Nghien cun nay dugc thuc hien nhdm tim hilu md'i quan tam ciia cac bac cha me trong linh vuc ddi sdng tam ly, tinh cam dd'i vdi con cai vj thanh nidn thdng qua vide bid't rd nhiing van d
Trang 1N g h i e n c i i u
G i a d i n h v a G i c i i
So 5 - 2 0 1 4
SU quan tam cua cha me floi vai con cai
vj thanh nien trong flai song tam iy, tinh cam
Of i(hu vuc Bac Trung bo
Tran Quy Long Vien Nghien ciiu Gia dinh va Gidi
T o m t a t : Sii dung so' lieu khao sat ciia de tai cap Bp "Cac quan
he gia dinh d khu vUc Bdc Trung Bp trong boi canh cong nghiep hoa, hien dai hoa va hpi nhap quo'c te*' do Vien Nghien cdu Gia dinh va Gi6i thUc hien tai 4 xa va 2 phUdng thupc hai tinh Nghe
An va Ha Tinh vao nam 2013 ddi vdi 605 hp gia dinh, bai vie't
n h a m tim hieu sU quan tam cua cac bac cha me trong linh vUc
ddi so'ng t a m ly, tinh cam do'i vdi con cai vi t h a n h nien b khu vUc
Bdc Trung Bp Ke't qua phan tich cho tha'y vi t h a n h nien ldn tuoi hdn dupc cac bac cha me quan tam nhieu hdn Cha me c6 hpc van
cao hdn, gia dinh b khu vUc t h a n h thi, quy mo hp nhd hdn va
thupc loai hinh md rpng co kha n a n g quan t a m de'n con cai nhieu hdn NgUdc lai, vi t h a n h nien ci trcng gia dinh ma cha me co hpc
van tha'p hdn, quy mo ldn hdn, gia dinh h a t n h a n va cU tru b khu
vUc nong thon co kha nang n h a n dUpc sU quan t a m cua cac bac cha me it hdn
TH khda: Tre em; Vi t h a n h nien; Quan he cha me con cai
1 Dat van de
Vj thanh nidn la nhdm xa hdi budc vao mdt do tudi dd'i didn vdi mdt mat la cac ca hdi va mat khac la nhiing thach thde dd'i vdi ban thdn Gia dinh va mdi quan he gan gui vdi cha me vl the dugc xem nhu la yd'u td bao
r
Trang 2T r a n Q u y L o n g 8 5
ve quan trgng dd'i vdi nhdm tudi nay (Nguyin Hun Minh, 2012)
Nghien cun nay dugc thuc hien nhdm tim hilu md'i quan tam ciia cac bac cha me trong linh vuc ddi sdng tam ly, tinh cam dd'i vdi con cai vj thanh nidn thdng qua vide bid't rd nhiing van dl nhu "khd khan trong ung
xd vdi thay cd va ban be (kl ca viec bj bdt nat)", "ban thdn" va "noi con thudng den choi" Nghien ciiu eiing nhdm xem xet nhiing yd'u td anh hudng ddn su quan tam ciia cac bae cha me dd'i vdi con cai vj thanh nidn trong ddi sd'ng tam ly, tinh cam Trudc hit, nghi6n cun trinh bay thuc trang cha me bidt rd 3 van dl cua con cai vj thanh ni6n theo cac dac dilm cu thi cua vj thanh ni6n, cha me va hd gia dinh Sau dd, nghien cun sir dung md hinh hdi quy da bidn dl danh gia xem nhung dac dilm nay cd md'i li6n he hoac anh hudng nhu the nao ddi vdi viec cha me bid't rd 3 van dl vira ndu ciia con cai vj thanh nidn
Sd lieu trong nghidn cun dugc sii dung tir cugc khao sat trong khudn
khd di tai cap bd "Cac quan he gia dinh d khu vuc Bdc Trung Bd trong bd'i
canh cdng nghiep hoa, hien dai hoa va hdi nhap qudc te"" ciia Vien Nghien cun Gia dinh va Gidi Cude khao sat da dugc thuc hien tai 4 xa va 2 phudng thudc hai tinh Nghe An va Ha Tinh vao nam 2013 vdi sd lugng
605 hd gia dinh Trong sd nhiing hd gia dinh tham gia khao sat, 597 hd gia dinh cd con cai vj thanh nien trong do tudi 10-17 va day cung chinh la sd
