TIV ,1 m THIÈT CHÉVÀNH6AdC0SdV0IVIÉCBÀO TÓN, PHAT HUY CÀC GIÀ m VÀN HÓA T Ì N NGlTÓNG CÙA DÓNG BÀO DÀN TOC Ó C À C T Ì N H MIÉN NUlPHfÀ BÀC" • PH^M THANH HÀNG Vién Nghién cùu Tón giào, tin nguòng HQC[.]
Trang 1TIV ,1 m
THIÈT CHÉVÀNH6AdC0SdV0IVIÉCBÀO TÓN,
PHAT HUY CÀC GIÀ m VÀN HÓA T Ì N NGlTÓNG
CÙA DÓNG BÀO DÀN TOC
Ó C À C T Ì N H MIÉN NUlPHfÀ BÀC"
• P H ^ M THANH HÀNG
Vién Nghién cùu Tón giào, tin nguòng
HQC vién Chinh tri quóc già Hó Chi Minh
Già tri van hóa truyén thòi^ cùa dór^ bào
dàn toc tìiiéu so co vi tri quan ttpng
ttong dòi song vàn hòa cùa dàt nuóc,
dàc biét là ttong bÓi cành bòi nhàp, huang tói
xày dung nén vàn hóa Viét Nam tìèn tìén, dàm
dàbànsàcdàntóc
Mién nùi phia Bàc góm 15 tình, là dia bàn cu
trù cùa trén 30 dàn tóe trong còng dóng càc dàn
toc Viét Nam Nlùn chung, dòi song cùa nguòi
dàn con khó khan, t^ le hp nghèo cur^ cao nhàt
eà nuóc, trình dò dàn tri thàp Ben canh dò, càe
diéu kièn ve kinh té - xà hgi, h^ tàng giao thóng,
truòng hgc, bénh vién cùng con thàp bon so vói
càc vùng, mién khàc
Hién tugngtmyén dao ùrài phép, su xuàt hién
mot so "dao la", lòi kéo mgt bò phàn dór^ bào
dàn tOc dì theo, vói nhùng diie tìn mói, dà làm mai mot nhiing già tri vàn hóa tmyén thdng tòt dep cùa dàn toc Màt khàc, dòi ngù càn bó làm cóng tàc vàn hóa vùng dàn toc thiéu sÒ chua dàp ùng yèu eàu Nhiing yéu tò ttén dà ành huòng khòng nhó dén còng tàe bào tdn, phàt huy eàe già tri bàn sàc vàn hóa tìiiyén thdng cùa càe dàn tpc
Xuàt phàt tu thuc ttang dò dòi hòi phài cò nhùng giài phàp de ^ giù, bào tÓn va phàt huy già tri bàn sàc vàn hóa tmyén thòng càc dàn toc thiéu so mién nùi phia Bàc ttong thòi gian tói Mot ttong nhiir^ giài phàp quan ttpng là nàng
cao vai ttò cùa eàe thiét che vàn hòa ò co sò
Thiét che vàn bòa là chinh thè vàn hóa hòi tu day dù eàe yéu tò: co sò vàt ehàt, bó mày td chùc, nhànsu,quychéhoatdòng,nguónkinhphi;chi riéng ngòi nhà hoàc còng trình vàn hòa chua dù
de gpì là thiét che vàn hóa Thiét che vàn hóa a
ca sò eó vai ttó dàc biét quan ttpng dòi vói viée
* Bài viét này là két qua nghièn cùu thuóc de tài: "Anh huòng cùa tón giào dén lòi song nguòi Viét va y nghìa cùa nò trong vi^c xày dvmg 15i song mói hién nay", ma so 12.3.2013 - 2013.12, do Quy Phàt trién khoa hpc còng ngh? quòc già Nafosted tal tra
Trang 2^
bào tón va phàt huy càc già tri vàn hóa tin
nguòng cùa dóng bào dàn toc thiéu so òcac tinh
mién niii phia Bàc
He thòng thiét che van hóa ea sòbao góm nhà
van hóa, trung tàm vàn hóa, là noi dàp ùng
dugc nhu eàu ttao ddi, giao luu, huóng thu, gjn
giù va sàng tao càe già tri ran hóa cùa ddng bào
dàn tOc Nhiéu già tri vàn bòa cùa dòng bào dàn
tóe thiéu sé ò mién nùi phia Bàc chùa dung
ttong eàe diéu mùa dàc sàc nhumùa khèn, miia
