Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnh

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnhSáng kiến kinh nghiệm, SKKN - Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnh

ứng dụng

I Sơ lược lý lịch tác giả:

- Họ và tên: LÂM MINH TOÀN Nam, nữ: Nam

- Ngày tháng năm sinh: 28/09/1988

- Nơi thường trú: Thị trấn Long Bình – huyện An Phú – tỉnh An Giang

- Đơn vị công tác: Trường THPT An Phú

- Chức vụ hiện nay: Giáo Viên

- Trình độ chuyên môn: Đại học Sư phạm Giáo Dục Thể Chất

- Lĩnh vực công tác: Dạy lớp

II Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị trường THPT An Phú :

Trong những năm qua, trường THPT An Phú (huyện An Phú, tỉnh An Giang) làmột đơn vị đạt nhiều thành tích, được đánh giá cao của ngành Giáo dục tỉnh An Giang.Trường đã phấn đấu và trở thành một ngôi trường có chất lượng giáo dục tốt, một địachỉ tin cậy của phụ huynh, học sinh, không ngừng phát triển cả về quy mô trường lớp

và chất lượng giáo dục; đội ngũ nhân lực ngày càng phát triển theo chiều hướng tíchcực, đủ biên chế theo định mức quy định chung toàn trường và theo từng môn học - nênnơi đây đã nung đúc, đào tạo nên những con người giàu lòng nhiệt huyết, đầy chất bảnlĩnh, rất năng động và cũng rất giàu tình nghĩa Với những thành quả đã đạt được, nhiềunăm liền nhà trường luôn được UBND tỉnh An Giang, Sở GD-ĐT An Giang tặng bằngkhen Vừa qua, ngày 10/8/2018, nhà trường được UBND tỉnh An Giang công nhận là

trường đạt chuẩn Quốc gia, đây là ngôi trường đầu tiên của huyện An Phú đạt danhhiệu này Tiếp đó, ngày 21/8/2018, trường được Sở GD-ĐT An Giang công nhận làtrường phổ thông đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục cấp độ I theo qui định của Bộ GD-ĐT.

Bản thân tôi rất tự hào được công tác tại trường THPT An Phú (mái nhà yêu mếnnày), trong công tác giảng dạy đã được BGH nhà trường rất quan tâm đầu tư cho bộmôn Thể Dục, trường đã xây 2 sân đal thể dục với qui mô rộng lớn và được đầu trang

bị cho môn đá cầu rất nhiều từ sân bãi đến trang phục thi đấu, giày đá cầu, quả cầu đá

Với sự kì vọng, tin tưởng của BGH, sự hỗ trợ hết mình của anh em đồng nghiệp,nên tôi cố gắng huấn luyện đội Đá cầu trường THPT An Phú thành môn thể thao mũinhọn khi tham gia thi đấu HKPĐ cấp tỉnh, sự mong đợi đã đến khi HKPĐ cấp tỉnh vừarồi đội cầu trường THPT An Phú đạt được HCV cấp tỉnh nội dung đôi nam nữ, HCĐđội 3 nam, HCĐ đội 3 nữ Đó là 1 sự thành công ngoài mong đợi của tôi và với những

gì tôi đã biết nên tôi mạnh dạn viết nên sáng kiến này về lĩnh vực chuyên môn đá cầu

với đề tài: “Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu quả ở nội

dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnh” Với hy vọng viết xong đề

tài này sẽ thỏa mãn phần nào đó về cách huấn luyện, truyền dạy cho học trò ở lĩnh vực

đá cầu đối với quí anh em, thầy cô giám khảo Với kì vọng góp nhặt những viên sỏinhỏ nằm cạnh bên lề non cao và mong muốn sáng kiến này sẽ góp phần cho lĩnh vực

Đá Cầu ở nội dung đá 3 nam được phát triển

- Lĩnh vực: Chuyên môn.

III Mục đích yêu cầu của sáng kiến:



Thứ nhất : Đưa ra sáng kiến giúp nâng cao kỹ chiến thuật nội dung 3 nam áp

dụng tốt trong quá trình thi đấu, phát huy được hết khả năng vốn có của học trò trongcông tác luyện tập, huấn luyện nội dung này



Thứ hai : Giúp học sinh nâng cao trình độ kỹ thuật, chiến thuật, khắc phục nhữngkhó khăn, thử thách, vượt qua những chướng ngại, rào cản tâm lý, vững vàng trong quátrình thi đấu



Thứ ba : Đưa ra nhiều phương pháp, biện pháp, bài tập bổ trợ kỹ thuật giúp các

em nắm được cốt lõi của kỹ thuật, tự rèn luyện ý chí và bản lĩnh, tự hoàn thiện mình

trong quá trình thi đấu



Thứ tư : Giúp HS học tốt môn Đá Cầu: hướng dẫn HS những bài tập, động tác

rèn luyện kỹ thuật, kỹ năng đá cầu, tạo cho HS phương pháp tập luyện tích cực chủđộng, hiệu quả trong tập luyện và thi đấu



Thứ năm : Nhằm góp phần nâng cao phong trào tập luyện TDTT ở trường nói

chung và phong trào tập luyện Đá Cầu nói riêng dần dần tạo nên sự hứng thú tậpluyện của học sinh Sức khoẻ của các em được củng cố, tăng cường với việc có nhiều

em tham gia tập luyện đá cầu thường xuyên từ đó tạo nên sức thu hút, sự hấp dẫn

được lan truyền rộng rãi từ chính bản thân của các em đến các bạn các thành viêntrong và ngoài nhà trường

