Tác động tích cực đến mỗi người, mỗi cá nhân khi thực hiện tốt các quan điểm văn hoá trên………..12 PHẦN 3: BIỂU HIỆN VÀ TÁC HẠI CỦA NHỮNG HÀNH VI THIẾU VĂN HÓA TRONG MỐI QUAN HỆ GIỮA CON C
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT
-⁂ -MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
ĐỀ TÀI VĂN HÓA TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH HIỆN TRẠNG VĂN HÓA TRONG GIỚI TRẺ
GVHD: ĐINH THỊ ĐIỀU
MÃ HP: 221TT0103
Nhóm 2:
Phùng Ngọc Bích- K224060769 Huỳnh Bảo Châu- K22406770 Nguyễn Thị Hồng Diễm- K224060772 Trịnh Trần Phương Linh- K224060790 Nguyễn Hữu Lộc- K224060791
Huỳnh Mẫn Mẫn- K224060797 Hoàng Thị Thanh Tâm- K224060810 Lạc Thu Thủy- K224060814
Đỗ Thị Minh Thư- K224060815 Nguyễn Thanh Thúy Tiên- K224060816
Tp HCM, 10/2022
Trang 2DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA VIẾT TIỂU LUẬN
HỌC KỲ 1 NĂM HỌC 2022-2023
Mã học phần: 221TT0103
Nhóm: 2 (Lớp thứ 7 - tiết 4-6)
Tên đề tài:
Văn hoá trong tư tưởng Hồ Chí Minh Hiện trạng văn hoá trong giới trẻ.
Đánh giá mức độ hoàn thành của các thành viên:
THÀNH
Phùng Ngọc Bích K224060769 100%
Huỳnh Bảo Châu K22406770 100%
Nguyễn Thị Hồng Diễm K224060772 100%
Trịnh Trần Phương Linh K224060790 100%
Nguyễn Hữu Lộc K224060791 100%
Huỳnh Mẫn Mẫn K224060797 100%
Hoàng Thị Thanh Tâm K224060810 100%
Lạc Thu Thủy K224060814 100%
Đỗ Thị Minh Thư K224060815 100%
Nguyễn Thanh Thúy Tiên K224060816 100%
Trưởng nhóm: Đỗ Thị Minh Thư
Trang 3Nhận xét của giáo viên
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
ĐIỂM:
KÝ TÊN
Trang 4MỤC LỤC
PHẦN 1: QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VỊ TRÍ, VAI TRÒ,
CHỨC NĂNG CỦA VĂN HÓA
1.1 Văn hóa là gì? 5
1.2 Vị trí của văn hóa 5
1.3 Vai trò của văn hóa 6
1.3.1 Văn hoá là mục tiêu, động lực của sự nghiệp cách mạng…… 6
1.3.2 Văn hoá là một mặt trận.……… 6
1.3.3 Văn hoá phục vụ quần chúng nhân dân… 6
1.4 Chức năng của văn hóa:……… 6
1.4.1 Bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp… .7
1.4.2 Mở rộng hiểu biết nâng cao dân trí………… 7
1.4.3 Bồi dưỡng phẩm chất phong cách và lối sống tốt đẹp lành mạnh hướng con người đến chân thiện mỹ để hoàn thiện bản thân 8
PHẦN 2: QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HOÁ GIÁO DỤC, VĂN HOÁ ĐỜI SỐNG 2.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về văn hoá giáo dục……….9
2.1.1 Mục tiêu của văn hóa giáo dục ……… 9
2.1.2 Phải tiến hành cải cách giáo dục………9
2.1.3 Học phải đi đôi với hành 10
2.1.4 Phương pháp giáo dục phải phù hợp với mục tiêu giáo dục……….……… 10
2.1.5 Cần chú trọng xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên có đạo đức cách mạng, yêu nghề, giỏi về chuyên môn, thuần thục về phương pháp……….10
2.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về văn hoá đời sống……… 11
2.3 Tác động tích cực đến mỗi người, mỗi cá nhân khi thực hiện tốt các quan điểm văn hoá trên……… 12
PHẦN 3: BIỂU HIỆN VÀ TÁC HẠI CỦA NHỮNG HÀNH VI THIẾU VĂN HÓA TRONG MỐI QUAN HỆ GIỮA CON CÁI VỚI BỐ MẸ, GIỮA SINH VIÊN VỚI THẦY CÔ GIÁO 3.1 Biểu hiện và tác hại của những hành vi thiếu văn hóa trong mối quan hệ giữa con cái với bố mẹ……… 14
3.1.1 Biểu hiện……… ………14
3.1.2 Tác hại……… …………15
3.2 Biểu hiện và tác hại của những hành vi thiếu văn hóa trong mối quan hệ giữa sinh viên với thầy cô giáo………16
3.2.1 Biểu hiện……… ….16
3.2.2 Tác hại……… 16
Trang 5NỘI DUNG
PHẦN 1: QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VỊ TRÍ, VAI
TRÒ, CHỨC NĂNG CỦA VĂN HÓA.
