»M!I»I=B.'1U!JI=IW Tap chi Cong tac Ton giao thac nd de cai thien hoan canh song cCia minh, nhffng khdng phai bang sff tham lam, ich ky ma phai c6 each flng xCr cdng bdng ma Giao hgi
Trang 1Tap chi Cong tac Ton giao B';:i;i.iJHnm4M HOC T H U Y ^ X l HOI CUA GliO HOI CAlVG GlAO
fjK' idn nay, mdi trffdng dang la van de nong
1 If bong mang linh toan d u , thu hut stf quan
iHj tam cfla cac nha khoa hgc, cac chfnh
khach, cac nha lanh dao cac qudc gia va toan thd
nhan loai Mgt stf kifn dang ghi nhan la ngay
18-11-1992, da cd 1.572 nha khoa hoc tren toan the
gidi (trong d6 co 99 vj da dtfdc tfng giai thffdng
Ndben) da phat di Idi canh bao v l van de mdi
tardng tren pham vi toan thd gidi, ve nhung bat
hanh to ldn ma con ngffdi phai htfng chju, cung
nhtf nhtfng dft bien dang xay ra tren trai dat Hg
cung da khdi thao mot van kien vdi chfl de: "Su
cSnh bao cda cac nh^ l<hoa hgc ddi vd/ nhan
loai", trong do, neu len: "Nhan loai va the gidi ttf
nhien dang btfdc tren mgt con dtfcfng day mau
thudn vdi nhau" va chi ra nhtfng nguy cd hien nay
do viec hfly hoai moi tn/dng dang de dga sff sdng
cfla hanh tinh chflng ta Mdi day nhat, ngay
16-10-2014, Hiep hgi Chtf Thap do va TrSng Itfdi liem
do qudc te da to chifc cong bd Bao d o Tham
hoa the gidi Theo Bao cao Tham hga the gidi
ndm 2014, trong 20 ndm trd lai day, co 4,4 ty
ngtfdi bi anh hffdng, 1,3 trieu ngffdi thiet mang,
thiet halve kinh te len tdi 1,9 ^ USD NSm 2013,
CO tdi ioo trieu ngffdi bj anh hffdng bdi thien tai,
tham hga, trong do c6 87% ngffdi dan song d
chau A Udc tinh ddn ndm 2030, thiet hai hang
ndm do tham hga gay ra khoang 421 tj- USD,
tdng 300% trong vong chtfa day 2 thap nien Do
la nhtfng con sd rat dang suy nghT
Khdng ai khac, con ngffdi dang la thfl pham
left! nhat gay ra tham hoa ve moi trtfdng do stf tac
dgng qu^ nhieu den tliien nhien, khai thac den
^tfc can kiet cac ngudn tai nguyen, thai ra qua
hhieu chat doc hai, pha hfly va lam mat can bang
he sinh thai khien ttf nhien "ndi gian" ma chflng
[a dang phai ddi mSt Ro rang, da den luc con
figffdi phai nhan thtfc lai van de nay va can thiet
ahai c6 nhOfng hanh dong kip thdi de bao vf moi
ruSng Do khdng con la chuyen ciia mot qudc
HA NGOC THO
gia, dan tgc nao ma cija ca cgng dong nhan loai;
Ve van de nay, Giao hgi Cong giao (GHCG) khdng phai la ngffdi dtfng ngoai cugc, ma trai Iai Giao hpi da d sff chia se sau sac ve viec bao ve mdi tn/dng tren nhieu phffdng dien va da dtfdc due ket thanh mot chffdng trong cudn: "Tom lffdc Hoc thuyet xa hgi cfla Giao hgi Cdng giao" (Sach
do Oy ban Bac ai xa hgi HDGMVN bien soan -NXB Ton giao an hanh ndm 2007) Chung ta cung tim hieu ve van de nay
Cudn sach nay da danh mgt chffdng thtf mffdi noi ve bao vd moi tnJdng 6 day, chflng ta khdng co dieu kien di sau tim hieu d c khia canh
