Sáng kiến kinh nghiệm môn Mĩ thuật cấp tiểu học
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN KIM ĐỘNG
Lĩnh vực áp dụng: Mĩ Thuật Tên tác giả:
Chức vụ: Giáo viên
Năm học: 2019 - 2020
Trang 2PHẦN LÝ LỊCH
- Họ và tên:
- Chức vụ: Giáo viên
- Đơn vị công tác: Trường Tiểu học
- Tên sáng kiến kinh nghiệm:
“Kinh nghiệm linh hoạt phân chia lượng kiến thức trong mỗi tiết học theo chủ đề môn Mĩ thuật phương pháp mới Đan Mạch ở bậc tiểu học”.
PHẦN NỘI DUNG
Trang 3A MỞ ĐẦU
I LÝ DO NGHIÊN CỨU:
Dạy học là một nghệ thuật nhưng dạy nghệ thuật lại càng phải nghệ thuật hơn.Khi dạy học người giáo viên phải có vai trò dẫn dắt khéo léo để biến quá trình dạyhọc thành quá trình tự học, tự khám phá và xây dựng kiến thức cho mỗi học sinh Đểlàm tốt điều đó người giáo viên cần phải dốc hết nhiệt huyết nghiên cứu, tìm tòi, sángtạo, linh hoạt trong việc nắm bắt và trau dồi kiến thức, nắm vững phương pháp giảngdạy theo yêu cầu của đổi mới phương pháp nhằm phát huy tính tích cực độc lập suynghĩ, sáng tạo của học sinh thông qua việc học sinh chủ động tham gia vào các hoạtđộng học tập để lĩnh hội kiến thức, biến học sinh thành một chủ thể tích cực, chủđộng nắm bắt kiến thức một cách tự nhiên, không gò bó
Với việc áp dụng phương pháp của dự án Đan Mạch vào chương trình Mĩ thuậthiện hành thì việc phát huy tính độc lập của người học càng cao bởi dự án đã chứng
tỏ tính ưu việt và sự phù hợp với nhu cầu đổi mới về phương pháp dạy - học Mĩ thuậttiểu học ở Việt Nam Dự án sau 5 năm thử nghiệm đã mang lại nhiều kết quả hơnmong đợi và được nhân rộng trên toàn quốc
Năm học 2016 - 2017 được sự chỉ đạo của các cấp về việc triển khai dạy thửnghiệm phương pháp của dự án Đan Mạch vào chương trình hiện hành, phòng giáodục đào tạo Kim Động đã tổ chức các chương trình tập huấn, dạy chuyên đề trên toànhuyện kết quả gặt hái nhiều thành công, song cũng có những hạn chế Hầu hết dogiáo viên chưa hiểu đúng tinh thần phương pháp, quá máy móc với từng bước củaquy trình Mĩ thuật mới Thực ra vận dụng 7 quy trình của phương pháp mới Đan
Mạch vào chương trình hiện hành nhằm mục đích: “truyền cảm hứng sáng tạo” để
giúp các giáo viên Mĩ thuật có thể vận dụng linh hoạt “Cái mới” vào thực tiễn một
cách có hiệu quả Phương pháp mới ở đây có thể là mới về hình thức, phương pháp,vật liệu, cách tạo hình,…nên mỗi giáo viên tùy theo điều kiện thực tế mà lựa chọn ápdụng cho phù hợp
Và để hỗ trợ cho các giáo viên trên mọi vùng miền không lúng túng trong việcsoạn - giảng thì năm học 2016 - 2017 bộ sách Dạy và Học Mĩ thuật theo định hướngphát triển năng lực ra đời Về cơ bản bộ sách như một tập tài liệu tham khảo với mộtkhung sườn gợi ý chung, bộ sách hầu như không phân chia lượng kiến thức cụ thể ở
“mỗi tiết” trong mỗi một chủ đề vì đó là nhiệm vụ của giáo viên người trực tiếpnghiên cứu giảng dạy, người hiểu nhất năng lực, kĩ năng, vật liệu, quy trình,…phải sửdụng để phân chia phù hợp với học sinh mình và với thiết kế cụ thể về kênh hình,kênh chữ nên bộ sách khá phù hợp cho giáo viên trong quá trình áp dụng Kết quả đã
Trang 4gặt hái nhiều thành công như giáo viên Mĩ thuật đã tự chủ, vận dụng khá linh hoạtsáng tạo trong việc soạn – giảng phân chia tiết theo các chủ đề, nhiều giáo viên rấttâm huyết, đã tìm ra các hình thức tổ chức dạy học và giải pháp về đồ dùng, vật liệutạo hình tích cực, xây dựng không ít những chương trình hoạt động, những câu lạc