lugng mdu dung di phdn tich cua nghi6n cun nay
2 Diem luan
Gia dinh la mdt thidt che xa hdi co ban, cd vai trd quan trgng trong vide kid'n tao su dn djnh cua xa hdi Vi the, gia dmh cd vai trd rd't ldn trong vide djnh hudng, giao due cac chuan muc xa hdi ddng thdi ngan ngiia cac hanh
vi nguy co ciia cac thanh vidn gia dinh, trong dd cd vj thanh nidn (Bd Lao ddng, Thuang binh va Xa hdi, 2008) Mdt trong nhimg dac dilm cua gia dinh Viet Nam la cha me thudng quan tdm dd'n con cai, dac biet su quan tam nay dugc thi hidn d nhilu gia dinh khi con cai budc vao tudi vj thanh nidn (Uy ban Dan sd, Gia dinh va Tre em Viet Nam, 2004) Danh thdi gian gan gui va tam su vdi con cai la mdt each thde ma cha me lua chgn dl thi hien su quan tam, mong mud'n hilu rd vl tam tu, tinh cam va cugc sd'ng cua con cai tudi vj thanh nien (Vien Gia dmh va Gidi, 2012)
Dudi su tac ddng cua qua trinh cdng nghiep hda - hien dai hda, cac gia dmh da nhan thde rd mdi ca nhan phai phat triln toan dien mdi cd thi dap ung y6u cau ciia cdng viec cung nhu cd dugc cugc sdng td't dep hon Chinh
VI vay, viec quan tam, cham sdc con cai da dugc dat len hang dau trong cac gia dinh Mgi thanh vidn diu cd gdng danh thdi gian dl bao ban, day
dd con cai Ty Id con cai dugc gia dinh quan tam, day dd da cd phan nhilu
Trang 386 Nghien cdu Gia dinh va Gidi Quyen 24, so 5, tr 84-93
han (Dang Canh Khanh, 2003) Nhln chung, trong hon hai thap nidn qua, cung vdi qua trinh cdng nghiep hda, hidn dai hda va hdi nhap qud'c td, cae chinh sach ddi mdi vl kinh te - xa hdi da cd tac ddng dd'n gia dinh va gdp phdn djnh hudng cho md'i quan he gia dinh (Nguyin Hun Minh, 2013) Dac dilm kinh te-xa hdi cua mdi gia dinh gdp phdn tao nen ban sdc rieng cua md'i quan he gia dinh d dd Chang han, gia dinh ddng con cd thi khien cho md'i quan 1}6 gia dinh them phiic tap, mde dd cham sdc con cai
bj giam hoac su khdng thd'ng nhd't giua cac thanh vien trong gia dinh tang ldn (Nguyin Hiiu Minh, 2013) Trong cac gia dinh cang it ngudi thi cha
me cang cd nhilu kha nang bid't de'n ban than ciia con cai trong do tudi
7-14 Mde dd quan tam dd'n ban be cua con cao hon d nhOng gia dinh cd thu nhap cao hon (Trdn Thj Van Anh va cdng su, 2011) Dilu nay cung tuong
tu trong vide bid't vl nai con cai thudng dd'n Ty Id cha me d nhdm thu nhap cao nha't bid't vl noi con cai thudng dd'n cao hon cac cha me d nhdm thu nhap thap hon Nghidn cun nay ciing cho bid't cha me d thanh thj cd xu hudng kiem soat quan hd ban be cua con cai chat che hon so vdi cha me
d ndng thdn Thuc td cho thd'y d khu vuc nao cd mde sd'ng cao hon thi d
dd gia dinh cd nhilu dilu kidn dl quan tam dd'n con cai nhilu han Tre em
d khu vuc ndng thdn bj thidt thdi so vdi tre em cdng trang Ida d thanh thj bdi cha me chung vdn phai dat van dl "com ao gao tiln" ldn trdn hd't ma chua cd dilu kidn quan tam dd'n con cai (Trjnh Hda Binh, 2005)