ve phffdng dien Thanh kinh, than hgc lien quan den mdi tnldng, nhung co the nhan thay rang tff rat sdm qua d c trieu dai Giao hoang, bang cac thong diep, cac Hidn che muc vu, GHCG da rat quan tam tdi cac van de dang dien ra trong ddi sdng xa hgi, trong do, co van de mdi tn/dng Hgc thuyet Xa hgi Cong giao dien ta suy tff cOa Giao hoi ve cac thtfc tai xa hgi trong thdi dai chflng ta qua viec tham dinh d c thtfc tai xa hgi do chieu ttieo anh sang Phuc Am, va neu ra nhDfng nguyen tac chi din nep sinh hoat thffc tien ndi xa hgi nay Ttf nen tang ay, hgc thuyet xa hgi la miSt Idi ap dung ci!ia than hoc, ddc biet la than hgc luan If, vao cac van de dao dffc ma con ngffdi quan tam GHCG cho ring, Thien Chua sang tao
ra vu tru va con ngffdi, ddng thdi Thien Chua cung giao cho con ngffdi trach nhiem cai quan va lam chfl mat dat Trong viec bao ve moi trffdng, hgc thuyet xa hgi cfla GHCG de cap tdi mgt sd ngi dung chfl yeu sau day:
1 Quan diem cfla Thanh kinh se soi sang cho ngtfdi Ki-to huu biet phai co thai do the nao trong viec stf dung trai dat cung nhff doi vdi cac tien bg cfla khoa hoc va ky thuat Khing djnh con ngffdi lam chfl trai dat va vu tnj, bang lao dong sang tao, con ngffdi c6 quyen chinh phuc, khai
Trang 2»M!I»I=B.'1U!JI=IW Tap chi Cong tac Ton giao
thac nd de cai thien hoan canh song cCia minh,
nhffng khdng phai bang sff tham lam, ich ky ma
phai c6 each flng xCr cdng bdng ma Giao hgi ggi
la "cai tri the'gidi trong cong ly va thanh thlen'^^K
Day la mgt cai nhin tich cffc va day tinh nhan vdn,
nhat la dffdc dat trong bd'i canh hien nay khi con
ngudi dang ra sffc khai thac mgt each tan nhan
nhung gi dang cd cfla hanh tinh chung ta, bat
chap nhufng hau qua nflng ne ma no de lai Hgc
thuyet cung ndi Idn rang tai nguyen cua trai dat
nay la khdng cfla rieng ai ma nd thugc ve mgi
ngudi, do d6 phai co thai do dung ddn vdi no la
viec phai xtf sff vdi long biet dn nhff minh da dffdc
tao hoa trao cho quan ly, stf dung mgt tai san,
mpt ky cong tuyet vdi Va vi the khdng dugc c6
thai dp ich k^, vd vet tai nguyen ve cho minh, ma
khdng nghT den nhflhg ngffdi khac va cac the he
mai sau Oleu quan trgng nhat la viec stf dung tai
nguyen thien nhien, phai nham den Igi ich cfla
mgi ngffdi, cung co nghTa la phai dat con ngffdi
lam trung tam cfla phuc vu
Hgc thuyet cung de cap tdi vide stf dung
nhOhg tien bg cfla khoa hgc, ky thuat, cdng nghe
vao ddi sdng xa hgi nhff mgt dieu tat nhien can
thiet Ddy cung la dieu rat dffdc quan tam bdi no
xoa di nhuhg dinh kien ve su nhin nhan thieu
khach quan ttf trffdc cho rang ton giao noi chung
vd Cdng giao ndi rieng la stf ddi lap vdi khoa hgc,
ky thuat Co the thay tff sau Cdng dong Vatican 11,
cac Nghj phu Cong dong da nhin nhan cac tien
bp do sff chuyen can trau doi tai ndng cfla con
ngffdi qua thdi gian trong cac ^nh vffc khoa hgc,
cong nghe va kh^ng dinh rang, hien nay "nha't la
vdi SLtgiOp dd cOa khoa hoc va cong ngh$, con
ngudi da md rong quyen lam chO cda minh gan
