VAI TRO PHAT TRIEN XA HOI VA QUAN LY PHAT TRIEN XA HOI CUA CHINH QUYEN XA 0 NUlilC TA HIEN NAY Yeu cau phat trien xa hoi va quan ly phat trien xa hgi d nong thon giai doan 2010-2020 K
Trang 1VAI TRO PHAT TRIEN XA HOI
VA QUAN LY PHAT TRIEN XA HOI
CUA CHINH QUYEN XA 0 NUlilC TA HIEN NAY
Yeu cau phat trien xa hoi va quan ly phat
trien xa hgi d nong thon giai doan
2010-2020
K l thtta quan dilm phat triln xa hdi h ndng
thfin cua Dang, Nghi quydt sd 26-NQ/TW, ngdy
5/8/2008 ciia Tiung uong (khoi X) vl Ndng
nghidp, nfing dan, nfing thdn da xdc dinh muc
tidu "Khdng ngttng nSng cao ddi sdng vat chit,
tinh thin ciia din cu ndng thdn hdi hod gitta cic
vung, tao su chuyin biln nhanh hon d cie vung
cdn nhilu khd khan; nfing din dugc dao tao cd
trinh dd san xuit ngang bang vdi cic nudc lidn
tiln trong khu vuc vd du ban finh chinh tri, ddng
vai trd lam chu nfing thfin mdi Xiy dung ndng
thfin mdi cd kit ci'u ha tdng kinh t l - xa hdi hidn
dai; co cdu kinh t l va cac hinh thttc to chttc san
xudt hgp ly, gdn ndng nghidp vft phil triln
nhanh cdng nghidp, dich vu, dd thi theo quy
hoach; xa hfii nfing thdn dn dinh, gidu ban sdc
vin hoi din ldc; din tri dugc nang cao, mfii
trudng sinh thai dugc bao vd; he thdng chi'nh tri cf
ndng thdn dudi su lanh dao ciia Dang dugc tang
cudng""*
Nghj quydt Dai hdi Dang lin thtt XI dat ra
nhiem vu: "phai coi trgng vide kd't hgp chat che
giua tang trudng kinh t l vdi thuc hifin tien bd va
cdng bdng xa hfii; bao dam an sinh xa hfii cham
lo ddi sdng vit chdt va tinh thdn ciia nhin din,
nhit Id dfii vdt ngudi ngheo, ddng bao d vung
siu, viing xa, die bidt la trong tinh hinh kinh t l
khd khan, suy giam"'^'
Chid'n luge phat triln kinh t l - xa hfii
2011-2020 da de ra cic quan diem thUC hien cic chfnh
* Pho Gido sif Tien si Trudng Dai hoc N^i vu Ha Ngi
1 - Ddng Cdng (an Vi/l Nam • Van kien Hd\ nghi ldn ihi'r bdy
BCHTU Khda X Nih Chinh In qud'c gio, HN ZOOS ir 125
2 • Ddns Cling sdn Viet Nam Vdn kien Dai hdi dai bieu lodn qud'c
lanlhirX/ Nib Cliinh in quA-gia HN 20ll.lr.l!il
NGUYEN MINH PHUONG *
sich kinh id' - xa hfii ndi chung, phit triln xa hdi ndi ridng:
1 Phdt trien nhanh gdn liln vft phit triln bin viing, phat triln bin vung la yeu ciu xuydn su6t trong Oiiln luge
2 Ddi mft ddng bfi, phit hgp vl kinh t l va chfnh tri vi muc tidu xiy dung nude Vidt Nam XHCN dan giiu, nudc manh, dan chii, cdng bdng, van minh
3 Md rfing din chii, phit huy tdi da nhin td con ngudi; coi con nguft li chii thl, ngudn luc chii ylu va la muc tidu cua su phat triln
4 Phil triln manh me lUc lugng san xuit vft trinh dd khoa hgc, cfing nghfi ngay cdng cao; ddng thcfi hoan thidn quan hd san xui't trong nin kinh t l thj trudng dinh hudng XHCN
5 Xay dung nen kinh t l dgc lap, tu chu ngiy cang cao trong dilu kidn hfii nhap qud'c t l ngdy cdng sau rdng
Ddng thft, Chidn luge ciing xic dinh ro cdc muc lieu ldng quit va muc lidu cu thl, trong dd, cac muc tidu vl phit triln van hda, xa hdi vd mdi trudng dugc chii trgng:
- Ve van hda, xa hfii: Chi sd phit trien con ngudi (HDI) dai nhdm trung binh cao ciia thl gidi; tdc do tang dan sfi' 6n dinh d mttc khoang
