Tuy nhien trong sinh boat hang ngay a gia dinh giiia hai vg chdng, giiia cha me con cai, dng ba, khd tranh khoi c6 luc xay ra, nhiing mdu thudn, va chgm, do cac thanh vien gia dinh ed nh
Trang 1X a H o t ()oc tf)Uc ngt)i?ttt xa hot hoc so'2(10?), 2009 23
QUAN NIEM NHAN THUC CUA CAC THE HE
VE MAU T H U A N TRONG GIA DINH VA CACH KHAC PHUC
• LETHF
To am gia dinh, noi xum hgp thuang xuyen cua doi vg- chong, cha me va con cai,
ong ba gia, la noi dem lai cho mdi thanh vien gia dinh su cham sdc ve vat chat, su
chia se ve tinh cam, su yen on ve tam ly Tuy nhien trong sinh boat hang ngay a gia
dinh giiia hai vg chdng, giiia cha me con cai, dng ba, khd tranh khoi c6 luc xay ra,
nhiing mdu thudn, va chgm, do cac thanh vien gia dinh ed nhiing tinh each, thoi
quen, sa thich, nhu cau khae nhau Mau t h u i n c6 the hen quan den cae van de kinh
te, tinh cam, cham s6e l i n nhau va giao due con cai, ddi xii voi cha me gia eua doi vg
chong ciing eo the do nhiing bat dong ve quan niem va lgi Ich, khong dap iing dugc
nhiing ky vgng ve vai tro cac thanh vien gia dinh cua vg hay chdng v.v
Trong de tai nghien ciiu ve quan niem, nhdn thiic cua cdc the he Viet Nam ve hon
nhdn vd gia dinh, tien hanh dieu tra d 4 diem thuoc tinh Hung Yen va thanh phd Ha
Ngi nam 2007-2008, chiing tdi da chu y khao sat van de mau t h u i n trong cae gia dinh
Do la xd Me Sd huyen Van Giang tinh Hung Yen, xd Phu Minh huyen Soc San thanh
phd Ha Ngi, thi trdn Vdn Giang huyen Van Giang, tinh Hung Yen, phUdng Biii Thi
Xuan quan Hai Ba Trung, thanh phd Ha Ngi Ket qua khao sat a 4 diem tren voi nhirng
dac diem kinh texd hpi khdc nhau, phan anh tinh hinh a ea thdnh pho'va nong thon de
giup chiing toi e6 nhiing thong tin dang chu y ve 4 van de sau day:
1 Cac hinh thue bieu hien eua mau thuan trong gia dinh
2 Hien tugng mau t h u i n nao la nghiein trgng nhat?
3 Nguyen nhan dan den eac mau t h u i n
4 Ve eac giai phap giai quyet mau t h u i n trong gia dinh
Cdc hinh thUc bieu hien cua mau thudn rat da dang, mue do nghiem trgng khae
nhau, nhieu truang hgp lai g i n voi viec sd dung bgo lUc thdn the vd tinh thdn, tix
mang ehui den danh dap v.v Nhiing mau thuan gan voi viec su: dung bao luc trong
gia dinh thuang la nhiing ly do d i n den"cac vu ly thdn, ly hon
Dieu quan trgng la vg chong can ed each gidi quyet cdc mdu thudn kip thdi, ehu
dgng, khdng nen de ehung keo dai, ngay cang nang ne hon Viec nay hen quan den
viee tim hieu cdc nguyen nhdn dan den va cham, mau t h u i n giiia eac thanh vien,
truoc bet giiia ddi vg chdng
* GS, Nguyen Vien trirong Vien Triet hpc
Trang 21 \k c a c h i n h thiic hiiu hi$n ciia m a u thufin t r o n g gia d i n h
Chiing tdi xin neu ra kei qua khao sdt d4 diem nghien cuu noi ehung vecdc hinh thuc bieu hien mdu thudn, dxd MSSddai dien nong thon wk phudng Bui Thi Xuan dai dien thdnh phdlkm vi du (%)