nhu tren toan ihS thien nhien va con ffep tuc di xa
hdn ntja'*'' Hpc thuyet khiing dinh rang, nhung
thanh qua cua khoa hgc va cdng nghe ttf chung
la tfch cffc "Ching nhOng khong cho rSng nhdng
cong tnnh do tai nSng va nghi luc cOa con ngudi
lam ra la chdng lai quy4n nang Chua, cung nhtf
khOng cho rang thu tao co ly Ui nhu chiing ta ludn
1^ mgt loai doi thd cda tao hoa, ngudi Ki-to hCfu
cdn xac tin nhiJng chien thang cOa nhSn loai
chinh la dau Neu Thien Chda dang ban an va
dang khai trien ke'hoach mau nhiem cOa Ngai'^^
Tff nhan djnh do, Giao hoang Gioan Phaold 11
trong cugc gap gd cac nha khoa hgc va cac dai
dien cfla Dai hpc Lien hpp qudc tai Hiroshima
ngay 25-2-1981 cung Itfu y rang GHCG khdng he chdng lai sff tien bg ma tham chi con coi khoa hgc
va cong nghe ia mgt san pham ky dieu cfla 6c sang tao ma Chua da ban cho con ngtfdi vi chung da cung cap cho chung ta nhiifng kha ndng tuyet vdi nen tat ca mgi ngudi chung ta deu dtfdc hffdng Igi ich tff nhuhg cdng trinh ay Nhung gi Huan Quyen suy nghTve khoa hgc va cong nghe noi chung deu c6 the ap dung cho va'n de mdi tnrdng va ndng nghiep Hgc thuyet cung k h i n g dinh cdng nghf c6 the la mgt cdng cu vd gia dung
de giai quyet cac van de ngheo doi va benh tat Tuy nhien, Giao hpi cung rat than trpng khi ndi tdi khai niem "ffng dung each thfch hgp" nhflng thanh
tffu cfla khoa hpc va cdng nghe bdi vi "tiem nSng
ay khdng phai la vo thudng vo phat, vl ngudi ta cd thSdung no hoac degiCip con ngudi tiin bo hoSc
se diy con ngudi di xud'ng''*' Chinh vi vay,.Hpc
thuyet nha'n manh mpt diem tham chieu quan trpng cho mpi ffng dung khoa hgc va cdng nghe
la phai tdn trpng con ngudi va tdn trgng cac sinh
vat khac Vi the, con ngffdi khdng dffdc "sddung
trai dat mgt each tuy tien, bit no tung phuc y muon cda minh mgt each vo han nhu thi no khong co nhung yeu cau neng v^ khdng co mdt muc tidu mti Thien ChCia da ban cho tCftnJdc, mdt myc tieu md con ngudi qua that co thi triin khai nhung khdng duac phep phan bp/''='
2 Hgc thuye't xa hgi cfla GHCG chffOng noi
ve bao ve mdi trffdng cung de cap tdi mgt van
nan hien nay la sff "khdng ho^ng trong quan he
giita con ngudi va mdi tntdng" Dieu quan tam
nay ciJa Giao hpi la mot thffc te va cung la mgt thach thffc ma ca nhan loai dang phai dd'i mdt Hpc thuyet cung chi ra nguyen nhan sau xa cfla
van de la do "tham vong cda con ngudi muon
thdng tri tren sff vat mdt each vo dieu kien, khdng chii y tdi bat ky doi hoi nao ve mat luSn ly ma trai lai nhitng ddi hdi nay mdi chinh la yeu tdphSn biet cac hoat ddng cOa con ngu6/''*' Dung nhff vay,
cac nha khoa hpc ve moi loTdng da khai quat len thffc trang v l 6 nhidm moi tnrdng de canh bao ca the gidi ve vannan nay Do la cac hien tugng mua axit lam 6 nhidm ngudn ntfdc; nong do khf C O J tang len lam cho sinh thai ttf nhien mat cSn b i n g ; tang ozon hi pha hoai uy hiep tn/c tiep den cac sinh menh tren trai dat; tren the gidi c6 tr§n 670 ngan loai chat hoa hpc trong d6 c6 tdi 15 ngan loai hoa chat dpc hai, hang ndm da c6 den 500