1.1 Văn hóa là gì?
Trước khi tìm hiểu về các vấn đề của văn hoá, chúng ta cần nắm rõ văn hóa là gì:
Văn hóa vốn là một khái niệm được hiểu theo rất nhiều nghĩa Tùy theo từng thời kỳ lịch sử, văn hóa lại hiểu theo những ngữ nghĩa khác nhau Ở bài tiểu luận này, chúng tôi sử dụng khái niệm văn hóa theo định nghĩa của Trần Ngọc Thêm (1999, 10):
“Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần, do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn” Theo đó, có thể hiểu văn hóa là những giá trị vật chất như trống đồng Đông Sơn, di tích Cố Đô Huế, quần thể di tích
Óc Eo… hay những giá trị tinh thần như những câu ca dao, tục ngữ, dân ca quan họ Bắc Ninh, đờn ca tài tử Nam Bộ… được con người sáng tạo và tích lũy trong quá trình sống Song, không phải tất cả những gì do con người tạo ra đều được xem là văn hóa
1.2 Vị trí của văn hóa.
Văn hoá đóng vai trò quan trọng tạo bước nhảy vọt triệt để trong tư duy, hành động của con người và của các dân tộc bị áp bức, bị tha hoá đến vương quốc của con người phát triển tự do và toàn diện Bàn về văn hoá, người ta còn cho rằng, đó là sự hiểu biết, phát triển nội tại bên trong của một con người, một dân tộc, tạo ra lối ứng
xử, biểu hiện trình độ “người” trong các quan hệ
Hồ Chí Minh cho rằng, văn hoá có tác dụng “sửa đổi tham nhũng, lười biếng, phù hoa, xa xỉ, sửa xã hội cũ, xây xã hội mới” Văn hoá tạo sức mạnh để chiến thắng ngoại xâm theo tinh thần “văn minh thắng bạo tàn” Kinh tế nâng cao đời sống vật chất, còn văn hoá có tác dụng nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã nhận định, văn hóa là một kiến trúc thượng tầng; những cơ sở hạ
Trang 6tầng của xã hội có kiến thiết rồi, văn hóa mới kiến thiết được và đủ điều kiện phát triển được; có thực mới vực được đạo; xã hội thế nào thì văn hóa thế ấy
Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực và mục tiêu của sự phát triển (http://thachlong.thachthanh.thanhhoa.gov.vn)
1.3 Vai trò của văn hóa.
1.3.1 Văn hoá là mục tiêu, động lực của sự nghiệp cách mạng.
Động lực là mong muốn hành động để phục vụ mục tiêu Văn hoá là động lực,
có chức năng đặc thù thể hiện qua các phương diện như văn hóa chính trị soi đường cho quốc dân đi, văn hóa văn nghệ nâng cao lòng yêu nước, văn hóa giáo dục đào tạo con người, văn hóa đạo đức nâng cao phẩm giá, văn hóa pháp luật bảo đảm kỷ cương Văn hoá cũng đồng thời là mục tiêu của cách mạng Việt Nam, là độc lập dân tộc cùng với chủ nghĩa xã hội
1.3.2 Văn hoá là một mặt trận.
Văn hoá cùng với kinh tế, chính trị, xã hội là bốn mặt trận chính của đời sống,
có nội dung trải dài qua nhiều lĩnh vực như tư tưởng, đạo đức… Mặt trận văn hoá là chiến đấu trên lĩnh vực văn hoá, vì vậy, các anh chị em văn nghệ sĩ là các chiến sĩ anh hùng, phải ngày càng nỗ lực để cho ra đời các tác phẩm xứng đáng với dân tộc Việt Nam anh hùng và thời đại vẻ vang
1.3.3 Văn hoá phục vụ quần chúng nhân dân.
Hạnh phúc của nhân dân được thể hiện rất rõ trong tư tưởng Hồ Chí Minh Theo Người, nhân dân phải được hưởng thụ các giá trị văn hoá và mọi hoạt động văn hoá phải gắn liền với đời sống thực tại, phản ánh đúng tư tưởng và khát vọng của họ
1.4 Chức năng của văn hóa.
Về chức năng của văn hóa, Hồ Chí Minh cho rằng: chức năng của văn hóa rất phong phú, đa dạng nhưng có 3 chức năng chủ yếu
Trang 71.4.1 Là bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp.