bộ, những sân chơi bổ ích phù hợp với năng khiếu và sở trường của học sinh, nhằmgiúp các em giảm bớt áp lực học tập, đem lại niềm vui hứng thú thực thụ để khôngngừng nâng cao chất lượng dạy học Bên cạnh đó cũng có nhiều giáo viên chưa nhiệttình, luôn thấy khó khăn nhiều khi thực hiện Đặc biệt việc phân chia lượng kiến thứctrong mỗi tiết qua mỗi chủ đề còn lúng túng, chưa hợp lí, rập khuôn, ngại đổi mới,không chịu khó tìm tòi nghiên cứu, học hỏi chưa linh hoạt chọn và kết hợp các quytrình để phù hợp với đối tượng học với nguồn cơ sở vật chất, chưa tạo được động lựchọc tập trong các em
Cái mới sẽ kéo theo nhiều khó khăn, việc thay đổi không thể diễn ra một sớm,một chiều nhưng tôi thiết nghĩ chúng ta hãy cố gắng thay vì thấy khó khăn, các giáoviên hãy tập trung tìm các giải pháp để khắc phục nó, chắc chắn chúng ta sẽ thànhcông Để giúp giáo viên tự tin hơn trong việc linh hoạt lựa chọn lượng kiến thức phùhợp trong mỗi tiết dạy tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm sau gần 2 năm áp dụngnghiêm túc hiểu biết của mình về phương pháp mới của dự án Đan Mạch qua một sốchủ đề cụ thể, nó sẽ hỗ trợ, tháo gỡ được phần nào khó khăn phần lớn giáo viên mắcphải với sáng kiến:
“Kinh nghiệm linh hoạt phân chia lượng kiến thức trong mỗi tiết học theo chủ đề môn Mĩ thuật phương pháp mới Đan Mạch ở bậc tiểu học”.
II THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:
- Từ 05/9/2016 - 31/12/2017
III ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Chương trình dạy học Mĩ thuật phương pháp mới Đan Mạch ở bậc Tiểu học
tại trường tiểu học Vĩnh Xá huyện Kim Động
IV ỨNG DỤNG NGHIÊN CỨU:
Ứng dụng cho giáo viên giảng dạy bộ môn Mĩ thuật phương pháp mới Đan
Mạch bậc Tiểu học
Trang 5V CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
+ Phân tích và tổng hợp
+ Phân loại, hệ thống hoá
+ Phương pháp phỏng vấn
+ Phương pháp quan sát sư phạm
+ Phương pháp điều tra
+ Phương pháp phân tích và tổng kết
+ Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động, xử lý số liệu
Trang 6- Các bậc phụ huynh quan tâm, cùng phối hợp nên đã tạo được nguồn quỹ về
đồ dùng và hỗ trợ tìm vật liệu phục vụ cho việc học tập của các em học sinh
- Giáo viên được linh hoạt, chủ động điều chỉnh nội dung, phương pháp, hìnhthức dạy và học Mĩ thuật theo phương pháp mới Đan Mạch
- Vật liệu tạo sản phẩm hầu như tận dụng được từ cuộc sống thường nhật nên
đỡ tốn kém mặt khác còn góp phần giữ gìn và bảo vệ môi trường
- Sản phẩm tạo ra cũng tận dụng trang trí cho trường, cho lớp nên các em họcsinh rất đỗi tự hào khi thấy sản phẩm của mình được trân trọng
- Học sinh được làm quen, trải nghiệm trên nhiều vật liệu, đồ dùng để phát huycác năng lực, phẩm chất, kĩ năng của mình ngày càng khéo léo, kích thích phát huyđược trí thông minh
- Học sinh đặc biệt rất yêu thích môn học Mĩ thuật theo phương pháp mới ĐanMạch
2 Khó khăn:
2.1 Về phía phụ huynh:
- Xã Vĩnh Xá là một xã nằm sâu trong nông thôn, cách khá xa trung tâmhuyện, vì vậy mà việc phụ huynh học sinh vẫn còn nặng quan điểm phân biệt mônchính, môn phụ nhiều nên chưa tạo điều kiện thuận lợi cho con em trong học tập môn
Mĩ thuật
- Nhiều phụ huynh còn chưa quan tâm đến việc học Mĩ thuật của con em mình,chưa quan tâm liên lạc gặp gỡ với giáo viên Mĩ thuật hay kiểm tra con em xem cầnnhững gì để phục vụ cho học tập
- Các bậc phụ huynh còn coi nhẹ những buổi tổ chức trưng bày sản phẩm họctập của con em mình mà giáo viên Mĩ thuật tổ chức vào cuối mỗi năm học để tổngkết một năm học về ưu điểm và hạn chế cũng như những thu hoạch được của các em
Trang 7trong cả một năm học tập Mĩ thuật Chưa đến tham quan, dự buổi tổ chức này, làmcho buổi tổ chức trưng bày sản phẩm học tập này kém đi sự quan tâm và hiệu quảđộng viên giáo viên cũng như bản thân các em học sinh chưa cao.