sap, hàt then, bàt lugn, va ttong nhiéu le bòi
tmyén thòng dge dào nhu le bòi Lor^ Tóng, le
bòi GàuTào, le hgi xuòng dóng, le hgixòe ; hay
ttong càc tin nguòng thò phung tmyén thdng
nhu tin nguòng vòng dòi; tin nguòng thò ciing
tó tién; thò thàn nòng n ^ è p , thò dà, thò cày,
cùng nhu ttong nhiéu trò choi dàn gian dugc luu
tmyén tu thè he này sang thè he khàc,
He thòng thiét che vàn hòa co sa là dia diém
chù yéu de tó chùc càc hoat dòng tuyén tmyén,
phd bién càc rihièm vu chinh tri - xà bòi ò dia
phuong; giào diic dóng bào dàn toc nàng eao y
thùc cành giàc va dàu tranh vói nhiingluàn diéu
sai ttài, chòng phà càch mang, ehÒng phà Dàng
va Nhà nuòc va àm muu "dièn bién hòa bình"
eùa càe tìiéluc thù dich Chù ttuong, chinh sàeh,
phàp luàt cùa Dàng va Nhà nuóe dén dugc vói
dòng dào dóng bào dàn toc là nhò càc boat dòng
ò bé thóng thiét che vàn hóa caso Nhò dò, dóng
bào dàn toc dupc nàng cao y thiic giù ^ an
ninh tràt tu va bào ve bién cuong ; tao ca sò tién
de quan ttgng nhàm bào tón va phàt huy càc già
tri vàn hóa tmyén thdng cùa dór^ bào dàn toc
thiéu sdtiii noi day
Vói bé tìiòng tìiiét chévan hóa caso diroc tàng
cuòng, dòi song tinh thàn va y tìiùc chinh tri cùa
ddng bào duge nàng lén dàng ké, nhàt là a càe
vùng sàu, vùng xa Do dò, giàm thiéu tè nan xà
hói, vi pham giao thòng, càc hù tue, me tm
He thòng tìiiét che vàn hóa là noi tÓ chùe càc hoat dòng vàn hòa phù hgp vói phong tue, lòi song, nhàt là tà,p quàn, tin nguòng, dang phàt huy vai ttò quan ttpng nhàm bào tÓn va phàt trién nhùng già tri vàn hóa dàe sàc cùa ddng bào cacdànt0c
Càc thiét chévan hóa ca sò dugc tàng cuòng, vói dòi ngù càn bò chuyén ttàch eó nàng lue, td chùc càc hoiit dpng vàn hóa mot eàch sàng tao, bièu qua; góp phàn quan trpng ttong viée gin giù va phàt huy càc già tìì vàn hóa cùa dÓng bào dàn toc
De phàt huy hiéu qua he thÓng thiét che vàn bòa ea sa ò càc tinh mién nùi phia Bàc càn tìén hành ddng bò càc bièn phàp sau:
M$tlà, nàngcao ch^luQDgaysàv$tchàtcàa
h$ thónglhiétchévànhóa cosò
Yéu tó ea sa v^t chat ttong he thòng thiét che vàn hóa, thè thao ò ea sò bao góm nhà vàn hóa
khu thè thao ò thón, bàn; trung tàm vàn hóa -thè thao ò xà, phuong, thi ttàn, quàn, huyén, thành phò, tinh
Dén nay, co sò vàt chat ttong he thdng thiét che vàn hòa ò càc tình mién mùì phia Bàc, phuc
vu dòi song vàn hóa tình thàn cùa dóng bào dàn toc dà dugc tài^ cuòng, tuy vày so vói yèu eàu thu té con thiéu va lac hàu, boat dòng con nhiéu han che, khòng thuòng xuyén va sa sài, con chénh lèch ve miie huòng thu vàn hóa giiia thành thi va nòng thòn con khà lòn Diéu này dà ành huòng khòng nhò dén viée gm giù càc già tri vàn hóa dàn toc ttèn dia bàn, nhàt là nhiing già tìi bàn sàc vàn hóa truyén thóng cùa dÓi^ bào dàn toc a vùng sàu, vùng xa
