PHÂN TÍCH - NHẬN ĐỊNH - Dự BÁOĐể triển khai hiệu quả Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội * PGS, TS., Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên Từ đầu năm
Trang 1PHÂN TÍCH - NHẬN ĐỊNH - Dự BÁO
Để triển khai hiệu quả Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội
* PGS, TS., Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên
Từ đầu năm 2020, dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, tác động toàn diện đến nền kinh tế Việt Nam, ảnh hưởng nặng nề đến nhiều lĩnh vực của đời sông
xã hội Ngày 30/01/2022, Chính phủ ban hành Nghị quyết sô' 11/NQ-CP về Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội và triển khai Nghị quyết sô' 43/2022/QH15, ngày 11/01/2022 của Quô'c hội về chính sách tài khóa, tiền
tệ hỗ trự Chương trình (gọi tắt là Chương trình), để góp phần đưa nền kinh tê' sơm vượt qua khó khăn, không lỡ nhịp vơi tiến trình phục hồi kinh tê' toàn cầu, đồng thời tạo nền tảng và điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tê' - xã hội cho cả giai đoạn 2021-2025 và các năm tiếp theo Năm 2022 có ý nghĩa quan trọng đô'i vơi nền kinh tê' Việt Nam không chỉ ở góc độ là năm đầu tiên thực hiện Chương trình, là điểm đầu của quá trình phục hồi kinh tế, mà còn là thời điểm đặt nền móng cho sự trở lại lộ trình tăng trưởng Vì thế, việc triển khai hiệu quả Chương trình là râ't cần thiết.
NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH CỦA CHƯƠNG TRÌNH
Mục tiêu của Chương trình là phục hồi, phát triển nhanh hoạt động sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy các động lực tăng trưởng, ưu tiên một số ngành, lĩnh vực quan trọng, phân đâ'u đạt mục tiêu của giai đoạn 2021 - 2025: Tăng trưởng GDP bình quân 6,5-7%/năm, chỉ tiêu nợ công dưới mức cảnh báo Quốc hội cho phép tại Nghị quyết sô' 23/2021/QH15, tỷ lệ that nghiệp
ở khu vực thành thị dưới 4%; giữ vững ổn định kinh
tế vĩ mô, bảo đảm các cân đốì lớn trong trung hạn
và dài hạn; tiết giảm chi phí, hỗ trợ dòng tiền, bảo đảm tính chủ động, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế và người dân; phòng, chông dịch Covid-19 hiệu quả; bảo đảm an sinh xã hội và đời sông của người dân, nhâ't là người lao động, người nghèo, người yếu thế, đô'i tượng chịu ảnh hưởng nặng
nề bởi dịch bệnh; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật
tự, an toàn xã hội
Nghị quyết nêu rõ, đô'i tượng hỗ trợ bao gồm: Người dân, người lao động bị ảnh hưởng do dịch bệnh; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và các ngành, lĩnh vực tạo động lực phục hồi và phát triển cho nền kinh tế
Thời gian hỗ trỢ: chủ yếu thực hiện trong 2 năm 2022- 2023; một sô' chính sách có thể kéo dài, bổ sung nguồn lực thực hiện tùy theo diễn biến dịch bệnh
Để đạt được những mục tiêu trên, Nghị quyết đề ra
5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu
Nhóm thứ nhất, mở cửa nền kinh tế gắn với đầu tư nâng cao năng lực y tế, phòng, chống dịch: Ban hành và tổ chức
thực hiện hiệu quả, kịp thời Chương trình phòng, chông dịch Covid-19 (2022- 2023); tiếp tục hướng dẫn và triển khai thực hiện lộ trình mở cửa lại du lịch, vận tải hàng không, các ngành dịch vụ giải trí, văn hóa, nghệ thuật gắn với bảo đảm