1 Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến

Qua nhiều năm dẫn học trò đi thi đấu, nhiều năm viết sáng kiến về lĩnh vựcchuyên môn đá cầu này và nội dung bản thân tâm đắc nhất là nội dung đá đội 3 namnên tôi đã mạnh dạn viết sáng kiến này để thể hiện những hiểu biết vốn có của mình

từ các kỹ thuật động tác đến chiến thuật tập luyện, cách phát hiện điểm yếu, đánh tâm

lý vào điểm yếu đối phương, rèn luyện tâm lý học trò và phát hiện ưu điểm của độinhà, điểm mạnh ưu thế của đối phương tìm cách chế ngự, hạn chế sự tấn công sởtrường của đội bạn để thi đấu lấn lướt làm nên chiến thắng, đồng thời chỉ rõ cácphương pháp tập luyện, nội dung thi đấu mũi nhọn của đội tuyển trong giai đoạnchuẩn bị thi đấu HKPĐ cấp tỉnh năm 2020 sắp tới

2 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến:

Luật giáo dục, điều 28.2 đã ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát

huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với từng học sinh; môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh” Đá Cầu là một môn học bao gồm

các yếu tố trên vì môn học thực hành chủ yếu trên sân tập, mang tính vận động nhiều,tinh thần đoàn kết cao, ý chí và nghị lực tốt, phát huy tính sáng tạo của người tậpnhằm mục đích thực hiện tốt yêu cầu của môn học là rèn luyện thân thể và nâng caosức khoẻ bản thân Nên trong quá trình tập luyện giáo viên là người huấn luyện gươngmẫu nhất từ thị phạm kỹ thuật động tác đến tác phong đạo đức phải chuẩn mực nhấtnhất để các em noi theo Đồng thời, chính bản thân người huấn luyện viên khôngngừng nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân mình mà còn thường xuyên nắmbắt thông tin mới nhất đến bộ môn mình phụ trách Bởi vậy, bí quyết thành công củatôi trên con đường đi dạy học cũng như huấn luyện học trò khi đi thi đấu HKPĐ cấptỉnh cũng như HKPĐ cấp Toàn quốc là tuân thủ theo nguyên tắc: Biết kính trênnhường dưới, vui vẻ, hòa đồng trong tập thể, siêng năng học hỏi, đoàn kết tập thể,tuân thủ lời HLV chỉ bảo tập luyện nhiệt tình ra thi đấu hết mình và tôn trọng đối thủ

trên tinh thần “ Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng ” Thành tích đạt được của đội

tuyển đá cầu qua nhiều năm thi đấu là thước đo chất lượng, hiệu quả của quá trình tậpluyện, nghiên cứu, sáng tạo; nó là lí thuyết hóa kiến thức từ thực tiễn chuyên môn đến

độ kinh nghiệm từng trãi của người thầy- người huấn luyện; là kết quả của một quá

trình tìm tòi, phát hiện, vận dụng, đào tạo huấn luyện lâu dài của người giảng dạy đốivới môn sinh trong môi trường giáo dục của nhà trường ; là một công trình huấn luyệndài hạn buộc người làm huấn luyện phải đầu tư với tâm trí kiên trì, thật khoa học đểgóp phần đem lại sự khởi sắc cho sự nghiệp trồng người nói chung và bồi dưỡng nhântài của trường THPT An Phú nói riêng, do đó để đạt thành tích tốt nhất trong lúc thiđấu, khơi dậy lòng nhiệt huyết, tinh thần thi đấu hăng say, lòng ham muốn chiến thắngcủa học trò thì người huấn luyện phải biết: trấn an tâm lý, khích lệ tinh thần, cổ vũnhiệt tình từ chính bản thân mình, lời động viên của BGH, lời cổ vũ nhiệt tình củakhán giả Qua đó tôi nhận thấy sáng kiến này có thể áp dụng ngay khi chúng ta đứnglớp giảng dạy bằng cách áp dụng nhiều bài tập luyện mà tôi nêu bên dưới đây nhằmmục đích giúp các em có kiến thức cơ bản về môn đá cầu đồng thời nắm được yếu tốthen chốt của các kỹ thuật nâng cao như phát cầu, quét cầu, cúp cầu và có thể vận

dụng các yếu tố: thể lực, kỹ thuật, tâm lý ảnh hưởng đến học trò mình để huấn luyệncác em tham gia thi đấu ở các giải huyện hay HKPĐ cấp tỉnh đạt giải cao

3 Nội dung sáng kiến:

A-

Tiến trình thực hiện nhằm phát triển môn Đá Cầu câp THPT:

 Giai đoạn 1: Phát hiện Học sinh có năng khiếu môn Đá cầu :

1 Để thuận lợi trong quá tìm ra những em học sinh có năng khiếu về môn đá

cầu thì được sự cho phép của BGH trường nên thành viên trong Tổ TD-QPAN đãthống nhất đưa chủ đề Đá cầu trong kế hoạch giảng dạy vào đầu năm học để thuận lợiphát hiện và phân loại những em có năng khiếu đá cầu vào đội tuyển Đá cầu củatrường