1 %; tuoi thg binh quin dat 75 tudi; dat 9 bdc sT
va 26 giuftig bdnh trdn mfit van dan, thuc hidn bao hilm y t l (BHYT) loan dan; lao dfing qua dao lao dat trdn 70%, dao tao nghl chilm 55% tdng lao dfing xa hfii; ty Id hd ngheo giam binh quin 1,5 - 2%/nam; phuc Igi xa hdi, an sinh xa hfii va cham sdc sttc khde cdng ddng dugc bao dam Thu nhip thuc t l ciia dSn cu gdp khoang 3,5 ldn so vft nam 2010; thu hep khoang each thu nhap giiia cic vung va nhdm dan cu Xda nha d don so ty Id nha O kidn cd dat 70%, binh quan 25 m^ sin xay dung nha 6 tfnh trdn mfit nguft din Dd'n nam 2020, cd mfit sd ITnh vuc khoa hoc va
Trang 2cfing nghd, giao due, y t l dat trinh do tidn tidn,
hidn dai Sd sinh vidn dat 450 trdn mfit van dan
Xiy dung nen van hda tidn lidn, dim dd ban sic
din ldc; gia dinh £&n no, tid'n bd, hanh phttc; con
ngudi phat triln loan didn vl tri tud, dao dttc, thl
chdt, nang luc sang lao, y thttc cdng dan, tudn thu
phip luit
- VI mdi trudng: Ty Id che phu rttng dat 45%
Hiu hit din cu thanh thi vd ndng thdn dugc stt
dung nudc sach va hgp vd sinh Cic co sd san
xuit kinh doanh mft thanh lap phai ip dung cfing
nghd sach hoac trang bi cae thilt bi giam fi
nhidm, xu ly chit thai; trdn 80% cdc cfS sd san
xudt kinh doanh hidn cd dat lidu chudn vl mfii
trudng Cdc dfi thi loai 4 trd ldn vd tdt ca cac
cum, khu cfing nghidp, khu che xudt cd hd thfi'ng
xir ly nudc thai tap trung 95% chit thai rdn
thfing thudng, 85% chit thai nguy hai va 100%
chit thai y t l dugc xtt IJ dat tidu chuan Cai thidn
vd phuc hdi mfii trudng cic khu vuc bi d nhidm
nang Han chl tic hai cua thidn tai; chu dfing ttng
phd cd hidu qua vft biln ddi khf hiu, nhit la
nudc biln dang'^'
Cu thl hda cic quan dilm, muc tidu ciia
Chid'n luge phat triln kinh t l - xa hfii, Chfnh phu
da xiy dung vd td chttc thuc hidn cde (Zhuong
trlnh muc lidu qud'c gia, nhu: Chuong trlnh muc
lidu qufi'c gia Xoa ddi giam ngheo va Vide lam;
Chucmg tnnh muc tidu qud'c gia Nudc sach vd
Vd sinh mfii trudng nfing thfin; Chuong trinh
muc lidu qudc gia Dan sfl' vd K l hoach hda gia
dinh; Chuong trinh muc tidu qud'c gia Phdng,
chd'ng mfit sd bdnh xa hfii, bdnh dich nguy hilm
vi HIV/AIDS; Chuong trinh mue tieu qudc gia
van hoa; C3iuong trinh muc lidu qufi'c gia Giao
due va Dao tao Ding thdi, trong cic chucmg
trinh muc tidu qud'c gia, Chfnh phu cdn cu the
hda bang cic chucmg trinh nho, cic du in, cac
chfnh sich
Dfii vft khu vuc nfing thdn, Thu tudng Chi'nh
phil ban hanh Quyd't dinh sfi 800/QD-TTg ngay
4/6/2010 phd duydt Chuong tnnh muc tidu Qufi'c
gia vl xiy dung nfing thdn mdi giai doan 2010
-2020 vdi muc lieu; "Xay dung nfing thdn mdi cd
kel ci'u ha tdng kinh l l - xa hdi tttng budc hien
dai; co ciu kinh t l vd cdc hinh thttc td chttc san
xuit hgp ly, gdn ndng nghidp vdi phat triln
i-Tldd.tr.9l-li)6
nhanh cdng nghidp, dich vu; gdn phit triln nfing thfin vdi dd thj theo quy hoach; xa hdi nfing thfin din chil, on <^iih, giau ban sic van hoa din tfic; mdi trudng sinh thii dugc bao vd; an ninh trdt tu dugc gifl viing; ddi sdng vit chdt va tinh thdn ciia nguft din ngdy cdng dugc ning cao; theo dinh hudng xa hdi chu nghia" Diy la mdt chuong trinh tdng thl vl phat triln kinh t l - xa hfii, chfnh tri va an ninh qufi'c phdng, gdm 11 ndi dung;