HTnh thiic bidu hl^n cixa mOu thufln
Bding s6 1:
(Ty le % nguci tra lei)
Hinh thuc bieu hien
mdu thudn
1 V g i m Idng.gidn
ddi khdng ndi
chuyen
2 Chong Im Idng,
gidn ddi khdng ndi
chuyen
3.Chdng mdng
chCri vo
4.Vcf mdng chCri
chong
5.Chong ddnh vo
6.Voddnh chong
7.Bo me ddnh chui
con cdi
8.Con cdi chui Igi
bo me
6 M §
Sd
39
22,5
11,2
4,5
0
0 4,3
0
OBui Thi Xudn
42.4
26,3
3,0
0
1,0
0 10,1
0
6A
diem
39,7
23,2
9,7
3,0
1,4
0 7,3
0,3
Dp tuoi ngudi tra Idi o
4 diem 18-29
tuoi
43,4
22,1
10,6
5,3
0,9
0 9,7
0
30-39 tuoi
42
24,5
n
2,5
2
0 7,3
0
Tren
60 tudi 24,6
21,1
3,5
0
0
0 1,8
1,8
Hpc vdn ngudi tra Idi a 4 diem
C d p -1
41,7
20,8
16,7
5,3
0
0 8,3
99,1
C d p
2
38,5
23,6
12,4
2,5
2,5
0 8,1
51,3
C d p
3
41,8
23,4
6,5
0
0,5
0 6,5
43,1
Tinh trgng hdn nhdn
100% NIL
d d ket hdn 41,6
24,4
10,2
3,1
1,4
0 7,6
0,3
Nhu vay cac hinh thue bieu hien eua mau t h u i n trong gia dinh r a t da dgng, tir
nhe den nang, t u thai do khd chiu, im lang, gian ddi, den p h a n iing r a mat, bat hgp
tac, su: dung bgo liic tinh thdn ldi ndi mang ehui, cai n h a u den bgo lUc thdn the, danh dap nhau Cac hinh thiic eung tuy thuoc vao trinh do hoc vdn, tdng Idp xd hgi, moi trudng sinh song cua nhiing ngudi cd lien quan Hinh thiie bieu hien phd bien cua mau t h u i n la vg hay chdng im lang, gian ddi, khdng noi chuyen vdi nhau Hinh thu:e nay eo d cd 5 th^'he ty le tra loi tuong ddi thdng nhat, tii 20% den 40% Viee chdng mdng chiii vg chiem ty le cao han hien tugng vg mdng chM chdng (9,7% so
vdi 3%) va didn ra chu yeu a the he tre va t r u n g nien (2%) n h u n g khdng cd chuyen
vg ddnh chdng, dieu nay phan anh vi the quyen lUc dp ddo cua nam gidi trong gia dinh v i n tdn tai den ngay nay Hien tugng con cdi chiii lgi bd me (0,3% d 4 diem), rat it xay ra so vdi viec bd me ddnh chiii con cdi (7,3%), chu yeu la the he tre t r a lai
(9,7%) Dieu nay eung ndi len vi tri eua eon cai ehua trudng t h a n h sdng trong gia dinh, ehung edn phu thuge vao cha me vi nhieu phucmg dien, ddng thai eung phan
anh truyen thdng dng x& co ne nep, t r a t t u tren dudi trong gia dinh Viet Nam
Trang 3Le Thi 25
Hay lang nghe vai y kien cua nguoi dan qua cac eugc phong van sau va thao luan nhdm
"Ve mdu thudn gia dinh, da sd ddn dug ddnh dap, chdi bdi vg, phu nU mdng
mo, chi chiet chong Ly do vg chong khong hieu nhau, luc yeu nhau thi em dep, luc lay nhau thi lung cung, khong ldm chu dugc bdn thdn nen xdy ra mdu thudn, mgt phdn vi kinh te gia dinh Vg chong nen tU hoa gidi, qud ldm mdi phdi nhd den chinh quyen can thiep" (nam, dd ket hon d xd Me Sd)
"Mdu thudn trong gia dinh chu yeu do tinh each Hai bo' con cung nong thi khong the noi chuyen ldu dugc vdi nhau, ddc biet trong viec ldm dn Mdu thudn cdng do nhgn thde cdc van de xd hgi, cha me khong theo kip gidi tre ve nhgn thde xd hgi hien nay dang chuyen doi nhanh (nam, trung nien dxd Me Sd)
