Một số khía cạnh giá trị của thanh niên làng nghề vùng Đồng bằng sông Hồng hiện nay.pdf

Gid tri dinh hudng cho hdnh ddng cua cd nhdn vd cdng ddng, do dd, su lua chon gia tri ciia thanh nidn ldng nghi hidn nay ed t h l se khidn lang nghi roi vao con dudng suy thoai, suy vong

""is-^n

NghiSn ciJtu

Gia d i n h va G i 6 i

S6 6 - 2 0 1 5

Mgt so khia canh gia tri cua tlianii nien iang nglie vung Dong bang song Hong hien nay

Tri/Ong Thj Thu Thuy

Vien Nghien cim Gia dinh v^ Gidfi

Tom tdt: Tii dii lieu nghien ciiu cua de tai ca'p ca sb nam 2013;

"Dinh hu6ng gia tri cua vi thanh nien va thanh nien lang nghS' viing Dong bang song Hong trong phat trien lang nghe ben vflng", bai viS^t neu len mot so va'n de can quan tam trong phat trien lang nghi viing Dong bang song Hong (DBSH) tii khia canh gia tri cua thanh nien lang nghe SU lUa chon Uu tien cac gia tri kinh te va gia tri ca nhan, cung nhu xu huSng tfi bo nghe thu cong cua nhieu thanh nien lang nghe co the co anh hucing tieu cUc den su phat trien lang nghe trong tUdng lai bcfi nhdn lUc tre, lanh nghe la luc lUdng ke thfia nhfing ky thuat tinh hoa cua nghi thu

c6ng, la ye'u to'then chot di lang nghe c6 the ton tai va phat trien

lau dai

Tir khoa: Gia tri; Thanh nien; Lang ngh§'; Phat tri^n hin vflng

Gidi thieu

Phin ldn Ihng nghi vung DBSH hidn nay dang dilng tnrdc nhilu vlii dl

nan giai, trong do, su thie'u hut ngudn nhdn luc tre, lanh nghi la mdt vin dl quan trong can tap tmng giai quye't d l lang ngbl cd thl tdn tai va phat triln Mdt trong nhfing ly do khiln thanh nien khdng gdn bd vdi nghi thii cdng la do dinh hudng gid tri cua ho da thay ddi, ho hudng tdi nhfing gid

va thu nhap dn dinh, siic khde td't, gia dinh hanh phuc Gid tri dinh hudng cho hdnh ddng cua cd nhdn vd cdng ddng, do dd, su lua chon gia tri ciia thanh nidn ldng nghi hidn nay ed t h l se khidn lang nghi roi vao con dudng suy thoai, suy vong nd'u nhfing gil tri dd tdch bidt vdi gil tri lang nghi, phat tridn lang nghi Bai vilt nay se phdn ti'ch hai cap gia tri da duoc nhilu nghiin edu vl gia tri ciia thanh nidn d l cap den, dd la gia tri kinh t l va gia tri mdi trudng, gia tri eong ddng va gia tri ca nhan va phac hoa md'i lidn he gifia su iua chon gid tri ciia thanh nidn lang ngbl va phdt triln lang nghe

Sd lidu nghidn ciiu dugc tidn hanh thu thdp nam 2013 tai 4 Idng ngbl thudc vung Ddng bdng sdng Hdng, trong dd cd 3 lang ngbl tmyln thdng (cd truyin) va I lang ngbl mdi'" Bd'n lang nghe nay cd chung mdt ddc dilm la cd vi tri rS^t gin cic khu cdng nghidp, ddy vfia Id co hdi vide lam cho thanh nidn song cung vfia la thich thiic duy tri ngudn nhan luc lang nghi bdi thanh nien d cac lang ngbl nay cd eo hdi lam vide gin nha nhung khdng phai nghi truyin thd'ng eiia lang Cae lang nghi may tre dan Phu Vinh, lang nghi gd'm Phu Lang va lang nghe diic ddng Ldng TTiugng la nhiing ldng nghi thu cdng ed b l day phat trien hang tram ndm, hidn nay deu ddi mat vdi su khd khan trong duy tri nghe tmyln thd'ng theo nhilu cich khic nhau M i u khao sat bdng bang hdi la 462 thanh nidn ldng nghi trong dd tudi tfi 15-24 cd mat tai dia phuong vao thdi dilm khao sat Ngoai