an toàn dịch bệnh
Nhóm thứ hai, bảo đảm an sinh xã hội
và hỗ trợ việc làm: Theo đó, hỗ trợ 3 tháng
tiền thuê nhà cho người lao động có quan
hệ lao động, đang ở thuê, ở trọ, làm việc trong các khu công nghiệp, khu chê' xuâ't, khu vực kinh tê' trọng điểm Thời gian thực hiện trong 6 tháng đầu năm 2022
Nhóm thứ ba, hỗ trợ phục hồi doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh: Chính
phủ sẽ thực hiện các chính sách, gồm miễn, giảm thuế, phí, lệ phí; gia hạn thời hạn nộp thuế; hỗ trợ lãi suâ't với các khoản vay thương mại cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh có khả năng trả nợ, phục hồi; cơ câ'u lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay và giữ nguyên nhóm nợ với khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch
Trang 2Khili Ịố
tá Dự báo
Nhóm thứ tư, đầu tư phát triển kết cấu
hạ tầng Chính phủ sẽ tập trung vốn cho
các dự án quan trọng, cấp thiết, có tác
động lan tỏa lớn, có khả năng giải ngân
nhanh và hấp thụ ngay vào nền kinh tế,
phù hợp với quy hoạch, sử dụng nguồn
vốn hiệu quả, bảo đảm khả năng cân đối
vốn để hoàn thành dự án trong giai đoạn
2022-2025
Nhóm thứ năm, cải cách thể chế, cải
Ỉ'ách hành chính, cải thiện môi trường
ỉầu tư kỉnh doanh Chính phủ sẽ khẩn
rương xây dựng, trình ban hành đúng
iến độ, bảo đảm chất lượng các văn bản
quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành
các luật, nghị quyết tại kỳ họp thứ 2 và
Ỉ họp bất thường lần thứ nhát, Quốc hội
óa XV Tiếp tục rà soát, tháo gỡ các
> cản về thê chế, cơ chế, chính sách,
/ định pháp luật cản trở hoạt động sản
ít, kinh doanh Đồng thời, đẩy nhanh
:rình thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa
tục hành chính, cải thiện môi trường
J tư kinh doanh Ngoài ra, tăng cường
lý thủ tục hành chính trên nền tảng
c tuyến
cp HỘI PHỤC HỒI VẠ PHÁT
TRIỂN BỀN VỮNG NẾU TRIEN KHAI
THÀNH CÔNG CHƯƠNG TRÌNH
Nhìn vào Chương trình có thể thây,
I đầu tiên, Việt Nam có một gói chính
sách quy mô lớn như vậy để phục hồi
kinh tế Xét về quy mô, tổng mức hỗ trợ
tài khóa, tiền tệ và các hỗ trợ khác của
Chịương trình vào khoảng 346.800 tỷ
đồrg, tương đương 4,24% GDP Trước
khi có Chương trình này, trong năm
2021, nhiều chính sách tài khóa, tiền
tệ hỗ trợ người dân và doanh nghiệp
đã được thực hiện, với tổng quy mô
các chính sách chi hỗ trợ từ tài khóa
và 'ngoài tài khóa là 269.464 tỷ đồng,
tương đương 3,2% GDP Tính chung
trên bình diện quốc tế, quy mô các giải
pháp hỗ trợ tài khóa và tiền tệ ở các
nước phát triển lần lượt khoảng 10,9%
GD 5 và 8,6% GDP; các nước mới nổi
lầ
là 4,3% GDP và 3,4% GDP; các nước
thu nhập tháp (trong đó có Việt Nam) là
3,2% GDP và 0,7% GDP Một st) nước
xung quanh cũng đã ban hành hỗ trợ
tương tự với quy mô khác nhau: Thái
Lan tương đương 15% GDP, Malaysia
8,8% GDP, Indonesia 5,4% GDP, Trung
Quốc 6,1% GDP So sánh quốc tế và
khu ỵực, thì Chương trình của nước ta có
quy mô tương đối lớn, phù hợp tình hình - hoàn cảnh trong nước với yêu cầu kiểm soát rủi ro vĩ mô [4],
về phân bổ nguồn lực thực hiện Chương trình, trong
