TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ & THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ BỘ MÔN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ BÀI THẢO LUẬN NHÓM 1 HỌC PHẦN KINH TẾ VI MÔ Tên đề tài “ Phân tích cung cầu và giá cả thị trườn[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ & THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 1 HỌC PHẦN KINH TẾ VI MÔ
Tên đề tài: “ Phân tích cung-cầu và giá cả thị trường của một mặt hàng tiêu dùng
trong một khoảng thời gian nào đó.”
Giảng viên giảng dạy: ThS Nguyễn Thị Quỳnh Hương
Mã lớp: 2031MIEC0111
Hà Nội, Ngày , tháng 4, năm 2020
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Trong nhiều thập kỉ qua ,đề tài về xăng dầu và giá của nó đã trở thành 1 trong những đề tài
thời sự được quan tâm hàng đầu Những bất ổn của chính trị ,xã hội trên toàn cầu do tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp hiện nay đã làm cho giá xăng dầu giảm mạnh (theo CNBC giá đã giảm hơn 60%) trong những tháng vừa qua
Trước những biến động của thị trường xăng dầu thế giới , thị trường xăng dầu Việt Nam tất yếu sẽ phải chịu ảnh hưởng không nhỏ Xăng dầu là 1 mặt hàng nhập khẩu lớn của Việt Nam chính vì thế Nhà Nước cần có chính sách để các doanh nghiệp yên tâm về lợi nhuận trong thời dịch bệnh đang diễn biến phức tạp
Vì đây là 1 trong những đề tài rất sôi nổi cần được bàn luận nên nhóm làm đề tài xin đưa ra bài tiểu luận phân tích cung, cầu và giá cả thị trường xăng dầu cũng Việt Nam trong khoảng thời gian từ 6/2019-3/2020 Từ đó vận dụng kiến thức đã học về mô hình phân tích để đề xuất về hướng phát triển và giải pháp cho thị trường xăng dầu trong nước hiện tại và tương lai
1.Đối tượng của đề tài là nghiên cứu về các loại xăng dầu như xăng R95 , 92…trên thị trường Việt Nam.Phạm vi nghiên cứu là trên địa bàn Thành phố Hà Nội
2.Nguồn số liệu nghiên cứu được tích hợp trên internet
3.Phương pháp nghiên cứu dựa trên phương pháp thống kê
Tuy nhiên, do kiến thức cũng như thời gian tìm hiểu có hạn nên không thể tránh những thiếu sót nhóm rất mong nhận được những ý kiến bổ sung từ thầy cô và các bạn sinh viên để hoàn thiên đề tài thảo luận này
Trang 3CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CUNG CẦU, THỊ TRƯỜNG
1 MỘT SỐ ĐỊNH NGHĨA, KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.1 THỊ TRƯỜNG
1.1.1 KHÁI NIỆM:
Thị trường là một cơ chế trong đó người mua và người bán tương tác với nhau để xác định
giá cả của sản lượng hàng hóa hay dịch vụ
1.1.2 PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNG:
Theo đối tượng hàng hóa được trao đổi: thị trường bánh kẹo,…
Theo phạm vi địa lý: thị trường Hà Nội,…
Theo mức độ cạnh tranh:
Cạnh tranh
hoàn hảo
Cạnh tranh độc quyền
Độc quyền nhóm
Độc quyền thuần túy
Mức độ cạnh tranh giảm dần
Trang 41.2 CẦU THỊ TRƯỜNG
Khái niệm: Cầu (D) là số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người mua mong muốn và