Dd tudi, hge van, nghi nghidp ciia ca nhan ciing cd thi tao cho tiing ngudi cd nhiing dac trung tam ly ridng va lam cho md'i quan he giOa hg va cac thanh vidn khac trong gia dinh bin chat hay long leo hon (Nguyin Hun Minh, 2013) Trinh do hge vdn cua cha me anh hudng khdng nhd de'n viec quan tam cham sdc con cai Nhiing cha me cd trinh do hge vdn cao
se cd dilu kidn dl nhan thde dugc tdm quan trgng cua vide quan tdm cham sdc con cai va hilu dugc phuang thiic cham sdc con cai nhu the nao Nghien cun cua Tran Thj Van Anh va cdng su (2011) dua trdn so lieu Dilu tra Gia dinh Viet Nam 2006 cho thdy cha me cd hge van tieu hge trd xud'ng it cd kha nang bid't dd'n ban than cua con so vdi cha me d cac nhdm hge van cao han
3 Noi dung nghien curu
Mgt so' dac trung miu nghien curu
Trong sd 597 hd gia dinh tham gia khao sat, do tudi trung binh cua con cai vj thanh nidn la 14,2, trong khi do tudi trung binh ciia cac bac cha me
la 42,8 Theo kd't qua phan tich, 37,9% cha me cd hge van tir trung hge phd thdng trd ldn va chi cd 26,6% hoat ddng nghe nghidp trong linh vuc phi ndng nghidp
r
Trang 4Tran Quy Long 87
Dd'i vdi dac dilm hd gia dinh, mde sd'ng ciia cac hd gia dinh tham gia khao sat chu yd'u la trung binh vdi ty Id la 62,8%, mdt phdn tu hd gia dinh
cd mde sd'ng dudi trung binh va chi cd 12,1% hd gia dinh cd mde sdng tren trung binh Loai hinh gia dmh cd su khac bidt rd ret khi chi cd mdt phan nam (19,6%) la gia dinh md rdng, cdn lai la gia dinh hat nhan Sd thanh vidn trung binh trong hd gia dinh kha eao vdi 5,6 ngudi va cd su phan bd tii 3 dd'n 13 ngudi Sd con sd'ng cdng hd gia dinh thap nhdt la 1 va nhilu nha't la 10 vdi sd trung binh la 3,25 con Ty 16 hd gia dinh trong mdu phan tich theo dao Thien chua la 32%, sd cdn lai la khdng theo bat cd tdn
giao nao hoac sd it theo dao Phat Cud'i cung, cd 26% hd gia dinh sd'ng d
khu vuc ndng thdn va 74% hd gia dinh sd'ng d khu vuc thanh thj
Ket qua phan tich hai bie'n
Bang 1 trinh bay vl mde do cac bac cha me bidt rd nhiing van dl lien quan dd'n ddi sdng tam ly, tinh cam cua con cai vj thanh nidn trong dd tudi
10-17 d dja ban khao sat theo mdt so dac dilm nhan khau-xa hdi ciia ngudi
tra ldi va gia dinh Kd't qua phan tich cho thay, trong sd 597 gia dinh cd con vj thanh nidn trong do tudi 10-17, cd 36,5% cac bac cha me cho rdng
hg bid't rd van dl khd khan trong ung xu" vdi thdy cd va ban be (ke ea vide
bj bdt nat) cua con cai Bdn canh dd, hon mdt niia (55,9%) cac bac cha me
bid't rd ve ban than cua con va ty Id cha me bie't noi con thudng dd'n choi
la 66,3% Cdn lai la nhirng ngudi cha, ngudi me cd bid't nhung chi d miic
do so sai hoac khdng bid't nhiing vdn dl cua con cai Nhung chi sd nay ndi
ldn phdn nao thuc trang van dl quan tam cac md'i quan he xa hdi cua con cai vj thanh nidn ngoai pham vi gia dinh cua cac bac cha me, cho thay nhirng han chd' trong vide quan tam, gdn giii con cai vj thanh nidn d dja ban nghidn cun va su giam sat ldng leo cua cha me ddi vdi cac md'i quan
hd giiia con cai vj thanh nidn va cac chu thi khac
Tuy khdng cd su khac bidt nhilu nhung nhln chung mde do bid't rd ciia cac bac cha me dd'i vdi nhiing van dl cua con cai d nhdm tudi nhd hon
