việt Nam cần phải thựchiện toàn diện cácgiải

pháp phát triển hoạt động TMĐT Để làm đượcđiều này đòi hỏi sự chỉ đạo rất lớn từ Đảng, Nhà nước, Chínhphủ và cả sự nỗ lực từchính các doanh nghiệp,

chính mỗi người dântrong việc gópphầnphát triển sànthương mạiđiệntử, giúp ViệtNamtiếnvàocon

đường thương mạiđiện tử toàn cầu./

Dương Ngọc Hồng (2020) Thương mại điện tử

trong phát triển kinh tế ở Việt Nam, Tạp chí Tài chính, 2,120-123

Vấn đề pháp lý liên quan đến Thương mại điện

tử, <http://www.ibla.org.vn>

Nguyễn Văn Hùng (2014) Thương mại điện tử,

Nhà xuất bản Tài chính, Hà Nội

Nguyễn ThịThủy (2016) Nghiên cứuphát triển

thươngmại điện tử trong các doanh nghiệp dịchvụ vùngkinhtế trọng điểm miền Trung,Luận văn Tiến

sĩ quảntrị kinh doanh,Đại học Huế

- Tập trung nhiều hơn trong việc nâng cao chất

lượng kiểm toán, qua đó tạo thương hiệu, uy tíntrên thị

trường kiểm toán, gópphần xây dựng một thị trường

chuyên nghiệp, minhbạch, hiện đại vàbềnvững

- Tăng cường đàotạo,cập nhậtcho độingũnhân

viên, đặc biệt là kỹ năng lập giấy tờ làm việc, thu

thập bằngchứng kiểm toán và đưa ra ý kiến kiểm

toántuânthủyêu cầu củachuẩn mựckiểm toán

- Không ngừng đàu tư cho ứng dụng côngnghệ

thôngtin vào hoạt động nghề nghiệp, gắn với việc

nâng cao trình độ tin học, am hiểu xu hướng công

nghệ, các phần mềm hỗ trợcông tác kiểm toán của

kiểm toánviên

Đối với các cơsở đào tạo

- Đổi mớiphương pháp đào tạo trong việc gắnlý

thuyếtvớithực tế tiễnhoạt động củalĩnh vựckiểm

toán độclập

- Thường xuyên hợp tác với các tổ chức nghề

nghiệp trong lĩnh vực kế toán kiểm toán để tăng

cường tính thiết thực trong các chương trình đào

tạo tập huấn cho giảng viên; và các chươngtrình

thực tậpthựctế cho sinh viên

Tài liệu tham khảo:

Quốc hội (2011), Luật Kiểmtoán độclập;

Nguyễn Thị Hà (2020) Kiểm soát chất lượng

dịch vụ kiểmtoánđộc lập ở các nước -vấn đề đặtra đốivới Việt Nam Bàiđăng trên Tạp chí Tài chính kỳ

1 tháng 5/2020

Hải An (2020) Hội Kiểm toán viên hành nghề

ViệtNam góp phầnphát triển hoạtđộngkiểm toán

độc lập Truy cập từ link:

https://tapchitaichinh.vn/tai-chinh-kinh-doanh/hoi-kiem-toan-vien-hanh-nghe-viet-nam-

gop-phan-phat-trien-hoat-dong-kiem-toan-doc-lap-329081.html

Kinh tê' Châu Á - Thái Bình Dương (Tháng 3/ 2022) 105