có khả năng mua tại các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định và các yếu
tố khác không đổi
Hàm cầu có dạng:
Luật cầu: giả định tất cả các yếu tố khác không đổi, nếu giá của hàng hóa hay dịch vụ tăng lên sẽ làm cho lượng cầu về hàng hóa hay dịch vụ đó giảm đi và ngược lại
P Q
P Q
Các yếu tố tác động đến cầu:
Thu nhập của người tiêu dùng
Sở thích và thị hiếu người tiêu dùng
Giá cả các hàng hóa liên quan
Số lượng người mua trên thị trường
Kỳ vọng về thu nhập, giá cả
1.3 CUNG THỊ TRƯỜNG
Khái niệm: Cung (S) là lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người bán mong muốn và có khả năng bán ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định và giả định rằng tất cả các yếu tố khác không đổi
Hàm cung có dạng:
Luật cung: : giả định tất cả các yếu tố khác không đổi, nếu giá của hàng hóa hay dịch
vụ tăng lên sẽ làm cho lượng cung về hàng hóa hay dịch vụ đó cũng tăng lên và ngược lại
P Q
P Q
Các yếu tố tác động đến cung:
Chi phí các yếu tố được sử dụng
Trình độ phát triển khoa học – công nghệ
Trang 5 Các chính sách, quy định của Chính Phủ
Số lượng nhà sản xuất
Kỳ vọng về giá cả
1.4 THỊ TRƯỜNG CÂN BẰNG
Trạng thái cân cằng cung cầu là trạng thái thị trường mà tại đó lượng cung bằng lượng cầu
2 MỘT SỐ LÝ THUYẾT VỀ XĂNG DẦU VÀ SỰ BIẾN ĐỘNG VỀ GIÁ
Xăng Ron 95: có hai tên gọi khác đó chính là Mogas 95 và A95 Là một loại xăng thuộc dòng cao cấp trong đó có các chỉ số như Octan là 95 và nó có màu vàng, biểu thị khả năng chống kích nổ của xăng, chỉ số Octan càng cao thì khả năng chống kích
nổ càng tốt và ngược lại.Xăng Ron 95 được ra đời tính từ mốc thời gian tháng 6 năm
2009, vào thời điểm đó thì xăng Ron 95 đầu tiên được ra đời ở nhà máy lọc dầu Dung Quất và được đưa ra thị trường Nó ra đời dựa trên công thức 3 loại xăng là Ron 90, Ron 91 và xăng reformate
Xăng sinh học E5 RON92:
Xăng sinh học là hỗn hợp của xăng không chì truyền thống và cồn sinh học (bio-ethanol), trong đó 95% đến 90% thể tích là xăng không chì truyền thống và 5% đến 10% thể tích là cồn sinh học được sử dụng làm nhiên liệu cho các loại động cơ đốt trong như xe máy, ô tô
Xăng sinh học được ký hiệu là “Ex”, trong đó “x” là tỷ lệ % cồn sinh học Ví dụ: Xăng sinh học E5 tức là nhiên liệu được pha trộn từ 4 ÷ 5% thể tích cồn sinh học
Các ký hiệu xăng E5 RON 92 hay xăng RON92 E5 là Xăng sinh học E5 có trị số ốctan (RON) bằng 92
NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THAY ĐỔI GIÁ XĂNG,DẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG
Những yếu tố khách quan như mưa, bão lụt, động đất, sóng thần, hỏa hoạn…Những nhân tố tự nhiên như bão, động đất, sóng thần và sự cản trở nguồn nguyên liệu cho quá trình lọc dầu, đặc biệt là ở những mỏ dầu ở vùng duyên hải Chính những yếu tố