Tư tưởng và tình cảm là 2 vấn đề chủ yếu nhất của đời sống tinh thần con người Văn hóa có tác dụng rất lớn trong việc xây dựng nhân cách giáo dục và bồi dưỡng tình cảm cho con người Chức năng cao quý của văn hóa là nêu cao tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp, loại bỏ những sai lầm và thấp hèn có thể có trong tư tưởng mỗi người Tư tưởng và tình cảm rất phong phú, văn hóa phải đặc biệt quan tâm đến những tư tưởng và tình cảm lớn, chi phối đời sống tinh thần của mỗi người và của
cả dân tộc Chính vì vậy Hồ Chí Minh đã chỉ ra chức năng hàng đầu của văn hóa là phải làm cho ai cũng có lí tưởng tự chủ độc lập tự do, phải làm ai cũng có tinh thần vì nước quên mình, vì lợi ích chung quên lợi ích riêng
Tình cảm lớn theo Hồ Chí Minh là lòng yêu nước thương dân thương yêu con người, yêu tính chân thành, trung thực, thủy chung ghét những thói hư tật xấu sa đọa biến chất tình cảm đó được thể hiện trong mối quan hệ với gia đình quê hương bạn
bè, anh em, đồng chí
Chức năng này phải được tiến hành thường xuyên vì tư tưởng tình cảm con người luôn có sự chuyển biến theo thực tiễn xã hội
1.4.2 Mở rộng hiểu biết nâng cao dân trí.
Nói đến văn hóa là nói đến dân trí Đó là trình độ hiểu biết là vốn kiến thức con người Mục tiêu nâng cao dân trí là làm cho dân giàu nước mạnh , biến một nước xuất phát từ nghèo khổ thành một nước có nền văn hóa cao
Để thực hiện chức năng này thì cán bộ đảng viên phải rèn luyện các phẩm chất đạo đức theo tiêu chuẩn đạo đức của Việt Nam trong gia đình mới Học sinh sinh viên phải rèn luyện động cơ học tập nếp sống lành mạnh, trung thực, tiết kiệm, đoàn kết, gương mẫu, thực hiện nếp sống văn minh và tham gia phòng chống tệ nạn xã hội Đối với văn nghệ sĩ phải tìm kiếm và tuyên dương cái mới, cái tiến bộ, lên án những hiện tượng tiêu cực trong xã hội
Trang 81.4.3 Bồi dưỡng phẩm chất phong cách và lối sống tốt đẹp lành mạnh hướng con người đến chân thiện mỹ để hoàn thiện bản thân.
Phẩm chất và phong cách được hình thành từ đạo đức, lối sống từ thói quen của
cá nhân và phong tục tập quán của cả cộng đồng Con người trong chế độ mới phải có những phẩm chất tốt đẹp bởi nó làm nên giá trị con người Mỗi người phải biến tư tưởng tình cảm lớn thành phẩm chất cao đẹp của mỗi cá nhân
Căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, Hồ Chí Minh đã đề ra những phẩm chất và phong cách cần thiết để mỗi người tự tu dưỡng Đối với cán bộ đảng viên Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng đến phẩm chất đạo đức chính trị Bởi nếu không có những phẩm chất này thì ko thể hoàn thành nhiệm vụ cách mạng, không thể biến lí tưởng thành hiện thực
Văn hóa giúp con người có phẩm chất lối sống lành mạnh Thông qua phân biệt cái đẹp lành mạnh với cái xấu xa hư hỏng, cái tiến bộ với cái lạc hậu bảo thủ từ đó giúp con người phấn đấu, giúp cho cái đẹp lành mạnh ngày càng nhiều, cái lạc hậu bảo thủ ngày càng giảm, vươn tới chân thiện mỹ Với ý nghĩa đó Hồ Chí Minh chỉ rõ phải làm cho văn hóa thấm sâu vào tâm lí quốc dân, nghĩa là văn hóa phải sửa đổi được tham nhũng, lười biếng, phù hoa, xa xỉ, văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi
Trang 9PHẦN 2: QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HOÁ GIÁO DỤC, VĂN HOÁ ĐỜI SỐNG
2.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về văn hoá giáo dục.