"Nhiing vu va chgm giUa cha me gia vd con cai trUdng thdnh xoay quanh vdn
de ldm dn Cha me gid lo minh ddu tU ldm tien nhd that bai thi sao, cac cu hay chdc chdn trong ldm dn Thanh nien lgi chap nhgn mao hiem, the la co mau thudn trong gia dinh" (nam, da lie't hon dxd Me Sd)
"TrUdc day ddnh dap mdi Id bgo liic Bay gid mdng mo, mgt sat cdng Id bgo liic tinh thdn vd vdn xdy ra d dia phUdng, ddc biet giUa me chong va nang ddu GiUa vg chong cdng co bgt tai, da chdn chUa den niUc gay thUOng tich ndng Cac dodn the phdi vao cuge de hod gidi, chUa den niUc cong an xd phdi can thiep" (thdo ludn nhom trung nien d Me Sd)
"Viec chdng ddnh ddp vg vi ghen tuong, vg chi chiet chong vi di chai khuya, rUgu che v.v vdn con, nhUng dien ra trong gia dinh hg, ngUdi ngodi it biet vd khong can thiep" (nam, trung nien thdo ludn nhom dphUdng Bui Thi Xuan)
"Hinh thde bgo lUc trong gia dinh phu thuoc vdo trinh do cua doi vg chong cdng
CO the d nong thon, viec danh dap vg con, hang xom biet ngay (7thdnh pho it the hien ro, co khi di ngodi dUdng rdt dodn kit, hg lai nhau di xe may nhUng ve nha khong ai noi vdi ai diiu gi cdn kho hOn d nong thon danh cho 1 trgn Id xong Bgo liic
d moi trUdng hgp, moi gia dinh, dia phUdng khdc nhau" (nem, thdo ludn nhom cdn
bg d phudng Biii Thi Xudn)
"Bao liic ve tinh thdn vd the xac con phdi ran de nhiiu Bgo lUc vi the xac thudng diin ra d gia dinh ngUdi lao dgng (JngUdi tri thde thudng Id bgo lUc tinh thdn, ddu tranh vdi nhau qua chien tranh lanh, khong hgp tdc vdi nhau v.v Bgo lUc
do nhiiu nguyen nhdn, khong phdi do mgt nguyen nhdn, cai ndy de ra cai kia, khong thich nhau, cd tinh khdc nhau v.v."(nam, trung nien, thdo ludn nhom can bg
d phudng Bui Thi Xudn)
"Vg chdng sd'ng vdi bd me gid hai kho tinh, nghiem khdc nen doi khi vg chdng cung CO mau thudn mgt chut thoi Co dy cd phan nan vdi chdng Id kho qud
Vg chdng doi luc co x6 xat nhau, cung chi vi ba me thoi, chi co cdi nhau, co dy cucdn nhdn, noi ndng den me nen cau len toi tat cho co dy 1 cai thoi Co dy phdn
Trang 4ling, rdi bd vi nhd cha me de, toi phdi len xin loi mdi ve (phdng van nam thanh nien
d thi xd Vdn Giang)
"Vg chdng cdi nhau thi chUa, chi mat ndng, may nhe vdi nhau thoi Neu md gidn nhau thi ehung chdu im lang khong noi gi vdi nhau Bao gid nguoi nguoi thi vg chdng mdi ngdi lgi vdi nhau noi chuyen vdi nhau Bay gid thanh nien ngUdi ta it cdi nhau, md cdi nhau hdng xom biet mang tieng ra, rdi borne lgi chdng hieu vg chong ehung no nhU the ndo md sudt ngdy cdi vd nhau, rdi de ong bd dau ddu lo lang" (phong vdn nam thanh nien d xd Phu Minh)
"Vg chdng chdu khi gidn nhau thi khong ai noi chuyen vdi ai, thudng nhd chdu ldm lanh truoc Chdng chdu chUa bao gid ddnh chdu Bd me chdng kho tinh thi chdu nhudng nhin thoi, chdu rut ra 3 dieu: minh la con thi minh nhin, co bd me chdng ndo khen con ddu ddu, nen thoi minh khong cdi ldm gi vdi bd" (phdng vdn nU