1 Quy hoach xiy dung nfing thfin mft;
2 Phat triln ha ting kinh l l - xa hdi;
3 Chuyen dich co cdu, phat triln kinh tl, ning cao thu nhap;
4 Giam ngheo va an sinh xa hdi;
5 Ddi mft va phdt triln cdc hlnh thttc td chttc
san xudt ed hidu qua b ndng thfin;
6 Phat triln giao due - dao tao cf nfing thfin;
7 Phat triln y te, cham sdc sttc khde cu din ndng thdn;
8 Xay dung dft sdng van hda, thdng lin vd truyin thdng ndng thdn;
9 Cdp nudc sach va vd sinh mdi IrUftig nfing thfin;
10 Nang cao chd'i lugng td chttc Dang, chfnh quyin, doan the chinh tri - xa hdi trdn dia bdn;
11 Gifl vung an ninh, trit tu xa hdi ndng thfin Vide trien khai cic Chuong trinh muc tidu -qufi'c gia qua cic giai doan la ndi dung chii ylu ciia phat trien xa hdi vd quan ly, id chttc thUC hidn cic chuemg trinh, cac du an dd chfnh la quan ly phat triln xa hdi
Vai tro phat trien xa hgi va quan ly phat trien xa hgi ciia chinh quyen xa
Thuc hidn chttc nang, nhidm vu ciia mlnh, ehfnh quyin xa cung vdi chinh quyin cac cip tham gia thuc hidn cac Chuemg tnnh muc tidu qud'c gia, cac du in cua cie chucmg trlnh muc tidu qudc gia la thuc hidn vai trd phil triln xa hfii
vi quan ly phdt Uiin xa hfii trdn dja ban Hiu hit nfii dung cua cac du an diu duoc trien khai d cdp
xa, hudng dd'n phuc vu ngudi dan d cic xa Vft vi trf va dac diem eiia mlnh, chfnh quyen xa cd vai trfi dac biet quan trgng trong vide thuc hiin nhidm vu phdt trien xa hfii vd quan ly phdt triin
xa hdi trdn dja ban
- (Thfnh quyin xa la cip chfnh quyin cudi ciing d nong thdn, gdn dan nha't Irong hd thdng hanh chinh nha nudc 4 cip d nudc ta, la nin tang cua hd thd'ng chfnh tri, cd vai tro hd't sttc
TAP CHi GIAO DUC LY WAN - s 6 234 (9/2016)
Trang 3quan trgng trong vific thuc hidn chu truong,
dudng ldi cua Dang, chinh sich, phdp luat cua
Nhd nudc Cic t l chttc quyin luc nha nudc cdp
trdn thfing qua vai trd ciia chi'nh quyen cap xa
d l phat huy vai trd lanh dao, quan IJ phdt triln
xa hfii, dung nhu Chu tich Hd Chf Minh da
khing dinh: "Cip xa la gan din nhit, la nen
tang ciia hdnh chinh Cdp xa lam dugc vide thi
mgi cdng vide diu xong xufii"'*'
Vj trf, vai trd rdt quan trgng cua chfnh
quyin xa trong hd thdng chinh quyin qudc gia
dugc quy dinh trudc hit va tap trung d tfnh chit
rdng khdp, xet ca vl khdng gian dja ly, quy md
din sd, cung nhu mdi trudng boat ddng kinh tl,
xa hdi ciia dan cu, gdn d ^ nhit vd chttc nang,
nhidm vu cua nd Tfnh din thing 01/2015, ca
nudc cd 8.991 xa, chilm khoang 80% long sd
11.162 xa, phudng, thi trin'^', trai khdp trdn mgi
vung, miln cua ca nudc Nhan dan quan hd, tilp
xuc vdi chfnh quyin nhd nudc trudc hit vd true
tilp la vft chfnh quyin xa, do dd ban chdt uu
vidt, hlnh anh vl mfit chfnh quyen ciia Nhan
dan, do Nhan dan, vi Nhan dan; su vi pham
nhiJng miu thudn phat sinh trong quan he gitta
chfnh quyin vdi Nhan dan, deu dugc bdc Id true
tid'p d chi'nh quyin xa Vdi tu each Id "nin tang
cua hanh chi'nh", chfnh quyen xa cd viJng manh,
thl hd thdng chfnh quyin qufi'c gia mft thuc su