ra, nghidn ciiu tid'n hanh 24 phdng vin sdu va 2 thao ludn nhdm vdi cac ddi tugng la nghd nhdn lang nghi, cha me thanh nidn, can bd dia phuong

va nam/nfi thanh nidn trong dd tuli 15-24

1 Xu hi/dng de cao gia tri ca nhan va gia trj Itinh tecua thanh nien lang nghe

Gid tri cd nhdn vd gid tri cpng ddng

Nhilu nghiin cuti da cho tha'y ngudi ddn Vidt Nam ua chudng cac gia tri mang tinh hai hda hon la cue doan, dae biet Id ngudi ddn ndng thdn Dac trung ndi trdi cua lang Vidt la tfnh cdng ddng, van hda xdm lang Viet Nam la vdn hda "hdng xdm tdt liia ldi den ed nhau" (Trin Qude Vugng, 1997: 81) Do dd, cde gid tri cdkd't edng ddng thudng dugc dl eao hon cde gia tri ca nhdn don le Tuy nhidn, ngay nay, "tmyln thd'ng tinh lang nghTa xdm, trgng cac gid tri cdng ddng vdn la hat nhdn co ban cua su phat triln lang - xa, song su ap c h l cua tfnh ddng nblt cdng ddng khdng cdn hidu luc nhu xua nfla, xu hudng vuon tdi ldm giau, chu trong dd'n lgi fch vdl chat

l i mdt gid tri xa hdi ngdy cdng dugc phd bid'n hon Tfnh thidng lidng ciia cac gid tri tinh thin chung ciia edng ddng, cac hinh thli tdn giao va tin ngudng ndng nghidp la nhfing gil tri vdn hoa dugc tdn trgng chung song

da bat diu bi giai thidng d mdl sd nhdm xa hdi cd nghi nghilp phi ndng nehidp, cd su di ddng xa hdi cao, hgc v^n cao hon truyin thd'ng " (To

Phdn tich dtt lidu khao sat cho thiy thanh nidn d 4 lang nghi hiln nay van coi trgng va cd y thfic gifl gin, phat huy cac gil tri cdng ddng (ty Id

thanh nidn tham gia 1 hoat ddng cdng ddng la 31,6%, ty ll tham gia tfi

1-4 hoat ddng cdng ddng chilm 1-41-4,8%, ty Id tham gia tfi 5-10 hoat ddng cdng ddng chiim tdi 15,2%); song hp chii trgng nhilu hon dlh cic gia tri

ca nhan nhu sfic khde, su nghilp thdnh dat, hanh phuc, bdi cac gil tri ndy mang lai Icri ich true liep thid't than dd'i v ^ ban thin hg, thda man khao khat thl hien ban sdc ca nhan ho Kit qua ciia nhilu nghidn cfiu khae vl Ihanh nidn Vilt Nam cung eho thd'y chung xu hudng nay (Tdng cue Thdng

kd va cac co quan khae, 2010; Pham Hdng Tung, 2011; Pham Minh Hac

va Thai Duy Tuydn ddng chu bidn, 2011)

Cu thl, cic gia tri ca nhdn nhu hanh phiic, cd su nghidp thanh dal vd sfic khde td't nhan dugc su quan tdm va rdt quan tim ciia ddng dao thanh nidn lang nghi: 88,4% thanh nidn cd quan tim din van d l ban than dugc

"hanh phuc", 89,8% cd quan tam din viec cd su nghidp thanh dat va tuylt dai da sd deu quan tim dd'n vide cd sfic khde tdt Vdt gil tri dilm trung binh Uong mfic thang do 5 mfic rit cao tfi 4,45 den 4,71 (dd Idch chuin tuong dd'i thip la 0,63 de'n 0,87) cho thiy thanh nien lang nghi cd xu hudng rit quan tam din cae gia tri nay

Trong bang so sanh diem trung binh gitta gia tri ca nhdn va gia tri cdng Bang I Su lira chon gia tri ca nhdn va gia tri cong dong ciia thanh nien

lang nghe (diem trung binh va do l^ch c h u i n ) N=462

Gia trj cd nhan

Gia tri cong dong

Chi bao

Su njjhiep ihanh d<il

Hanh phijc

SiiL- khoe tfit

Gidp i'ch cho que hucmg

Tuong lai, v^n menh dat nudc

Dicm trung binh 4,55 4,48 4,45 4,71 3.87 4,07 3.68

Do Ifch chuan 0,59 0,82 0,87 0,63 0,90 0,89 1,12

* Ghi chu: Gia In diem irung binh {-'^) nam trong khoang: X^ ^ ^5

Tita chf danh gi^:

- Neu di^m Imng binh cua thang do tir 1,0-1,80 la xu hudng hoan loan khOng quan iSm

- N^u di^m tning binh cua ihang do tu: 1,81-2,60 la xu hudng ca ban khdng quan tdm

- Ne'u dl^m Irung binh cila Ihang do ttt 2,61-3,40 la xu hudng niia quan tSm, nira khOng

• Neu di^m ining binh cua thang do lir 3,41-4,20 la xu hudng co ban c6 quan tam

uong dudi day, gia tri c l nhan cd did'm trung binh cua thang do 5 mfic la 4,55 nam trong khoang danh gil cao nhit, difiu nay th^ hidn xu hudng thanh nidn lang nghi r^t quan tam dd'n gil tri ca nhan; trong khi diem trung binh cua gil tri cgng ddng la 3,87, nam trong khoang danh gia d muc CO ban cd quan tam Dilu nay cd nghia la thanh nidn lang nghi cd xu hudng d l eao gil tri ca nhan hon gia tri cdng ddng

Xu hudng lua chgn gia tri nay cd su khac nhau theo noi d eiia thanh nidn (xem hinh 1) Ty le thanh nidn d lang ngbl gd'm Phu Lang ed xu hudng d l eao gia tri cgng ddng th^p hon so vdi thanh nien d cac lang khac Nhdm thanh nien dang Iam ngbl thu cdng, d nhdm tuoi 23-24 cd xu hudng

dl cao gia tri ca nhan hon

Cac khung miu euc doan: "Chi lua chgn gia tn cdng ddng" hay "Chi lua chgn gia tri cl nhan" khdng xu^t hidn trong khao sat nay Dua tidn kd't qua phin ti'ch thi cd the thay, trong cung mdl khung miu "Coi trong gia tri ea nhan hon gia tri cdng ddng" cung xul^t hidn cic mfic do uu tien khac nhau: thanh nien lang gdm Phu Lang cd mfic do coi trgng gia tri ca nhan cao nh£ft trong 4 lang nghi, tiep dd la thanh nien Iang tai che kim loai Xuan Phao, lang due ddng Ldng Thuong va cud'i efing la lang may tre dan Phli Vinh

Gid tri kinh te'vd gid tri mdi tru&ng

Trong thdi ki hung thinh, cac lang nghi tip nip khleh bin mua, Iao ddng tre tudi dugc huy ddng tdi da de kip thdi dip fing eae dem hang, song tai thdi di^m nghien cfiu, ea bd'n lang nghi trong miu khao sat diu gap ft nhilu khd khan dudi tie ddng ciia suy tholi kinh td' keo dai, thi trudng tidu thu bi CO hep lai, ngudn cung nguydn lidu thi khan hid'm, xa xoi va gia thanh dit dd da ddi thdm chi phi khid'n lgi nhuan sut giam nghidm trong, ngay cdng cua ngudi lao dgng cung theo dd ma ha thip dd'n mfic nhieu ngudi khdng cdn tha thid't vdi ngbl Dai da sd thanh nidn lang nghe dugc phdng vin (81,6%) nhan thfic ro nhttng v^n d l ma lang mlnh gap phai, va trong bdi canh nhu vay, nhfing lira chgn gil trj ciia ho dugc the hidn ro ret

Hlab 1 Stt lira chon gia tri ca nbaa - g i i trj cong done cna

thanh n i ^ Iang n^te

Coi a-angl^a cfaon

g i i D'j c i nhia han

sa iri tons dona

va da dang

Ddi vdi thanh nidn lang nghi hidn nay, cd mdt nghi nghilp phfi hgp va

vide lam dn dinh mang f ngliia quan trgng hang diu Dilu nay tuong ddng

vdi nhin dinh lap nghidp la mdl Irong nhung vin d l quan trgng bic nhit

d ^ vdi ngudi Vidt Nam hidn nay, dac bidt la thanh nidn trong mdt sd cudc dilu Ira cd quy md miu ldn khac (Pham Hdng Tung, 2011; Pham Minh Hac va Thai Duy Tuydn ddng chii bien, 2011) Ba tidu chi dugc thanh nidn

d 4 ling nghi quan tam nhilu nhit u-ong cdng vile dd la: vide lam dn dinh, Ihu nhap cao, cd co hdi phat triln Cac tidu chi niy thl hidn nhflng md'i quan tam rit thuc t^ trong du dinh nghi nghidp ciaa thanh nidn lang nghi hidn nay