d xd Phu Minh)
2 V l miic do n g h i e m trgng ciia m a u t h u S n t r o n g gia d i n h
Tra ldi eau hoi hien tugng mau t h u a n nao la nghiem trgng nhat, ehung toi thu dugc ket qua n h u sau, theo n h a n thiie cua nguoi dan'i^:
Bding s6 2: V6 mile dO nghiSm trpng cCia mOu thudn trong gia dinh
(% nguci tra lai)
V6 mdc do nghldm trpng cOa mOu thufin
l.Vo im Idng gidn ddi khdng ndi chuyen
2.Chong im Idng gidn ddi
3 Chong mdng chui vo
4 Vo mdng chui chong
5 Chong ddnh vo
6 Vo ddnh chong
7 Bo me ddnh con
8.Con cdi chui lai bo me
d 4 d l 5 m n6l Chung
57,7%
12,2 14,1
3,8 4,5 0,6 3,8 3,2
d x a M S S 6
68%
9,8
14,6
4,9
0
0 2,4
0
6 p h u d n g BOI Th| Xudn
55,8%
21,2
1,9
0 7,7 1,9 5,8 5,8
Nhu vay hien tugng vg im lang, gidn doi, khong noi chuyen dugc nhieu nguai
n h i c den, a 4 diem ed 57,7% ngudi t r a ldi, d Md So cd 68% ngudi t r a ldi Cac hien
tugng chdng m,ang chui vgco 14,1% NTL d 4 diem, chdng ddnh vg cd 4,5% NTL d 4 diem Chdng mdng chiii vg d xd Me Sd e6 14,6% NTL cao hgn b a n b phudng Biii Thi Xudn cd tdi 7,7% NTL Vg ddnh chdng cd 0,6% NTL d 4 diem, d xd Mi Sd la 0% Rieng a phudng Biii Thi Xudn cd 1,9% NTL Nhung thuc te d p h u a n g Biii Thi Xuan
qua bang 1 lai khong ed hien tugng vg danh chdng didn ra
Ket qua t r a ldi tren ciing cho thay uy quyin cua ngudi chdng cua nam gidi
trong cac gia dinh v i n tdn tai, ndi trgi
"' Bang so lieu vl cac hinh thiic mau t h u i n gia dinh (bang 1) khae voi bang ve miic dp nghiem trpng (bang 2) vi bang 1 chi noi den cac hinh thiic bieu hien co nhilu hay it ty le (%) khong phai noi den miic dd nghiem trong bao nhieu %
Trang 5Le Thi 27
3 T i m h i ^ u n h t i n g n g u y e n n h a n d i n d^n m a u t h u a n t r o n g gia d i n h
Theo quan niem eua nguoi dan qua khao sat eho ket qua n h u sau:
Bding s6 3: NguySn nhOn din dSn mOu thufin
Cty le % nguoi frd Id!)
Hinh thuc bieu hien
mdu thudn
1 Do nghi ngd ngogi
tinh
2 Do mdu thuan trong
Idm dn kinh te
3 Do soy rupu
4 Do ddnh bac
5 Do nghien hut
6 Do mdu thudn trong
nudi dgy con
7.Do mdu thudn trong
sinh hoat hdng ngdy
8 Do thdi guen gia
trudng cua chong
9 Khdc
6
Me
So
2,4
34,1
0 4,9
0
24
53
2,4
0
OBui Thi Xudn
0
5,3
1,8
0 1,8 12,3
66,7
1,8
10,5
64
diem
1,1
17,0
5,5 3,3 0,5 6,6
58,2
2,2
5,5
Op tuoi ngudi trd Idi c d 18-29 tudi
1,7
22
0 3,4
0
0
64,4
3,4
5,1
30-59 tudi
1
14,4
8,7 3,8
1 10,6
53,8
1,9
4,8
Tren
60 tuoi
0
15,8
5,3
0
0 5,3
63,2
0
10,5
Hpc
C d p
1
0
36,4
18,2
0
0
0
15,8
0
0
(/dn cua NTL
C d p
2
1,3
20,3
6,3 6,3
0 5,1
57
38
0
Cdp
3
1,1
12,1
3,3 1,1 1,1 8,8
61,5
1,1
9,9
Tinh trgng hdn nhdn 100% NTL
d d ket hdn
1,1
17,4
5,6 3,4 0.6 6,7
57,3
2,2
5,6
Nguyen nhan phd bidn d i n den mau thuan giiia vg chdng qua khao sat tren, y
kien cua NTL la do trong sinh hoat hdng ngay vg chong, mdi nguoi mgt y xep sd 1 vdi ty le chiem ty le NTL la 58,2%, d the'he tre ty le NTL la 64,4%, dac biet cao d phuong Biii Thi Xuan la 66,7% Thii hai la do e6 mau t h u i n trong ldm dn kinh te'ty