Do dò, vièc tàng cuòr^ xày dung va phàt trién easòvàtchàthé thdng thiét che vàn hóa caso tai càc tình mién nùi phia Bàe là càn thiét, càp badi'
Thuc hièn xàh0i hóa dàu tunhàmhuyd0ng moi nguón lue de phàt trién h^ tàng ngành vàn
Trang 3M
hóa cosòùcàc tình mién nùi phia Bàc, cu thè là
tó choc càc CU0C vàn d0ng, dóng góp cùa nhàn
dàn va càc tódiùc, doanh nghiép cho viécxày
dung cac nhà vàn hòa, trung tàm vàn hóa, nhà
trién làm, vién bào tàng Khuyén khich càc tò
chùc, doanh nghiép, thuc bién tòt ca che "Nhà
nuóc va nhàn dàn cùng làm" nhàm huy dòng
ngudn lue, dành quy dàu tu, xàc dinh ttàch
nhiém, nghia vy, tich cuc dóng góp xày dung hg
tàng vàn hóa còng ddng
Vàn dòng, khuyén khich càc doanh nghiép
dóng góp, dàu tu vào càc linh vue vui choi giài
tri, xày dung càc còng trình vàn hóa, td chiie càc
su kién vàn hóa va bào tÓn càc di san vàn hoà
Mac dù nhùng nàm qua, Nhà nuóc dàu tu lón,
nhung nguón kinh phi dò ehi dàp ùng mot phàn
va cùng chi tàp trung vào nhùng còng trình vàn
hòa ttgng diém ò Trung uong, ò ea sa thi dii à
trung tàm xà ^^éc tòn tao, xày dimg càc cóng
trình vàn hóa nhu nhà vàn hóa thón, xòm thi
hàu hét kinh phi là su dóng góp còng sue cùa
nguòi dàn dia phuong
Chirih sàeh xa bòi hòa vàn hóa sé góp phàn
quan ttpng ttong viée tàng cuòng vai ttò ttàch
nhiém vàn hòa eùa cà nhàn va cóng dòng vào
vièc cùng co, xày dung va phàt trién he thóng
thiét che vàn hóa a ca sò tai càc tình mién nùi
phia Bàc
Mydut^ càc mò hình hoat dóng nhu càu lac
bògia dhih vàn hóa; càc càu lac b0 tiorìg thanh
nièn,phunù,nòngdàn gànkètvóicàcnhàvàn
hóa nhàm khai thàe tòi da hiéu qua xà bòi ma
càc thiét che vàn hóa mang lai
Sua chùa, tu tao vàxàymói casòvat chat tai
càc thòn, bàn, xà, thi tran, nhàm dàp ùng nhu
càu sinh boat, giao luu vàn hóa eùa dóng bào
dàn toc thiéu sÒ; dóng thòi nhàm gm giù càe
già tri vànbòa cùa dóng bào dua ttèn tmh thàn
bào tón nhung net hay, net dep tmyén thòng;
Idiuyén khich ddng bào gioì thiéu cài hay, cài dep cùa dàn tòe mình ra ben ngoài; tu dò giùp
hp y thùc sàu sàc bon ve bàn sàc vàn hóa eùa dàn toc mình Nhtìng già tri vàn hóa cùa tin nguòng, le hOi tìuyén thÓng cùa ddng bào dàn toc thiéu sò mién niil phia Bàc nhir le bòi Long Tóng, le cùng rugu, lè cùng còm (dàn toc Tày) ;
li eàp sàc (dàn tóe Dao, Tày, Cao Lan, San Dìu ); tin nguóng vòng dòi (dàn toc Thài, Muòng, Mòng); tin nguóng thò thàn nòng nghiép, càn dupc luu tmyén ttong cóng ddng càc dàn toc de càc thè bé tìép nói nhau hiéu,
tu hào va eò f thùe ^ giù bàn sàe eùa dàn toc
mình Co nhu vày, càc già tti vàn hóa ti'n nguòng eùa dóng bào dàn toc mòi dugc bào tòn va phàt huy già tìì
Chù ùongquan tàm dèn còng tàc quyhoadi
va dàu tuphàttriénhè thÓng thièt chévan hòa -thè thao co sò Quy hoach hpp 1;^ quy dàt phyc