- Ngoài ra phương tiện, đồ dùng học tập của học sinh còn sơ sài, nhiều học sinhvẫn còn tình trạng thiếu đồ dùng học tập khi lên lớp, tư liệu phục vụ môn học theophương pháp mới cũng còn nhiều hạn chế
- Việc sưu tầm vật liệu tìm được trong cuộc sống hàng ngày chưa phong phú
- Do mới thực hiện theo phương pháp mới năm học này là năm thứ 2 nên việchọc sinh vận dụng các quy trình trong một tiết học còn chưa đạt được hiệu quả nhưmong muốn
- Nhiều sản phẩm của các em chất lượng còn chưa cao, chưa thể hiện được sựsáng tạo
2.3 Về phía giáo viên:
- Năm học 2017 - 2018 này so với năm học trước 2016 - 2017 thì đã thấy được
sự chuyển biến rõ rệt Đa số giáo viênMĩ thuật ở các trường bạn trong huyện đã nắmbắt được tinh thần của phương pháp mới, cũng tích cực trong việc trau dồi chuyênmôn, chú trọng phát triển các kĩ năng, năng lực, sáng tạo của học sinh Kết quả các
em đã làm được nhiều sản phẩm có tính sáng tạo cao hơn, đa dạng hơn Điều đó đượctạo ra từ sự hứng thú, chủ động trong học tập của các em học sinh
- Nhưng bên cạnh đó, đến thời điểm này vẫn còn nhiều giáo viên Mĩ thuật cònchưa biết lựa chọn phân chia lượng kiến thức cho mỗi tiết dạy qua mỗi một chủ đềnhư thế nào, hay phân chia các hoạt động trong mỗi tiết học Mĩ thuật còn nhiều lúngtúng, sơ sài, qua loa, chưa linh họat dựa trên những hiểu biết, kĩ năng, khả năng, vậtliệu sẵn có, để vận dụng sáng tạo trong tiết dạy, cụ thể:
+ Có những chủ đề, lượng tiết và lượng mục tiêu giống nhau thì có giáo viênchia số tiết trong chủ đề như sau:
Tiết 1: Hoàn thành mục tiêu 1
Trang 8Tiết 2: Hoàn thành mục tiêu 2.