Trang 3Tap clii Cong tac Ton giao r>.ffrTJCTffffj!iia
ngan ngffdi bj nhiem dgc; tren the gidi cd den 5
trieu ngffdi chd't vi nffdc d nhiim, c6 den 1
ty-ngffdi khdng co nffdc sach de dung; moi nam,
tren trai dat co khoang 7 trieu hecta dat canh tac
bj sa mac hoa, co khoang 17 trieu hecta rCmg bj
pha hoai; ngoai ra con phai ke tdi hang tram nha
may dien nguyen ttf dang hoat dgng ch(ta dutig
nhieu nguy co rd ri phdng xa luon de dga hoa
binh va sff sinh ton cfla nhan loai Qua do ta thay
nhan td lam cho qua dat tieu dieu xo xac cung
chfnh do hanh vi pha hoai moi tnrdng cfla ban
UiSn con ngffdi Hpc thuyet da neu len mot nhan
dinh "khuynh hudng khai thac benh hoan cac tai
nguyen thien nhidn chinh la hau qua cda mdt qua
trinh lich s^ va vSn hoa ISu daH^^ va ttf do lam cho
Ihi can bang giita con ngudi va mdi tn/dng
dudng nhu da len tdi mitc nguy kich" Van bie't
rang "thien nhien xuat hien nhu mot cong cu trong
tay con ngffdi, va nhff mgt thtfc tai ma con ngffdi
phai lien tuc van dung, nhat la qua cac phuong
tien ky thuat", nhung khong co nghTa la con ngffdi
mudn khai thac no the nao cung dffgc theo each
hfly hoai, tan diet Tren thffc te ngay nay, con
ngffdi mudn tan dung tai nguyen cfla mdi trffdng
theo nhu cau cCia minh ma quen mot dieu rat
quan trgng la chfnh mdi tn/dng la nOi con ngffdi
sinh sdng, la nha d cua con ngffdi Neu con ngffdi
tiep tuc each hanh xtf vdi thien nhien va moi
trffdng nhff vay chac chan con ngffdi se lanh dfl
mgi hau qua tai hai va trai dat nay se khdng con
la ndi tru ngu cho con ngffdi Vi vay, Hgc thuyet
khuyen cao viec "hiiu dung din ve mdi ta^ng se
ngSn chan sif gian lugc mang tinh thi^ dung ring
thien nhien chi la mot do v$t khdng han khong
kem ma con ngudi dddc sCtdyng va khai thac tuy
f"" Giam muc Phao 16 Nguyin Thai Hop trong
cudn: "Mot cai nhin ve Giao huan xa hgi Cong
giao" (NXB Phffdng Dong - 2010), sau khi ddn ldi
cfla Giao hoang Gioan Phaolo II nhan manh den
nghTa vu "can phai tan dung nghien cflu khoa hoc
va kha ndng ky thuat mgt each trung thffc de
phuc vu nhan loai", da ch! ra rang: "Rat tiec trong
miy thi k^ vCta qua, con ngudi khdng nhitng
khong tdn trgng nhCtng quy tic nen tang noi tren,
m^ trai lai da khai thac thien nhien mot each tuy
tien, ich kp va tan bao Kit qua bi tham la da pha
vd mdi tUdng quan hai hoa gOya con ngudi vdl nidi
trudng sinh thai va day trai dat den bd vUC thSm^
cda diet vong! C^ng edging chinh phuc trai dat
va che ngu nd theo quan diem duy ky thuat, con ngudi cang d nhiem hda vu tni va tao nen nhdng ganh qua nang cho moi trudng Thay vl cdng tac vdi tao hda di giup thien nhien phat triin hai hda phai chang con ngudi da "hanh ha" va "bite tiy thien nhien, do dd dang bi thien nhien phan lai?"