vu phong ttào vàn hóa, thè due - thè thao ò càc
xà Xày dung thiét che vàn hóa, tbòng tin, thè thao bào dàm phuc vu boat dòng ò càc xà mién nùi Duytridndinbvàtùngbuóc phàt tìién boat dóng thè due, thè thao mién niii; eàe mòn thè thao dàn toc nhu bàn nò, kéo co, day gay, di eà kheo va mot sÓ ttò chai dàn gian càn dugc td chùc thuòng xuyén tu tmh, huyén dén càc xà, càc xòm, bàn
Nàngcàp, tusùavàxàydunghèthóngtniòng lóp cho con em cùa dóng bào dàn toc thiéu so;
h6 trpbpe phi, sàeh vò, 6.6 dùng hgc tàp cho hpc
sinh eàe bàc hpc thuòc dién hg nghèo, vìmg dàe biét khó khan; duy trì day hgc tìéng nói va chù viét dàn toc
Ngành vàn hòa càn chù trong hon nùa viée thuchién chù truongdua vànhóa thòngtìn ve cosónhàm khai thàe tói da tàn suàt boat dòng cùa càc nhà vàn hóa Tìmg buòc cài thièn va
nàng cao hiéu qua boat dòng cùa càc thiét che
Trang 4ÌL T H l / C T I E N - K I N H NGHIÉM
vàn hòa dà dupc dàu tu; td chùc hén hoan, hòi
dién, ngày bòi vàn hóa de bào luu va phàt
trién càc dì san vàn bòa phi vàt thè cùa dóng
bào dàn tóe nhu càc làn diéu dàn ca, dàn vù:
hàt xoan (Phù Thg); hàt Then, hàt Coi, hàt
Lupn (dàn toc Tày); bàt Pào dung (dan toc
Dao); hàt Sinh ea (dàn toc Cao Lan); hàt Sogng
eó (dàn toc San Dìu)
Nàng cao chat luong phong trào vàn nghé
quàn chùr^ tai càc nhà vàn hóa, trung tàm vàn
i]óa gànvaiviée khai thàe càe chat liéu vànhóa
dàn gian truyén thóng, tao diéu kién de tò chùc
càc hoat dòng vàn hóa ttén dia bàn mang dàm
bàn sàc dàn toc Càc buoi giao luu vàn hóa, nghé
thuàt; lién hoan nghè thuàt quàn chùng càc dàn
toc thiéu sò; trình dién ttang phuc dàn toc; trièn
làm vàn hóa càc dàn toc; bòi tbi nguòi dep dàn
toc thiéu so, can dupc day manh hon niia
nhàm góp phàn tìeh eue vào viée bào tdn va phàt
huy già tri vàn bòa tmyén thdng càc dàn toc
Tàng cwng chi dao, ho tracàcmòhình vàn
hóa, thóng tin, mòhình bào tón vàn hóaphi vat
thè cùa càc dàn toc tai càc buyèn mién nùi rtìiu
eàu lac bg vàn hpc nghé thuàt, eàu lae bó vàn
hóa dàn gian, dòi vàn nghé nhàm thu hùt dòng
dào bòi vién, nghé nhàn, hat nhàn vàn nghé
tham già sinh hoat Thuc té cbo thày, qua eàe
mò hình này, nhiéu bài nghièn cùu ve vàn hòa,
càc tàc phàm vàn hpc dàn gian cùa eàe dàn toc
thiéu sò dupc suu tàm, bièn soan va dàng tài
ttén eàe ttang thóng tin, bào, tap chi, tàp san tu
trung uang dén dia phuong Nhiéu va dién, tiét
muc ve dàn ca, dàn nhac, dàn vù càc dàn toc
thiéu sò dà dat dugc nhiéu giài thuòng cao tai
eàe hén hoan nghè thuàt chuyén nghiép càp
quòc già Dàc bièt, mò hình day hge tìéng va
ehù vièt dàn toc dà dugc mot sò huyèn ttièn
khai cò hiéu qua, hàng nàm tiiu hùt hàng ttàm
hge vién ò nhiéu lùa tuoi tham già Ngoài ra