2.1.1 Mục tiêu của văn hóa giáo dục.
Mục tiêu của văn hóa giáo dục là thực hiện ba chức năng của văn hóa bằng
việc dạy và học Dạy và học không chỉ giúp cải thiện trình độ dân trí, trau dồi thêm kiến thức; tiếp thu tư tưởng đúng đắn mà còn giúp hình thành, phát triển những phẩm chất cao quý và phong cách tốt đẹp cho con người, đồng thời đào tạo mỗi cá nhân thành người có ích cho xã hội Không chỉ tạo những con người mới vừa có đức, có tài, vừa là những công dân biết làm chủ, để rồi từ đó đóng góp vào việc xây dựng và bảo
vệ tổ quốc giàu mạnh Mục tiêu đó được Bác nhấn mạnh: Học để làm việc, làm
người, làm cán bộ.
Việc học với mục đích cải thiện trình độ dân trí phải khởi đầu từ việc làm thế nào để người dân Việt Nam không chỉ biết đọc, viết, mà còn có cả thoát khỏi nạn mù chữ mà bọn thực dân đã gây ra, nhờ đó có được những kiến thức quan trọng nhầm đóng góp vào hoạt động lao động sản xuất đồng thời xây dựng cuộc sống mới Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh đã tuyên truyền phong trào “bình dân học vụ”, “bổ túc văn hóa” rộng khắp nước ta, từ đó mang đến những kết quả có ý nghĩa đặc biệt
2.1.2 Phải tiến hành cải cách giáo dục.
Việc cải cách nhằm xây dựng một hệ thống trường lớp, chương trình, nội dung khoa học và phù hợp với hoàn cảnh nước ta Bên cạnh đó, khi Người đang trong quá trình xây dựng nền văn hóa giáo dục mới ở nước ta, Người đã đề xuất phương hướng
và nội dung học tập của đại học, trung học và cả tiểu học Người đặc biệt lưu ý sự cần thiết của việc học chính trị Học chính trị nghĩa là học chủ nghĩa Mác – Lênin và đường lối quan điểm của Đảng nhằm hiểu rõ hơn nhiệm vụ cách mạng, đồng thời bản thân mình sẽ tiếp thu thêm nhận thức đúng đắn trước những khó khăn trong cuộc sống, để rồi có thêm niềm tin vào lý tưởng cách mạng, hạn chế những sai lầm vấp ngã Ngoài ra, việc học còn cần phải khoa học từ đó mới có thể bắt kịp và phát triển trong thời đại mới, đó là nơi cuộc cách mạng khoa học của nhân loại và công nghệ kỹ thuật đang ngày càng vươn cao, phát triển
Trang 102.1.3 Học phải đi đôi với hành.
Khi xây dựng nền văn hóa giáo dục mới, Người đã đề nghị phải tẩy sạch tàn dư của giáo dục nô dịch Hồ Chí Minh cho rằng nhà trường không phải là nơi để nhồi nhét quá nhiều kiến thức vô nghĩa, cũng không phải là nơi thiếu đi những kiến thức thiết yếu đóng góp vào việc xây dựng kinh tế, quản lý xã hội và cả hình thành con người Việt Nam mới Người nhấn mạnh phương châm học đi đôi với hành, lý luận phải gắn kết chặt chẽ với thực tế, đồng thời học tập còn phải đi đôi với lao động; phải đặc biệt kết hợp ba khâu: gia đình, nhà trường và xã hội; quan trọng hơn nữa là phải thực hiện dân chủ bình đẳng trong giáo dục
2.1.4 Phương pháp giáo dục phải phù hợp với mục tiêu giáo dục.
Hồ Chí Minh cho rằng cách dạy không chỉ phải phù hợp với trình độ người học
mà còn với lứa tuổi, đồng thời phải kết hợp học tập với vui chơi, giải trí lành mạnh, và dùng biện pháp nêu gương kết hợp với phong trào thi đua Người khuyên rằng học ở mọi lúc, mọi nơi, học mọi người, học suốt đời, coi trọng việc tự học, tự đào tạo và đào tạo lại
2.1.5 Cần chú trọng xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên có đạo đức cách mạng, yêu nghề, giỏi về chuyên môn, thuần thục về phương pháp.