(10-14 tudi) cd ty Id cao han Vi du, ty 16 cha me biet rd "nai con thudng den choi" d nhdm cd con 10-14 tudi la 72,6% nhung ty 16 nay d nhdm cha me
cd con Idn tudi hon chi dat d mde 59,4% (p<0,01)
Dd'i vdi cac dac dilm cua gia dinh, cd su khac biet theo khu vuc cu tru
vl mde do bidt rd cac van dl cua con cai vj thanh nidn So vdi cac bac cha
me d khu vuc ndng thdn, ti Id cac bac cha me d khu vuc thanh thj bidt rd khd khan trong urng xur vdi thdy cd va ban be cua con cai cao hon, 50,4%
so vdi 31,8%) (p<0,01) Tuong tu, mdi quan he giiia noi cu tru va mde do cha me bid't rd vl ban than cua con va noi con thudng dd'n choi ciing rat rd
rang va cha me d khu vuc thanh thj cd ty Id bid't rd hai van dl dd cao hon cha me d khu vuc ndng thdn Sd thanh vidn va sd con sd'ng ciing gia dinh
iSw^SI^MSmnS^T
A
Trang 588 Nghien curu Gia dinh va Gidi Quyen 24, so 5, tr 84-93
B a n g 1 Mure d o c h a m e biet r o ve mpt s d v a n d e c u a c o n cai
theo mpt sd dac trung (%) Dac trimg
Tuoi vi thanh nien
10-14
15-17
Khu vuc
Thanli thi
Nong thon
So the he cung sdng
2
3+
So thanh vien gia dinh
3-6 ngucri
7-13 ngudi
Kho khan thay
trong Ufng xii vdi
CO va ban be
38,8 33,9
***
50,4 31,8
35,4 41,6
***
42,9 21,7
Ban than ciia con
59,0 52,6
**
64,3 53,0
55,8 56,5
***
60,9 42,0
Noi con thuiyng den choi
***
72,6
59,4 67,3 65,9
66,5 65,2
***
71,4 52,2
So con song ciing *** *** ***
1-2 47,1 66,1 74,7
3 35,1 54,9 64,8 _4+ 223 38,5 52,4 IVIilrc sonp -{^^^ ^i^'i'^ ^%^ Kha 55,8 77,8 77,8 Trung binh 39,9 57,8 69,0
=< Trung binh 2^6 40/7 54,0
Tuoi nguoi tra loi *** ** ***
23-35 40,3 65,3 76,0 36-45 42,1 58,1 70,4 46-63 27d 4 8 J 55.7
Nghe nghiep NTL *** ** **
Anludng 57,5 70,2 74,5 Dichvu+TTCN 46,3 62,2 63,1 Nong dan 32,4 53,4 67,2 Khong lam viec 23,5 38,9 38,9
Hoc van NTL *** *** ***
0-5 24,5 41,7 50,0 6-9 27,8 49,8 65,3 10-12 50,3 69,6 77,2 Trung cap-Dai hoc 76,9 73,5 67,6
Ton giao NTL *** *** ***
Khong theo dao 44,6 63,1 71 j
Theo dao Thien chtia 22J 40,8 55^0
Chung 36^5 55^9 66,3
Mice V nghia thong ke * 1x0,1; '^^ p<0.05; ***i}<0,01
Trang 6Tran Quy Long 89
CO md'i quan he vdi mde do cha me bid't rd nhiing van dl cua con cai Cha
me d nhdm gia dinh it thanh vidn hon, cd sd con sd'ng ciing it hon cd ty Id
bie't rd cao hon va nhiing md'i quan he nay rat ed y nghla thd'ng kd Chdng
han, ty Id cha me d gia dinh cd 3-6 ngudi bid't rd vd ban than cua con la 60,9% trong khi ty Id nay d nhdm cha me trong gia dmh ed 7-13 ngudi la 42% (p<0,01) Chdnh lech vl ty Id bilt rd ban than ciia con d hai nhdm gia dinh 3-6 ngudi va 7-13 ngudi la 19 dilm phdn tram Tuong tu, trong khi chi cd 38,5% cha me cd 4 con trd len sd'ng ciing bidt rd ban than cua dda
eon ldn nhat trong do tudi vj thanh nidn thi ty le nay tang dan va dat ty Id
54,9% d nhdm cd 3 con va 66,1% d nhom cd 1-2 con (p<0,01)
Mde sdng ciia gia dinh cd md'i quan he ddng bien chat che vdi miic do
cha me bidt rd cac van dl cua con cai vj thanh nidn Chdng han, ne'u nhu