eàe nhac cu tmyén thòng dupc g^n giù va phàt huy biéu qua ttong dòi song tmh than eùa dòng bào; n ^ é dèi thd càm, dan làt tmyén thóng dà ttò lai ttong sinh hoEit bang ngày cùa dóng bào dàn toc thiéu so; ttang phuc sinh boat tmyén thóng cùa dàn toc dà dugc lóp ttè dòn nhàn va
tu hào dóì vói dàn toc mình
ÌMÌ^, nàng cao vai ttò cùa b0 mày td chtìc, nhàn si^làm c^ig tàc vàn hóa
Dào tao, boi duòng dòi ngù càn bò chuyén tradì làm còng tàc vàn hóa cò nàng lue va
chuyén mòn tòt de day manh hoat dóng eùa eàe nhà vàn hóa, tnmg tàm vàn hóa, tao chuyén bién ve chat ttong phong ttào vàn hóa ò thòn, bàn, khu dàn cu Càc trung tàm vàn hòa tinh, huyèn càn phài tàng cuòng bàm sàt ca sa, thuòng xuyén cu càn bó ve ca sò huóng dàn cóng tàc ehuyèn mòn, mò càc lóp tàp huàn ve vànhóa
Co ké hoach su dung eàe hpc smh, sinh vièn dàn toc dà tòt nghiép de hp dupc ve phuc vu dia phuong va dàn toc mình Dòi ngù càn bò chuyén ttàch cóng tàe vàn hóa càn phài co trình dò, nàng lue, khà nàng tàp hgp va vàn dòng quàn chùng eao; eó kièn thùc ve phàp luàt, quàn ly nhà nuòc, vàn hóa, xa hói, eó rihiéu ky nàng hén quan dén tò chùc thuc hì?n cóng viée còng dÓng, vùa phài cò nàng khièu vàn nghé, phù bop vói nhiéu nhóm dàn cu khàc nhau tai dia phuong; dàc biét càn eó trình
dò am hiéu ve vàn hòa tin nguòng cùa dóng bào càc dàn toc de diéu bành, quàn ly va td chùc hoat dgng cùa càe thièt che vàn hóa co sò mot càch eó hiéu qua
Tàng arnig cóng tàc tuyén truyén, nàng cao nhàn thix cùa càn bó càe eàp, càc ngành nói
ebung va eàn bò ehuyèn ttàch làm còi^ tàe vàn hóa nói rìéng nhàm làm cho bp biéu, dành già
va coi ttgng dùng mùc nhiing già tri van hóa tìn
Trang 5m
nguòng cùa ddng bào dàn toc tìiiéu sò Càn làm
cho ho nhàn thùc dupc ràng, ttong tàc dòng
khih té va tbòng tìn nhiéu chiéu cùa xa bòi hièn
dai nhu bién nay, viée bào tón va phàt huy càc
già tri vàn hóa cùa dóng bào dàn toc là mot ttong
nhiing khàu dot phà de phàt trìèn vàn hóa, bào
dàm su òn dinh chinh tri, tàng truòng dn dinh
cùa nén kinh tè
Quan tàm hon nùa dèn vièc dào tao càn bò
làm còng tàc nghién cùu, suu tàm va bào tón
càc già tri vàn hòa vat the va phi vàt thè ò eàe
tmh mién nùi phia Bàe Nàm chàc càc nghé
nhàn, td chùc càn bò thuòng xuyén di khào sàt
thuc tién va eó ké hoach de càc nghé nhàn
tmyén dgy cbo càc thè he ttè de bào tón duoc
tòt hon
Quan tàm dói mói, tìm tòi va su dung nhiéu
hình thùc de tàp trung bòi duòng chuyén man
n^èp vu chuyén sàu cho càn bò làm còng tàc
vàn hóa ttong he thòng ehinh tri eàe càp; nhàt là
càn bò càp co sò Nói dung dào tao, bòi duòng
càn da dang, phong phù, di sàu vào ky nàng
nhàm ttang bi eho càc càn bò, còng chùc làm
còng tàc vàn hóa càc kién thùc chung ve phàp
luàt, quàn ly hành chinh, ttàch nhiém, dao diic
cóng vu va càc ky nàng chuyén mòn, nghiép vu