Người yêu cầu cán bộ, đảng viên “phải nâng cao sự tu dưỡng về chủ nghĩa Mác – Lênin để dùng lập trường, quan điểm, phương pháp chủ nghĩa Mác – Lênin mà tổng kết những kinh nghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng đắn những đặc điểm của nước ta Có như thế chúng ta mới có thể dần dần hiểu được quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam, định ra được những đường lối, phương châm, bước đi
cụ thể của cách mạng xã hội chủ nghĩa thích hợp với tình hình nước ta” “Cán bộ chính trị phải chú trọng học tập kinh tế, kỹ thuật để lãnh đạo sản xuất được tốt Cán bộ chính trị phải biết kỹ thuật, không biết, chỉ chính trị suông không lãnh đạo được” Hồ Chí Minh đã ra những chỉ dẫn hết sức quan trọng đối với những người cán bộ, đảng viên, từ đó họ có thể phát huy trí tuệ trong hoàn cảnh nước ta đang bước vào nền kinh
tế thị trường cùng với định hướng xã hội chủ nghĩa và nền văn minh nhân loại đang vươn cao vượt bậc (https://truongchinhtri.kontum.gov.vn)
Trang 112.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về văn hoá đời sống.
Theo nghĩa rộng, Hồ Chí Minh cho rằng văn hoá là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do loài người sáng tạo ra Theo nghĩa hẹp, văn hoá là những giá trị tinh thần, văn hoá cũng có thể được hiểu đơn giản chỉ là trình độ học vấn của con người được đánh giá bằng học vấn phổ thông
Văn hóa đời sống là hiện thân của văn hóa Đây là một đặc điểm quan trọng của con người Việt Nam trong thời kỳ cách mạng mới Văn hóa đời sống thực chất là nếp sống mới, có ba nội dung: đạo đức mới, lối sống mới, nếp sống mới, trong đó đạo đức mới có vai trò quan trọng nhất Bởi vì, có dựa trên đạo đức mới thì mới xác lập được lối sống, mới thể hiện được lối sống, đạo đức mới trong lối sống, cách sống
+ Đạo đức mới:
Đạo đức mới của Chủ tịch Hồ Chí Minh là trung với nước, hiếu với dân, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, nghĩa tình và tinh thần quốc tế trong sáng Đây là bốn phẩm chất cơ bản và chung nhất
Việc xây dựng đạo đức mới trước hết phải được thực hiện thông qua sự giáo dục của gia đình, nhà trường, xã hội và nhất là tư cách, chuẩn mực đạo đức tập thể liên quan đến hoạt động của mỗi người Một vấn đề quan trọng trong giáo dục đạo đức
là phải thấm nhuần những giá trị đạo đức lành mạnh trong mọi người, để mọi người có
ý thức tự giác thực hiện trách nhiệm đạo đức của mình
Đạo đức mới lật đổ khuôn mẫu đạo đức cũ của giai cấp thống trị, áp bức, bóc lột nhân dân lao động Nền đạo đức mới đã xóa bỏ những chuẩn mực đạo đức phong kiến vốn luôn bó buộc vào nếp sống của nhân dân lao động Nó đối lập hoàn toàn với đạo đức tư sản, tiểu tư sản, vốn giam cầm con người trong những lợi ích tư nhân hẹp hòi, phiến diện, gia trưởng Điều đó lại càng không phù hợp với đạo đức tôn giáo, luôn thuyết phục mọi người kiên trì, cam chịu số phận, chấp nhận số phận của thế gian
mà không biết tự vùng lên giải thoát chính mình
+ Lối sống mới:
Là lối sống có đạo đức, có sức tưởng tượng, kết hợp truyền thống tốt đẹp của dân tộc với tinh hoa văn hóa nhân loại để tạo nên lối sống văn minh, tiên tiến Trước hết về cơ bản, văn hóa không phụ thuộc vào quần áo nhiều hay ít, sang trọng hay giản
dị mà phụ thuộc vào cách sống của mỗi người có hay không có văn hóa Theo quan điểm của Người, cần phải xây dựng lối sống giản dị, khiêm tốn, chừng mực, bài bản, vừa sức, hợp vệ sinh, yêu lao động, quý trọng thời gian, không tham lam vật chất,