Tiết 3: Hoàn thành mục tiêu 3
Hoặc: Tiết 1: Tìm hiểu và hướng dẫn cách thực hiện
Tiết 2: Thực hành
+ Giáo viên còn nhầm lẫn kiến thức giữa các tiết với nhau, không biết cáchchia lượng kiến thức trong mỗi tiết như thế nào do chưa hiểu hết bản chất của phươngpháp mới Đan Mạch
+ Giáo viên còn máy móc, rập khuôn theo sách Dạy Mĩ thuật của giáo viên vàHọc Mĩ thuật của học sinh từ câu hỏi, đến quy trình khi soạn giảng và lên lớp thực tế.Trong khi sách chỉ là phần tham khảo để giáo viên lựa chọn mục tiêu, quy trình thếnào cho phù hợp với học sinh của trường mình
+ Một số câu hỏi rải rác ở các chủ đề, hay hình ảnh minh họa trong sách đưa ragiáo viên cần phải xem đã phù hợp với học sinh trường mình chưa, hay phải thay đổinhư thế nào cho phù hợp Bản thân tôi nhận thấy về cơ bản, sách mới xuất bản lầnđầu nên nhiều chỗ chưa hợp lí, hình ảnh một số chỗ không rõ ràng, câu hỏi khó hiểuđối với trò vì khả năng tiếp thu của trò ở mỗi nơi đều có đặc điểm riêng nên các giáoviên trong quá trình nghiên cứu soạn giảng cũng phải để ý thay đổi cho hợp lí để tiếtdạy sát với thực tế ở địa phương mình và linh hoạt hơn
+ Một bộ phận giáo viên chưa mạnh dạn thay đổi quy trình, hình thức thể hiệnsản phẩm, vì cứ sợ khác tiến trình trong sách và luôn chọn cách dạy an toàn khỏingười khác bắt bẻ, gây cứng nhắc và gò bó rập khuôn khiến cho học sinh không hứngthú và không phát triển được sự sáng tạo cũng như năng lực của các em
+ Chưa biết cách thay đổi mục tiêu chung của chủ đề thành mục tiêu riêng phùhợp với đối tượng học sinh theo từng lớp trong mỗi tiết học
+ Nhiều giáo viên khi thực hiện giảng dạy một số chủ đề còn chưa chú ý đếnviệc rèn kĩ năng sử dụng đồ dùng, vật liệu tìm được cho học sinh dẫn đến học sinhthao tác tạo sản phẩm không hiệu quả hoặc hiệu quả đạt được qua sản phẩm còn chưacao
Qua thực tế nghiên cứu giảng dạy và dự giờ các đồng nghiệp tôi thấy một bộphận giáo viên do chưa hiểu hết về phương pháp mới, cũng như sách mới và chưathực sự đầu tư thích đáng nên việc soạn - giảng, phân chia tiết theo chủ đề còn bốirối, gây nhiều tranh cãi, chưa đi đến thống nhất, chưa chịu khó nghiên cứu học hỏinên đưa ra những đánh giá lệch lạc về tiến trình của người khác Chính vì những lí dotrên tôi đã tìm ra nguyên nhân cho những hạn chế đó
Trang 9VII NGUYÊN NHÂN:
1 Về giáo viên:
- Giáo viên chưa được tập huấn sách Dạy và Học mĩ thuật phương pháp mớiĐan Mạch nên chưa hiểu sâu sát về nội dung sách, cũng như cách tiến hành thực hiệntruyền tải kiến thức trong sách đến học sinh
- Một số giáo viên còn chưa đầu tư nghiên cứu nghiêm túc các tiến trình dạyhọc linh hoạt theo chủ đề và giáo viên cũng ít học hỏi ở bạn bè, đồng nghiệp gần xa,còn tình trạng đến giờ lên lớp và hết giờ thì về, thế là hết trách nhiệm mà không quantâm các em tiết học hôm nay thu hoạch được những gì, chưa có cái tâm và tâm huyếtthực sự với nghề
- Chưa linh hoạt trong việc kết hợp sáng tạo các quy trình, các hình thức tổchức và thực hiện tạo sản phẩm còn sơ sài
- Thiếu nhiệt tình, thiếu tâm huyết trong việc giới thiệu và hướng dẫn học sinh
sử dụng các vật liệu, đồ dùng Còn đối với những trường khó khăn về đồ dùng giáoviên cũng chưa đưa ra các biện pháp để huy động được lượng đồ dùng sao cho hợp lý
và đủ để phục vụ cho học sinh trong mỗi tiết học Mĩ thuật
- Một số giáo viên soạn bài rập khuôn y nguyên theo sách Dạy và Học mĩthuật vì nhìn vào sách được thiết kế dạng VNEN, nhưng phân tích kĩ nhiều chỗ phảithay đổi mới phù hợp với đối tượng học, vùng miền