cd 55,8% cha me d gia dinh cd mde sdng kha cho rdng minh bie't rd khd
khan trong vdn dl ung xir vdi thay cd va ban be cua con cai thi ty 16 nay giam xud'ng d mde 39,9% d nhdm cha me trong gia dinh cd mde sdng trung binh va tid'p tuc giam xud'ng cdn 21,6% d nhdm cha me trong gia dinh cd mirc sd'ng dudi trung bmh Su khac biet vl ty 16 biet rd van dl nay ciia con cai giiia hai nhdm cha me d gia dmh ed mde sdng cao nhat va thdp
nhd't la 34 dilm phdn tram Thuc te nay cho thdy nhdm gia dmh nao cd
mde sd'ng cao hon thi d dd gia dmh cd nhilu dilu kidn dl quan tam den
con cai han
Trong sd cac dac diem cila yd'u td gia dinh, sd the he trong gia dinh
khdng cd md'i quan he chat che vdi mde do bie't rd cac van dl lidn quan
den ddi sd'ng tam ly, tinh cam ciia con eai eua cac bac cha me Dilu nay
cho tha'y du gia dinh la hat nhan hay md rdng thi miic do cac bac cha me
biet rd cac van dl ciia con cai la nhu nhau
Ddi vdi nhung dac dilm ca nhan ciia cha me, kdt qua phan tich cho thay
mde do cha me bid't rd nhung van dl trong linh vuc tam ly, tinh cam eda
con cai cd md'i lidn he vdi tudi cua hg va d nhdm tudi cao hon cac bac cha
me cd ty Id bid't rd thap hon That vay, cd khoang 76% cha me d nhdm tudi
tre nha't (23-35) bid't rd noi con thudng dd'n choi, ty Id nay giam xud'ng d
mde 70,4% d nhdm tudi 36-45 va giam xud'ng cdn d mirc 55,7% trong
nhdm tudi 46-63 (p<0,01) Chdnh lech vl mde do bid't rd noi con thudng
dd'n choi cua cac bac cha me d nhdm tudi tre nhat va gia nhat la 1,36 lan
Ty Id cac bac cha me bid't rd khd khan trong ung xir vdi thay cd va ban
be, ban than va noi thudng dd'n ciia con cai cd su khac bidt theo nghi nghiep
cua cha me Vi du, nhiing ngudi lam cdng an luang cd ty 16 biet rd khd khan trong ling xii vdi thdy cd va ban be cua con cai la 57,5%, ty 16 nay thap hon
d nhdm lam djch vu/ tilu thu cdng nghiep (46,3%) va d hai nhdm nghi cdn
lai la lam ndng nghiep (32,4%) va khdng lam viec (23,5%) (p<0,01)
Trang 790 Nghien curu Gia dinh va Gidi Quyen 24, so 5, tr 84-93
Hge vdn cua cac bac cha me cd md'i quan h6 chat che vdi mure dd bid't rd
vl nhiing van dl lidn quan dd'n ddi sdng tam ly tinh cam ciia con cai Cud'i ciing, mde dd bid't rd vl nhung van dl cua con cai vj thanh nidn cd md'i quan
he rdt cd y nghia thd'ng kd vdi tdn giao ciia cha me Nhirng ngudi khdng theo dao Thien chua cd ty Id bid't rd khd khan trong ung xir vdi thdy cd va ban be cua con cai cao hon so vdi nhiing ngudi theo dao, 44,6%? so vdi 22,7% Tuang
tu, ty Id ngudi khdng theo dao Thidn chua bid't rd ban than cua con cai la 63,1% so vdi 40,8% d nhirng ngudi theo dao Thidn chua va ty Id nay d vdn
dl "bid't noi con thudng ddn choi" la 71,7% so vdi 55,0%
Phan tich da bien
De danh gia vai trd ridng cua timg yd'u td dd'i vdi vide cha me quan tam dd'n ddi sd'ng tam ly, tinh cam cua con cai vj thanh nidn, md hinh phan tich
da bid'n bdng thu tuc logistic da dugc thuc hidn
Bid'n so phu thudc trong md hinh phdn tich phan anh su quan tam cua cac bac cha me trong linh vuc ddi sd'ng tam ly, tinh cam dugc xay dung tii