2 Để các em hứng thú với chủ đề Đá cầu này thì ngay những buổi tập đầu tiên

tôi đã giới thiệu và thị phạm cho các em xem các kỹ thuật như : phát cầu, chém cầu,cúp cầu, quét cầu…, cho các em quan sát để kích thích tạo động lực dẫn đến niềm đam

mê đá cầu của các em



Giai đoạn 2: Phương pháp lựa chọn:

1 Cho các em thường xuyên tập luyện và đấu tập trong tiết học đá cầu để tìm ra

những em có kỹ thuật tốt, biết phối hợp đồng đội, có thể lực tốt của từng lớp để chọnvào đội tuyển Đá cầu

2 Tổ chức Hội khỏe Phù Đổng cấp trường, chọn những em có sức khỏe tốt nhất,

thành tích cao nhất vào đội tuyển

3 Lựa chọn các em có điều kiện tập luyện tốt: nhà gần trường, có lòng đam mê

yêu thích đá cầu



Giai đoạn 3 : Giai đọan huấn luyện nội dung đá đội 3 Nam

1.

Phát cầu cao chân nghiêng mình : Đây là kỹ thuật mà tôi đã tập trung huấn

luyện sâu nhất, kỹ lưỡng nhất trong nội dung này là chủ yếu phát cầu vào vị trí trốngtrên sân, phát vào vđv đỡ cầu yếu, phát cầu vào giữa 2 vđv đứng thủ cầu của đốiphương, phát cầu lợi dụng đồng đội che, chắn cầu nhằm hạn chế đường cầu tấn công

(H1) Số 1 Số 2

Số 3

của đối phương, đồng thời dễ gây mất tập trung dẫn đến dành cầu lẫn nhau từ đó làmcho rối loạn đội hình dễ dẫn đến đối phương tự làm hỏng cầu Khi phát cầu tôi yêu cầucác em phải tập phát cầu bay sát mép lưới và phải để cầu bay đi với tốc độ nhanh,mạnh và hiểm để dồn đối phương vào thế bị động không để đối phương tạo ra đườngcầu chủ động tấn ngược lại mình



Các chiến thuật phát cầu : Huấn luyện trường hợp VĐV phát cầu có đồng đội

che cầu:

- Trường hợp 1: Phát cầu qua vị trí đồng đội đứng che cầu: sao cho đường cầu bay tốc

độ sát người che cầu, sát đầu vđv che cầu, đồng thời sát lưới với đường cầu đi thẳng,

dài về cuối sân (H1)

- Trường hợp 2: Phát cầu ngay vị trí VĐV số 1 đứng nhằm tạo đường cầu bất ngờ khi

VĐV không chú ý tập trung (H2)

Số3 Số1

- Trường hợp 3: Phát cầu rơi vào vị trí ở giữa 2 người số 2 và số 3 : Nhằm cho 2 người

dành cầu với nhau hoặc nhường cầu cho nhau (H3)

- Trường hợp 4: Phát cầu vào bạn yếu về kỹ thuật đỡ cầu của đội đối phương (H4)

2

Huấn luyện tâng cầu nhịp chuyền cầu cho đồng đội tấn công:

 Cách tập luyện : Bạn phục vụ đứng ngay vị trí phát cầu của một bên sân, đội

bạn còn lại đứng vị trí như hình 2, sau đó bạn phục vụ phát cầu sang sân vào VĐV

A hoặc VĐV B để phối hợp chuyền cầu tấn công, 1 bạn bắt cầu và chuyền cầu nhịp

1để bạn đứng trên lưới thực hiện đá tấn công về các hướng như hình vẽ ( H5)

Số3 Số1

Số3 Số1

- Khi Học sinh tập nhuần nhuyễn kỹ thuật này thì HLV tiếp tục huấn luyện cho độicác bài tập nâng cao độ khó thêm nữa bằng cách cho thêm 1 em HS đứng phía bên kia

lưới chắn cầu và em vừa phát cầu di chuyển lên thủ bắt đường cầu đến (H6)

- Đối với đội có trình độ đá cầu tốt hơn thì HLV tiến hành các bài tập luyệnchuyên sâu hơn nữa là chiến thuật chắn cầu đôi- chắn cầu với 2 VĐV , người còn lại

sẽ thủ đỡ cầu ở giữa sân Lúc này HLV sẽ chỉ dẫn các em các kí hiệu tay, các kỹ thuật

đá tấn công qua rào chắn như: đá xé rào qua hai vai, đá cao qua khỏi đầu bỏ nhỏ, đá

tấn công góc chữ A, (H7)

- Kinh Nghiệm: Nguyên tắc thi đấu phải tuân thủ theo chiến thuật “Dĩ bất biến

ứng vạn biến” có nghĩa là: trong lúc thi đấu phải biết ứng biến thay đổi phương pháp,chiến thuật : có thể cúp cầu bỏ nhỏ, kéo sát biên cúp cầu cho trúng người để cầu bay rangoài sân, cúp cầu lài Mọi phương pháp nhằm mục đích là chiến thắng là tạo lối tấncông bất ngờ, hiệu quả, phá vỡ hàng chắn của đối phương ghi điểm cho đội nhà Chính

vì thế HLV là người then chốt đóng vai trò quan trọng trong vấn đề tập luyện này,đồng thời HLV phải tạo nhiều tình huống bất ngờ cho các em xử lý trong quá trình tậpluyện và liên tục sửa sai tại chỗ các kỹ thuật còn sai sót của các em, giúp các em rút

(H6)

(H7)

kinh nghiệm tại chỗ nâng dần khả năng thích nghi với các biến đổi bất ngờ, rèn luyện