- Nhiều giáo viên khác soạn lại, đi coppy các bài soạn trên các trang mạng hoặccủa người khác, một số giáo viên tham khảo sửa đổi phù hợp còn lại sửa qua sử dụng
mà không để ý tới nội dung, tiến trình đó đã phù hợp với học sinh trường mình chưa
2 Về phụ huynh:
- Một bộ phận không nhỏ phụ huynh học sinh nhận thức chưa đầy đủ, quanniệm sai lệch về mục tiêu giáo dục môn Mĩ thuật trong trường Tiểu học, còn coi nhẹmôn học là môn phụ, nên chưa quan tâm, đầu tư đúng mức cho con em của mìnhtrong việc học tập môn Mĩ thuật Còn nhiều em thiếu đồ dùng học tập khi lên lớp, màphương pháp mới này lại cần rất nhiều đồ dùng chứ không như phương pháp cũ chỉcần giấy vẽ, vở vẽ và màu, bút chì, tẩy, đất nặn là xong
- Đa phần phụ huynh học sinh chỉ chú trọng và quan tâm đến các môn học vănhóa như Toán, Tiếng Việt của các em, mà không thường xuyên kiểm tra, động viêncác em về môn học Mĩ thuật Từ đó làm cho học sinh có suy nghĩ rằng bố mẹ chỉkiểm tra kết quả học tập của mình với các môn học kia mà chẳng bao giờ quan tâmđến môn Mĩ thuật, mình chỉ cần học tốt các môn kia là được, còn môn Mĩ thuật họccũng được không học tốt cũng chẳng sao Từ đó làm cho học sinh ngày càng coi nhẹ,
Trang 10lười học Mĩ thuật, chuẩn bị đồ dùng cũng sơ sài, qua loa, đại khái làm ảnh hưởngkhông nhỏ đến chất lượng và hiệu quả của giờ học Mĩ thuật.
3 Về nhà trường:
Thiết bị, đồ dùng cung cấp phục vụ cho dạy - học môn Mĩ thuật theo phươngpháp mới Đan Mạch còn hạn chế Gsiáo viên phải tự làm hoặc tìm kiếm trên mạngnên rất mất thời gian, ảnh hưởng đến việc chuẩn bị bài cũng như quá trình giảng dạy
- Chỉ đạo và thực hiện hoạt động nhóm chưa tốt như một số học sinh lười rèn
kĩ năng sử dụng đồ dùng, vật liệu hay ỷ lại cho các bạn trong nhóm, chỉ chọn chomình những việc dễ làm, an toàn,…
- Học sinh không có cơ hội sử dụng nhiều vật liệu tìm được trong các chủ đề
mà chủ yếu là vẽ
Từ những thực trạng, nguyên nhân trên cho thấy mỗi một giáo viên phải nỗ lựchết mình để tìm ra nhiều biện pháp nhằm kích thích hết các khả năng tiềm ẩn trongcác em Và trước hết để đạt được điều đó thì việc đầu tiên giáo viên phải thực hiện đó
là linh hoạt, lựa chọn và làm chủ được lượng kiến thức, hình thức thể hiện qua mỗitiết dạy trong mỗi một chủ đề và phải thiết kế đảm bảo phù hợp đặc điểm lứa tuổi,phù hợp nội dung, phương pháp, hình thức, các kĩ năng và năng lực của học sinh Sauđây tôi xin trình bày một số giải pháp để khắc phục những thực trạng hiện nay để cónhững giờ học mĩ thuật bổ ích và lí thú
VIII CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
1 Giải pháp 1: Nghiên cứu kĩ mục tiêu, nội dung dạy học theo chủ đề.
- Với việc dạy học theo chủ đề Mĩ thuật thì mục tiêu thường xuyên có sự điềuchỉnh để phù hợp vùng, miền, cơ sở vật chất, đối tượng học,… nên các giáo viên cầnnghiên cứu kĩ để thực hiện đảm bảo
- Như chúng ta đã biết mục tiêu là nền tảng cho quá trình giảng dạy và học tập,mục tiêu còn đóng vai trò như một động lực Dựa vào mục tiêu, việc đánh giá kết quảhọc tập được xác định và thực hiện và khi đề ra mục tiêu bài học, giáo viên phải hình
Trang 11dung rõ là sau mỗi chủ đề học sinh có được những kiến thức, kĩ năng, thái độ ở mứcnào chứ không phải tập trung vào những điều giáo viên phải đạt được sau khi dạy nênđòi hỏi mỗi giáo viên phải nghiên cứu kĩ mục tiêu thì mới linh hoạt lựa chọn đượccác phương pháp, quy trình, kĩ thuật dạy học phù hợp.