phù hgp vói thyc té Phuong phàp, hình thiic td
chùc dào tao, bòi duang eàn dupc cài tìèn, dòi
mói theo huóng sàt thuc vói tình hình còng tàc
odia bàn
Mia nuóc càn uu tièn ngàn sàeh, tàng dình
mùc chi ngàn sàeh cho phàt trién nguón nhàn
lue làm cóng tàc vàn hóa - xa hgi tai càc dia
phirong thòng qua càc chuong trình, du àn va
tìiòng qua càc kè hoach, de àn phàt trièn nhàn
l\rc khàc; bó tri vÒn, tàng cuòng nguòn tài chinh
phuc vg eho nhu eàu phàt trién ngudn nhàn
lire Co ehinh sàeh tìiu nhàp, ttpng dung, tón
vinh, khen thuòng, dai ngp thòa dàng de tìiu hùt
"giù chàn" cànbó, eòng chùe gioì ve làm viée tai càc dia phuong
Trong giài phàp ve chùih sàeh va cóng cu khuyén khich, thùc day phàt trién nhàn lue,
Nhà nuòc càn thi/c hièn dóng bó giùa dào tao,
bòi duòng vói dói mói tuyén dung, dành già,
su dung va xày dimg chinh sach thuhùt, dòng vién nguòi giói, dùng chuyén mòn Tao cache
dot phà ttong bò tri va su dung nguón nhàn lue ttè, dupe dào tao ea bàn; tao diéu kién eho cóng chùc, vién chùc ttè dugc thàng tìèn, de bgt, bd nhièm vào càc chùc vu lành dao, quàn 1^ trién khai tòt càe ehè dò bào hiém y té, bào hiém xà hói
Ba là, tàng cuòng nguón kinh pbS, nàng cao
hi$u qua còng ^ quàn I^ va ho^tdói^ cùa h$
Ban hành eàe vàn bàn quy pham phàp luàt
nhàm tàng cuòng còng tàc quàn ly cùa Nhà
nuòc dói vói m0t sóho^t dòng vàn hóa mang
tinh dàc thù eùa càc tình mién niii Day manh boat dóng thanh tta, kièm tta nhàm kip thòi chàn chinh càc boat dòng vàn hòa, kinh doanh dich vu vàn hóa, dàm bào tuàn thù dùng nhiing quy dinh cùa phàp luàt
Tàng cuòng suphói hop giùa coquan quànly nhà nuóc va càc tóchùc xàhói, giùa ngành vàn hóa vói càc ngành, càc doàn thè cìiình tri - xà hòi, càc doanh i^èp nhàm phàt huy sue manh
tdng hgp va ttàch nhiém còng dóng dói vói phàt trièn su nghiép vàn bòa
Chù trong cóng tàc dào tao, bòi duòng nàng cao trình dò càn bó quàn ly, càn bó sun^èp
van hóa; xày dyng de àn dào tao, bòi duòng dóì
ngù càn bó dàp ùng nhu càu ngudn eàn bò phuc
vu phàt trièn su nghiép vàn hóa
Day manh còng tàc tuyèn truyén trong nhàn dàn de dóng bào hiéu biét, tòn ttgng va eó y tìiùc
bào ve bàn sàe cùa dàn toc mình, tìeh cuc tham
Trang 6il_ T H U C T I È N - K I N H NGHIÉM
già vào càc boat dóng sinh hoat vàn hóa còng
dòng tai càc thiét che van hóa ò ca sa
Ngoài viée tàp trung bào tón, phàt huy, phàt
trién già tri vàn hòa tmyén thòng, càn thuòng
xuyèn chi dao tàng cuòng còng tàc thòng tìn,
tuyén truyén, co dóng vói nhiéu hình thùc, noi
dung phong phù de bài trù càe hù tue ttong dòi
song cùa ddng bào càe dàn toc
Chù trong dàu tu va trién khai co hièu qua
còngtàcn^èn cùuidioahpcttong lình vuc vàn
hóa tin nguòng eùa dongbào dàn toc Thuc bién
càc du àn nghièn eiiu, suu tàm, phuc dung càe