Dilu dang lim y la cd mgt li Id tuong ddi thanh nidn khdng danh gia cao gia tri "nhit nghd linh, nhit than vinh" nfia, du 4 Iang nghi ndi tren diu 11 Iang chuydn mdt nghi Ddi vdi thanh nidn, nghi thii cdng khdng phai la lua chgn dit gil, tham chi cdn xip sau rit nhilu nghi khic, dilu nay khdng chi thl hidn su yd'u th^cua nghi thu cdng hidn nay trong thang gil tri nghi nghidp ciia thanh nlln lang nghi, ma cdn m l cdn dat ra vin

d l vl su thilu hut luc lugng kl' thfia ky thuat va gil tri tinh hoa ciia ngbl thii cdng vdn da va dang din mai mdl

VI vin dl mdi trudng lang nghi, chua cd mdt lang nghi nao trong bdn lang nghi trdn tach dugc khu san xult vdi khu dan cu, mic du da cd quy

hoach song chua thuc hidn dugc trdn thuc t£, ke ca dd la lang nghi cd tinh

trang d nhidm nang n l nhu lang tli ch^kim loai miu Xuin Phao Tfi quan sal true tiep cho dd'n nhu^g kit qua khao sat dinh tinh va dinh lugng diu cho thiy tinh trang d nhidm khdng khi, d nhidm ngudn nudc mat, nudc

ngim va chit thai rin khdng duge xfi If thich dang b ca bd'n lang nghi

Trong bd'i canh nhu vly, dilu dang mfing la phin ldn Ihanh nidn, chii nhin tuong lai ciia lang nghi da nhan thfic dugc mdi quan hd khang khft gifia lgi fch vl mat kinh t^ trudc mit vdi vin dl bao vd mdi trudng lang nghi Dieu nay cd thl xult phat tfi nhihig quan sit va trai nghidm ciia chfnh ban thin hg vl cac vlii dl mdi trudng cua lang nghi ndn thanh nidn

da cd nhilu hanh ddng bao vd mdi trudng tfch cue Trung binh mdi mdt thanh nidn lang nghi trong khao sat nay da thuc hidn 4/8 hanh ddng cho bao vd mdi trudng, 86,6% thanh nidn lang nghi thuc hidn tfi 3 hoat ddng bao vd mdi trudng trd Idn

Cac dfi lilu phan tfch ve su lua chon gia tri kinh tl^va gil tri mdi irudng ciia thanh nidn lang nghe da chi ra su tuong ddi ddng diu trong vide lua chon ca hai gil tri nay d ca 4 lang nghi, va cd sir phan hda theo tiJmg nhdm thanh nidn cd cac dac trimg khic nhau Xem xet dilm trung binh ciia cap gil tri kinh tl" va gia tri moi trudng cho thiy gil tri kinh t^ cd dilm trung

didm trung binh ciia gia tri mdi trudng la 3,94 Nhu vay, thanh nidn lang nghi rl^t quan tam ddn gil hi kinh l^ va co ban cd quan tam dd'n gia tri mdi tnrdng Ndi eleh khae, tharih nien lang ngbl cd xu hudng d l cao gia tri kinh td hon gil tri mdi trudng

Su lua chgn gil tri nay phin hda theo mdt sd dac tnmg nhan khiu - xa hdi cua thanh nidn lang nghi TTianh nidn d lang nghe gdm Phii Lang cd

xu hudng d l cao ca gia tri kinh t£ va gil tri cdng ddng thlTp hon so vdi

thanh nidn d cac ling khic Cae dtt lidu dinh tfnh va quan sit thuc dia cung cho thify vlh d l mdi trudng d Phu Lang ft nghidm trgng hon so vdi 3 ling ngbl cdn iai Thanh nidn d nhdm tudi 23-24 cd xu hudng d l cao gil trj kinh td' hon ele nhdm tudi khie (4,46 so vdi mfic trung binh chung la 4,40) Nhdm thanh nidn dang lam nghi thii cdng cung co xu hudng dl cao

gil tri kinh td' hon, nhung lai Ik nhdm ed dilm trung binh vl gil tri mdi

trudng thl^p nhg^t

Hlnh 2 dudi dly cho thay ling may tre dan Phu Vinh la lang nghe bilu dat khung miu coi trgng gia tri kinh td' d mfic dd eao nhit trong 4 lang nghi, ling gdm Phfi Lang la Iang nghi thude khung miu coi trgng gil trj kinh td' d mfic dd thip hem so vdi cic lang nghi khic Cic khung miu "Ch! lua chgn gia tri mdi trudng" hay "Chi lua chgn gia tri kinh td" khdng xult hidn trong khao sit niy