số 240.000 tỷ đồng hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước, có 64.000 tỷ đồng hỗ trợ giảm thuế, phí, lệ phí;
176.000 tỷ đồng hỗ trợ đầu tư, phát triển; 6.600 tỷ đồng
hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động; 135.000 tỷ đồng gia hạn thời hạn nộp thuế, tiền thuê đất; 38.400
tỷ đồng tăng hạn mức bảo lãnh Chính phủ đối với trái phiếu phát hành trong nước cho Ngân hàng Chính sách
xã hội; 46.000 tỷ đồng nhập khẩu vaccine, thuốc điều trị và thiết bị, vật tư y tê phục vụ phòng, chống dịch Covid-19 trong trường hợp cần thiết; 5.000 tỷ đồng phát triển hạ tầng viễn thông, internet, trong đó sử dụng tối đa 1 nghìn tỷ đồng để trang bị máy tính bảng thực hiện Chương trình “Sóng và máy tính cho em”
(Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam); 5.000
tỷ đồng hỗ trợ đổi mới công nghệ, ươm tạo công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp khoa học, công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ Việc phân bổ này cho thấy, những hướng
đi cụ thể rõ ràng, mà nguồn lực được đưa vào
Có thể thấy, nếu Chương trình được triển khai thành công, thì đây là cơ hội để khôi phục nhanh chuỗi sản xuất, cung ứng, lao động, thúc đẩy các động lực tăng trưởng, phấn đâu đạt mục tiêu tăng trưởng bình quân 6,5%-7%/năm giai đoạn 2021-2025 Thèo tính toán của Chính phủ khi trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình, việc thực hiện Chương trình được dự báo góp phần tăng trưởng GDP thêm khoảng 2,9% trong năm
2022 và 0,2% trong năm 2023, tạo điều kiện hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 6,5%-7%/
năm trong giai đoạn 2021-2025; bảo đảm ổn định việc làm, thu nhập cho người lao động, giữ tỷ lệ thất nghiệp
ỏ mức ổn định khoảng 2%-3% Còn theo dự báo của
TS Cấn Văn Lực và Nhóm nghiên cứu Viện Đào tạo
và Nghiên cứu BIDV (2022), Chương trình sẽ tác động đến cả phía cung và phía cầu, góp phần khôi phục và thúc đẩy các hoạt động đầu tư, sản xuất và tiêu dùng, theo 2 kịch bản: Kịch bản 1 - thực hiện hiệu quả: các gói hỗ trợ được giải ngân đạt khoảng 40% năm 2022 và 50% năm 2023; Kịch bản 2 - thực hiện kém hiệu quả:
việc giải ngân chậm so với dự kiến, tỷ lệ giải ngân thấp chì đạt 30% năm 2022 và 40% năm 2023
Từ sự phục hồi, Chương trình chính là đường dẫn tiếp theo đưa Việt Nam phát triển bền vững trong dài hạn Bởi, không chỉ tập trung vào những giải pháp trước mắt, Chương trình còn đưa ra các giải pháp có tác động dài hạn đến nền kinh tế, như: góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, năng suất lao động, sức cạnh tranh, nâng cao năng lực nội tại, tính tự chủ của nền kinh tế; không để lỡ nhịp với đà phục hồi kinh
tế của khu vực và thế giới, nhất là những đối tác lổn;
góp phần tạo việc làm, hỗ trợ người lao động tìm kiếm việc làm, đào tạo, đào tạo lại, từ đó tạo ra thu nhập và chuyển đổi nghề bền vững cho người lao động; bảo đảm an sinh, an ninh và trật tự an toàn xã hội
11
Economy and Forecast Review
Trang 3PHÂN TÍCH - NHẬN ĐỊNH - Dự BÁO
Đặc biệt, Chương trình cũng đưa ra nhiều giải pháp,
là cơ hội lớn nhằm thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh Bởi, họ là những đôi tượng có cơ hội nhận hỗ trợ trực tiếp và gián tiếp