- Còn nội dung dạy học là kiến thức và mức độ cần học do đó cũng cần nghiêncứu kĩ để việc khai thác nội dung chủ đề đạt hiệu quả cao phù hợp khả năng, nănglực, kĩ năng, đối tượng học, và muốn khai thác tốt nội dung chủ đề, giáo viên cần:
+ Vận dụng linh hoạt các quy trình, tiến trình dạy học dựa trên những tài liệu
có sẵn, thực tế dạy và học để điều chỉnh, khai thác nội dung phù hợp
+ Chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học, vật liệu, mô hình sản phẩm nhằm làm sáng tỏnội dung qua đó tổ chức các hoạt động cho học sinh, chủ động tìm và nắm vững kiếnthức
+ Dựa vào những kinh nghiệm, hiểu biết sẵn có của học sinh để việc khai thácđạt hiệu quả hơn
Nội dung dạy học theo chủ đề phải gắn liền và toát lên được mục tiêu nên mỗigiáo viên cần đầu tư thích đáng, kĩ lưỡng để điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với đốitượng học nhằm mang lại hiệu quả trong giảng dạy
Ví dụ: “Chủ đề 10: Tranh tĩnh vật - Thời lượng 3 tiết - Lớp 4”.
Theo sách Dạy mĩ thuật và Học mĩ thuật, họ sử dụng quy trình vẽ biểu cảm kếthợp vẽ quan sát nên chủ đề này có 3 mục tiêu:
- Nhận biết được tranh tĩnh vật vẽ theo quan sát và tranh tĩnh vật biểu cảm
- Vẽ được bức tranh tĩnh vật theo quan sát và biểu cảm theo ý thích
- Giới thiệu, nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm của mình, của bạn.Với mục tiêu trên, phần nội dung thiết kế đã toát lên được mục tiêu nhưng
nghiên cứu kĩ thấy chỗ mục tiêu 1: “Nhận biết được tranh tĩnh vật vẽ theo quan sát
và tranh tĩnh vật biểu cảm” Sách đưa hình minh họa là tranh tĩnh vật được tạo hình
từ vật liệu khác chứ không phải tranh tĩnh vật vẽ theo quan sát hay biểu cảm Với bàinày nếu theo tiến trình đó giáo viên có thể thay đổi hình ảnh hợp lí Nếu mục tiêu chỉ
là “Nhận biết được tranh tĩnh vật” thì có thể sử dụng hình ảnh đó
Bản thân tôi dựa vào khả năng, năng lực, kĩ năng của học sinh mình về thể hiệnchủ đề: “Tĩnh vật” đối với lớp 4, 5 (3 tiết), tôi sẽ sử dụng quy trình tạo hình từ vật tìmđược kết hợp vẽ quan sát và điều chỉnh mục tiêu phù hợp với điều kiện dạy học thực
tế của học sinh mình như sau:
Trang 12- Nắm được đặc điểm của tĩnh vật (Mẫu).
- Tạo hình được bức tĩnh vật từ các vật liệu theo cảm nhận và ý thích
- Giới thiệu, nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm của nhóm mình,nhóm bạn
Hoặc sử dụng quy trình vẽ cùng nhau thì khi đó mục tiêu lại điều chỉnh phùhợp theo, cụ thể:
- Nhận biết được tranh tĩnh vật
- Biết cách thực hiện và tạo được ngân hàng hình ảnh mẫu theo ý thích
- Kết hợp được các sản phẩm cá nhân tạo thành sản phẩm nhóm theo cảm nhận
Khi giáo viên nghiên cứu kĩ mục tiêu, nội dung chủ đề thì mỗi tiết học sẽ trởnên chủ động, sáng tạo và linh hoạt kéo theo đó là sự hào hứng, thích thú học tập củatrò và sản phẩm tạo ra sẽ thành công hơn mong đợi