Tai Bao cao Tham hga the' gidi cdng bo vffa qua thi Viet Nam la mot trong 10 nffdc chiu anh hffdng nang ne nhat bdi bao, lu lut va bien doi khi hau Mdi nam, Viet Nam phai hufng chiu tff 10 de'n 15 con bao, lu, lut, lam anh hffdng nghiem trgng tdi 50% dien tich da't dai va 70% dan so, khoang 4,13 trieu ngffdi, cao nha't trong 10 ndm trd lai day Theo dff bao bie'n doi khi hau, nffdc bien dang d Viet Nam, giffa the ky 21, mffc nffdc bien cua Viet Nam c6 the dang them khoang 30cm va de'n cud'i the k;J' 21, mffc nffdc bien c6 the dang cao 1 m Khi d6, khoang 40% dien tfch dong bang song Cufij Long, 11% dien tfch dong bang song Hong va 3% dien tfch cfla cac ttnh khac thugc vung ven bien se bj ngap Trong do, TP Ho Chf Minh se bi ngap tren 20% difn tfch, khoang 10-12% dan sd nffdc ta bj anh hudng tn/c tiep va tdn that khoang 10% GDP
3 Tff nhffng van de neu tren, Hgc thuyet xa hgi ci!ia GHCG di den viec de cao trach nhiem cfla
con ngffdi trong viec "bao ton mgt mdi taldng lanh
manh cho tat ca moi ngudi" Giao hgi khing dinh
viec cham soc, bao ve moi trffdng la "thugc nghfa
vu chung va phi quat, nghTa vu tdn trgng mdt tai san chung duac danh cho hit moi ngudi^^\ Trach
nhiem chung bao ve mdi trffdng khong chi lien quan tdi cac nhu cau hien tai ma con md rpng tdi cac nhu cau cfla tffdng lai Con ngffdi dang sCr dung cac tai nguyen, moi trffdng ngay hdm nay con phai luon nghT tdi nhOng ngffdi se song sau chung ta Trach nhiem do khong chi trong pham vi mpt qudc gia ma la cfla ca cpng dong nhan loai
De thffc hien trach nhiem ddi vdi mdi trffdng, phai dffdc dien ta mgt each thich dang tren binh difn phap ly Tren thffc te, nhan thffc rd tam quan trpng cfla viec bao ve moi trffdng va nhtfng nguy cd ma con ngffdi dang phai ddi dien, cac quoc gia, eac td difle qudc te, va ca cpng dong nhan loai da co nhieu hanh dgng tich cffc de bao ve moi toTdng ca tren binh dien phap ly va nhijtig khuyen cao, keu gpi hanh dong thiet thffc Nhieu qudc gia da ban hanh luat ve moi trffdng, cac eupc hpi thao, eac dien dan qude te ve mdi trffdng cung thffdng
Trang 4wmnmsrtmm
xuyen dffdc to chffc n h i m ddi pho vdi bien doi khi
hau, nffdc bien dang cao, cac tham hpa song
than, sa mac hoa, trong do Viet Nam cung la
thanh vien tfch cffc
Chia se trach nhiem cCia minh trong viec bao
ve mdi trffdng, GHCG da co nhieu hoat dpng tfch
cffc ddng gop vao tie'n trinh chung cCia cpng dong
nhan loai Viec neu ra cac van de bao v f mdi
trudng qua Hoc thuyet xa hgi, GHCG da the hien
rd quan diem, thai do va trach nhiem cCia minh
tnjdc mgt van de ndng bdng mang tfnh toan cau
hien nay Khong ch? bay to nhCing ffu tff cua minh
trffdc nhiing thach thffc mang tfnh thdi dai do viec
lam dung khai thac tai nguyen, sff bat cdng bang
trong viec stf dung tai nguyen thien nhien, Giao
hpi mong mudn tai san chung ay phai dffdc chia
se mpt each cdng bang, phu hop vdi cdng ly va