Hỗ trợ trực tiếp tập trung nhiều vào cắt giảm chi phí cho doanh nghiệp và tạo điều kiện nguồn vốn cho doanh nghiệp, bao gồm: cắt, giảm thuế, phí, lệ phí cho doanh nghiệp, hỗ trợ lãi suất, cho vay ưu đãi Các tác động gián tiếp được tạo ra chính là cơ hội kinh doanh tốt hơn cho mọi doanh nghiệp, như: cải cách thể chế sẽ tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh;
Mở cửa nền kinh tế chính là khôi phục lại cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp; Phát triển kết câu hạ tầng không chỉ là cơ hội kinh doanh, mà còn tạo ra hạ tầng thuận tiện cho toàn bộ hoạt động đầu tư kinh doanh, cả ngắn hạn và dài hạn
Bôi cảnh đặc biệt cần có những giải pháp đặc thù và hữu hiệu Vì vậy, Chương trình cũng là cơ hội để có sự
rà soát, đánh giá lại hệ thống quy định, từ đó đưa ra các thay đổi phù hợp để thực thi hiệu quả Thời điểm này cũng là cơ hội để cải cách tư duy và thể chế
NHỮ£JG THÁ£H ỊHỨC VÀ CÁCH HÓA GIẢI ĐÊ CÓ THÊ TRIỂN KHAI THÀNH CÔNG CHƯƠNG TRÌNH
Tình hình quốc tế, trong nước có những thuận lợi,
cơ hội và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn Vì thế, thực hiện thành công, hiệu quả, khả năng hấp thụ của Chương trình vừa là nhiệm vụ, vừa là thách thức lớn nhất được tính đến trong suốt quá trình thiết kế, xây dựng và thời gian tới là tổ chức triển khai thực hiện Chương trình Do đó, cần lưu ý một sô' yêu cầu sau đây:
Thứ nhát, khẩn trương, kịp thời hiện thực hóa các hỗ trỢ
Để giải ngân khoản hỗ trợ khổng lồ 350.000 tỷ đồng vào nền kinh tế nhằm sớm phục hồi hiệu quả
và phát triển bền vững là không hề đơn giản Vì thế, trong Công điện số 126/CĐ-TTg, ngày 12/02/2022 về việc đôn đốc triển khai quyết liệt, hiệu quả Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt các biện pháp phải thực hiện, bao gồm cả việc triển khai nhất quán, đồng
bộ, hiệu quả Chương trình Phòng chông dịch Covid-19 (2022-2023); xây dựng chương trình, kế hoạch hành động cụ thể để thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp được giao tại Nghị quyết số 11/NQ-CP; cũng như điều hành đồng bộ, linh hoạt các chính sách tiền tệ, tài khóa; tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, nhất là trong thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công; rồi tháo gỡ vướng mắc cho hoạt động sản xuất - kinh doanh
Đến thời điểm hiện nay, đã có một số hỗ trợ đã được thực thi, như: giảm thuế VAT, giảm thuế trước bạ ôtô , nhưng cũng còn nhiều hỗ trợ đang trong quá trình thể chế hóa, xây dựng hướng dẫn, chưa được hiện thực hóa, như: hỗ trợ lãi suất, hỗ trợ tiền thuê nhà cho người
lao động, gia hạn thuế và thuê đất, danh mục dự án đầu tư hạ tầng Do đó, việc sớm hoàn thành các hướng dẫn cụ thể
về trình tự, thủ tục, điều kiện hỗ trợ để hiện thực hóa hỗ trợ đến người lao động, doanh nghiệp vừa là yêu cầu nhưng cũng đang là một thách thức
Đặc biệt, với gói cấp bù lãi suất, ở mức 2%, thực hiện trong 2 năm (2022- 2023), dù được nhiều doanh nghiệp chờ đợi, nhưng đang cần hướng dẫn cụ thể hơn Tuy nhiên, trong hướng dẫn cần lưu ý rằng, điều kiện tiếp cận phải do thị trường quyết định; theo đó, doanh nghiệp phải hoạt động, có khả năng trả