le NTL a 4 diem la 17%, d xa Me Sd ty le NTL la 34% cao ban ty le ehung 17%, d the he tre la 22% Nguyen nhan do mau t h u i n trong nuoi dgy con xep thd 3 voi ty
le NTL la 6,6% d 4 diem, dac biet d the he trung nien ty le NTL la 10,6% Rieng a phudng Bui Thi Xuan ty le NTL la 12,3% xep thii2, chiing to co nhieu xung dot
giira cae the he ve c h u i n muc sdng d thanh phd
Nhieu nguyen nhan khae d i n den mau t h u i n vg chdng: do say rUgu, ed ty le NTL la 5,5%, do ddnh bgc cd ty le NTL la 3,3%, do nghien hut cd ty le NTL la 0,5% Mau t h u i n do nghi ngd ngogi tinh chiem ty le thap, ed 1,1% NTL Mau t h u i n do thoi quen gia trUdng cua chdng dang luu y cd 2,2% NTL d 4 diem, d xd Me Sd ed 2,4% NTL, d the'he tre ed toi 3,4% NTL ve t i m quan trgng cua nguyen nhan nay
Dac biet ed ty le 57,3% NTL da ket hon eho la mau t h u i n trong gia dinh ehu
yeu do mau t h u i n trong sinh boat hang ngay
Cd 5,5% NTL d 4 diem, rieng d phudng Biii Thi Xuan cd 10,5% NTL la do nhUng nguyen nhdn khdc, nhiing nguyen nhan ma hg khong ndi ra dugc, dae biet d the' he gid
tren 60 tudi cd tdi 10,5% NTL la do nhung nguyen nhan khae, phiie tap, khd ndi
Trang 6Xet ve hgc van ve nguyen n h a n do mdu thudn trong ldm dn kinh te, t h i 36,4%
NTL ed trinh do cap 1, 20,3% NTL ed trinh do cap 2
Nguyen n h a n do mdu thudn trong sinh hogt, cd ty le NTL 61,5% ngudi cd hgc van cap 3, 57% ed hge van cdp 2 Dieu nay eiing p h a n a n h 1 p h a n tinh hinh vg hay
chdng ed trinh do van boa thudng ddi hdi d cuge sdng gia dinh each a n d te nhi, lich
su, ehu ehao hem
Chiing ta thii l i n g nghe y kien cua cac cap vg chdng qua phdng van sau va thao luan nhdm ve mau t h u i n , bao luc trong gia dinh, ve nguyen n h a n nay sinh mau
t h u i n , phiic tap hem nhieu so vdi ket qua khao sat t r e n day
"TU trUdc me chdng, nang ddu khong co mdu thudn gi ddu, nhUng bay gid chdu
CO con gdi, no lubi dn, chdu ldm cdc thvC cho no, no khong dn, chdu viia tdc, viia thuang nen mdng no vd phdt 1 cdi vdo mong no No co dau ddu nhung no cU gao len thi bd me chdng thUdng no lgi noi chdu Ddy nhieu khi mdu thudn chi vi con thoi, minh dgy con theo kieu cua minh, bd chiiu no qud hod ra hu'' (phong vdn nU tre d phudng Biii Thi Xudn)
"Tdi tha'y rang v i n de bao lue gia dinh v i n edn, n h u n g cai chiem da sd la d ndng thon nhieu hem d t h a n h phd Tuy nhien la noi the n h u n g d t h a n h phd ciing ed, cd
the khong phai la bao luc danh dap nhau ma bgo lUc ve tinh thdn, cai nay anh
hudng dai d i n g va eon nguy hiem hon" (thao luan nhdm t r u n g nien d phudng Biii Thi Xuan)
"Noi ehung mdu thudn trong gia dinh co rdt nhiiu nguyen nhdn, nhUng cai nguyen nhdn de gay tdn thUcfng nhdt, theo chdu nghi Id ngUdi chdng minh sdng qud