bac ai, ddng thdi cung neu len nhtfng phffdng
thffc, nhi/ng de nghj tren tinh than lien ddi, se chia
trach nhiem trong viec bao ve mdi trffdng Khong
ehi ddng lai tren phffdng dien ly luan ma GHCG
cung CO nhffng hanh dpng thie't thffc dd'i vdi van
de nay Giao hoi dong gop phan minh qua viec
mdi gpi mpi ngffdi va nhat la con cai, Giao hpi
quan tam den mdi tn/dng, cpng tac vdl Thien
Chua trong cong trinh sang tao nay Trach nhiem
bao ve mdi trffdng la de bao ve con ngffdi, phuc
vu sff sdng va pham gia con ngffdi, khong nhffng
cho hien tai, ma cho cac the he tffdng lai Oe
dugc nhu vay, Giao hgi mdi ggi thay ddi cupc
sdng, thay ddi tff duy, ra khoi con ngffdi fch k9 de
tang tinh lien ddi vdi nhau va gia tang bao ve
cdng ich Nam 1987, trong Thdng diep: "Mdi ban
tam ve van de xa hpi", Giao hoang Gioan Phao 16
II da trien khai ve van de moi sinh vdi thai dp nhan
thffc cu the: "Con ngudi phai khan tniong nhan
thdc rang: cac ngudn tai nguyen thien nhien thi cd
han, trong sd dd co nhi^g ngudn tai nguyen
khdng thi tai tao, neu can kiet Vay phai bao ve
chung cho thi he hien tai va nha't la cho thi he
tuang lai Do dd, bao ve mdi tn.&ng la bao ve
chi'nh minh va bao ve anh chi em ddng loai trong
t&m tinh lien ddi" Ngay 28-11-2011, Giao hoang
Benedict6 XVI da tiep kien 7.000 hpe sinh va phu
huynh ngffdi Italia dan than trong dff an bao ve
moi sinh Tai day, Giao hoang nhae nhd mpi
ngffdi rang: "Ngay nay hdn bao gid hit, chung ia
thay rd su tdn tigng mdi sinh khdng thi quen su
nhin nhan gia tn nhan vi va dac tinh bat kha x&m
pham cda con ngt^i, trong mgi giai doan cOa cudc song va trong bat ky hoan canh nao" Ngai
cOng nha'n manh rang se khong co mpt tffdng lai tdt dep cho nhan loai tren the gidi neu chCing ta kh6ng giao due mpi ngffdi ve mgt loi sdng ^ c h nhiem hdn ddi vdi thien nhien Va 16'i song nay dffpc hpc trffdc tien trong gia dinh va tai hpc dtfdng Hgi nghj cCia Lien hgp qudc ve khi hau (tie'n hanh tff ngay 28-11 den ngay 9-12-2011) tai thanh pho Durban - Nam Phi, Toa thanh da gij mgt phai doan do TGM Alain Lebeaupin, SCfthan Toa thanh tai Kenya de'n dff Ngai cung la quan sat vien thudng trffc cCia Toa thanh canh Lien hgp qudc ve nhCitig van de bao ve moi trffdng va gia cff Ngay 31-10-2011, Lien Hpi dong Giam muc A chau da td chffc mgt cupc hpi thao tai Bangkok, Thai Lan, ve trach vu cCia Giao hgi d dai luc nay doi vdi viec bao ve moi sinh va keu ggi chong lai sff thay ddi khf hau Trong tuyen ng6n ket thuc klida hpp, eac giam muc va cac tham dff vien da keu ggi mpi tin hUff 6 A chau hay y thCte va dan than bao ve moi sinh, trffdc sff thay doi khf hau va nhiJTig hau qua tieu cffc, mdi ggi ta't ca Giao hoi dia phffdng cd vd ldi song t6n trpng thien nhien; keu ggi eac vj hCm trach ve chfnh tri va kinh td, col viec bao ve moi sinh nhff mot van de ffu tien Nlian djp mot phai doan Toa thanh tham dff Dien dan The gidi ve nffdc sach d i l n ra tai Marseille, Phap, tff ngay 12 den ngay 17-3-2012, Hpi dong Toa thanh ve Cong ly va Hoa binh da soan thao