ý chí kiên cường, linh hoạt, vững tinh thần, ổn định kỹ thuật, duy trì phong độ trong

tập luyện cũng như thi đấu Nếu HS hoàn thành tốt khâu chiến thuật và áp dụng rành

mạch vào quá trình tấn công lẫn phòng thủ thì tỉ lệ dành phần thắng trong trận đấu sẽ

rất cao

3

Huấn luyện chuyên sâu kỹ thuật cúp cầu trong đá đ ộ i 3 Nam :

A Huấn luyện kỹ thuật cúp cầu tấn công : Đây là kỹ thuật được sử dụng khi

cầu ở gần phía trên lưới



Kết thúc: Động tác kết thúc kỹ thuật cúp cầu khi tiếp đất là phải đảm bảo antoàn bằng cách hoãn xung giữa cơ thể và mặt sân, tránh trường hợp mất thăng bằng téxuống sân dẫn đến chấn thương

Điều đáng lưu ý để đạt được hiệu quả cúp cầu như ý muốn thì điều cơ bản làngười tập phải dựng cầu chuẩn ở mọi tình huống để tạo thế công cầu bằng cách: tạichỗ tâng cầu nhiều lần bằng hai chân, dựng cầu ở độ cao vừa tầm chuẩn của người tậpliên tục bằng kỹ thuật tâng “giật” cầu, búng cầu…, chủ yếu làm cho đường cầu bay vềphía trước để tạo thuận lợi cho việc lấy đà và thực hiện kỹ thuật Tiếp đó là luyện tậpchuyền cầu nhưng ở đây thì được tập luyện bằng cách 1 em chuyền cầu cho em còn lạidựng cầu và tập cúp cầu qua lưới

Trường hợp các em thực hiện sai kỹ thuật cúp cầu hoặc thực hiện chưa chuẩnthì giáo viên nên cho người tập ra bên ngoài sân tập luyện với động tác kỹ thuật cúp

cầu (không cầu) rồi sau đó treo cầu cố định ở độ cao vừa tầm của các em HS khoảng

từ 1.4m - 1.6m cho các em luyện tập

 Cách tập luyện: Bạn phục vụ đứng ngay vị trí trung tâm của một bên sân, 3

bạn còn lại đứng chuẩn bị chắn vầu và đỡ cầu Cách tập luyện thực hiện như sau:

Bạn số 1 phát cầu tấn công cho số 2 hoặc số 3, sau đó bạn số 2 hoặc số 3 có cầuthì chuyền cầu cho số 4 dựng cầu tấn công theo các hướng mặc định của HLV đã được

thể hiện trên hình vẽ (H8) bằng các hướng mũi tên, đồng thời số 2, số 3 di chuyển theo

hình mũi tên và đứng phía sau người cúp cầu để làm công việc hổ trợ bạn số 4 đá tấncông qua sân không thành công bị đối phương chắn cầu

Điều quan trọng của kỹ thuật cúp cầu là phải dựng cầu chuẩn và điều khiển quảcầu bay theo ý định của mình – phải tạo dược kỹ thuật dựng cầu tốt nhất có lợi chomình tấn công Như vậy để đạt được thì người chủ công phải tự tâng cầu chuẩn bằng 2chân ở 3 mức độ khác nhau: tâng cầu thấp, tâng cầu tầm trung bình ngang ngực, tângcầu tầm cao qua khỏi đầu Bên cạnh đó phải tự tạo tình huống là đồng đội chuyền cầucho mình rồi tâng cầu nhịp 1 đá cúp cầu tấn công về các hướng mặc định như đá “Y”,

đá “A”

Yếu tố quan trọng của cúp cầu là chạy đà – giậm nhảy – cúp cầu nhằm phát huytốc độ cúp cầu nhanh, mạnh với tư thế ở trên không do chạy đà giậm nhảy đưa cơ thểlên cao Ở đây sẽ tạo được nhiều thế thuận lợi hơn là cúp cầu không bậc nhảy và chạy

đà rất nhiều, do vậy chính bản thân tôi phải cho các em tập luyện để nâng cao sức bậc,tốc độ ra cầu nhanh- mạnh- hiểm bằng cách cho các em thực hiện các bài tập: tự lò cò

(H8)

12

3

4

1 chân bằng chân thuận nhiều lần, bậc bục, bậc cóc, nhảy dây Tự tập cách vào đà đểbay lên cúp cầu ( với giai đoạn cúp cầu không cầu cố định, đến cúp cầu có đà, cầu bay

di chuyển trên không do đồng đội chuyền cầu )

* Hình ảnh minh họa kỹ thuật cúp cầu: được thể hiện qua từng giai đoạn: chạy đà –giậm nhảy – trên không – tiếp xúc cầu



Kinh Nghiệm : trong lúc dựng cầu tấn công sang sân đối phương, người chủ côngphải tinh mắt quan sát được sự di chuyển, ý đồ, điểm yếu của đối phương và tìm đượckhoảng trống bên sân đối phương mà mình muốn cúp cầu Sự tính toán này có ý nghĩa

vô cùng quan trọng vì mình không nhìn thấy đối phương di chuyển, điểm yếu, khoảngtrống bên sân của đối phương thì lúc này cúp cầu chỉ còn mang ý nghĩa là thắng nhờmay mắn khi cầu rơi xuống sân đối phương