Nhir vay la thfi tu cic lang nghi trong lua chgn 4 gia tri kinh td', gil trj mdi trudng, gia trj c l nhan, gil tri cdng ddng diu cd su thay ddi khi so sinh gitta Hinh 1 va Hlnh 2 Ndi bat nha't la su khie bidt gifia lang nghi miy tre dan Phu Vinh va lang gd'm Phfi Lang Yin d trong khung miu

"Coi trgng lua chgn gia tri kinh Id' hem gil tri mdi trudng", nhung Phfi Lang 11 lang nghi cd mfic dd coi trgng gia tri kinh te' th^p hon so vdi 3 lang nghi cdn Iai Phai chang ylii td mdi Irudng dang dugc Phu Lang tinh dl'n nhu mdt dilu kidn phat triln ben vung d l lang nghe nay cd thl phat triln dn dinh, lau dai? Con ddi vdi thanh nien lang ngbl may tre dan Phu Vinh, hg ed mfic dd eoi trgng gil trj ca nhan thap hon so vdi 3 ling nghi edn lai, nhUng lai 11 lang nghi ed mfic dd eoi trgng gia tri kinh td' cao nhift

HinhZ-Siflffa ebon pi tri ldnh te-«ia tri moi trircmg ciia

thanh nien lang nghe COI iroDgln chou ChihndK.- Biitnl!i»l.«l.<« piirimoimring p i mmoiinMB

U-ong 4 lang nghi Phai chang yeu td cdng ddng dugc Phfi Vinh coi nhu

su bd sung quan trgng cho Icri fch kinh td' c l nhan? Ngoli ra, nhung bang chfing dinh tfnh vl quan sat tiiuc dia eho thay Xuan Phao la mdt ling nghi dang phai ddi mat vdi vin nan d nhiim mOi trucmg nang nl nhl't trong 4 lang nghi, nhung tai sao thanh nien Xuan Phao khdng uu tidn lua chgn gil tri mdi trudng? Phai chang do cac thanh nidn Xuan Phao dugc phdng vin diu khdng Ilm nghi tai chdkim loai ndn hg eho ring mfic dd d nhidm mdi trudng d lang nghi vin trong gidi han chiu dung dugc? Day la nhung v ^

d l ma dl tai chua nim bat dugc tai thdi dilm khao sat, la nhfing van de cdn bd ngd cln dugc nghidn cfiu lilp

2 Gia tn ve nghe nghiep: Thu cong khong phai lua chon ifu tien cua thanh nien lang nghe

Cac gil tri dac trung cua vin hda lang nghe thu cong la mdt d^u chi'm phi dac sic trong bfic tranh vin hda ndng thdn ndi ridng va ca nudc Vilt Nam ndi chung Nhung gia trj khdng phai la bat bid'n ma nd cd thl bid'n ddi theo Ihdi gian Mdi thdi dai Iai cd mdt ldi nhan dinh rieng vl gia tri,

vi du nhu thang bic gia tri nghe nghiep trong truyin thd'ng d Viet Nam la

SI, Ndng, Cdng, Thuong, hay quan niem "phi cdng bat phii, phi thuong bl't hoat, phi ndng bat 6n, phi in bit hung"

Hai gia tri nghi nghidp ndi bat cita ling nghe ndng thdn Viet Nam da

dugc due kd't la "sinh u nghd, tir u nghd" va "nh^t nghd linh, nhll than vuih" (Trin Qudc Vugng va Dd Thi Hao, 1996) Cach ggi dSn da la "vinh nhuc" cua nghi va ngudi lam nghi thii cdng cdn Iham dam trong ca dao tuc ngtt Vidt Nam, luu truyin nhfing gia tri nghe va ca nhiing khd khan cue nhgc cua nghi thii cdng cho dd'n hidn nay: "Bac van cho vay khdng bing trong tay cd nghi", "Mdt nghi thi sdng, ddng nghi thi chd't" Quan sat khung canh lam nghi d 4 lang nghe, dd'i tugng xult hidn chii

yd'u la ngudi gia, dan dng trung nidn, phu nu va tre nhd: "Vdn co ngudi

ngdi dan, nhung day Id nliimg ngudi nhiiu luoi, hien nay thanh nien d nhd ldm nghe dan con Igi rd't it Chiing tdi cung dd thu: udc tinh sau 10 ndm nifa, khi ldp ngudi dang ngdi dan hdm nay se gid di thi liic dy se khdng cdn ngudi Idm nifa, Idng nghe cUng si mat di Tucmg lai de bdo ton nghe ndy rdt dm dam" (PVS nghd nhan, 53 tudi, lang ngbl may tre dan Phu