Trang 6này sẽ làm ảnh hưởng đến giá sản phẩm liên quan đến dầu mỏ và trực tiếp ảnh hưởng lên chi phí lọc dầu Ví dụ: Vào năm 2005, khi bão Hurricane Katrina tấn công vào những giàn khoan dầu ở vịnh Mêhicô, điều này đã có tác động ngay lập tức đến giá dầu trên thế giới.Gần đây nhất là đại dịch viêm phổi toàn cầu N-CoV đã làm giá xăng dầu sụt giảm rất nhiều
Những yếu tố chủ quan
=> Nguồn cung và cầu: - Giá cả thị trường xăng dầu (TTXD) trên thế giới bị ảnh
hưởng trước tiên bởi lực cầu và cung về xăng dầu Nguồn cung ở mức độ nào phụ thuộc rộng lớn vào trữ lượng dầu có thể có được Sự thiếu hụt nguồn cung có thể gây ra áp lực đi lên cho giá dầu mỏ Điều này xuất phát từ những nguyên nhân sau:
+ Sự suy giảm sản lượng bất ngờ của các nhà máy lọc dầu
+ Sự gia tăng bất ngờ không thể đoán trước được về nhu cầu dầu mỏ
+ Những trục trặc liên quan đến đường ống dẫn dầu
bán trao đổi và đầu cơ tích trữ trên Thị Trường Giao Sau (TTGS) xăng dầu cũng gây tác động lên giá xăng dầu Giá cả dầu mỏ cũng bị ảnh hưởng thông qua việc đầu cơ của những người giao dịch trên thị trường hàng hóa
giá dầu khác nhau Chính sách thuế phụ thuộc vào chính sách từng quốc gia và có thể ở mức cao đến 50%
=>Kinh tế Trung Quốc
=> Xu hướng của đồng đôla Mỹ
=>Chính trị
=>Địa lý và khoa học công nghệ ở mỗi quốc gia là khác nhau nên những chi phí về giá xăng giàu cũng khác nhau
Trang 7CHƯƠNG 2: CUNG CẦU XĂNG DẦU VÀ BIẾN ĐỘNG GIÁ CẢ Ở VIỆT NAM
1 TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU TỪ THÁNG 6 NĂM 2019 ĐẾN NAY
Nhìn chung 6 tháng cuối năm 2019 giá xăng có biến động nhưng không đáng kể: có tăng giá có giảm giá nhưng vẫn giữ ở mức ổn định
Quỹ Bình ổn giá xăng dầu được lập ra để kiểm soát được giá bán xăng dầu cũng như góp phần bình ổn thị trường xăng đầu trong nước
Còn 3 tháng đầu năm 2020 : tháng 1 và tháng 2 có sự biến đổi nhẹ nhưng đến cuối tháng 3
có sự giảm mạnh về giá xăng dầu
1.1 CUNG XĂNG DẦU
a Nguồn cung do nhập khẩu:
Nhập khẩu xăng dầu năm 2019
(Theo số liệu của TCHQ công bố ngày 13/1/2020)
Thị trường
Năm 2019
Tỷ trọng trị giá (%)
Lượng (tấn) Trị giá (USD)
Trung Quốc
Đài Loan
Hồng Kông
Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, nhập khẩu xăng dầu các loại năm 2019 đạt 9,8 triệu tấn, trị giá 5,95 tỷ USD, giá trung bình 607,7 USD/tấn, giảm cả về lượng, kim ngạch và giá so với năm 2018, với mức giảm tương ứng 14,3%, 22,2% và 9,1%
Riêng tháng 12/2019 nhập khẩu 952.468 tấn xăng dầu, tương đương 561,85 triệu USD, giá trung bình 589,9 USD/tấn, giảm 4,7% về lượng, giảm 5,3% về kim ngạch
Trang 8và giảm 0,6% về giá so với tháng 11/2019, nhưng so với cùng tháng năm 2018 thì tăng mạnh 36,3% về lượng, tăng 46,4% về kim ngạch và tăng 7,4% về giá
Nhập khẩu xăng dầu những tháng đầu năm 2020
(Theo số liệu của TCHQ công bố ngày 12/2/2020)
Thị
trường
2 tháng đầu năm 2020
+/- so với cùng kỳ
Lượng (tấn)
Trị giá (USD)
Lượng Trị giá Lượng Trị giá
Tổng
cộng
1.354.40
4
783.934.16
202.786.57
Trung