Các bước trên là điểm cốt lõi mà người làm chủ công phải nắm chắc và nằmlòng, đồng thời khi sử dụng chiến thuật này thì người chơi phải áp dụng cách đá cầudài, ngắn liên tục vào các góc sân buộc đối phương phải di chuyển nhiều để đón đỡcầu, tiêu hao thể lực và gây cho đối phương lúng túng, mất tập trung dễ tự làm hỏngcầu và hạn chế những đường cầu tấn công vì đang rơi vào thế bị động Sử dụng chiếnthuật này cần lưu ý đến những đường cầu ngắn - vì thực hiện đường cầu ngắn mà lạithành đường cầu tầm trung (cầu bay đến nửa sân trên) thì người chơi dễ bị phản côngngay dẫn đến thua mất điểm rất đáng tiếc! Từ đó suy ra trong lúc tập luyện không phải

các em tập nhiều là hay mà cần phải biết tư duy chiến thuật, tầm quan sát tỉ mĩ đếntừng khía cạnh, cần tập hay hơn tập nhiều, cần chất hơn cần lượng, cần tập giỏi, tập tốtchứ không phải tập nhiều mà tập kém, phải cảm giác được lực chân sử dụng khi tiếpxúc quả cầu là mạnh hay yếu, luôn luôn giữ cho đầu óc mình một chữ “tĩnh” trong lúcthi đấu Do đó phải tập luyện thường xuyên, tích cực, tăng cường rèn luyện thể lực vàtầm quan sát khi thực hiện kỹ thuật, phối hợp hài hòa tinh thần đoàn kết giữa đồng độilẫn nhau (không ỷ mình nhanh mắt lẹ chân mà dành cầu đá một mình không biết phốihợp với đồng đội) có như thế mới dẫn đến thành công còn đi ngược lại sẽ dẫn đến thất

bại như lời Bác Hồ đã nói:

“ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công”.

Dưới đây là các đường cầu tấn công do tôi đã hướng dẫn các em với phương châm tậpluyện “ tấn công vào điểm yếu của đối phương với đường cầu mặc định của mình”, đểlàm sáng tỏ hơn về vấn đề tôi vừa nói tôi xin trình bày cụ thể như sau:

Bài tập 1:  Trong bài tập đầu tiên tôi hướng dẫn cho em HS nam dựng cầu và công

cầu theo các hướng mặc định về cuối sân (H9).

Bài tập 2: Trong bài tập thứ 2 tôi cho các em tự dựng cầu từ phía đồng đội chuyền

cho người chủ công rồi sau đó tấn công vào vị trí ở giữa và vị trí trung tâm của đội đối

phương (H10).

(H10)

(H9)

Bài tập 3: Áp dụng chiến thuật đánh lừa đối phương di chuyển khỏi vị trí cầu thủ để

phát động đường cầu tấn công (H11).

Trường hợp đối với các em thực hiện sai kỹ thuật cúp cầu hoặc thực hiện chưachuẩn thì giáo viên nên cho người tập ra bên ngoài sân tập luyện với động tác kỹ thuậtcúp cầu (không cầu) rồi sau mới cho các em vào sân luyện tập Theo kinh nghiệm bảnthân tôi thì lúc mới tập cúp cầu nên cho các em dựng cầu có độ cao vừa phải khôngnên dựng cầu cao quá cũng không nên dựng cầu thấp quá mà phải dựng cầu vừa tầmchuẩn của mình để dần dần tạo nên thói quen dựng cầu chuẩn, vừa tầm cúp Songsong đó là dựng cầu với khoảng cách xa lưới nhằm tạo cho các em có cảm giác tự tin,

ít mắc lỗi chạm lưới đồng thời tạo độ khó cho đối phương trong việc chắn cầu Sau đómới cho các em tập dựng cầu gần lưới để thực hiện nhiều kỹ thuật cúp cầu xuống sân

Ở đây trong quá trình tập luyện thì tôi yêu cầu Hs phải dựng cầu đúng theo dự địnhtính sẵn có nghĩa dựng cầu theo mặc định là đưa cầu vào tình huống nào thì cúp cầu

về hướng nào, vị trí nào theo thống nhất của tôi mà chính tôi đã biên soạn trong lýthuyết cho các em học mà tôi đã kinh nghiệm, viết lại trong khi tập luyện, thi đấu củabản thân tôi đã từng trãi qua

Ví dụ: Khi dựng quả cầu bay trong không gian khoảng giữa sân lưới thì ngườichủ công phải cúp cầu về phía góc phải của sân đối phương, khi dựng cầu gần cuốimép lưới gần cột ăngten thì người chủ công phải cúp cầu ngay vào vị trí trung tâm củasân, nếu có người chắn thì cúp mạnh vào hàng chắn đối phương để cầu bay ra ngoàidành điểm thắng…Đây là yếu tố quan trọng và là thành phần quyết định sự thànhcông hay thất bại ở việc thực hiện nên tôi buộc các em phải học thuộc lý thuyết đồng

(H11)

thời phải vận dụng linh hoạt trong tập luyện, thi đấu vì trong thể thao tư duy phải cao!