nợ, thì mới tiếp cận được, vì nguyên tắc tiếp cận theo nguyên tắc thị trường Bên cạnh đó, chính sách cần tạo được động lực để ngân hàng thương mại tham gia thực hiện gói giải pháp này Bởi, nếu không quy định được rõ được về lợi ích và rủi ro trong thực hiện chính sách cho các ngân hàng thương mại, thì
họ khó nhiệt tình tham gia được Một thực tế là, doanh nghiệp, trong đó có
cả các ngân hàng thương mại, rất ngại
cơ chế gây rủi ro Cho nên, trong quá trình thiết kế, thực thi chính sách, cần
sự đồng hành giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp
Thứ hai, nâng cao khả năng hấp thụ của nền kinh tế, tránh dàn trải, lãng phí nguồn lực
Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đến hết ngày 17/02/2022, hầu hết các bộ ngành, địa phương đã chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện Nghị quyết sô' 11/NQ-CP của Chính phủ Nhiều văn bản pháp luật để triển khai các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu của Chương trình cũng đang được xây dựng
Gần một nửa trong 350.000 tỷ đồng của gói phục hồi kinh tế dành cho phát triển kết cấu hạ tầng Chính vì thế, để kinh tế có thể phục hồi, phải trông chờ vào giải ngân đầu tư công Vì thế, trong thời gian ngắn, Bộ Kế hoạch và Đầu tư
đã triển khai nhiều hoạt động Cụ thể, ngay khi Chính phủ ban hành Nghị quyết sô' 11/NQ-CP, Bộ Kê' hoạch và Đầu tư đã
có văn bản đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương rà soát, tổng hợp danh mục nhiệm vụ, dự án dự kiến bô' trí vô'n từ Chương trình, gửi Bộ Kê hoạch và Đầu tư trước ngày 15/02/2022 Sau kỳ nghỉ Tết, Bộ Kê' hoạch và Đầu
tư tiếp tục có 2 văn bản và 1 công điện
Trang 4đôn đốc các bộ, cơ quan trung ương và
địa phương rà soát, cập nhật danh mục
nhiệm vụ, dự án, mức vốn đầu tư dự kiến
bố trí thuộc Chương trình; báo cáo bổ
sung dự toán ngân sách trung ương năm
2022 cho đầu tư phát triển Bên cạnh đó,
Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đề nghị,
các bộ, ngành, địa phương đề xuất bổ
sung dự toán và Kế hoạch đầu tư công
năm 2022 từ Chương trình cho nhiệm vụ,
dự án đã có trong Kế hoạch đầu tư công
trung hạn giai đoạn 2021-2025 và phải
bảo đảm có khả năng giải ngân ngay,
giải ngân hết sô vốn của cả Kế hoạch
đầu tư công năm 2022 đã được giao và
ỉố vốn dự kiến được bổ sung thêm
Nhờ vậy, giải ngân vốn đầu tư công
2 tháng đầu năm 2022 đạt trên 44.612 tỷ
qồng, bằng 8,61% kế hoạch Thủ tướng
Ỉ hình phủ giao, cao hơn so với cùng kỳ
im 2021 và cao nhất trong vòng 5 năm
ở lại đây
Tuy nhiên, để nâng cao khả năng hấp
thụ của nền kinh tế, bên cạnh những giải
pháp trên, cần xây dựng được các điều
Kiện, trình tự, thủ tục để phân bổ và tiếp
nhận các hỗ trợ một cách đơn giản, phù
htp, công bằng và đẩy mạnh ứng dụng
còng nghệ Đặc biệt, công tác thông
tin kịp thời, đầy đủ và toàn diện về nội
dung Chương trình cho rộng khắp đến
cac đối tượng có liên quan cũng là giải
pnáp rất quan trọng
I Thứ ba, tăng cường tính công khai,
minh bạch
Đây vừa là giải pháp, vừa là yêu cầu
nâng cao hiệu lực, hiệu quả và hoàn
để I„ o -T_ „.T„
-thanh mục tiêu Chương trình Đây cũng