vo tdm, qud vi minh, khong biet den ai, thdm chi den con Chdng chdu anh dy di ldm cong trinh xay diing nay day mai do, di biin biet cd thdng mdi ve, sau do lgi di
2 ndm d nudc ngodi Trong 2 ndm do chau vo vo nuoi con mgt minh vd vi dvdi ong ngogi, nha ong vd cac co chu di no trong nom con hg de chdu di ldm Khi vi anh ay nghe theo bgn bdo Id vg theng, the'kia md khong chiu tim hieu ky Con be chdu mdi
2 tudi rUdi, chdu phdi lo lam dn, rdt vdt vd, ddu tdt mdt toi, con anh ay d nUdc ngodi, vg con khong co, hg hdng cung khong, chdu khong nghi ngd anh ay thi thdi, anh ay lai nghi ngd chdu ngogi tinh
Chdu da chap nhdn mpi thd de sdng ehung nhung anh dy cdn ddnh ddp chdu trUdc mat con Anh con khoa cdng, khod cda nhd, khi chdu ve phdi phd khod mdi vdo dugc, anh dy lai chdi, ddnh chdu, con chdu 4 tudi luc ay no sg qud
Rdi vgchdng ly hon chia doi nhd & Con chdu dm phdi di ndm vien, chdng khong hi hdi thdm, ket cue Id di den ly hon" (chuyen he cua 1 nU dphudng Bui Tlii Xudn)
Tra ldi eau hdi anh ed bao gid dung bao luc vdi eon cai khdng?
"Noi thiic vdi chi, vdi con gai thi khong, nhung vdi con trai thi 1 lan chdu dua doi bgn be, hU qud toi phdi ddnh chdu, sau do ngdi 6m con khdc vd 2 bdcon bao nhau rdng
do Id lan duy nhdt phai diing vd liic vdi con Phdi diing den bgo lUc, du Id dudi hinh
Trang 7Le Thi 29
thiic ndo, cdng deu Id khong dugc, no anh hudng den tat cd md, thdnh vien gia dinh, ldm cho cuoc song cdng thdng hOn vd rdt khong toi cho sii phdt trien cua cdc con trdng cuoc ddi sau ndy" (phdng vdn sdu 1 nam trung nien dphUdng Biii Thi Xudn)
4 V6 e a c h gidi quy^t m a u t h u i n trong gia d i n h
Cung cd nhieu y kien khae nhau Qua khao sat d 4 diem va Iiy vi du d xa Md Sd
va phuong Biii Thi Xuan, chiing toi nhan dugc y kien tra ldi nhu sau:
Bdng s6 4: Hinh thuc gidi quySt mOu thufin (% ngudi trd ldi)
Cdch gidi quyet mdu thudn
1 Do chdng Idm Idnh trude
2 Do vo Idm Idnh trude
3 De ldu rdi qua
4 Hai vo chong chu ddng Idm Idnh
5 Do b d me, anh em hod gidi
6 Do chinh guyen, td chuc xd hdi
hod gidi
7 Cd c d c h gidi quyet khdc
6 4 diem
37%
15,6 20,8 19,7 1,7 0,5
4,6
6 xd Md Sd
36%
24,4 31,7 9,8 2,4
0
4,9
6 phudng Bui Thi Xudn 39,6%
4,2 14,6 29,2
0
0
6,3
Y kien ndi bat la mau t h u i n giiia vg chong dugc giai quyet thudng do chong ldm lanh trUdc (37% nguoi tra loi), hai vg chong ehu dgng lam lanh la 19,7% nguoi tra ldi, dac biet a phuong Biii thi Xuan cd 29,2% nguoi tra ldi Mgt sd kha dong cho la cU de ldu thi mdu thudn se qua di (20,8% nguoi tra ldi), eon viee nhd bd me, anh em hay
ehinh quyen, cae doan the boa giai mau t h u i n giiia vg chdng thi rat It, e6 0,5%
"De gidi quyet mdu thudn thi 2 ben phdi nhudng nhin nhau, thdy ben ndy cdng thi ben kia phdi liii, de khi ndo em em se phe binh lgi, the' la xong Neu ben ndo cdng cdng, mdi ben 1 ty, ai cdng tranh khdn thi viec be xe ra to ddn len, chong thudng hay tranh khdn vdi vg" (Nam, trung nien d xd Me Sd)