167.409.93
153.662.51
Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, nhập khẩu xăng dầu vào Việt Nam 2 tháng đầu năm 2020 đạt 1,35 triệu tấn, trị giá 783,93 triệu USD, giá trung bình 578,8 USD/tấn, tăng 17,3% về lượng, tăng 19,,6% về kim ngạch và tăng 2% về giá so với cùng kỳ năm 2019; trong đó riêng tháng 2/2020 giảm 20,8% về lượng và giảm 33,1%
về kim ngạch so với tháng 1/2020, đạt 599.252 tấn, tương đương 316,99 triệu USD, giá nhập khẩu giảm 15,6%, đạt 529 USD/tấn
Trong 2 tháng đầu năm 2020 chỉ có 6 thị trường chủ yếu cung cấp xăng dầu cho Việt Nam, đó là Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Thái Lan và Nga; trong đó nhập khẩu nhiều nhất từ Hàn Quốc
b Nguồn cung nội địa:
Trang 9Việt Nam hiện nay có nguồn sản xuất xăng dầu trong nước là 2 nhà máy: NMLD Dung Quất
và Nghi Sơn Nhà máy Nghi Sơn mới đi vào hoạt động được
1.2 CẦU XĂNG DẦU
Ngoài việc nước ta nhập khẩu xăng dầu về sử dụng thì sự tự sản xuất trong nước cũng cung cấp cho nước ta một lượng xăng dầu lớn Ngoài ra, nước ta cũng xuất khẩu xăng dầu:
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, xuất khẩu xăng dầu sau khi sụt giảm
mạnh trong tháng 10/2019 thì sang 2 tháng cuối năm 2019 tăng mạnh trở lại, tháng 11/2019 tăng trên 30% cả về lượng và kim ngạch so với tháng liền kề trước đó, tháng 12/2019 tăng tiếp 33,4% về lượng và tăng 31,8% về kim ngạch so với tháng 11, đạt 293.657 tấn, tương đương 176,12 triệu USD; giá xuất khẩu đạt 599,8 USD/tấn, giảm giảm 1,2% so với tháng 11/2019 và giảm 3,5% so với cùng tháng năm trước
=>Tính chung trong cả năm 2019 cả nước xuất khẩu 3,11 triệu tấn xăng dầu, thu về gần 1,91 tỷ USD, giá trung bình 613,1 USD/tấn, giảm 0,2% về lượng, giảm 5,8% về kim ngạch
và giảm 5,6% về giá so với năm 2018
Tính chung các tháng đầu năm 2020, xuất khẩu xăng dầu đạt 441.317 tấn, thu về 269,91 triệu USD, giảm 21,6% về lượng và giảm 21,3% về kim ngạch so với 2 tháng đầu năm 2019
=> Tính trung bình trong các tháng đầu năm 2020, giá xuất khẩu bình quân xăng dầu đạt mức 611,6 USD/tấn, tăng nhẹ 0,5% so với 2 tháng đầu năm 2019
1.3 SỰ BIẾN ĐỘNG VỀ GIÁ CẢ CỦA MỘT SỐ LOẠI XĂNG DẦU
Giá bán lẻ xăng dầu tại Hà Nội
01/06/2019
17/06/2019
21,360 20,280
20,210 19,230
16,220 15,610
Trang 1017/07/2019 21,380 20,270 15,950 01/08/2019
31/08/2019
21,060 20,380
19,900 19,220
15,960 15,320
01/10/2019
31/10/2019
21,210 20,590
19,780 19,250
15,780 15,130 15/11/2019
30/11/2019
20,940 21,200
19,500 19,810
14,960 14,960 16/12/2019
31/12/2019
21,030 21,090
19,720 19,880
15,010 15,580 15/01/2020
30/01/2020
21,060 20,220
19,840 19,260
15,530 15,060 14/02/2020
29/02/2020
19,480 19,220
18,500 18,340
13,950 13,670 15/03/2020
29/03/2020
16,910 12,660
16,050 11,950
11,840 9,140
Trang 111/0
6
ngày
17/
06
ngày
02/
07
ngày
17/
07
ngày
01/
08
ngày
31/
08
ngày
16/
09
ngày
1/1 0
ngày
31/
10
ngày
15/
11
ngày
30/
11
ngày
16/
12