mgt tai lieu v6i tffa de: "Nffdc, mgt yeu td chinh d6\
vdi sff sdng" nhan manh rang, dCi eo dffdc mpt vai tien bp, nhffng phan dong s d dan chung tren toan the gidi khdng dffdc tie'p can vdi nguon nU6c saeh Dieu nay nhae den tfnh can thiet ve sff quan
ly nguon nffdc tdt hdn tren phffdng dien cong cgng cung nhff tff nhan, den viec stf dung each hdp ly cCia toan xa hgi Tai Viet Nam, tff sff kien Cong ty Vedan xa nffdc thai chffa qua xtf ly lam 6 nhidm song Thj Vai gay btfc xuc trong dff luan, Hong y Pham Minh Man da co La thff muc td (ngay 31-5-2009) gi}j cac linh mue, tu sT, giao dan
giao phan trong d6 co doan: "Vi mdi trudng la tai
nguyen danh cho moi ngudi, nen khdng thi nhan danh phat trien kinh te va tich luy lgi nhuan cho mgt thieu sd ma hu^ hoal mdi tntdng cda dai da
sd, nhat la cda ngudi ngheo khdng cd phUOng tien tit ve" Va Ngai nhae nhd mgi ngUdl: "Bdn ph$n ngudi Ki-td hOu con ta tdn trgng gin glQv^
$0 11-2014
Trang 5^Pchl^ongtacTonjiao m;.t!iijji»n?<rjaj|
^o vemoi trudng Niu anh chi em la nhitng
nguai d§u tuvao c£)ng viec san xuat, anh chj em
can quan tam den tac dgng cda wee sin xuat doi
vdi^mdl trudng DO khdng phai la nha san xuat,
mdi ngudi deu phai biit bio vd va gin giit mdi
tntdng sd'ng cda minh va cda mgi ngudi, bang
nhOng hanh ddng cu thi tmng ddi sd'ng thudng
ngay, nhu khdng xi rac noi cdng cdng khdng lam
mat ve sinh trong khu xdm " Sau Dai hoi Dan
Chua 2010, HDGMVN trong Thff Chung gffi cpng
dong dan Chua c6 doan: "Ngay nay bao ve mdi
anh khdng chi la van de ky thuat ma cdn la mdt
bin phan luan ly vl lien he den sU sdng va pham
gia cda hang trieu ngudi, trong hidn tai cung nhu
tidng lai Thien Chiia da trao phd vu tnj cho con
ngudi di hg cham sdc each khdn ngoan va cd
trich nhiem chit khdng phai de khai thac each
tan bao vl them khat Igi nhuan Phat triin la di
phuc vu con ngudi chd khdng thi bien con ngudi
thdnh phUdng tien vd nan nhan cda phat then Do
do, Giao hgi cd trach nhiem hudng din cac tin
hitu nhat la ngudi tre biet gin giffva bao ve mdi
sinh, viich ldi cda chinh hg, cda tha nhan va cda
ca the he tuang lai Cac muc tiy nen to chdc
nhdng khda hgc ve mdi sinh cung vdl nhihig
hudng din cu thi trong viec gin giUva bao ve mdi
tntdng sinh song cda ngUdl dan dia phitang"
Thie't nghT nhtfng gi ma Giao hpi Cong giao da
lam, dang lam dffdc xem la nhffng hanh dpng tieh
cffc, day thien chi va trach nhiem trong viec gop
phan bao ve moi trffdng
4 Cudi cijng, Hpc thuyet keu gpi eac nha
khoa hpc, nha chfnh trj, lap phap va quan ly hanh
chinh phai de cao trach nhiem ve viec danh gia
cac ldi ich tiem tang va nji ro c6 the xay ra khi suf
dung khoa hgc, cong nghe sinh hpc Cac chffdng
trinh phat trien kinh te can phai can trpng lffu y tdi