O phuong Biii Thi Xudn, 97% y kien ciing eho r i n g vg chong phai ton trgng nhau, lang nghe y kien eua nhau thi moi giai quyet dugc cac mau t h u i n thuong ngay xay ra Trong viee ddi xu vdi con cai, y kien eho r i n g cha me c i n phai lang nghe y kien cua con diing, sai the nao, khdng ap dat y kien mgt ehieu, b i t chiing
phue tung thi moi day dd, thuyet phue, bao ban chiing ed ket qua, t r a n h de mau thuan cang t h i n g giiia cha me va con cai
Mgt chi phu nii a phuong Biii Thi Xuan da neu len mgt kinh nghiem de giai quyet mau t h u i n trong gia dinh
"Vdng, neu nhU minh co the nhin dUdc thi cdi gi cdng nen cho qua Tdt cd Id vi con thoi Chdu nghi neu ngUdi chong phgm sai ldm ndo do vd ngUdi vg co the bo qua dugc cho chdng, khi ngUdi biei dn ndn hdi loi NgUdi chong se cdm thdy ton trgng vd minh hdn vd se tU sda chUa sai ldm detrd thdnh ngUdi chdng tdt hon"
"Theo em neu chdng lan tdi, thi vg phdi lui, bao gid em ciing noi vdi cac con em the, khi md ngudi ddn ong dd nong len, ngUdi ta noi 5 cdu thi minh noi 1 cdu Cd chdng ndo chiu kem ngUdi vg, dii ngUdi ta sai vdn cU cho la ddng NgUdi vd biet
Trang 8nhudng nhin cho qua di, rdi sau co dip se noi lgi dung sai" (phong vdn nS d thi trdn Vdn Giang, HUng Yen)
Dae biet trong trudng hgp vg hon chdng, hoac ve t r i n h dp, hoac ve dia vi cong tic, thi each cu xu giiia vg chdng lai bet siic te nhi, hg can tdn trgng l i n nhau, hay
l i n g nghe y kien 1 phu nii ve van de nay
"Ve mgt ly do hoac dieu kien nao do ngUdi phu nii lay ngUdi chdng kem hon minh, thi ngUdi vg cdn xac dinh ro la 2 ngUdi phdi ton trgng nhau Tdt nhien sii chenh lech ve trinh do vdn hod khieh anh chdng dd rdt tii te, ngUdi vg phdi sdng the ndo de khong the hieu minh Id hdn ngUdi chong Sdng trong gia dinh, bdn thdn ngUdi vd cdn biet vai tro cua minh Dii ra ngodi xd hgi, bdn thdn minh co the Id mgt ngUdi lanh dgo, nhUng trong gia dinh minh vdn Id ngUdi vd, co cdch cU xdi ddng dan, tenhi Co cong viec gi vg chdng cung bdn bgc, binh ddng NhUng dieu quan trgng nhdt la hg biet ton trgng Idn nhau, ngUdi chdng men phue ngUdi vd gioi hdn minh NgUgc lgi ngUdi vd biet ton trgng ngUdi chdng NhU vdy gia dinh se em dm, thugn hod" (thdo luan nhom d phudng Biii Thi Xudn)
Trong gia dinh sd'ng 3 the he thi 63% cac y kien ciing cho r i n g mgi nguoi cin nhudng nhin vd ton trgng l i n nhau, 31,7% y kien cho r a n g con chau phai ludn nghe
loi ong ba, cha me, 5% cho r i n g ong ba cha me nen l i n g nghe y kien eon chau
Nhan dan xa Phu Minh lai chii y den vai tro cua cgng ddng trong viec giai
quyet mau t h u i n trong gia dinh, dac biet khi xay r a bao lue, d i n h dap
"Hang xom den can ngdn, y thvCc cgng ddng rdt cao Hg den cdn ngdn doi vd chdng dang cdi nhau, ddnh nhau vd gdp y neu chdng nong thi vg bdt di, neu vg the ndy thi chong em di, cudi cdng ldm cho 2 vd chdng hod hdp vdi nhau Neu khong co