ngày
31/
12
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
21.36
20.21
16.22 15.61 15.93 15.95 15.96
Xăng RON 95-IV E5 RON 92-II Dầầu h a ỏ
2 PHÂN TÍCH SỐ LIỆU
Biến động giá xăng dầu 6 tháng cuối năm 2019 là không lớn chỉ chênh lệch từ vài trăm đồng tới hơn 1 nghìn đồng có xu hướng tăng về tháng cuối năm 2019, nhưng sang 3 tháng đầu năm 2020 giá xăng dầu có xu hướng giảm và giảm mạnh lên tới gần chục nghìn đồng
Nhập khẩu xăng dầu của nước ta năm 2019 cũng sụt giảm cả về lượng, giá trị và giá nhập khẩu Mức sụt giảm nhiều hơn so với xuất khẩu
Những tháng đầu năm 2020 xuất khẩu xăng dầu lao dốc trong khi chiều nhập khẩu tăng mạnh
Nhu vầu sử dụng xăng dầu của người dân cuối năm 2019 không biến đổi nhiều khá ổn định cuối năm có xu hương giảm vì giá tăng sau đó sang đầu năm 2020 giá liên tục giảm khiến cầu của người dân tăng không chỉ phục vụ đủ hàng ngày người tiêu dùng còn mua
về với ý định tích trữ nhân lúc giá xăng xuống thấp gây ra việc cung của 1 số cửa hàng phân phối xăng dầu phải treo biển đóng cửa
Sự sụt giảm giá dầu gần đây không thể xảy ra vào thời điểm tồi tệ hơn, vì sự bùng phát Covid-19 đã xóa sạch tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu năm 2020 và gây ra tác động tiêu cực cho kinh tế toàn cầu vô cùng mạnh mẽ, dự kiến sẽ tiếp tục và trở nên tồi tệ hơn nếu virus này không được kiểm soát,” tổ chức OPEC (Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa) cho biết
Trang 123 KẾT LUẬN
3.1 TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC
Giá dầu giảm tác động tích cực đối với tiêu dùng của người dân và hoạt động của Doanh Nghiệp Nhờ giá dầu giảm, tạo điều kiện cho số đông người dân có điều kiện tiết kiệm được chi phí cho giao thông, từ đó tăng tiêu dùng cho nền kinh tế Về phía doanh nghiệp các hộ gia đình có sản xuất, kinh doanh, làm dịch vụ, kể cả đánh bắt thủy hải sản, nuôi trồng thủy sản, các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ sử dụng nhiều xăng dầu, khi giá dầu giảm giúp giảm chi phí đầu vào, tăng lợi nhuận từ đó giúp tăng khả năng chi tiêu, tái đầu
tư của doanh nghiệp của hộ sản xuất kinh doanh, của ngư dân, chủ trang trại… Nhu cầu vay vốn tín dụng ngân hàng và khả năng trả nợ đúng hạn cũng cao hơn Theo đó mục tiêu tăng trưởng tín dụng, mục tiêu điều hành lãi suất và tỷ giá của Ngân Hàng Nhà Nước cũng thuận lợi hơn theo các Nghị quyết của Chính phủ
Giá dầu giảm làm giảm chi phí nhập khẩu xăng dầu, qua đó giúp giảm nhập siêu cũng như tiết kiệm cho Việt Nam một lượng ngoại tệ nhập khẩu xăng dầu, nhất là trong bối cảnh Việt Nam nhập siêu xăng, dầu từ năm 2015 đến nay
Hiệu quả kinh doanh của số đông doanh nghiệp được cải thiện góp phần thu nội địa từ thuế tăng mạnh Điều hành chính sách tài khóa thuận lợi hơn cũng tạo điều kiện cho điều hành chính sách tiền tệ thuận lợi, nhất là trong phát hành trái phiếu chính phủ, cân đối ngoại tệ cho các mục tiêu quốc gia…