"nhu cau tdn trgng sit toan ven va chu ky tuan
hoan cda thien nft;en"'"''.Trong tinh than lien ddi
qudc te, can phai stf dung cac bien phap khac
nhau ddi vdi viec tfng dung cac cong nghe sinh
hpc mdi Trffdc het, phai tao dieu kien de co sff
trao ddi thffdng mai each c6ng bang, khong ap
dat nhijfng dieu khoan bat cong Doi v6i van de
sinh thai, giao huan xa hgi Cong giao nhae lai
rang, cda cai tren trai dat phai dffdc mgi ngffdi sif
dung each khon ngoan, phai dtfdc chia se mpt
c^ch cong bang, phu hap vdi cong ly va bac ai
Mdi qud'e gia, nhat la cac qudc gia phat trien phai
cap thie't xem lai each stf dung tai nguyen thien nhien cija minh, tim ra nhiihg giai phap mdi de lam giam tae dpng tdi moi trffdng la dieu rat dang dffpc cd vu Dae biet, Hge thuyet nha'n manh tinh
trang "khdng hoang mdi tudng va su ngheo ddi
la nhOng van de cd lien quan den ca mdt ting thi cac nguyen nhan phdc tap va bidat, ma chdng ta
cd thi giai quyet duac dua vao nguyen tac cda cil la dung cho hit moi ngudi, va day chinh la mdt dinh hudng van hda va luan ly can ban'^'" Dieu
nay hoan toan trijng hdp vdi chO de ma Bao cao tham hpa the gidi vffa mdi cong bd ngay 16-10 vtfa qua, do la: "Van hoa va mi ro" nha'n manh ve mdi quan he quan trpng gitfa van hda va phong ngffa tham hpa va khing (^nh mpt trong nhffng ffu tien hang dau de cac chffdng trinh giam thieu ri!ii ro tham hpa thanh cong la can phai can nhae van hoa cpng dong va hanh vi cija con ngffdi Khep lai chffdng ndi ve Bao ve moi trffdng, Hpc thuyet xa hpi cua GHCG neu ra mpt menh de co
tinh khai quat va rat thie't thffc la: "Nhdng vin di
sinh thai nghiem trgng ddi hdi moi ngudi phai thay doi hitu hieu each suy nghT de ddn nhan nhiing loi song md/'"'^ Ldi sdng mdi dffdc giai thich chinh la
viec tim kie'm ehan, Uiien, my va hiep th6ng vdi ngffdi khae vi cong fch se la nhCihg nhan td quye't dinh eho nhCihg vide Iffa chgn de tieu dijng, tidt kiem va dau tff Con ngffdi can phai co thai dp tdn trpng, biet dn va hieu dung ve thien nhien Tom lai, bao ve moi trffdng chfnh la bao ve sff sdng cCia con ngffdi Bao ve trai dat la bao ve ngoi nha chung cCia ehung ta 06 chinh la thong diep phat di tff hanh tinh nay Moi ngffdi can phai c6 nhan thffc dung dan va hanh dpng thiet thffe de chung tay bao ve moi tn/dng, de eufu lay hanh tinh cCia chung ta trffdc nhtfng hiem hga cda sU 6 nhiim, h^y hoai m6i trffdng hien nay Hpc thuyet
xa hpi cCia GHCG vdi viec bao ve m6i tn/dng, g6p them mpt tie'ng noi thie't thffc, sau sac tnidc mpt van de nong bong, cap bach mang tinh thdi dai hien nay 06ng gop nay that dang tran trpng •
- Chu thich:
(1), (2)Tr316, T6m lugc Hge thuyet xa hoi cCia Giao hpi C6ng giao - NXB T6n giao - 2007
(3)Tr317; (4)Tr318; (5)Tr319 (Saeh da d&ntren) (6), (7) Tr 320; (8) Tr 322; (9) Tr 323; (10) Tr 326; (11)Tr332; (12)Tr334 (Sach da dan tren)