vttng manh vd boat ddng cd hidu luc, hidu qua
- Theo quy djnh ciia Hidn phdp va Luit Td
chttc chfnh quyen dia phuong, chfnh quyin dia
phuong d xa cd cdc nhidm vu, quyin ban: 1 Td
chttc va bao dam vide thi hanh Hiin phip vd
phdp luat trdn dia bdn xa 2 Quyit djnh nhflng
vail dl ciia xa trong pham vi duoc phan quyin,
phan cdp 3 Thuc hidn nhidm vu, quyen ban do
CO quan hanh chi'nh nha nudc cdp trdn uy quyen
4 Chju trach nhidm trudc chfnh quyin dia
phucmg cdp huydn vl kit qua thuc hidn cac
nhidm vu, quyin ban ciia chinh quydn dja
phucmg 6 xa 5 Quyd't djnh va td chuc thuc hien
cic bidn phip nham phit huy quyin lam chu
ciia Nhan dan, huy dfing cac ngudn luc xa hgi
dl xdy dung va phat triln kinh t l - xa hgi, bao
dam qufi'c phdng, an ninh trdn dja bdn xa
4 - H6 Chi Mmh toan tdp, tap 5 Nxh CTQG H 2000 tr 371-372
5 • Sa'lieu Ihdng ke t ua Bd Ndi vu
Chmh quyin xa li nft true tilp td chttc thUC hidn quy dinh cua Hiin phip vl cdng nhan, tdn trgng, bao vd, bao dam quyin con ngUft, quyen cdng din khdng chi thdng qua chttc nang quan
ly rttia nudc theo luat djnh, ma cdn td chttc phat triln kinh l l - xa hdi, cung ttiig cic djch vu cdng
CO ban vi thill ylu, gdp phin ning cao dft sdng vat chit va tinh thin ciia nguft din trdn dja ban
Do vay, hidu luc, hidu qua boat ddng cua chfnh quyen xa Id co sd va nen tang quan trgng dl lao lip hidu luc, hidu qua hoat dfing cua ca bfi miy nha nudc
- Qifnh quyin xa khfing chi la mfit cdp true tid'p thuc hidn quyin luc nhd nudc d cO sd, ma
cung cdn la cip true tilp dai didn cho f chf,
quyin Ift, nguydn vgng ciia nguft din Do viy, chinh quyen xa trd thanh "ciu ndi" true tilp gitta Dang, Nha nudc vft Nhin din Din gin vft Dang va Nhd nudc tnrdc hit vi true tilp
thdng qua chfnh quyin ca sd Chfnh quyin cdp
xa tuydn truyin, phd bien, giio due chii trucmg, dudng ldi ciia Dang, chfnh sich, phap luat cua Nhd nudc dl Nhin din hilu va thuc hidn; cung
la nft true tilp nam bdt tam tu, nguydn vgng, y chf eiia Nhan dan, dong thdi kiem nghidm su dung din, chinh xdc cua dudng loi, chu trucmg ciia Dang, chinh sich, phip luit va cic giai phip phat triln xa hdi vi quan ly phat triln xa hgi cua Nha nudc
- Cdp xa d ndng thfin Id nft luu gitt cic gia tri van hod truyin thdng, phong tuc, tap quin cua cdng ddng din cu Chfnh quyin xa cd vai trd r ^ quan trgng trong vide gdn ket gitta cdc thdnh vidn trong gia dinh, cdng ddng dan CU, gin gitt, phat huy ban sic vin hoi din tde, phit triln cac gia tri con nguft - gii trj van hda - gii tri xa hfii, dap ttng yeu ciu ciia giai doan phat trien mft, gdp phin xay dung khdi dai dodn kit loan din, xiy dung dft sdng van hod d nfing thdn Dilu dd ddi hoi clmih quyin xa phai "bit dung mach", khft day vd phat huy dugc tfnh cfing ddng nay (nhu huy dfing ddng gdp xay dung dudng xd, trudng hgc, dam bao an ninh - trat tu
xa hgi, xay dung ndng thfin mdi, xda ddi giam ngheo, diu tranh chd'ng tidu cue ); tuy nhien, nlu tfnh cfing dong nay khfing dugc "khoi thong" dung, bj lgi dung cho cac muc dfch sai lech se din dd'n su tri trd, mdt dodn kit, nay sinh cac van dl lidu cue xa hfii trong nfing thdn.B
TAP CHi GIAO DMC LY LUAN - SO 234 (9/2015)