là giải pháp hiệu quả để hạn chế tối đa
nhưng lo ngại về tiêu cực trong thực
hiện Chương trình Bởi, công khai, minh
bạch sẽ giúp các bên có cơ hội tốt hơn trong đóng góp
ý kiến, giám sát thực thi hiệu quả hơn
Bên cạnh đó, do Chương trình cần được triển khai nhanh, với nhiều cách làm mới, nên rất có thể sẽ có sai sót, nên cần có sự bảo hiểm cho những hao phí không tránh khỏi Vì vậy, cần sớm thiết lập hệ thông giám sát kiểm tra của Quốc hội, Chính phủ để giảm thiểu rủi ro Công tác triển khai cần phải được theo dõi chặt chẽ vổi sự giám sát của các cấp chính quyền và kể cả của người dân
Ngoài ra, các cơ quan có liên quan cần nghiên cứu, xây dựng cơ chế hỗ trợ thiết thực, hiệu quả cho đôi tượng thuộc Chương trình để đảm bảo việc tiếp cận dễ dàng, công bằng (đường dây nóng, tổ giải đáp, hỗ trợ,
cơ chế ghi nhận và giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh trên thực tế) Gắn kết sự tham gia tích cực của các hiệp hội doanh nghiệp
Thứ tư, sự đồng lòng thực hiện từ phía Nhà nước đến người dân và doanh nghiệp
Việc thực hiện Chương trình phải gắn chặt với các chương trình, nhiệm vụ khác, như: Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế, Chiến lược tổng thể phòng chông dịch Covid-19, Chương trình cải thiện môi trường đầu
tư kinh doanh Vì thế, để Chương trình thực sự hiệu quả, giúp phục hồi và vực dậy nền kinh tế, đòi hỏi nỗ lực của tất cả các bên, từ Nhà nước đến người dân và doanh nghiệp, như World Bank (2022) nhận định: Giai đoạn khó khăn nhất sẽ nhanh chóng qua đi Khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm
2045 sẽ nằm trong tầm tay, khi toàn hệ thông chính trị, từ người dân, tới doanh nghiệp và Chính phủ cùng chung ý chí và quyết tâm thực hiện
Đặc biệt, trong bôi cảnh mới, các nhà quản lý, hoạch định chính sách cần nêu gương, dám nghĩ, dám làm, dám thử những biện pháp, cách làm, hay quy trình mới để tăng hiệu quả, hiệu lực trong việc thực thi chính sách
Bản thân mỗi doanh nghiệp cần tự thay đổi, chủ động, sáng tạo hơn, quản trị tốt hơn, để thích ứng tốt hơn với xu hướng kinh doanh mới, thói quen tiêu dùng mới và công nghệ mới.u
TÀI LIỆU THAM KHẢO
13/
1 Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2022) Báo cáo Chính phủ về tình hình triển khai thực hiện Chương
trình Phục hồi và Phát triển kinh tế - xã hội
2 World Bank (2022) Báo cáo Điểm lại cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam, công bô' ngày /2022
> Thúy Hiền (2022) Sớm triển khai các gói phục hồi kinh tế: ‘Sức bật' cho nền kinh tế, truy cập| từ https://baotintuc.vn/kinh-te/som-trien-khai-cac-goi-phuc-hoi-kinh-te-suc-batcho-nen-kinh-
te 20220302072903624.him
4 Phan Đức Hiếu (2022) Phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội: Cơ hội, yêu cầu và thách thức, truy cập từ http://tapchimattran.vn/kinh-te/phuc-hoi-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-co-hoi-yeu-cau- va-t iach-thuc-43992.html
cấn Văn Lực và Nhóm chuyên gia Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV (2022) Bức tranh
tế vĩ mô năm 2021 và dự báo năm 2022, truy cập từ
https://vneconomy.vn/buc-tranh-kinh-te-5
kinh
vi-mo-nam-2021-va-du-bao-nam-2022.htm