(H12)

Tóm lại: Việc tập luyện kỹ thuật cúp cầu và đạp cầu phải được tập luyện thườngxuyên trong thời gian dài, tránh trường hợp tập luyện quá nôn nóng dẫn đến hậu quảnghiêm trọng về sau này như: chấn thương khớp gối, cổ chân, chấn thương lưng,…,đồng thời phải quan sát sửa sai cho người tập, khuyến khích, đôn đốc các em tậpluyện Song song đó việc cho các em thực hiện các kỹ thuật từ khâu dựng cầu đến việccúp cầu thì người HLV phải hướng dẫn tỉ mỉ từng giai đoạn như: dựng cầu - chạy đà -giậm nhảy - trên không - tiếp xúc cầu - giữ thăng bằng…Giáo viên là người chịu tráchnhiệm chính trong quá trình hình thành kỹ năng, kỹ xảo của HS trong giai đoạn này

B

Huấn luyện kỹ thuật phòng thủ - chắn cầu : HLV tiến hành cho đội đứng

vào đội hình 1 hàng ngang và phân tích kỹ thuật phòng thủ và kỹ thuật chắn cầu cho

Hs quan sát, tiếp thu và tập luyện

 Cách tập luyện: HLV hướng dẫn cách di chuyển trong khi phòng thủ : khi

bạn chủ công đá cầu tấn công qua lưới thì bạn số 1 di chuyền gần mang cá (kế vạch2m) để chuẩn bị đón cầu khi bị đối phương chắn cầu qua lưới ở phía trước, đồng thờibạn số 2 di chuyển sau lưng bạn số 3 để chuẩn bị đỡ đường cầu khi đối phương chắn

cầu qua lưới ở phía sau (H13)

(H12)

(H13)

Đó là những trường hợp thực dụng nhất trong thi đấu mà các vđv của đội cầu

THPT An Phú đã vận dụng tốt các kỹ thuật chiến thuật này để công thủ 1 cách hợp lý,hiệu quả nhất để giành chiến thắng Đây là cách huấn luyện chắn cầu của tôi truyềnđạt lại cho các em cầu công và cầu thủ Đồng thời cả đội phải có khả năng bao quát xử

lý các tình huống hết sức nhạy cảm, chính xác và thông minh thì mới đem lại kết quảtốt.Vì vậy, lúc chắn cầu đòi hỏi người chắn phải có kĩ thuật, chiến thuật hoàn chỉnh vàphải có sức khoẻ tốt và sức bật tốt, phải có các tố chất sức nhanh, sức mạnh, sức bền,sức dẻo và sự khéo léo Để đạt được điều này người tập phải tiến hành tập luỵênthường xuyên, liên tục có hệ thống, khoa học và hợp lý với phương châm:

Đam mê – Luyện tập – Tiến bộ.

Đối với hàng phòng thủ phải thường xuyên luyện tập các bước di chuyển nhưđơn bước, đa bước, nhảy bước, bước chéo, bước đuổi, cách phối hợp đỡ cầu, chắn cầu,chuyền cầu, phát cầu Chính vì vậy mà mọi thành viên trong đội cầu đều phải siêngnăng luyện tập, tập đúng kỹ thuật, tôn trọng đồng đội và đoàn kết gắn bó với nhau,biết phát huy những điểm mạnh của từng cá nhân, khắc phục những mặt còn hạn chế

để không ngừng phấn đấu vươn lên đạt thành tích cao trong tập luyện và thi đấu

C

Huấn luyện yếu tố thể lực:

Các yếu tố đá cầu cơ bản gồm: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền Đây là những yếu tố cơbản cũng là yếu tố quan trọng mà người chơi cần phải nắm để chơi tốt môn đá cầunày Muốn đạt được các yếu tố trên thì đòi hỏi sự tập luyện hằng ngày kể cả trong quátrình tập luyện và thi đấu phải vận dụng liện tục các yếu tố ấy và phải biết uyểnchuyển trong các tình huống thi đấu khác nhau mà vận dụng cho phù hợp

1 Yếu tố sức nhanh, sức mạnh :

Đây là yếu tố rất quan trọng trong tập luyện và thi đấu môn đá cầu Đòi hỏi người chơiphải biết sử dụng sức mạnh, sức nhanh đúng cách để có thể giành điểm trực tiếp hoặclàm cho đối phương rơi vào thế bị động để tạo cơ hội tấn công lấy điểm

Trong quá trình làm công tác huấn luyện thì tôi thường xuyên trao đổi với cácanh em đồng nghiệp để tìm ra phương pháp tập luyện mang lại hiệu quả nhất cho các

em đặc biệt tận dụng địa hình thuận lợi có sẵn tại trường mà đưa ra những bài tập bổ

trợ giúp các em thực hiện bài tập đạt hiệu quả Đối với đá cầu thì sức mạnh sức nhanhthường được thực hiện với các bài tập như: Bậc nhảy bằng 1 chân và 2 chân lên cácbục cao, chạy lên xuống cầu thang nhiều lần Nhảy lò cò từng chân, nhảy dây ở tư thếđứng hoặc ngồi, nhảy cóc, chạy tốc độ cao lặp lại 30-50m tại sân trường, các bài tập dichuyển sang phải sang trái và tiến lùi với tốc độ cao có kết hợp buộc dây thun hỗ trợ tập kéo xà đơn, nhảy cóc, chống đẩy, Tập vít cầu, xiết cầu, miết cầu với lực mạnh,nhanh Các bài tập trên được tôi cho các em tập luyện vào mỗi buổi tập để nâng caothể lực và nâng cao tốc độ của các em trong các tình huống xử lý những quả cầu khóđòi hỏi phải có sức nhanh, sức mạnh.