Vinh, Ha Ndi) Ldp thanh niin trong dd tudi di hgc, ngoai gid hgc cd lam thdm nghi song chi vdi tfnh chat phu giup cha me la chfnh, nhilu em mang trong minh mdl mong mudn nghi nghidp khac, mdt cudc sd'ng khdng gin liln vdi nghi thu cdng Tham chf, d Jang nghi lai che kim loai Xuan Phao, khdng cd mdt tiianh nlln nio tfi 15 din 24 tudi ndi ring cd tham gia boat ddng lam nghe khi dugc phdng vin Nhimg thanh nidn dang Iam nghi, cung cd ngudi tim huyd'l vdi nghi, thuc su ydu nghi, nhung d l

trong cudc ddu cd chut de dat, ban khoan, bdi suy nghT cCia hg bj anh hudrig tfi nhimg khd khan ciia lang nghe, bdi danh gia xa hdi vl vi thd' nghd thu cdng, va nhilu khi, cdn tfi chfnh su bi quan ciia nhiing bac tien

bdi di trude: "7'd'r nhien thi trudng nay mai nd seed sitdieu chinh nhifng

ai hiit duac trudc nd se nhu the ndo, cho nen neu ldm duac cdi khde thi

cd ldm Chd cdn cdi nghe ndy, cd giif Igi lhi giif cho Bp Vdn hda the'thdi, chd cdn ngudi giif ihi cung chd duac cdi gi cd" (PVS nghe nhan, 53 tuoi,

lang gdm Phfi Lang, Bic Ninh)

So lieu khao sit da cho tha'y xu hudng lira chgn nghi nghidp cua thanh niin Iang nghi Dai da so thanh nien Iang nghi hien nay khong danh gia cao nghe thu cdng, phin ldn thanh nidn dang lam nghe thu cdng nhen nhdm suy nghi nd'u cd dieu kiln se chuyen nghi d l dap fing cac nhu clu

cude sdng ca ban Cu thl, trong sd 16 nhdm ngbl da dugc liet kd, 3 nhdm

nghi nghidp dugc thanh nien Iang nghi danh gil cao nhat lidn quan den ITnh vuc thudc Iuc Iugng vu U-ang, y td', gilo due Thanh nidn lang nghi Iua chon sT quan bd ddi hoac cdng an chid'm ty Id cao nhit (43,1%) tiep de'n

la nganh y td', gilo due va vdi ty Id gin nhu ngang nhau la 41,3% va 41,8% Nghi thu cdng ehi dugc 16% thanh nidn lang nghi Iua chpn Trong

111 thanh nien hidn dang Iam nghe thu cdng, cd tdi 79 ngudi (71,8%) cd

du dinh tim kid'm mdt cdng vide khae Mdt dilu dang quan tam khac la su tfi bd nghi tmyln thdng edn dugc ung hd (hoac chip nhin theo kieu "Iuc bl't tdng tam") bdi nhilu bac cha me eua thanh nidn Iang nghe Bdi eanh khd khan ciia Iang nghi cd tie ddng khdng nho dd'n sir lira chpn nghi nghiep ciia thanh nidn lang nghd Cac lang nghi gap kho khan khdng chi d thj trudng tidu thu bi eo hep, ma cdn d ngudn vd'n ft va khd vay tfi cae ngan hang, trong khi vay eua ngudi than hg hang thi ban than cac gia dinh dd cung lam nghi va cung chju ft nhilu khd khan chung, gil

nguydn vat lieu dll dd, nhan luc Iam nghi tre tudi c6 tay ngbl chua eao,

edng vide qua va't va nhung thu nhSp khdng dn dinh nhfing dilu dd Iam chun budc nhfing thanh nien Ire mudn sd'ng vdi nghe, mudn gin bd vdi nghe, bdi khi nhu clu cudc sd'ng hang ngay khdng dam bao dugc, thi that