3 bid'n sd vl mde do ngudi tra ldi (cac bac cha me) bid't rd nhung vdn dl ciia con cai nhu "khd khan trong iing xii vdi thay cd va ban be (ke ca vide
bj bdt nat)", "ban than", va "nai con thudng dd'n choi" Tdng hgp 3 kliia canh ciia mde dd bid't rd nhirng van dl cua con cai, chi cd mdt phan nam (20,9%) cac bdc cha me dugc nhan thd'y la cd su quan tam dd'n ddi sd'ng tam ly, tinh cam cua con cai vj thanh nidn
Kd't qua phan tich trinh bay d bieu dd 1 cho thay cac yd'u to cd anh Bieu do 1 Nhumg yeu td tac dong den viec cha me quan tam den
ddi sdng tam Iy tinh cam ciia con cai vi thanh nien
s
~S
•o
8
^
Tudi *** 1 Hat nhan 1
M 6 r 6 n g * 1 Quy m6 i
h6** 1
<THPT 1 THPT+*** 1
Thanh thi 1
I th6n* N6ng
0 0.5 1 1.5
Ghi chii: Mice y nghia thdng ke * p<0,l; ** p<0.05; ***p<0.0l
Trang 8Tran Quy Long 91
hudng manh dd'n kha nang cac bale cha me bid't rd ca 3 van dl ciia con cai
la tudi ciia vj thanh nidn; hge vdn cua cha me; loai hinh, quy md va noi cu tru ciia hd gia dinh Theo kd't qua phan tich, kha nang con cai vj thanh nidn
dugc cac b^c cha me bie't rd ca 3 vdn dl lidn quan dd'n tam ly, tinh cam giam 15 dilm phan tram khi tang ldn mdt tudi va tac ddng nay rat cd y
nghla thd'ng kd (p<0,01) Dilu nay cho thdy su quan tam ciia cac bac cha
me dd'n ddi sd'ng tam ly, tinh cam cua eon cai vj thanh nidn chju anh hudng
rat ldn bdi chinh do tudi con cai Bdi vl nhtrng thay ddi vl tam sinh ly, su thay ddi trong each nhln nhan vl eudc sd'ng cung nhu vide hinh thanh nhan
each la rdt khac nhau dd'i vdi vj thanh nien d nhiing do tudi khac nhau va
d tudi cang Idn hon thi vj thanh nidn the hien su thay ddi cang nhilu hon Cha me cd hge van tir trung hge phd thdng trd I6n cd kha nang bie't ro
3 vdn dl li6n quan den tam ly, tinh cam eiia con cai vj thanh ni6n cao hon
2 lan so vdi cac bac cha me cd hge van td trung hge co sd trd xud'ng (p<0,01) Dilu nay dat ra vdn dl cdn tang cudng hon nira vide tuyen truyin, phd bid'n trach nhidm quan tam, gdn gui, eham sdc giao due eon
cai vj thanh nien dd'i vdi cac bdc cha me khdng cd dilu kidn tid'p can vdi
kid'n thiic, thdng tin do han che vl hge vdn
Cac dac trung gia dinh cd tac ddng kha rd rang den kha ndng cac bac
cha me bid't rd 3 van di lidn quan dd'n ddi sd'ng tam ly, tinh cam cua con
cai vj thanh nidn Nd'u nhu vj thanh nidn d trong gia dinh md rdng thi kha
nang dugc cac bac cha me quan tam nhilu hon khoang 1,6 ldn so vdi vj thanh nidn d trong gia dinh hai the he Tuong tu, cha me d khu vuc thanh
thj cd kha nang bid't rd 3 van dl lidn quan dd'n ddi sdng tam ly, tinh cam
ciia con cai vj thanh nidn cao gdp 1,3 ldn so vdi cha me cu tru d khu vuc
ndng thdn Cd le yd'u td thdi gian la su can trd ldn ddi vdi cac bdc cha me
d khu vuc ndng thdn trong vide quan tam den con cai vj thanh nien do ban
rdn vdi cdng viec lam an, tuy nhi6n, b6n canh dd ehdc chdn cdn cd nhiing
dilu kien khac niia vl nhung bdc cha me d khu vuc thanh thj ciing ban rdn
vdi vide kid'm sd'ng theo mdt each nao dd Thdm vao dd, cd thi nhirng cam