Lạm phát được kiểm soát thấp, kinh tế vĩ mô ổn định hấp dẫn hoạt động đầu tư Cùng với chi phí lao động thấp, triển vọng thị trường nội địa sáng sủa và tăng cường ký kết FTA, giá dầu giảm làm tăng tính hấp dẫn của Việt Nam trong thu hút vốn FDI, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động tín dụng ngân hàng Đây là cơ hội cho Việt Nam trong trung
và dài hạn trong việc thu hút vốn, công nghệ của nước ngoài, đồng thời đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế Như vậy, rõ ràng là điều hành chính
Trang 13sách tiền tệ thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát cũng thuận lợi hơn trong điều kiện giá dầu giảm và ở mức thấp, đồng thời giá dầu tăng cũng tác động rất rõ rệt lên CPI
Giá dầu giảm và dao động quanh mức thấp, tác động đến các chủ thể nói trên của nền kinh tế, CPI ở mức thấp, tạo tiền đề cho ổn định và giảm nhẹ lãi suất Bên cạnh đó, USD giảm giá, góp phần ổn định tỷ giá VND/USD Diễn biến đó tạo tâm lý người dân an tâm gửi nội tệ vào ngân hàng và các doanh nghiệp, hộ gia đình an tâm vay vốn đầu tư, tiêu dùng Giá dầu thấp và giảm mạnh, việc chi ngoại tệ cho nhập khẩu xăng dầu, gas và các sản phẩm khác từ hóa dầu cũng giảm, tạo cơ hội tăng dự trữ ngoại tệ của Ngân Hàng Nhà Nước, của quốc gia
3.2 TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC
Giá dầu giảm cũng ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách, hoạt động đầu tư, khai thác và lọc hóa dầu
Tác động tiêu cực đến ngành khai khoáng (nhất là dầu khí)
Làm giảm nguồn thu Ngân sách Nhà Nước từ dầu thô Nguồn thu và khả năng đóng góp cho Ngân sách Nhà Nước của Tập đoàn Dầu khí sẽ bị sụtgiảm so với kế hoạch và ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án năng lượng quốc gia
Hoạt động thu hút đầu tư bị ảnh hưởng, nhất là ngành dầu khí và các ngành liên quan, nhiều dự án đầu tư đã và đang giãn tiến độ, dừng triển khai do giá dầu xuống thấp Nhiều dự án lọc hóa dầu đang triển khai chậm cũng như phải hoãn, giản tiến độ; thậm chí có dự án đứng trước nguy cơ bị thu hồi giấy phép Tình hình đó ảnh hưởng lớn đến các doanh nghiệp có liên quan đến dầu khí trong việc trả nợ vốn vay, triển khai thi công nhận thầu, thực hiện dự án… cũng như thực hiện các hợp đồng tín dụng đã ký kết
Thúc đẩy hoạt động buôn lậu xăng dầu
Tác động đến lượng khách du lịch đến từ các quốc gia xuất khẩu lớn dầu mỏ và khí đốt
Tác động lớn đến ngành cao su Do giá dầu thô trên thị trường thế giới không tăng và dao động quanh mức thấp, làm cho giá cao su tự nhiên không tăng, giá xuất khẩu mủ cao su tự nhiên cũng không tăng, tác động lớn đến các Doanh Nghiệp, hộ gia đình trồng cao su, thu mua và chế biến mủ cao su; theo đó ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của
số đông hộ gia đình, người dân ở các tỉnh miền Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và miền Trung