2 Yếu tố sức bền:

Đây là các yếu tố không thể thiếu được trong môn đá cầu Có được sức bền tốt

sẽ giúp các em phát huy hết khả năng vốn có của trong từng trận đấu khi phải tham giathi đấu nhiều nội dung hay gặp những đối thủ mạnh sẽ giúp xử lý tốt trong những tìnhhuống tấn công hoặc phòng thủ và nâng cao thành tích của mình trong tập luyện và thiđấu Để phát triển sức bền cần tập luyện hững bài tập sau: chạy 800-1500m, chạy biếntốc 200-400m, chạy lặp lại nhiều làn các đoạn 30-50m, chạy cầu thang tốc độ vớinhiều lần liên tục

3 Yếu tố mềm dẻo, khéo léo :

Đá cầu là môn thể thao đòi hỏi có nhiều kỹ thuật đa dạng, phức tạp đòi hỏi vđvphải có khả năng mềm dẻo, khéo léo để thực hiện kỹ thuật và điều cầu chính xác.Được tập luyện với các bài tập như xoay các khớp, xoạc dọc, xoạc ngang, đứng thẳnggập người, các động tác bậc nhảy đá lăng trên cao, nhảy dây

Tóm lại trong tập luyện cũng như trong thi đấu cần phải chú ý sử dụng nhiềucác đường cầu, kỹ thuật khác nhau một cách đa dạng, thuần thục và linh hoạt chứkhông nên chỉ chú trọng một đường cầu cơ bản nào Phải biết linh động trong thi đấu

đề phòng đối phương bắt bài nên tấn công nhiều vị trí khác nhau trên sân nhằm tìm rađiểm yếu của đối phương đồng thời kết hợp tốt các yếu tố nhanh, mạnh, bền, dẻo,khéo léo, để tạo ưu thế làm chủ trận đấu

IV Hiệu quả của sáng kiến:

- Thông qua sáng kiến kinh nghiệm này giúp các em học sinh hình thành những

kỹ năng cơ bản của môn đá cầu, làm nền tảng cho các em luyện tập kĩ thuật cao hơn,

có độ phức tạp lớn hơn

- Giáo viên lên kế hoạch từng bước theo định hướng phát triển các hoạt độngtập luyện theo nguyên tắc : từ dễ đến khó, từ khó đến nâng cao, từ nâng cao đến phứctạp, và đi sâu vào chuyên môn của từng kỹ thuật động tác trong đó chú trọng đến cáchgiao nhiệm vụ, bài tập của HLV cho học trò, khả năng thực hiện nhiệm vụ tập luyệncủa các em, cuối cùng phải là sự hình thành kỹ năng chiến thuật, tâm lý chiến đấu, kỹthuật hoàn hảo nhất mà từng em trong đội cầu phải đạt đến

- Sáng kiến : “Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT đạt hiệu

quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnh” sẽ giúp giáo viên có

hướng nhìn bao quát hơn về công tác huấn luyện giúp học sinh đạt được kết quả tốtnhất trong tham thi đấu HKPĐ cấp tỉnh

- Rèn luyện học sinh hoàn thành tốt kỹ năng sống trong tập thể, tác phong thiđấu bãn lĩnh, mạnh mẽ và khả năng chịu được áp lực, mệt mỏi và rèn luyện tinh thầnđoàn kết cao giữa các đồng đội với nhau

- Giúp học sinh tiếp thu và vận dụng tốt kỹ chiến thuật, tâm sinh lý , rèn luyện ýchí, nghị lực tốt nhất trong các kì tham gia HKPĐ cấp Tỉnh và HKPĐ cấp toàn quốcsắp tới

- Kết quả thi học sinh tham gia HKPĐ cấp Tỉnh và Toàn quốc môn Đá Cầu dotôi huấn luyện:

Năm học dự thi cấp tỉnh Số lượng Đạt giải

03 học sinh nữ HCV đội 3 nữ2016-2017 HCĐ đội 3 Nam HKPĐ Toàn Quốc

HCĐ đôi Nam Nữ HKPĐ Toàn Quốc2017-2018

03 học sinh nam HCĐ đội 3 Nam

03 học sinh nữ HCĐ đội 3 nữ

02 học sinh HCV đôi Nam - Nữ

V Mức độ ảnh hưởng:

- Việc viết sáng kiến : “Kinh nghiệm giảng dạy và huấn luyện học sinh THPT

đạt hiệu quả ở nội dung đội ba nam môn Đá cầu tham gia HKPĐ cấp tỉnh” theo kinh

nghiệm của bản thân cũng như việc tham khảo ý kiến của nhiều đồng nghiệp trước đó,

đó là một việc làm rất có hiệu quả về gây hứng thú cho học sinh, nhất là trong giaiđoạn hiện nay khi thể thao là món ăn tinh thần không thể thiếu trong sự học tập và laođộng thường ngày của các em

- Đồng thời tăng cường ý thức cho phụ huynh, cho học sinh và mọi người nhậnthức đúng về lợi ích thiết thực của việc tập luyện TDTT trong và ngoài nhà trường Nhìn chung qua thời gian tập luyện đa số học sinh nắm được về kỹ thuật, chiến thuật

cơ bản và kỹ thuật, chiến thuật nâng cao của môn đá cầu này được tốt hơn so với banđầu