dd dd'i vdi vj thanh nidn d khu vuc thanh thj bdc Id rd hon trong khi mang
ludi giam sat ciia cdng ddng lai hoat ddng md nhat hon khu vuc ndng thdn
VI thd, cac bac cha me d khu vyc thanh thj phai chu y dd'n nhiing didn bie'n,
quan he xa hdi trong ddi sd'ng tam ly, tmh cam ciia con cai trong do tudi
vj thanh nidn nhilu hon
Cud'i ciing, khi trong hd gia dinh cd thdm 1 thanh vien thi kha nang con
cai vj thanh nidn dugc cac bac cha me bid't rd nhiing van di ciia con cai lai
giam di khoang 14 dilm phan tram Dilu nay cho thay vide cd it con se la
yd'u to thuan lgi cho vide quan tam ciia cha me dd'n ddi sd'ng tam ly, tinh
cam cua con cai, qua dd, cd thi phdng ngiia te nan xa hgi tham nhap vao
gia dinh
Trang 99 2 Nghien curu Gia dinh va Gidi Quyen 24, so 5, tr 84-93
4 Thao luan
Vj thanh nidn la mdt nhdm xa hdi dac bidt, cd su thay ddi rd't ldn vl tam sinh ly trong qua trinh phat triln tir tre em ldn ngudi trudng thanh Mdt trong nhiing thay ddi rd net ciia nhdm dan sd tudi vj thanh nidn la cd nhu cau ddc lap vdi cha me rdt cao Ben canh dd, khac vdi giai doan nhd tudi, khi ldn ldn vj thanh nidn cd nhilu mdi quan he xa hdi hon, su giao tid'p xa hdi ciing nhilu han thi vide cha me quan tdm, bid't rd nhiing khd khan trong mdi quan hd vdi thdy cd giao va ban be ciing nhu van dl kd't ban, choi than vdi ai va dja dilm thudng dd'n choi cua con cai la nhiing khia canh rat tich cue Day la mdt trong nhung diem mau chd't dl cha me
cd thi gdn gui va giup dd con cai khi gap phai nhirng vudng mde, khd khan xudt hidn trong cude sd'ng trong khi tinh each va tam ly chua vung vang
Cd the ndi, su quan tam eda cha me trong linh vuc ddi sd'ng tam ly, tinh cam chinh la mdt yd'u to bao ve con cai vj thanh nien trudc nhung hanh vi nguy CO cd hai
Tdng hgp mde dd bie't rd 3 van dl ciia con cai vj thanh ni6n bao gdm
"khd khan trong ung xir vdi thdy cd va ban be (kl ca viec bj bat nat)", "ban than" va "noi con thudng den choi", chi cd 20,9% cha me d dja ban nghi6n Cliu dugc danh gia la cd su quan tam de'n linh vuc ddi sd'ng tam ly, tinh cam ciia con cai vj thanh nidn Cd thi ndi, su quan tam cua cha me nhu vay la tuong dd'i thap trong bd'i canh xa hdi hidn nay Mdt sd nghidn cun cho thay thie'u thdi gian quan tam dd'n con cai cd thi ddn dd'n tinh trang thieu kilm soat dd'i vdi cac hanh vi cua con cai Khi cha me khdng danh nhilu thdi gian quan tam hoae ldng nghe, chia se/tam su thi con cai d nhiing gia dinh nay cd nguy co bj thieu hut nhiing co hdi phat triln cac
ndng luc nhu nhan thde vl xa hdi, ky nang ung phd vdi cac van di trong
eudc sd'ng (Vidn Gia dinh va Gidi, 2012)