2 Giải pháp 2: Linh hoạt lựa chọn phân chia tiết theo chủ đề.
Không chỉ nghiên cứu kĩ mục tiêu, nội dung chủ đề mà chúng ta cần linh hoạttrong việc phân chia lượng kiến thức phù hợp cho mỗi tiết qua mỗi chủ đề
Chủ đề có nhiều cách để làm sáng tỏ mục tiêu, nội dung có thể dựa vào:
- Cách vận dụng lựa chọn quy trình, phương pháp, hình thức, vật liệu,
- Khả năng, năng lực của học sinh, điều kiện dạy - học theo vùng miền
- Kĩ năng sử dụng đồ dùng, vật liệu
- Sự sáng tạo, năng động
Dù giáo viên thiết kế chủ đề theo quy trình, hình thức nào, dựa vào đâu thìcũng phải:
- Đạt được mục đích cốt lõi của chủ đề
- Lựa chọn, phân chia lượng kiến thức qua mỗi tiết hợp lí, phù hợp khả năng,năng lực học sinhvà đặc biệt khi chia tiết chúng ta nên nghiên cứu kĩ để tránh những
Trang 13thực trạng đưa ra ở trên để chủ đề trở thành nguồn cảm hứng thổi hồn cho cả thầy vàtrò trong suốt quá trình tìm hiểu, trải nghiệm và sáng tạo Đảm bảo kết thúc hoạt độngnày là khởi đầu hoạt động kia, kết thúc tiết học trước là khởi nguồn cho tiết tiếp theo.
- Năm học 2016-2017 là năm học đầu tiên Phòng giáo dục huyện Kim Động
thực hiện áp dụng chương trình môn Mĩ thuật tiểu học theo phương pháp mới, dự án
hỗ trợ của Đan Mạch Vì thế vẫn còn rất nhiều bỡ ngỡ và khó khăn cho giáo viên Mĩthuật khi triển khai tiến hành giảng dạy Và năm học đầu tiên áp dụng dự án này thìtrường tiểu học Vĩnh Xá tiến hành cho các em học sinh học môn Mĩ thuật theo hìnhthức cuốn chiếu chủ đề nào xong luôn chủ đề đó trong một buổi học
Ví dụ với Chủ đề 8: “Cửa hàng gốm sứ” lớp 3, các em sẽ học luôn 3 tiết liền
hoàn thành luôn chủ đề Điều đó làm ảnh hưởng lớn đến việc sắp xếp thời khóa biểuchung của cả trường, của các môn văn hóa Riêng môn Mĩ thuật cũng rất khó sắp thờikhóa biểu Còn trong khi học, các em học 3 tiết liền gây cảm giác nhàm chán, thụđộng, dễ gây mất trật tự, ảnh hưởng đến lớp khác Các em học sinh ngoan, học tốt thìkhông sao, nhưng với một số học sinh còn lười học thì đây là cơ hội để các em ỷ lạivào các bạn trong nhóm, càng lười học hơn Từ đó dẫn đến càng ngày càng làm chonhững học sinh đó không tiến bộ trong học tập mà còn ảnh hưởng không tốt đến cácbạn trong nhóm Tương tự như vậy, trong tất cả các chủ đề của môn Mĩ thuật phươngpháp mới sẽ khiến cho giáo viên lên lớp để quản học sinh là chính chứ không phải đểtruyền thụ cho tất cả các em kiến thức mới nữa Bên cạnh đó, việc học liền mạch mấytiết liền trong một buổi khiến cho giáo viên Mĩ thuật và học sinh không gặp mặtthường xuyên hàng tuần như trước, mà mấy tuần sau mới quay lại lớp đó Ví dụ như
có chủ đề đến 5 tiết mới hoàn thành thì giáo viên Mĩ thuật bốn tuần sau mới quay lạilớp đó dạy tiếp Vậy trong một tháng đó, các em học sinh lớp đó ra sao, sự liền mạch
và sáng tạo, hứng thú học mĩ thuật sẽ như thế nào? Tình cảm và sự thân thiện vớigiáo viên Mĩ thuật có ảnh hưởng không? Chắc chắn là có Các em sẽ mất hứng thúhọc Mĩ thuật vì thời gian cách xa quá mới lại được học, sự thân thiện và tình cảm vớigiáo viên mĩ thuật cũng giảm đi nhiều Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả vàchất lượng học tập của học sinh Chính vì thế mà kết quả cuối năm học 2016-2017này, số lượng các em học sinh hòa nhập và đạt kết quả hoàn thành tốt môn Mĩ thuậtphương pháp mới Đan Mạch chưa cao, có phần giảm đi so với năm trước học phươngpháp cũ, mặc dù các em rất hứng thú với phương pháp mới này Số lượng học sinhhoàn thành chương trình môn học lại tăng lên nhiều hơn so với năm học phương pháp
cũ, chứng tỏ rằng việc áp dụng cho các em học cuốn chiếu xong luôn chủ đề chưa đạtđược kết quả như mong muốn
- Chính vì thế mà năm học mới 2017-2018 này, thực hiện theo chỉ đạo củaPhòng giáo dục huyện Kim Động, việc giảng dạy môn Mĩ thuật tiến hành tách tiết,
Trang 14nhiều nhất chỉ được áp dụng dạy 2 tiết liền mạch Và trường tiểu học Vĩnh Xá đã chỉđạo cho giáo viên Mĩ thuật dạy tách tiết, chỉ dạy 1 tiết một lớp trên một tuần như cũ.