khd ed thl ndi dd'n dam md lam nghi: "AT/i/ so sdnh minh vdi cdc thanh

nien ldng khde, em thdy bgn em chiu nhieu vdt vd han hg, thdi gian lam vice cua hgn em tht nhieu, hdu nhu phdi ldm cd ngdy dim lgi vdn phdi ldm vi nhieu dim mUa gid phdi day dimd chgy hdng chif, vi hdng ndy ldm

ra md de mUa udt thi no hdng het Nhu em Id ngUdi dd lap gia dinh rdi, cung phdi lo toan nhieu thd, nhd't Id ve kinh te' md thu nhdp id nghe gdm ctia em thi khdng cao cd it vdn" (TLN nam thanh nidn Iang gd'm Phu

Lang, Bic Ninh)

Su tac ddng ciia dilu kidn kinh te - xa hOi noi chung trong qua khfi va hidn tai ddi vdi ele Iang ngbl cung da gdp phin thay d6i manh me tu duy

H9P 1 Thanh nien iang nghe tit bo nghe thu cong: i

s u khuyen khich fCr nhieu bac cha me !

Ngay tfi be tdi da ngan con khong nen theo nghe gom cOa bo me, vi nghe nay

\ kho qua, vat va qua, ma cung chSng c6 dja vj xa hoi gi ca, tdi da djnh hudng cho j

• cac chau theo nghe khac tfi nho (PVS nghe nhan, 53 tudi, lang gom PhCl Lang, Bac |

i Ninh) I

Luc nao tdi cQng bao con phai hoc that gioi, thoat ra ngodi di lam nghe khac ma ]

'> phat trien, chi trfi klii khong lam duoc gi nOia thi mdi ve day iam nghe vdi bd me, vd '

day lam nghe ch! la ke cudi cung cho con thoi (PVS me thanh nien, 49 tudi, lang

i dOc ddng Long ThUdng, Hung Yen) i

Quan trong 6 dSy la tfnh dn djnh cCia nghe ndy khdng bing dUdc nhfing cong j

viec khac Thanh nien hien nay ho sdng thiJC dung hdn, ho mudn thay ddi khdng '

khi, CO the den vdi cong viec mdi thu nhap bang vdi lam 6 day, doi kht it hdn, cong ;

viec cung vat va hdn nhung ho v i n (iep tuc lam cong viec mdi vi ho thay vui v6i \

rt lam, nhOng nghe nhin c6 con cai c6n tiep tuc vdi nghi ciJng it, hi^n gid con cCia |

chfnh cac nghd nhan hp cung da di lam cong viec khac het ca (PVS nghe nhan, 50

tudi, lang may tre dan Phii Vinh, Ha Noi) ;