Kd't qua phan tich hdi quy da bid'n cho thdy su quan tdm cua cac bac cha me de'n ddi sd'ng tam ly, tinh cam cua con cai vj thanh nidn phu thudc vao nhimg dac dilm cua con cai, cha me va hd gia dinh Theo dd, con cai trong do tudi vj thanh nidn cang ldn tudi hon dugc cac bac cha me quan tam nhieu hon Ben canh dd, cha me cd hge van cao hon, gia dinh d khu N'uc thanh thj, quy md hd nhd hon va thudc loai hinh md rdng cd kha nang quan tam de'n con cai vj thanh ni6n nhilu hon Su quan tam cua cac bdc cha me ciing nhung md'i quan he tinh cam, gdn gdi se gdp phan khdng nhd giup vj thanh nien cam thay tu tin, phat triln tinh nang ddng va linh hoat can thiet dl giai quyet nhiing thach thde trong cugc sd'ng Dilu nay cho thay cac bac cha me d dja ban khao sat can phai hilu dugc hg la tac nhan giao due dau tien va quan trgng nha't ddi vdi qua trinh hinh thanh va phat triln tam ly, tinh cam eda con cai vj thanh ni6n
/ "
Trang 10Tran Quy Long 93
Ngoai su quan tam ddn viec hge tap, cac bac cha me cung can phai quan tam ddn diln bien tam trang cua con eai vj thanh ni6n qua viec ndm
rd nhiing khd khan trong ung xii vdi thdy cd giao \'a ban be, biet ro nhiing ngudi ban than va dja dilm thudng de'n choi ciia con cai Cac bac cha me can phai coi nhung vdn d l con cai vj thanh nidn dang gap phai cung chinh
la nhung van d l cua ban than minh dl tii dd cd nhung each tilp can phuang thde giai quye't dung ddn va phu hgp Tang cudng thdi gian tilp XUC la ydu to vd cung quan trgng nhdm giup cac bac cha me tim hilu, ndm bdt nhiing nhu cdu tam ly, tinh cam ciia con cai vj thanh nidn, ddng thdi
dl cha me cd dilu kien trd thanh nhung ngudi ban cung chia se nhiing van
d l ma con cai gap phai trong cugc sdng Tuong lai cua con cai chinh la he qua dac bidt quan trgng cua su quan tam ma cac bac cha me danh cho con cai vj thanh nidn trong ddi sd'ng tam ly, tinh cam.B
Tai lieu trich ddn
Bp Lao dong Thuong binh va Xa hoi 2008 Bdo cdo qudc gia ldn tint ba vd ldn thic IU: Viet Nam thiCc hien cong udc qudc te'quyen tre em giai doqn
2002-2007 Ha Npi
Dang Canh Khanh 2003 Gia dinh, Tre em vd sicke thiea cdc gid tri truyen thdng
H.: Nxb Lao dpng Xa hpi
Nguyin Hiiu Minh 2012 "Cac mdi quan he trong gia dinh d Viet Nam: Mpt sd
van de cdn quan tam" Tqp chi Xa hgi hge sd 4 tr 91-100
Nguyin Hiiu Minh 2013 "Phan tich cac mdi quan he trong gia dinh: Mpt sd khia
canh phucmg phap luan" Tqp chi Nghien cicu Gia dinh vd Gidi sd 2 tr 3-17
Tran Thj Van Anh Nguyin HOu Minh va Ha Thi Minh Khuong 2011 "Quan he cha me va con cai chua trudng thanh" Trong: Bp Van hda Thi thao va Du
ljch Vien Gia dinh va Gidi va UNICEF Viet Nam (Chu bien) Cdc mdi quan
he trong gia dinh Viet Nam (Mpt sd kit qua phan tich sau Dieu tra Gia dinh
Viet Nam 2006)
Trdn Thj Van Anh & Ha Thj Minh KhUdng 2009 "Quan he cha me vdi con d
tudi \'i thanh nien" Tqp chi Nghien ciCu Gia dinh vd Gidi sd 6, tr 16-29
Trjnh Hda Binh 2005 "Su hieu biet giua gia dinh va tre em ve van de quyen tre
em hien nay (Qua cupc Dieu tra kiln thde thai dp va hanh ^'i ciia cpng ddng
ve Quyen tre em 2004-2005)" Tqp chi Xd hgi hge sd 4 tr 37-45
Uy ban Dan sd Gia dinh va Tre em 2004 Thicc trqng vd nhicng vdn de ddt ra ddi vdi gia dinh Viet Nam hien nay Ha Npi
Vien Gia dinh va Gidi 2012 Quan he cha me-con cai vi thanh nien d Viet Nam: Thuc trang van de can quan tam Bao cao tdng hgp dl tai cap Bp Ha Npi
Vu Tuan Huy 2002 "Vai tio ciia ngudi cha trong gia dinh" Tqp chi M hgi hoc
sd 4 tr 29-39