Và điều đó đã ngay lập tức thu được kết quả khả quan hơn Các em học sinh tuần nàocũng được học Mĩ thuật và được gặp gỡ giáo viên, các em rất hứng thú và yêu thíchgiờ học Mĩ thuật phương pháp mới, các em học sinh còn lười học, ngại học và ỷ lạivào các bạn trong nhóm cũng đã tiến bộ hơn Các em đã chăm chỉ hơn, thích thú vàhăng say học tập hơn, cùng với các bạn trong nhóm hoạt động tích cực hơn Kết quảthu được thật tuyệt vời Cuối học kì I vừa qua, việc đánh giá kết quả học tập môn Mĩthuật của học sinh đã làm tôi bất ngờ Số lượng học sinh hoàn thành tốt chương trìnhhọc kì I tăng lên đáng kể, và đã không còn học sinh nào chưa hoàn thành chươngtrình Đó chính là niềm vui, niềm tự hào của tôi về các em, đó là động lực để tôi hăngsay cống hiến và phấn đấu hơn nữa để giúp các em thu hoạch được thêm nhiều hơnnữa những điều tốt đẹp nhất từ môn học Mĩ thuật Chính vì thế tôi đã lên kế hoạchtiến hành phân chia lượng kiến thức cho từng tiết học của mỗi chủ đề cho phù hợp, đểcác em nắm bắt và thực hiện một cách hiệu quả nhất, kết quả đạt được cao nhất Sau đây tôi sẽ phân chia, lựa chọn lượng kiến thức linh hoạt của một số chủ
đề cụ thể theo từng tiết để minh họa:
Ví dụ 1: Chủ đề: “Cửa hàng gốm sứ” - Thời lượng 3 tiết - Lớp 3.
Dựa vào mục tiêu của chủ đề này, có thể phân chia tiết và các hoạt động cụ thể:
* Tiết 1: Tạo khối đồ vật (Có thể tạo hình nếu vẽ hoặc tạo hình từ vật liệu
khác tùy vào chất liệu giáo viên lựa chọn phù hợp khả năng học sinh)
Hoạt động 1: Tìm hiểu về đồ vật.
+ Học sinh tìm hiểu về các đồ vật có thể tạo hình
Hoạt động 2: Hướng dẫn cách thực hiện:
+ Cách tạo khối đồ vật - Nếu sử dụng đất nặn.
+ Cách vẽ đồ vật - Nếu vẽ.
+ Cách tạo hình đồ vật - Nếu vật liệu khác.
Hoạt động 3: Thực hành
Học sinh tiến hành thực hiện:
+ Tạo hình khối đồ vật - Nếu nặn
+ Thể hiện bằng nét hình dáng đồ vật - Nếu vẽ
+ Tạo hình thêm cho đồ vật có sẵn - Nếu sử dụng vật liệu khác
Trang 15+ Học sinh tiến hành thực hiện trang trí cho đồ vật.
H1 Một số đồ vật được tạo khối (T1)
Trang 16Hoạt động 4: Chia sẻ sản phẩm.
+ Học sinh chia sẻ về sản phẩm trang trí đồ vật của nhóm mình và nhóm bạn
* Tiết 3: Trưng bày, chia sẻ (H3).
Hoạt động 1: Trưng bày cửa hàng theo nhóm.
+ Các nhóm lần lượt trưng bày sản phẩm của nhóm mình
Hoạt động 2: Chia sẻ về cửa hàng.
- Học sinh thảo luận thống nhất, chia sẻ về:
+ Kiến thức mĩ thuật
+ Các đồ vật chọn để trang trí
+ Nội dung, câu chuyện hoặc hoạt cảnh qua sắm vai mua bán
H2 Một số đồ vật được trang trí