tin nguòng, le hòi tmyén tbòng giàu tình nhàn
vàn va mang dàm bàn sàc cùa dòng bào dàn toc
thiéu sò nhu hàt xoan, hàt then, hàt lugn, Le bòi
Ldng Tóng, Le hgi Hoa ban Le hgi Càu an bàn
Muòng, Lè bòi Khuòng mùa (xuòng ddng), le bòi
càu mùa, lè bòi càu mua, lè mùr^ cam mòi ; xày
dimg càc tó, dói vàn nghè tìiiyén thdng, nhàn
róng càc mò hình diém va tìèn tói huóng dàn con
em nguòi dàn toc bièt su dung càc nhac cu ed
tmyén dàn toc Phàt dòng vièc sàng tàc càc bài
hàt, diéu mùa eho ddng bào su dung ttong càc
budì lè, ngày bòi, mùng duoc mùa nhàm tìoig
buóc thay thè nhùng phong tue tàp quàn lac hàu
Mia nitóc càn bào dàm nguÓn chi sungìiièp
va dàu tu xay dur^ cabàn tùngàn sàeh cho càc
hoatdòngsung/iiép vànhóa; uu tìén ho ttphoat
dóng bào tdn va phàt huy già tri di san vàn hóa
nhu dàu tu kinh phi xày, sua nhà làng ed tmyén
cùa càe dàn tòe, dàu tu xày dung nàng eàp eàe
eòng trình vàn hóa tièu biéu tal càc tình mién
niii phia Bàe Ben canh dò, eàn day manh xà hói
hóa, mò ròng càc hình tbiie td chùc boat dòng
va sò hùu lai ieh tu hoat dòng dich vu vàn hóa
Chuyén dàn càc don vi su nghiép vàn hóa thành
don vi cung eàp dich vu, cung eàp eàe san phàm
vàn hóa theo huóng tu ehiu ttàch nhièm ve thu,
ehi tài chinh
Tièp tue huóng dàn, trièn khai nghiém tue Luàt Di san vàn hóa nhàm nàng eao nhàn thùc
ve vièc bào tón va phàt huy già tri càc dì san; xùc tién viée xèp bang ddi vói càc di tìeh bào dàm càe tiéu chi; tàng cuòng boat dóng cùa Ban Quàn ly dì tìeh ò ea sa; xày dung tru so Ban Quàn ly di tìeh ò càc tinh mién nùi phia Bàc
Chù trong còng tàc n^èn cùu va ùngdung khoa hoc - eòng nghè trong phàt trién su nghièpvànhóa Tàng ciàng còng tÉc hói nh$p, giao luu quóc tè, giói thiéu ve vàn hóa tin
nguóng eùa dóng bào dàn tóe thiéu sò ò càc tinh mién nùi phia Bàc Traitìi thù su giùp dò, thu hùt dàu tu tu càc td chùc, cà nhàn va càc td chùc quòc té cho vièc phàt trién su nghiép vàn hóa Tàng cuòng hpp tàc vói càc tinh, thành phò, eà nhàn ttong va ngoài nuóc de phàt trièn
su nghiép vàn hóa ò dia bàn càc tinh mién nùi phia Bàc a
Tài lieu tham khào
1 Huynh Dàm: Nàng eao hiéu qua cóng tàc mat
tran, phàt huy tmyén thóng doàn két càc dàn toc mién nùipbìa Bàc hién nay, bào dién tu M^t ttàn
Td quòc Viét Nam
2 Phan Nggc: Bàn sàc vàn hóa Vièt Nam Nxb Vàn
hóa tìiÓng tin, 1998
3 Nguyén Minh San: Kép can fóiiigurajgdàn dà V7ét
Nam, Nxb Vàn hóa dàn toc, 1998
A.N%òBùcTìmìh:Tùingu6ngvà vàn hóa tin nguòng
ffVjéfNam, Nxb Khoa hoc xahòi, 2001
5 Dò Thi Mmh Thùy: Càc cbinh sàeh nhàm tàng cuòng nguón lue va phuong tìèn vàn hóa cbo hoat
dói^vànhóaòViétNam,http:llhuc.edu.ynl
6 Thành Lè: Còng tàc bào tón, phàt buyle bòi òvùng
dóng bang dàn toc thiéu so trèn dia bàn tmh Tuyén Quang, http://sovhttdltuyenquang.vn