- Chính vì vậy mà chúng tôi nhận thấy đa phần học sinh trường THPT An Phúđều thích được tập luyện TDTT- thích môn đá cầu, các em có thời gian vui chơi, giảitrí, tham gia hoạt động TDTT và rất yêu thích môn học này vì mục đích thiết thực củaviệc luyện tập này là tham gia tích cực phong trào, rèn luyện kỹ năng sống, nâng caosức khoẻ, tạo vẻ đẹp cho cơ thể, vui chơi giải trí, phục vụ tối đa cho học tập

Để học sinh đạt được kết quả như vậy nhà trường đã phát động tạo ra nhiều câu lạc

bộ TDTT cho các em vui chơi như : CLB đá cầu, CLB Cầu lông…, đồng thời trang bịphương tiện, sân bãi chất lượng như: đèn chiếu sáng, sân đal xi măng, đảm bảo cơ sởvật chất, tuyên truyền cho học sinh và mọi người tham gia CLB để thấy được TDTT là

vô cùng quan trọng để nâng cao sức khoẻ, rèn luyện thân thể vì “Một tinh thần minh

mẫn trong một thân thể tráng kiện” giúp phong trào TDTT của trường phát triển hơn.

Đúng vậy, khi ta khỏe mạnh thì ta cảm thấy sảng khoái, hăng say làm việc và yêu đời.Đồng thời chúng ta sẽ rũ bỏ được những mệt mỏi, phiền muộn trong cuộc sống vàcảm nhận được nguồn sinh lực dồi dào đầy năng lượng nếu biết kết hợp giữa sự vậnđộng về thể xác với tinh thần thì cuộc sống sẽ trở nên hài hoà hơn, hoàn hảo hơn

VI Kết luận:

1 Những bài học kinh nghiệm:

- Đây là phương pháp dạy và huấn luyện theo hướng tích cực hiện đại mà tôi

đã nghiên cứu từ lý thuyết đến thực tiễn trong quá trình huấn luyện học sinh tham giathi đấu HKPĐ cấp tỉnh, toàn quốc và chính bản thân tôi đã thi đấu, giao lưu trao đổikinh nghiệm với các người anh em, người thầy hướng dẫn mình

- Nội dung sáng kiến viết về cách hướng dẫn tập luyện, phối hợp thi đấu của đội

3 nam, tôi tin chắc rằng sẽ không tránh khỏi điều thiếu sót rất mong được quí anh emđồng nghiệp, quí Thầy, Cô ban giám khảo bổ chính cho tôi những thiếu sót hay sailầm về mặt kỹ thuật, chiến thuật trong huấn luyện để lần sau tôi có kinh nghiệm traudồi kiến thức và viết sáng kiến sẽ sâu sắc hơn, hoàn thiện hơn

- Với tinh thần trao đổi, học hỏi và chia sẽ kinh nghiệm của bản thân tôi, vớimong muốn phát triển phong trào Đá cầu được lan rộng từ nhà trường đến bên ngoài

xã hội tôi hy vọng sáng kiến này sẽ góp phần chút ít vào công việc này

2

Kiến nghị và đề xuất:

- Đa số học sinh lứa ở tuổi THPT có tính hiếu động, nhanh nhẹn dễ tiếp thu nênkhi vào học môn đá cầu các em rất hăng hái và nhiệt tình, lại tiếp thu kỹ thuật nhanhchóng vì các em đã có khiếu thể thao về môn này nên đa phần những kỹ thuật mà tôi

đã giới thiệu thì các em tập luyện rất tốt và đạt hiệu quả cao

-Muốn đạt hiệu quả như vậy không những HS tích cực tập luyện mà giáo viênchúng ta phải không ngừng trau dồi kiến thức chuyên môn, nâng cao trình độ bản thân

và tự hoàn thiện mình, luôn trao đổi, nghiên cứu tìm ra những phương pháp soạn giáo

án tập luyện phù hợp và các biện pháp khắc phục những khó khăn, vướng mắc trongtập luyện để đạt được chất lượng GDTC tốt nhất

- Để đảm bảo công tác giảng dạy và tập luyện cho học sinh đạt hiệu quả trongtập luyện môn đá cầu đòi hỏi phải tăng cường giao lưu thể thao, trao đổi và học hỏikinh nghiệm với các trường bạn giữa các huyện với nhau, đồng thời nên tổ chức chocác em học sinh trong trường thi đấu đá cầu giữa các khối lớp với nhau trong nhữngdịp lễ như 20/11, HKPĐ cấp trường, các giải cấp huyện, …Đầu tư dụng cụ phục vụcho việc tập luyện như: lưới che chắn gió để đá cầu, lưới, trụ và giày đá cầu hàngnăm…

- Sáng kiến này có thể áp dụng cho tất cả giáo viên thể dục khi giảng dạy vàhuấn luyện môn Đá cầu ở các trường THPT, trong các kì tham gia HKPĐ cấp Tỉnhhay HKPĐ cấp toàn quốc và sáng kiến được thực hiện tại trường THPT An Phú

- Tôi cam đoan những nội dung báo cáo là đúng sự thật

Xác nhận của đơn vị áp dụng sáng kiến Người viết sáng kiến

Lâm Minh Toàn

CHÚ THÍCH KÝ HIỆU VIẾT TẮT

THPT: Trung Học Phổ Thông

BGH: Ban Giám Hiệu.

TD-QPAN : Thể Dục- Quốc Phòng An Ninh

Số 1,2,3,4 lần lượt thực hiện theo thứ tự

CLB: Câu lạc bộ

HCV: Huy chương vàng

HCĐ: Huy chương đồng