de phat triln, cd cudc sd'ng "an nhan" hon, nlu cd lam nghi thi cung la

"tarn^ bg" d l ehd dgi mdt cdng vide khac ldt hon nghi thia cdng diu tit mat

tdi O chilu ngugc lai, su thay ddi cac gia tri nay cd the se cd anh hudng

din su phit Uiln lang nghi Ling nghi se di vl dau khi tii^hd kl'cln ngay

cang ft ngucri mudn gin bd thuc su vdi nghi, bdi ljch sii lang nghi cho Ihly

su phit triln cua ling nghi dua chii yl^u vao ndi lfic; nhan iuc ddi dio, ky

thuat tay nghi cao, tu duy san xul^t kinh doanh nhay bin, ; ndi each khac,

su phat triln cfla lang nghi trong lich s i chia y^u la "tu thin vin ddng" tim

mgi each vugt khd khan d l tdn tai Do dd, neu ngudn nhan luc tre - mdt

trong nhttng y^u id quan trgng cku thinh ndn sfic manh ndi luc cua lang

nghi - khdng lua chgn uu tiln cac gia tri h u ^ g vl lang nghi thi chac chin

se cd anh hudng tidu cue dlh phat triln lang nghi, chi cd dilu, kha nSng

anh hudng manh dd^n diu thi cin c6 thim nhilu nghidn cfiu chuydn siu vl

vSn de niy

3 Van de dat ra

Su lua chgn cac gia tri mang dam tinh thuc dung, thuc tl" va udc mudn

dugc Ihl hidn ban sic c l nhan cua thanh nidn ling nghi cho tha'y su phit

trien lang nghi dang phai d^i mat vdi vl^n dl nhan luc d ca 2 khfa canh

tfch cue va tidu cue Mdt mat cd thl la ddng luc manh me gifip ling nghi

phat triln n€u cd nhttng chfnh sich hgp 1^ thu hfit luc lugng Iao ddng tre

gin bd vdi nghi Nhilu thanh nidn Iang nghi vin mudn dugc Ilm vide tai

qui huong, khao khat khing dinh ban sic san phim thu cdng ciia ling

miy sang sua cho nghi tiiu cdng khi ed ft thanh nidn Iua chgn lam ngbl,

ma tid'c thay, khdng ft nghd nhan va cac bae cha me fing hd cho su tfi bd nghi thfi cdng cua thanh nidn ling nghi tfi nhttng trai nghidm thang trim nghi nghidp eua hg Gil tri nilm tin vao su phat triln ngbl thn cdng tmyln thd'ng cua nhi5ng ngudi tre tudi hiln nay gin nhu khdng ed, thanh nidn ling nghi tin vao nhihig gi thuc td' trudc mil hon 11 mdt trien vgng d thi tuong lai xa xdi

Bdn canh do, stie manh cua cdng ddng trong vide dinh hudng gia tri cho

thanh nidn lang nghi cung ehua duge thiy ro tai cae dja ban khao sat Dudng nhu dd van la cau chuydn cua timg gia dinh va ban than cua mdi thanh nidn lang ngbl Tfi phfa chi'nh quyln, mdt sd noi ung hg, lao dilu kidn nhu giup thanh nidn tham gia hgi chg, trien lam, tuydn duong nhfing

tim guong thanh niin lam kinh ti gidi, hd trg cho ngudi dan vay vd'n d l

phat triln san phim, phd'i hgp vdi nghd nhan md cae Idp day nghe dl thu hut thanh nidn nhung do ngin sich cd han nln khdng Iam dugc llu, nhung cung cd tinh trang tha ndi vin d l gitt gin cac gil trj Iang nghi cho tu ban thin mdi gia dinh vl ca nhan van ddng xoay xd

VIn d l cln ban luin tilp theo la lam thl'nao d l ngudn nhan luc ire, cd lay nghi cao gin bo tim huyet vdi nghi tmyen thdng cua lang? Day la vin

dl cln cd su nghidn cun tfi nhilu cip, bd, nglnh d l cd dugc nhfing quyl't sach hilu qua thuc su trin thuc td' chfi khdng chi quan tam dd'n phll triln Iang nghi tren van ban Vide giai thich cac hidn tuong xa hdi tfi gde dd gil

tri d dly If giai vi sao thanh nidn Iang nghi tfi bd nghi thu cdng, tfi dd ed

thl di dd'n nhiJng ggi y vl mat giai phap cho gdc r l eua vin dl, dd la ngoli vide ciang ed nilm tin eua ldp tre vao su vflng chic cua nghi qua thu nhap, qua dilu kidn lam vide, co hdi phat triln thi vide trao tmyln va khoi dly nilm tu hao nghe nghilp trong thd' hd kd' can la mdt dilu v6 cung quan trgng, nd giup cho nhung ngudi tre Ilm nghi san sang vugt qua mgi thfi thach khd khan de dat dugc cae gia trj tinh thin dep de nhu the' he cha dng

hg da tfing

Gidng nhu su 11 thudc, tie ddng Iln nhau gitta yd'u td xa hdi va yeu td

ca nhin, bdi canh phat triln lang ngbl cung nhu su suy giam ciia mdt sd gia trj nghi da anh hudng dl'n su lira chgn gia tri ciia mdi thanh nien ling nghi, su giao thoa gitta cac gil tri phan Inh su bdi rdi trong djnh hudng gil tri cua phin ldn thanh nidn lang nghi Mat khac, su lua clign gia trj Clia thanh nien cd thl se khi^n Iang ngbl roi vao con dudng suy thoai, suy vong nd'u nhung gia trj dd tach bidt vdi gia trj Iang nghi, phat trien Iang ngbl Mgi su lua chgn diu cd co hdi va thach thfie eiia nd, lam thd' nao d l

CO dugc mdt su gin k^t, tuong thfch nhl't djnh gifia gil tri eua thanh niin vdi gia trj cila Iang nghi, Iam the nao kd't hgp hai hda gifia vide tu do phat triln cic yd'u td ca nhan thanh nien vdi su phat trien Iang nghe la nhung