sU can ngdn cua cgng ddng thi gay ldm, co the ddnh nhau den trgng thUdng Cho nen y thiic cua cgng ddng Id quan trgng Id cdi tap tuc cua dia phUdng - cdi tinh cdm d nong thon dy no khae d thdnh phd, to tieng Id hdng xom biet rdi" (Thdo luan nhom can bg d xd Phu Minh)
Diing la khi doi vg chdng c6 xung dot thi y kien ngudi thii 3 hgp tinh, hgp ly, chan thanh se giiip hg n h a n h chdng giai toa mau t h u i n
"Con d thdnh phd, vg chdng cdi nhau, danh nhau chUa den mdc chinh quyin phdi can thiep, vd hang xom cung khong can thiep Co ngUdi vd bi chdng ddnh tim mat, xdy xat mat, ai hoi lgi gidu, bdo minh ngd, hg si dien Vd chdng cdi nhau, vg bi ddnh trong nhd, CO ra ngo gao to len thi mgi ngUdi mdi bie't, hay ldm ddn ra phudng thi chinh quyin mdi can thiep" (nU, trung nien thdo ludn nhom d phudng Biii Thi Xudn)
'Ve mau thudn giUa 2 vd chong thi dgi da sd tii gidi quyet trong gia dinh, rdi mdi den hang xom giup dd, can thiep Khi xdy ra mdu thudn, sai vi phia ai thi ngudi dyphdi riit kinh nghiem Vi du vg di ldm ve thdy cda nhd bda bdi thi cdu len, chong bdo: 2 vg chdng ciing di ldm vdng, thi nay 2 vd chdng ciing dgn dep nhd cda,
vg nghe theo lgi vui ve" (nam, trung nien d xd Mi Sd)
Trang 9Le Thi 31
Nhu vay sd ddng eae cap vg chong, dae biet d the he tre da cho r i n g : de giai quyet xung dot, mau t h u i n thuong ngay xay ra trong gia dinh, hai vg chdng phai tu
giai quyet va bien phap tdt nhat la nhudng nhin nhau "1 dieu nhin, 9 dieu lanh",
neu khong ai chiu ai thi mau t h u i n keo dai t r i m trgng them Nguoi c6 15i phai riit
kinh nghiem, nguoi kia phai co long vi tha, nhu vay l i mgi su se em dep Chiing ta
hieu rang eon nguoi ta khong ai gidng ai, khong ehi ve hinh thiie be ngoii ma ve
tinh net, sd thieh, nhu e i u thoi quen Vi vay c i n phai nhdn nhugng nhau khi sdng
trong 1 tap the nho la gia dinh, vg chdng, cha me, con cai, e i n dep bo tinh leb ky ca
nhan, tu ai ea nhan chi mudn ddnh phdn thdng vi minh, mudn ngudi khae lam theo
minh, lam gidng minh
Vg chdng sdng trong gia dinh c i n hdp tdc vdi nhau ve nhieu mat, khong chi trong l i m an kinh te, ngi t r g gia dinh ma can ed su hod ddng trong ldi sdng, trong sinh boat hang ngay, de co tUng noi ehung Ban hgp ea nay eo tieng bong, tieng
trim, nhung lai an y, boa ddng vdi nhau, de tao nen ban hgp xudng rieng, hay, dep
Su hod dong, su hod hgp giUa vg chong khdng ddi hoi su gidng nhau giira hg ve mgi mat tu tinh net, sd thieh nhu e i u v.v, nhung hg biet nhudng nhin nhau, nhdn nhUdng lan nhau, hy sinh lgi ich nhdt thdi cua cd nhdn, vi lgi ich ehung ldu ddi ciia
ca gia dinh Hg gat bd tinh ich ky ea nhan, tu ai c i nhan de thich iing voi cai ehung cua cd gia dinh v i e6 tieng ndi ehung eiia ea 2 vg chdng D6 la hi quyet de tao nen sii dong thudn trong gia dinh, xay dung cuge sdng ehung h a n h phiie va em dep./